Original subtitles

Kiedy przed piętnastu laty obejmowałem Serbinów, zacząłem to same zgliszcze i

ruiny. Puste stodoły, puste chlewy, puste stajnie.

Aż się wierzyć nie chcę, że wy tu siedzicie już piętnastu lat. Już

jest. Ten czas leci.

Agniesiu, chodź tu do mnie.

Z nagrodą.

Skończyłam sam tą ciociu. A ten

wałach to nowy? Jeszcze go nie widziałem. Tak.

Bądź ona litość boską. Dobrał go uczakowi o tej szronki, co chodzi w

teraz tą twórkę szpaku.

Bardzo dobry koń, tylko łaty na cukier. Masz, daj mu.

Niech Bóg broni, boziot, zostaw to.

Kto wie, co takiemu bydlakowi może do głowy przyjść.

Wyobraź sobie, Basiu, że musiałam tego człowieka siłą zabrać do karety.

Nic tylko nie chcę przeszkadzać.

Rodzinny zjazd, rodzinne święto i tak bez końca.

Panie Ludwiku, przecież pan wie, jak my wszyscy pana kochamy.

Pan Seglarski to ozdoba naszego przemytu, moja Basiu. Nie masz pojęcia,

wspaniałe transakcje przeprowadzają z Anzelmem.

Wspaniałe, moja droga.

Wol ode mnie! Bogumi!

Zabierz ode mnie to pszczo bydlę.

Daniel, przecież to jest nasz. On jeszcze nikogo nie ugryzł. Wodziulek,

wodziulek, na miłość boską.

Nie woj do siebie do tego psa i nie dotknij go czasami. Won, paczku, won.

Bywają wypadki, że taki pies tylko pomocha człowieka i dostaje się

najzłośliwszej formy solitera.

Tania kokokus.

Rozwija się w mózgu.

Synku. Baciu, baciu. Zapomniałam ci powiedzieć o najważniejszym.

Janusz obejmuje w Kalincu posadę lekarza więziennego.

Więziennego? To ty nic nie wiesz.

Mały gin, no wiesz który. Ten z brodą.

To bardzo przyzwoity człowiek. Wczoraj u niego byłam. No przecież ten Janusz to

taki twajtłapa, że kroku beze mnie nie zrobi.

Przyznaj, że gdyby matka nie wychodziła, nie wydeptała.

To wpadłbym pod pierwsze lepsze konie do rozkazki.

Poproszę. Proszę, niech pani spojrzy w stąd. Stąd jest najpiękniejsza panorama

serbinowa. Proszę spojrzeć. Kościół, zabudowanie gospodarcze, dalej wiatrak.

ja uważam, proszę państwa, że Europy nie może spotkać już nic historycznego.

Wojny i rewolucje mogą się jeszcze odbywać gdzieś w Azji albo Afryce. No a

pozostaje rozpatrywać wypadki z historycznego, no przynajmniej

oddalenia.

Czy to koniecznie potrzeba wojny albo rewolucji, żeby się coś działo na

Proszę, proszę bardzo.

Siadaj, siadaj przy mnie. No przecież takie spokojne czasy, kiedy każdy robi

swoje, też są historyczne.

W pewnym sensie.

Zobaczycie państwo, że jeszcze ktoś napisze historię o tych spokojnych,

pracowitych latach.

No bo cóż, z pola zebrałem, pogodę mam piękną.

Goście zawitali pod mój dach.

Niedługo będę siał, no więc może ja tu trochę robię historię.

Brawo, brawo.

Czy ty jesteś pewna, że u nas zostawiłaś te pieniądze? A nic, głupko, nie ma o

czym mówić. Wiele tam tego nie było. Trzy półrublówki dla służby zawinięte w

chusteczkę. No kto słyszał, że beleganska dama nosiła pieniądze w

wiem to, bo ja znowu muszę z tym przemiechać. Czy nie można go wsadzić do

wolantu? To on idzie do karetki.

Janusz, Janusz.

Idę, mamo, idę.

Dziękuję. Do widzenia.

Przyjeżdżajcie do nas częściej!

Prosimy!

Dobranoc.

Dobranoc, mamo.

Och, było wspaniale.

Basiu!

A gdzie się podziewa Tomaszek?

Tomaszek? Ja go sama zaraz znajdę i o wszystko wypytam. Błagam cię, tylko się

nie denerwuj.

Ty go wypytasz?

Ty się boisz własnych dzieci.

Albo się wychowam dla człowieka, albo cię zatłuchę jak psa. Kto?

Kto ci pozwolił brać cudze pieniądze?

Bogumił! Bogumił, Jezus! Czego zabijesz?

Czego ty wierzchnią w niego chcesz? Przecież widzi, że cię przyznał.

z oczu.

Zejdźcie mi z oczu, oboje!

O szty, o szty żywioju! Ty masz to!

Masz to!

Ja wiem, synku.

Ja wiem, że ty nie dla siebie wziąłeś te pieniądze.

Nie dla siebie.

Ty kolegom chciałeś kupić cukierki, prawda?

Pójdziemy do tatusia, przeprosimy go, a w niedzielę pojedziemy do Kalinca, do

wujenki. Ale mamusia powie, że ja znalazłam te pieniądze, jak odjechali.

Synu.

Nie nabijaj matki.

Ty jesteś dobry.

Jesteś dobry.

Ty musisz być dobry.

No, panie Olczak, barometr tym razem nie zawiódł.

Cześć, Boże!

O, pracować, pracować. Te cztery wozy wysłałem pożytą na łęgi. Ile? Cztery,

cztery. Aha, cztery. Więcej nie ma. Wystarczy. Cześć, Boże!

Niech walenty nie dala głów! Panie ojcze, jak ludzie się buntują, nie chcą

pracować w błocie! Jak się komuś nie podoba, może nie przychodzić jutro, ale

dzisiaj pracujemy!

Nie idę, panie, w błocie tyrać za taki warty błąd! Trzeba poczekać, aż wstaję

pteki! Ale ziemia nie może czekać! Ziemia nie może czekać! Jaśnie

panie, dzień dobry!

Ludzie, dzisiaj mało ludzi przyszło do pracy, które powiadają, że błoto robić

nie idzie, powiadają. Dwie sprawy nie dają mi spać, panie Stefanie.

Przebudować Foraków i zrenowanie Serbinowa.

Co robić? I skąd brać pieniądze?

Własne ręce urobimy, jaśnie wielmożny panie.

Cześć, Boże, na robotę.

Daj Boże, dzień dobry wielmożnemu panu.

Co się dziwić, że ludzie nie chcą pracować.

Za to marne utrzymanie, jakie dostają.

Panowie dużo obiecują, ale jak przyjdzie kto do czego, to...

Pójdź go, głupia babo, przecież na wojnie śmierć nie każdemu się trafia.

Pójdź go, głupia babo, przecież na wojnie śmierć

nie każdemu się trafia.

Dlaczego mi go zabierają?

Uspokój się, dziecko. Uspokój się, dziecko.

Kobiety, to jest jedno wielkie szachrajstwo.

Jantoś! No, co się pchasz, kałużny? Jaki ty masz bilet?

Nie wiem, Arychna, chyba czerwony. Jadę na wojnę!

Boże, za coś mnie pokazał tym czerwonym biletem.

Ludzie!

Ludzie! Ludzie!

A gdyby się tak wszystkie wmówiły i powiedziały, że nie dadzą swoich na

to co by zrobiły? Siłą by wzięły!

Baby!

Proszę, wielmożne panie, tu są listy pobłonowe z naszego majątu. O, proszę.

Wojna to straszne nieszczęście, proszę wielmożnego pana dziedzica, ale jeszcze

większe nieszczęście.

Proszę wielmożnego pana, proszę wielmożnego, ja nie pozwolę, żebyś stał

chłopaka. Baby, nie damy naszych chłopów!

Pani Olczak, niech pani to wręczy, bo ja nie mogę.

Trzeba wezwać doktora. Konieczna doktora.

Ale Żarnecka ma psa.

Niech Felicja przyniesie. O Jezus Maria.

Jak na człowieka planeta najdzie, to już jego koniec.

Będzie, będzie Żarnecka. Nic nie będzie. Planeta powie, co ma być.

Pić i nie pić to jednolicho.

Locu swego nie odmienisz.

Ani ty, ani ja. Ani nasza pani, ani nasze dzieci.

Patrz tam.

Patrz tam, stój.

Chryste, panie.

Nie!

Niech Felicjan dzisiaj nie nakrywa w stołowym. Tutaj zjem kolację.

Pustota mi, smutna.

Biedna ta nasza Żarnecka zmarnowała sobie życie.

No cóż.

Ja też doznałam różnego losu w życiu.

Kiedy miałam 16 lat, poszłam z drugimi do Prus.

Mnie też poniewierali. Mam sobie myślała, że z każdym to się dobrze

A to kończyło się płakaniem.

I tak się różnie musiałam o twoje życie starać, wielmożny panie.

Ale nauczyłam się.

Szczęśliwy będzie ten, którego pokochasz i którą będziesz rodziła dzieci.

Miałam już dziecko.

Z tym, co to mnie najgorzej obełgał.

I nikt nie był z tego szczęśliwy.

Utraciła mnie.

Umarło? Umarło.

A teraz to już dobrze wiem, że oprócz marnej uciechy z byle tajakim, co to ja

niego nie stoję, nikt ze mną ani ja z nikim z tęścia mieć nie będę.

Niech pani je, bo kolacja wystygnie.

Stan chorej bardzo niedobry.

Czy nie miała przedtem takich napadów?

Miała. Bo to proszę doktora o serce, to tak.

Raz drobia, raz idzie grubo i twardo. To takiego chodu próbuje, to takiego.

O, kapusty ze szpyrką by dali, to tłuszcz pomoże, nie? Dużo piła, panie

doktorze, i to dlatego.

Piła, piła, piła.

W każdym razie budkę trzeba całkowicie odstawić. O, to, to, to. O, Jezus Maria,

ja nie potrzebuję doktorów. Ja jej zaraz zapiszę lekarstwa.

Ale będzie musiała poleżeć przez najbliższe tygodnie.

Tak mięsu, że daj chociaż pół szklaneczki. Ani

kropli. Doktor Wettler powiedział, że z gorzałką koniec. Zioła, zioła, zioła

pijta. Żeby was pokręciło, psia krwie.

No i jak tam chora?

Całe przed południe spała.

Teraz bez wódki to mnie wpędzi ta do grobu.

Kto rzuci na lądopyska?

Takie gorzkie.

Wynośnijcie wszystkie!

Pan Bogumił też!

To nie ma na co patrzeć!

Nie agituj, Czerniak, nie agituj! A co was

tak dużo?

Mamy życzenie, proszę wielmożnego pana, rozmawiać względem zasług i...

Zasług?

A czy kto nie dostał swojego w porę?

O co macie pretensje?

No, Czerniak, teraz gadaj, no!

Puszczę. To ja zacznę od siebie.

Mieszkam w najgorszej izbie w Czworakach.

Już cały trufit mi odleciał. Od grzyba.

Chlewy we dworze złe.

Z dachów, chociaż były poprawiane, ciecze na łeb.

Podłóg nie ma w izbach.

A gdzie są, to popruchniały.

Sami widzieliście, że niedawno z Olczakiem oglądałem Czworaki.

I wiem najlepiej, gdzie je trzeba naprawić.

Ale ja nie zależę od siebie.

Nie musicie mi przypominać o czworakach. Ja o tym pamiętam.

O czworakach pamiętam bez niczyjego nakazu.

Bez niczyjego nakazu.

Bardzo bałyście się?

A czego miałbyśmy się bać? Czy to my o swoje nie walczymy?

Tu kto inny będzie drżeć, mój drogi?

Przywiozłem wam zapasy. Bałem się, że nie będziecie miały tu co jeść.

Ale tak naprawdę to przyjechałem, żeby was zabrać do Serbinowa.

Teraz? Do Serbinowa? Kiedy dzieją się takie ważne rzeczy, to do Serbinowa?

Mamo, my nie chcemy do Serbinowa. Zanieś się to do pokoju.

Pociągi, fabryki, koleje, poczty.

Ceglarski wrócił wczoraj z Warszawy i mówi, że w Rosji już policja zaczyna

strajkować. Wojsko się buntuje.

Znaczy, że co? Rewolucja? A przecież rząd obiecywał ulgi. Miała być zwołana

duma.

Panie Bogumile, mówi pan jak dziecko. Duma. Figa nie duma.

Ceglarski powiada, że to tylko mydlenie oczu.

Kilkuset durniów do wykonywania tego, co im wola najwyższego każe.

Wszyscy inteligentni Rosjanie śmieją się z tego w kółach.

Wiecie przecież, jaki Ceglarski zwolennik legalności.

A i on powiada, że dzisiaj w Rosji nawet święty stałby się rewolucjonistą.

No w każdym bądź razie w mieście zostaniemy do lata.

Rozmawiałam niedawno w Petersburgu z jedną z wysoko postawionych osobistości.

Jestem pewna, że to zrobiło swoje.

Oczywiście te strajki też dużo pomogły.

Do czego pomogły? No jak to? Przecież wraz z tą nową konstytucją otrzymamy

autonomię kraju.

Wspaniały koniec niepokoju.

My byliśmy naprawdę niezwykli.

Proszę się rozejść!

Proszę rozejść się do domów! Proszę się rozchodzić! Ukaz kartki!

Zabrania zgromadzeń w miejscach publicznych!

Proszę się rozchodzić! Panie Ludwiku, co on wygaduje? Chyba zwariował. Jakieś

nieporozumienie. Albo prowokacja. Co pan ma na myśli, mówiąc prowokacja?

Proszę pana, manifestarskie gwarantuje nam, Polakom, nie tylko autonomię kraju,

ale wolność słowa i swobodę przekonań. Dlatego pozwoli pan, że próbę stłumienia

manifestacji nazywam prowokacją. Wobec tego pan pozwoli ze mną.

... ... ... ... ...

I oczywiście jak było do przewidzenia, władze sprawy zatuszowały, a ten bałwan

musiał podać się do dymisji.

Kilka dni potem złożył go tyfus.

Dwa dni temu wstał z łóżka i popatrz jak wygląda.

No i dlatego zaprosiłam Janusza do nas.

Ależ oczywiście, bardzo słusznie. Trzeba będzie mu przygotować pokój na górze.

Będziesz sobie leżał spokojnie w ogrodzie pod drzewem. Zobaczysz jak

dobrze zrobi.

Nigdzie nie będziesz się tak czuł dobrze jak u nas.

W Serbinowie.

Ładnie się tu gospodarujecie beze mnie, proszę.

W mące zalęgły się robaki, a potem się z tego zagniata kluski albo ciasto dla

pana. Albo jak ta kasza wygląda, niech Żarnyska zobaczy.

Jak ta kasza wygląda, to jest kasza, to jest kasza! Niech Barbara lepiej zajrzy

do Bogumila, tam dopiero jest na co popatrzeć.

Padko plena i świętsza. Pościel niezmieniana całymi tygodniami.

Dawać mi tutaj świeże poszwy. A ja mówiłam, mówiłam, że jak wróci Barbara,

będzie awansura. O, takie brudy. Do tego dopuścić żarneczka, też by się wreszcie

mogła wziąć do jakiejś przyzwoitej roboty. A ja jestem kucharka. Na pokoji

prania jest Felicia. Do takich brudów dopuścić.

O nocnej rosie, płyń dźwięczny głosie, niech

się twoje...

Śpiewasz? Śpiewaj, ptoszyno, śpiewaj.

Ja?

Ja śpiewam? No nie zapieraj się. Słyszałem wyraźnie, jak nociłaś.

Dawniej ty śpiewałaś głośno i często.

No, dawniej.

Dawniej było się młodym.

Dla mnie zostajesz zawsze młodą, śliczną i dobrą.

Powiedz, czy było ci ze mną dobrze?

Zawsze mi z tobą jest dobrze.

Panie Niechcic!

Co się stało?

Od tygodnia mam u siebie strajk, a dalej w stronę Hutna były nawet gwałty i

napady na dwory.

Wczoraj w tej nocy w jednym polwarku zamordowano administratora.

Przyjechałem, żeby pana ostrzec i prosić o radę.

Potem u mnie wszyscy potracili głowy.

Niektórzy chcą sprowadzić wojsko lub policję.

A jak wojsko, to musi dojść do rozlewu krwi.

Przyjechał pan w samą porę, panie Katelba.

Dziś wieczorem odbędzie się u pana Wojnarodzkiego narada sąsiedzka. Będzie

bardzo na rękę, jeżeli pan poświadczy, że niebezpieczeństwo jest bliskie i

groźne. Bo tu nikt w to nie wierzy.

Uwierzą, uwierzą.

Panowie, od tygodnia mam u siebie strajk.

A dalej w stronę Kutna były nawet napady na dwory.

A wczorajszej nocy podobno zamordowali w jednym polwarku administratora. Nie

widzę, proszę panów, innego sposobu na uspokojenie buntów, jak tylko wezwać

wojsko. A gdzie jest wojsko? Tak, każdy uważa, że wojsko to zaraz strzelanina

albo bitwa.

A tu wystarczy, jak Boga kocham, żeby się wojsko tylko pokazało. Jeżeli już,

mówi pan Katerba, dochodzi do mordów i gwałtów, to ja nie widzę innego sposobu.

Trzeba bezwarunkowo wezwać wojsko.

Tak jest, wojsko i policję. Gwałt musi iść przeciwko gwałtowi.

Jak

się

temu nie zaradzi, to wszystko dymem puszczą.

Watuś zachorował.

Co?

Przecież my musimy jechać.

Watuś, co to?

Chory?

Proszę pana, ja jutro rano, skoro świt, muszę wracać.

W tym stanie nie wolno dziecka stąd ruszać.

A co mu jest?

Ostre przeziębienie. Może przejść w zapalenie płuc.

Chryste, panie.

No ale przecież musimy wracać. Ja nie mogę zostawić majątku na własne

opatrzności.

Co robić?

No to jedź pan sam, a żonę zostaw u nas.

Dziecko będzie tu miało opiekę lekarską, a za kilka dni, jak się chłopcu

poprawi, tam panu znać.

Niech pan zachowa spokój, panie Kacelba.

No to zostaniesz tu, jeśli pan nie chciet taki łaskaw.

A i pan doktor Ostrzeński coś ci poradzi. No to ja przyjadę w czwartek.

No to pa. Do widzenia, Wacusiu.

Do widzenia.

Kto tam? Janusz, otwórz.

Proszę się uspokoić.

Niech pani zejdzie na dół, zaraz tam przyjdę.

Otwórz, otwórz prędzej.

Jeżeli nie otworzysz, zostanę tu do jutra, do śmierci.

Oczy się uspokoi.

Dlaczego pani mu to powiedziała?

Nie wiem.

Po co było niszczyć spokój dla prydusznego prostaka?

Nad czym płaczesz?

Nad sobą.

Powinnaś raczej płakać.

Nade mną.

Usiądź.

Źle się stało, że trafiła pani na mnie.

Ja nie umiem kochać.

Nikogo.

Jestem do niczego.

Ja też byłam do niczego.

A teraz cały świat mnie zmienił. Nie czuję tego.

Nie. I nie ma żadnej możliwości, żebyś mnie... Żeby Pan mnie... Żadnej.

Wobec nikogo, jeśli to może Panią pocieszyć.

I co teraz ze mną?

Co się robi w takich wypadkach?

Zabić tego gagatka i co?

Ja mam iść do kryminału za to, że żona okazała się suką?

Dajże pan spokój.

Ona... Za to, co ona zrobiła, ja mam iść do kryminału?

Zastępcą zostać?

A ona się będzie cieszyć z gachem?

No ale czy pan jest pewien?

Żonę pańską zawstydliwałem przy dziecku albo samą. Ostrzyński się nawet nie

pokazywał. Pokazał o niej dosyć. Tyle, ile trzeba.

Ja wziąłem panią.

Myślałem, że w nią godnie życie przeżyję.

A tu... Jakby kto człowiekowi w samo serce narzygał.

Może... Biedaczka się zakochała i urozumiej odjęło?

Gdy tylko przyjechałem, powiada, stało się,

byłam z tym człowiekiem, kocham go, mówi,

twoja być nie mogę, pójdę za nim wszędzie.

Powiedz coś, miły.

Pojedź z mężem do domu.

Musisz jechać.

Ze mną żadna kobieta nie byłaby szczęśliwa.

To ja będę z tobą nieszczęśliwa.

To się tylko tak mówi.

Chcę, żebyś pojechała.

Żebyś wróciła do niego.

Ale pozwolisz mi się widywać z tobą.

Wolałbym, żebyś zapomniała.

Jeżeli nie będę cię widywać, rzucę męża, syn, rzucę dom, wszystko.

No łupstwa, pani mój.

Ja bez niej stąd nie wyjadę.

Ja bez niej nie wyrzeję.

Pani się wydaje, że ona się opamięta i będzie jeszcze dla pana lepsza niż była.

Po prostu przeszło na nią szaleństwo, ale to jej mini.

No, głowa do góry.

Przeszliśmy i przejdziemy w życiu jeszcze nie jedno.

Jestem pewien, że to się wyrówna i będziecie jeszcze szczęśliwi.

Myśli pan, że mogę się jeszcze tego spodziewać?

Ja ją kocham.

Tylko tak, jakbym rozwalisko jakieś kochał.

Skorupy jakieś.

Janusz,

od chwili, kiedy cię pierwszy raz zobaczyłam, jeszcze na moim ślubie.

A jednak musisz jechać.

Gdybym nie był taki, jaki jestem...

to bym cię nie kochała.

Pozwolisz mi się widywać?

Chodź popatrzeć czasami, to wystarczy.

Powiedz... Powiedz Panku, Panku, nie mamy czasu.

Tak?

Dobrze.

I niech już pani idzie.

Oni na pewno nas już szukają.

Idź już, dziecko.

Wszystko będzie jak ma być.

Zaraz wjedź stąd.

Wjedź stąd na koniec świata.

To jeszcze nie wszystko, moja droga.

Wyobraź sobie, że taka Telbina zostawiła męża, wzięła dziecko i zamieszkała w

Kalincu na Sukiennej.

Wynajęła dwa pokoje.

Dostała posadę kasjerki w gazecie kalinieckiej. Na co tężmię uczyłam w

książki prowadzić.

Postąpiła właściwie bardzo ładnie. Poszła za głosem serca.

Za głosem bez wstydu, moja droga!

Ta kobieta nie ma za grosz godności i ambicji.

On od niej ucieka, a ona chodzi za nimi, żebrze o każde spotkanie.

Przychodzi na podwórze i stoi albo chodzi, dopóki go nie zobaczy w oknie i

ogóle w jakiś sposób nie wyciągnie z domu.

Już ludzie zaczynają się oglądać, przemrać.

A ty wiesz, dlaczego dzisiaj ganiam po mieście?

Od godziny szukam tego gagatka. Oczywiście ten Tumant jedzie u niej, bo

ma w administracji.

Czy jesteś niewyspany?

Jesteś niewyspany?

Przepraszam się, kochanie.

Jestem przewęczony.

Codziennie od wczesnego ranka w szpitalu.

Jaka ty jesteś dzisiaj piękna.

Kiedy się znowu zobaczymy?

Nie wiem.

Kiedy zechcesz.

Ja tylko będę mógł przyjdę.

Rzadko się teraz widujemy.

A jak możemy bywać razem?

Kiedy ja nie mieszkam u siebie.

A ty jesteś wcale z Jańką lub z dzieckiem.

Przecież prosiłem cię, żebyś nie wystała pod domem.

Wszyscy dookoła mówią o tych twoich dziwactwach. Nie wpij naprawdę wszystko.

Nie jest mi wszystko jedno. Niech się śmieją. Dlaczego mnie unikasz?

Dlaczego mnie unikasz?

A co ci znowu przychodzi do głowy?

Unikasz mnie, uciekasz przede mną. W lipcu byłeś trzy razy, w sierpniu tylko

raz.

Jeżeli cię obrzydłam, to zarwizem, ale wróć to tam.

Ja nie mam siły, zostaw mnie.

Wróć to tam.

Powiedz, że mnie nie kochasz i odejdę. Mam dokąd wrócić, mam męża i dziecko.

Jeżeli mnie będziesz tak dręczyć, popełnię samobójstwo.

Że przyjadę dzisiaj do niego.

Dzisiaj niedziela.

Myślałam, że chociaż jeden dzień będziemy razem.

Janusz, dokąd?

Jego konie już na pewno czekają na mnie. Pod domem.

A może pojedziesz ze mną?

Do widzenia.

Do widzenia.

Nie gniewaj się.

Wróci.

Zapomniał papierośnicy. Wróci, wróci, wróci.

Po raz ostatni wyciągam do ciebie rękę.

Puszczę to wszystko w niepamięć.

Daruję ci łajdactwo, którego się dopuściłaś. Wróć w rejestrę. Nie, ja

tutaj. Błagam, zapomnij o mnie, Roman, jakby mnie nigdy nie było.

Jeszcze tego pożałujesz.

Ty dziwko!

Ty myślisz, że będziesz z nim szczęśliwa?

On pobawi się tobą i rzuci cię na śmietnik, jak wnoszony trzewik.

Ale wtedy przyjdziesz do mnie.

Będziesz komleć pod drzwiami. Nie. Roman, daruj. Ale ja ci zatrwasnę drzwi

nosem, choćby zdychała z głodu.

I powiem, idź się dalej łajdaczyć.

A teraz zabieram dziecko. Nie.

Zabieram dziecko i nie zobaczysz matusia więcej.

Nie. Chodź, chodź, kochano. Nie, nie, nie.

Ja będę sama.

Już jestem sama. Katerba zabrał dziecko.

Całe dnie, całe noce będziemy mogli być razem.

Ja już muszę iść do szpitala.

Przejdę za parę dni.

Ty jesteś pewna, że ten pan, którego spotkałaś u siocie Michaliny nazywa się

Józef Tolibowski?

Oczywiście, mamo. Pan Józef Tolibowski z Borowna.

On zna mamusię z dawnych czasów. Wybiera się tutaj jutro po południu.

Powiedziałam, że mama będzie bardzo rada.

A co?

Źle powiedziałam?

To Libowski.

Z wizytą.

To też mu strzeliło do głowy.

No dobrze, niech przyjdzie.

Pogadamy o starych dziejach.

Nie widzieliśmy się chyba już... 25 lat.

Jak on teraz wygląda?

Bardzo przyjemnie. Ma taką długą brodę. Czarną? Nie, szpakowatą.

Prawda, przecież on też musiał się zestarzeć.

Ja nigdy ci o nim nie opowiadałam.

Pod czołowem strajki rolne zmusiły niektórych właścicieli majątków do

wojska w celu utrzymania porządku i bezpieczeństwa.

Jeżeli Bogumił wezwał wojsko, to ja się zapadnę pod ziemię.

Mamusiu, tam pod ratuszem zbierają się tłumy. Mamusiu, na pewno będzie

manifestacja. Tak.

Jezus Maria, wracamy do Serbinowa. Julka, Julka, pakujemy rzeczy, wracamy

Serbinowa. A co będzie z panem Tolibowskim? No właśnie. Pan Tolibowski

widział mnie dwadzieścia kilka lat, może nie widzieć jeszcze kilka.

Basiu! Basiu!

Zatrzymaj się, proszę.

Basiu, Basiu, pozwól. Ja, Basiu, ja ci wszystko wytłumaczę.

Basiu, Basiu, wysłuchaj mnie.

Basiu, tylko nie to, błagam cię.

Słyszysz? Basiu, słyszysz mnie? Zostań, proszę.

Basiu!

Pisz, nie przeszkadzaj sobie.

Wiem, że w czasie mojej choroby Żarnecka umarła. Dlaczego wy to ukrywacie przede

mną?

Wettler zabronił ci się denerwować.

Biedna stara.

Wydawało jej się, że jest potrzebna i niezastąpiona, a tego jej życia to nawet

nie znać na świecie.

Ono tak każdemu z nas mija i znika bez śladu.

Z nami czy bez nas to noce i dnie jednakowo się toczą.

Właściwie to dlaczego człowiek tak się stara?

Dlaczego człowiek tak się stara, tak się własnym życiem przejmuje?

W tę sobotę, kiedy przyjechałam tutaj, miałam się spotkać z tamtym człowiekiem

nie zrobiłam tego.

Przyleciałam do ciebie.

Nigdy nie myślałem, że ci pod tym względem na mnie zależy.

Przecież ta strona życia nie miała dla ciebie żadnej wartości.

Przynajmniej od dłuższego czasu.

A uciekłaś ze strachu przed sobą. Tylko nie przez strach.

Tylko nie przez strach.

Chyba nie może być większej miłości.

Chociaż wiem, że byłaś i jesteś ze mną bardziej

ze strachu niż z czego innego.

Boże, jak ty posiwiałeś.

A co będzie z tą Felicją?

Syn Mikołajczyka, ten wdowiec, chce się z nią żenić.

Coś mi stało.

O Jezu.

Przyniemił mi się Lucjan.

Powiedz mi, jaki jest sens walczyć z chorobą i śmiercią, żeby dziwigać i

życie?

To za straszne myśli naszły mnie w dzień wesela.

Idź po dzieci.

Pewno tańczeń są zgrzane, a to pora wracać do Karlińca.

Dzięki.