Original subtitles

Vertel me wat jullie over Jerlamarel en zijn kinderen weten.

Er is een grot. Daar vind je een kist voor mijn kinderen.

Begraaf de boeken. En twaalf zomers zullen we hier geen woord over zeggen.

Twaalf jaar bewaarden jullie een geheim. Kunnen jullie er nog een bewaren?

Dit zijn boeken van jullie echte vader.

Je hebt de kist opengemaakt. Maghra zal de boeken verbranden.

Zeg het haar dan niet. De boeken verschaffen hen kennis.

Baba Voss en Paris veroordeelden mijn moeder, jouw eigen zus, tot de vuurstapel.

Ik herken je melodie nog.

Rechts ben je zwaarder dan links.

Maar nu wiebel je ongemakkelijk heen en weer.

Dat deed je nooit. Je was stevig.

Het leven, de ervaringen...

Ik word alle kanten opgeduwd.

Welkom thuis, Tamacti Jun.

Majesteit.

Ik heb mijn plicht vervuld.

Mijn opdracht bestreek 20 zomers.

En die zomers zijn winter geworden.

Heb je belastingen opgehaald?

Ja.

Kreunend gingen de wagens door de bergen.

Honderd wagens. Godsbeen, graan...

diamant voor de bijlen, bijlen voor het hout, slaven.

Je bent een goede belastinginner.

Maar een heksenzoeker ben je niet.

Ik heb in elk dorp rondgevraagd.

Waarzeggers zeiden: 'Jerlamarel, die naam ken ik niet.'

Iedereen die tegen me loog, heb ik verbrand.

Je hebt zijn naam genoemd.

Om hem te vinden.

Was je zijn profeet?

Mensen bijeenbrengen, ze vertellen over zijn kracht...

zijn naam noemen, zijn ideeën laten ontkiemen?

Als uw generaal van de Heksenzoekers...

deel ik mee dat ik niet heb gedaan wat ik mijn koningin had beloofd...

en het logische gevolg daarvan accepteer.

Ik vraag alleen dit:

executeer me niet op het altaar...

maar sta me toe dat ik zelf mijn leven neem...

zoals dat een krijger betaamt.

Majesteit, de mensen vieren feest.

De wijzen verdelen de voorraden. De magazijnen worden gevuld.

De slavenmarkt wordt opgetuigd.

Onze meest geroemde generaal is terug.

Tamacti Jun?

Ja. Ik ben het, Tamacti Jun...

die met 100 wagens is teruggekeerd, terwijl het er 101 hadden moeten zijn.

Majesteit, dat hij één man niet heeft gevonden, één ketter...

moeten we afwegen tegen de honderden die zijn naam roepen.

Heer Dune, ga naar het hoge altaar.

Roep de mensen bijeen. Ik ga ze toespreken.

Ik ga ook feest vieren.

Tamacti Jun.

Ja.

Omdat ik je erkentelijk ben voor 20 jaar trouwe dienst...

geef ik je toestemming...

om je eigen leven te nemen.

Vaarwel.

Heer Dune, waarom bent u hier nog?

U had hem kunnen bevelen te leven.

Tamacti Jun begrijpt zijn fiasco beter dan u.

Buiten vieren ze hun eigen noodlot.

Eén man verloren.

Nee.

Onze macht verloren.

Jerlamarel trekt over de wereld als een god die meer goden maakt...

die ook weer nieuwe goden maken.

Tamacti Jun weet hoe zwaar dit verlies is.

Ga.

Tamacti Jun.

Kom. Daar zit hij, onder de boom.

Wie is waar, onder welke boom?

Kalkoenen.

Loop eromheen en jaag ze naar me toe.

Klaar?

Stil, papa.

Voel.

Ik heb iets gemaakt.

Uit de boeken, om te jagen.

Luister.

En leer.

Raak. Kom. - Wat?

Ik las in een van de boeken uit de kist...

iets heel interessants over de mensen die in Amerika woonden.

Wat is Amerika?

Dit is nog maar het begin, papa. Ik heb zo veel gelezen.

Met goede machines en genoeg kracht...

kunnen we wapens maken die veel zwaarder zijn dan wat ik net gebruikte...

en zo in één uur 100 mensen doden.

Ze hadden ook bommen...

Ze noemden die dingen 'bommen' en bliezen er steden mee op.

De helft is boekenwijsheid, schat. Dat zegt mij niets.

Wat vind je van deze kalkoen?

Kalkoen betekent een maaltijd.

Ik kan er elke dag op uitgaan.

Ik zou zelfs herten kunnen schieten.

Net als Jerlamarel.

Herten, zeg je.

Hoe leg ik dat uit aan je moeder?

Precies wat Kofun zegt. Alles wat we leren, wil hij verbergen.

Tegen een lekker hert zeg ik geen nee.

Ik hou niet eens van kalkoen.

Ik val ervan in slaap. - Weet ik, papa.

Wat doe je nou?

Ik zou ze allemaal kunnen doden...

en ze zouden het niet begrijpen.

Ze zouden zeggen dat het de wraak van de Vlamgod is.

Ook al weten wij...

dat de Vlamgod een gaswolk is 150 miljoen kilometer hiervandaan...

die brandt in het... - Stop.

Die boeken zijn niet om wapens te maken.

Hoe weet je dat? Waarom die boeken? Wat was zijn bedoeling?

Leg uit, professor.

Hou op.

Denk je er weleens aan?

Waaraan?

Hoe het zal zijn als we hem ontmoeten.

Als we hem al ontmoeten.

Dit zal ons leiden. Een tekening van de wereld.

Kijk, ik heb al gevonden waar we zijn.

Onze rivier stroomt naar die grotere rivier, de Mississippi.

En dan...

heb je hier die stad die Pittsburgh heette.

Pittsburgh. - Dat was...

een industriestad waar ze producten van staal maakten.

History of America van Goddens.

Onze vader heeft ons de kennis nagelaten van de mensheid door de eeuwen heen...

maar toch, Kofun, maak jij het saai.

'Saai' is pijl en boog.

'Saai' is lezen en niet doen.

Gisteren is er een baby geboren.

Souter Bax is de moeder.

Maar de baby was niet heel.

Hij had geen menselijke vorm.

Omdat jullie me vervloekt hebben, heksen.

Je moet ze verbranden...

niet volgen.

Wat zij baarde...

was een duivel.

Het is hun fout.

Dat de baby zo geboren is, komt niet door een vloek.

Vlamgod, verwelkom haar.

Ze is zo geboren door gebrek aan vers bloed.

Als zo weinig mensen zo lang samen zijn...

wordt het bloed van de stam dikker.

We weten al generaties lang dat er zonder nieuw bloed...

monsters komen.

Gewoon genetica. DNA-clusters... - Stil, Haniwa.

Deze baby is een waarschuwing voor ons.

We moeten daar acht op slaan.

We moeten onszelf delen en laten delen.

Nee.

We moeten naar het festival gaan, de monsters eruit dansen.

Dat we festivals vermijden, heeft een reden.

De buitenwereld jaagt op ons.

Hier zijn we veilig.

Misschien moeten we slimmer zijn bij de keuze van onze partners.

De nood is hoog, Baba Voss.

We hebben hier nieuw bloed nodig, al sinds lang.

Ik zei nee.

Deze mensen worden hier al zo lang vastgehouden.

Hier vastgehouden?

Ze worden hier beschermd.

Het een sluit het ander niet uit...

vooral omdat velen zich afvragen...

of we hier zijn om hen tegen de Heksenzoeker te beschermen...

of om jouw kinderen tegen hen te beschermen.

Bij ziekte was er geen medicijn voor ze.

Ze mochten geen handel drijven, ondanks de tekorten.

Er was niets voor ze.

Als je ze verbiedt om te reizen...

gaan ze er op eigen houtje vandoor.

Onze mensen zwerven op eigen houtje over het land.

Dan weet de Heksenzoeker zo waar we zitten.

We moeten toezicht houden op hun zwerftochten...

en met wie ze in contact komen.

Wat stel je voor, schat?

Ik weet een festival om heen te gaan.

Ze hebben medicijnen, goederen en nieuw bloed.

We kunnen Haniwa en Kofun alleen beschermen door het hier veilig te houden.

Als we daarvoor moeten volgen waar de Alkenny's heengaan...

dan doen we dat.

Hoor ik het als het gedaan is?

Ja, Majesteit.

Is het gedaan?

Nieuws van het Zonnegraf, Majesteit.

Nieuws?

Grote Vlamgod...

neem mijn vonk op in uw vlam...

en laat hem opwaarts gaan om u te ontmoeten.

Het is niet voorbij.

Het is niet voorbij.

We zijn een week weg. Het festival is een paar dagen lopen.

Antia gaat ook en zij is jonger dan wij.

Haniwa, ik neem geen risico dat iemand je gave ontdekt.

Ons geheim is al 17 zomers veilig.

Er waren wel vermoedens.

We bewaren geheimen beter dan je denkt.

Wat bedoel je?

Jullie zijn niet oud genoeg om zaad te delen.

We willen helemaal geen zaad delen.

Blijf dan hier en wees blij.

Waarom zou ik het zaad van een blinde man willen?

Kom hier.

Ik zei, kom hier.

Waarom gebruik je zulke woorden?

Ik weet het niet. Het spijt me.

Omdat ik van jullie hou...

en jullie van mij...

luister ik niet naar bepaalde stemmen in mijn hoofd...

want jullie liegen niet tegen mij.

Vanaf je geboorte hebben jullie kunnen zien.

Jullie zijn niet beter omdat anderen dat niet kunnen.

Hou die boekenwijsheid voor jezelf, want die is soms slecht.

Die bloemen verwelken voor ik daar aankom.

Deze bloemen zijn voor jou, zodat je er onderweg aan kunt ruiken...

en in de stemming raakt om te dansen.

Wie zegt dat ik ga dansen?

Het is de hoogste tijd, Bow. Je vader en ik hebben gedanst.

Klaarmaken.

Baba? - Schat.

Denk eraan, noem de Alkenny's 'de mensen van de waterval'.

We laten het verleden met rust.

Goede reis.

Hé.

Haniwa.

Niet zo snel.

De wind waait onze kant op. Ze horen ons niet.

Dat wil ik zo houden.

Blij?

Kofun.

We gaan de wereld zien.

Wat is dat?

Misschien vertrok hier het ruimteschip naar de maan.

Kijk dat wiel.

Ik heb nergens gelezen dat auto's zo groot waren.

Kom, voor het te donker wordt.

Nieuwe wol. Zo fijn als zijde.

Stof om je kleding te herstellen.

Ik ben de priester van de Vlamgod...

broeder van het vuur, die mij vormt als Godsbeen.

Uitvoerder van Gods wil.

We hebben deze vlammentempel gebouwd.

We hebben hier heksen heen gebracht om te branden.

Ze zijn allen veroordeeld omdat ze de kracht van het licht hebben.

Er is hier een Heksenzoeker.

Kijk...

Nee. Dit is iets anders.

Als we de lichtheksen in hitte veranderen.

Alsjeblieft.

Ze kunnen niet eens zien.

Kijk naar hun ogen.

Ze worden voor niets verbrand.

Stop. - Alsjeblieft.

U maakt een fout. Ze kunnen niet...

De Heksenzoeker heeft ons niet gevonden, maar zijn boodschap is verspreid.

Hij heeft volgelingen gekregen.

De kinderen zullen nooit veilig zijn.

De kinderen zullen thuis veilig zijn.

Iedereen denkt dat het thuis veilig is...

tot het dat niet is.

Help.

Haniwa.

Sterk.

Jong.

Gezond.

Eindelijk zitten deze schapen eens niet achter een hek.

Fethin?

Fethin.

Fethin.

Slavenhandelaars.

Wat is er?

Er zijn slavenhandelaars.

Ze hebben Fethin meegenomen. Mijn kleine meisje.

Fethin.

Fethin.

Dat waren slavenhandelaars.

Mama, papa, wakker worden. Ik ben het.

Wat doe je hier?

Mama, er is iets ergs...

Waar is Kofun?

Waar is Kofun?

Ik denk dat hij...

Dat hij is meegenomen.

Door wie?

Door slavenhandelaars.

Wat doe je daar?

Waarom zijn we gestopt?

De jongen wilde even stoppen.

Er mankeert hem iets. - Ik vind het wel.

Nee.

Dat doe ik wel.

Als je schreeuwt, vermoord ik je.

Hoor je haar niet? Ze is bezeerd.

Ze struikelt steeds, dus ik ook.

Struikel dan niet.

Nee, alsjeblieft. Ze bloedt.

Hoe weet je dat?

Ik ben een Ruiker.

Ik ruik bloed. En ze strompelt.

Mijn klanten zijn niet in haar voet geïnteresseerd.

Even doorzetten.

Hier krijgen we een goede prijs voor.

Vooruit.

Daar. Ik zie rook. Ze volgen de Weg der Wijzen.

Ze zullen de weg verlaten.

Voor jou, maar niet voor mij.

Ze laten een spoor na. Ik zal het zien.

Ik ga krijgers halen. - Er is geen tijd.

Er zullen maar weinig mannen komen. Ik heb ze weer nodig.

Haniwa, zeg waar we heen moeten.

Dennenhout. Dat zijn ze.

Weet je dat zeker?

Absoluut.

IK LEEF - VOLG HET PAD

Mama? Papa?

Hier is een boodschap.

Een boodschap van Kofun.

Een boodschap?

Hoe zou hij dat kunnen?

Jullie moeten me vertrouwen.

Jou vertrouwen? Wat voor boodschap?

Kofun heeft een boodschap geschreven en ik kan hem lezen.

Nee. Hoe ken je die woorden?

Hoe kun je 'schrijven' en 'lezen'?

Kennis uit de kist, mama.

We hebben erin gekeken.

We hebben lezen en schrijven geleerd.

En we hebben al die boeken gelezen.

Wie heeft hem geopend?

Ik.

Wat staat er in de boodschap?

Mama, ik... - Mijn zoon is weg.

Ik wil hem terug. Wat staat erin?

Wachters.

Ga zitten.

Hoe heet je?

Kofun.

Ik ben Fethin.

Dacht je dat de slavenhandelaars me zouden helpen toen je zei dat ik gewond was?

Oké, graag gedaan.

Nee, zo bedoelde ik het niet.

Bedankt.

Voorzichtig. Veel stenen.

Mama.

Alles goed.

Ja.

Ik zie daar rook uit een bouwsel komen.

Zijn de torens van Godsbeen? - Ja.

Daar houden ze de slaven vast tot de verkoop.

Als ik hem nu niet bevrijd, gaat hij naar de markt.

Hoe weet je dat, papa?

Ik ken deze plek...

want mijn vader was slavenhandelaar...

en diens vader ook.

En ik ben het ook geweest.

Het is niet wat je denkt, Haniwa. Jouw vader was anders.

Zeg dat niet. Het is niet waar.

Ik leerde als kind hoe ik ketens en zwepen moest gebruiken...

en hoe ik onschuldige mensen kon slaan en verkopen.

Hij leerde me om te martelen.

Maar ik heb die kant van mij, die man...

diep in een gat begraven.

Maar nu moet ik doen wat ik had gezworen nooit te doen.

Wat?

Hem tot leven wekken.

Ik kan meegaan. Ik heb mijn boog. - Nee.

Nee, schat.

Je moet niet zien wat ik ga worden.

Ik zal Kofun terugkrijgen.

Ik zal heel veel Godsbeen voor je krijgen.

Heel veel Godsbeen.

Wat was dat?

Doe je ogen dicht.

Wech.

De grote Baba Voss.

De grote lafaard.

De grote...

deserteur.

Eindelijk is mijn dag gekomen.

En jouw hoofd is voor mij.

Upokokohua.

Haere Mai.

Pak het.

Papa, kijk uit.

Jouw zoon.

Nee...

Papa.

Ik ben het.

Mama, ik ben het.

Mama, het is oké.

Kofun? - Het is oké.

Kofun.

Mama, het is oké.

Het is oké.

Haniwa.

Ik ben hier, mama. We zijn er allemaal.

Het spijt me.

Het spijt me zo.

Het spijt me zo van die kist. - Het is oké.

Het spijt me.

Mama?

Magh... - Nee.

Mama.

Nee.

Mama?

Ondanks alles wat we uit onze boeken hebben geleerd...

en ondanks alles wat we op het festival hebben geleerd...

en ondanks alles wat we in 17 zomers hebben geleerd...

toch wil ik hier niet weg.

En Haniwa?

Hoe zit het met jou?

Er is een man dood.

Een slechte man...

maar evengoed is hij dood.

Ik heb hem vermoord...

want ik wist dat ik in staat was om hem ongestraft te doden.

Door wat ik geleerd heb...

en wat ik gelezen heb...

door dat alles...

weet ik nu dat ik hier weg wil.

Maar, mama...

Ik ben bang voor...

wat ik ben en wat ik kan doen.

En ik wil dat je weet dat ik van je hou, mama.

En dat ik van jou hou, papa.

En misschien kom ik op een dag door mijn grote mond in moeilijkheden.

Nee.

Ik weet alles al.

Ik begrijp het.

Ik ken je.

Mijn schatten...

Want ik heb hem gekend.

Het is tijd dat ik jullie over hem vertel.

Jerlamarel.

Het is tijd voor de waarheid...

voor ons allemaal.

Hij was een goede man.

Maar soms kan goedheid door macht worden verteerd.

Ik zal jullie over hem vertellen.

Baba, haal Paris.

Zij moet dit ook horen.