All language subtitles for Terra Masonica part 1 (Original), freemasonry around the world

TERRA PART 1

De vrijmetselarij ontwikkelde zich
vanuit Londen, drie eeuwen geleden.

In een tiental jaar tijd verspreidde
deze nieuwe club zich wereldwijd.

Deze mysterieuze en boeiende wereld
lijkt geworteld in de traditie

en houdt zich ver weg van de media.

De vrijmetselarij zou overal bestaan,
maar niemand is er rondgereisd.

Vandaar mijn reis rond de wereld
in 80 loges.

Ik ging op zoek
naar haar mooiste tempels,

haar herinnering en verscheidenheid.

Ik wil een antwoord vinden
op eenvoudige vragen:

Wat is de vrijmetselarij vandaag?

Wie zijn de vrijmetselaars?

Wat zoeken ze?

Wat zijn hun overtuigingen?

TERRA MASONICA
Reis rond de wereld in 80 loges

Deze reis begint met een tripje
van Londen naar Schotland.

Schotland heeft een grote invloed gehad
op de Engelse vrijmetselarij.

Om een eenvoudige reden.

Schotland heeft altijd
zijn tradities kunnen bewaren.

Deze etappe is een reis
doorheen de tijd.

Ik heb een van de bekendste
loges bezocht:

de Moederloge van Schotland
'Nummer nul'.

Het is de attractie
van het dorp Kilwinning.

Het is de Moederloge van Schotland,
de loge zonder nummer,

de oudste ter wereld die nog actief is.

Volgens de akten van Eglinton
en de statuten van Schaw,

van 1599-1600, van William Schaw,

meester-vrijmetselaar van de koning.

Volgens de bronnen
is de Loge van Kilwinning

de bakermat en de belangrijkste plaats.

Het gaat dus zeker om de eerste
of de zogenaamde Moederloge.

De loge is sinds de 12e eeuw gevestigd
in de abdij, die nu vervallen is.

Ze werd gebouwd door de eerste
vrijmetselaars van de Moederloge.

Helaas vernietigde een brand
de oude archieven van de loge.

De herinnering aan haar middeleeuwse
oorsprong is dus verloren gegaan.

De achtbare meester Iain Doole

is bereid om de brandkast te openen
met hun kostbaarste bezit.

Het is onze waardevolste bezitting.

Het oudste register van de notulen,
dat begint in het jaar 1642.

Velen konden hun naam niet schrijven.

De secretaris schreef hun naam
in het boek in hun plaats.

De broeders brachten hun zegel aan

naast de naam
geschreven door de secretaris.

Vroeger waren veel vrijmetselaars
analfabeet.

De steenhouwers kregen een zegel

om hun stenen te handtekenen
en betaald te worden.

Die zegels worden nog gebruikt
in het aanwezigheidsregister.

Je ziet ze zelfs op straat.

De stad heeft de banken versierd
met zegels van bekende vrijmetselaars.

Het is een speciale week. De Moederloge
krijgt een nieuwe achtbare meester.

De loge gaat ermee akkoord
dat een camera de voorbereidingen

filmt van de verandering
die plaatsvindt over vier dagen.

Het is de eerste keer
dat de Moederloge ermee instemt

om zich aan het grote publiek te tonen.

Het is de gewoonte
een fotoportret te maken van de persoon

die in de archieven zal staan als
de achtbare meester van de Moederloge.

Op de muren lijkt de tijd
wel stil te staan.

De geschiedenis van de loge
is die van Schotland.

Met koningen, prinsen,

dichters, slachtoffers.

Een museum stelt de voorwerpen tentoon
die vertellen over de vorige generaties.

Dit is een hamer
van het museum van de Moederloge.

De hamerkop werd gehouwen
uit een steen

van koning Salomo's steengroeve
in Israël.

Iedereen is bezig en doet zijn werk.

Dat gaat al eeuwen zo,
zonder dat iemand bevelen geeft.

Toen ik een kind was,
keek ik naar het jaarboek

en daarin stonden de loges,
gevolgd door Kilwinning.

Ik begreep niet
wat dat woord betekende.

Ik ben tot deze loge kunnen toetreden.

Het is een heel prestigieuze loge
en de oudste.

Dit weekend zal ik de eer hebben,

hopelijk,
om de achtbare meester te worden.

Het is een heel bijzondere dag.

Dat vergeet je nooit.

In het gebouw is er ook een pub
voor de inwoners van Kilwinning.

En ook voor de vrijmetselaars.

Gemeenschapszin
is belangrijk in Schotland.

Vooral in kleine landelijke gemeenten
met een industrieel verleden,

die moeilijke tijden en een hard leven
hebben doorgemaakt.

Ik denk dat het belangrijk is
voor families en vrienden

om de gemeenschap samen te houden.

In 1807 sloot de Moederloge zich aan
bij de Grootloge van Schotland.

Daarvoor was ze onafhankelijk

en tientallen loges
stonden onder haar gezag.

De bekende Schotse dichter Robert Burns
behoorde tot een van die loges.

'Onze onmenselijkheid tegenover elkaar

veroorzaakt bij duizenden mensen
verdriet.'

Dat was heel waar
in die tijd, en zelfs vandaag

blijven we onmenselijk
tegenover de mens.

De schoonheid van Burns
is dat hij in een paar lijnen uitdrukt

wat vele auteurs en dichters
niet op een pagina gezegd krijgen.

Vandaag wordt
de nieuwe meester geïnstalleerd.

De voorbereidingen zijn in volle gang.

Billy, zet die stoelen opzij.

De gasten worden verwacht.

Ze komen uit Schotland
en de hele wereld.

Charles wacht af.

Hij weet niet
wat er 's avonds zal gebeuren.

Dat is wat de vrijmetselaars beschermen.

De schoonheid van iets wat wordt onthuld
voor de eerste keer.

Het is verboden
om de ceremonie te filmen,

alleen buiten mag gefilmd worden.

De ceremonie duurt enkele uren.

Iedereen wacht tot de processie begint.

De fanfare weerklinkt
in de hoofdstraat van Kilwinning.

De eerste functionarissen
van de loge volgen.

Andere broeders sluiten zich aan.

Ze gaan de nieuwe achtbare meester
halen, die schuilt voor de regen.

Iain Doole is nu ex-achtbare meester.

De nieuwe loopt achteraan
in de processie.

In Kilwinning is de vrijmetselarij
het hart van de stad.

De traditie verbindt een gemeenschap,

waar je vrijmetselaar wordt
van vader op zoon.

Charles Hugues staat voor de eerste keer
aan het hoofd van de Moederloge,

met als zware taak het werk
van z'n voorgangers voort te zetten.

Hij werd verkozen voor twee jaar.
Een cyclus die zich al eeuwen herhaalt.

Deze processie bestaat enkel hier,
bij de Moederloge.

Achter de deuren van de Moederloge
is iedereen gelijk.

Ik steek de oceaan over naar de VS,

meer bepaald naar New Hampshire.

De eerste Europese kolonies
vestigden zich hier 400 jaar geleden.

Ik hou echt van Portsmouth.

Het historisch erfgoed is verbluffend.

De beste stad ter wereld.
Dat is een krasse uitspraak.

De scheepswerf bestaat al heel lang.

De scheepswerf bestaat al heel lang.

Portsmouth is
de op twee na oudste stad van de VS.

De Engelse kolonisten
stichtten de stad Portsmouth in 1623.

Het gebied heette toen New England.

Het dankt zijn welvaart
aan de scheepswerven.

De vrijmetselarij belandde hier
door reizende handelaars en soldaten.

In het centrum
is er een speciale herberg.

Een vrijmetselaarsherberg.

Op de eerste verdieping is er een zaal
voor vrijmetselaarsvergaderingen.

Deze zaal dateert van 1766.

Zoals in elke tempel zit de meester
de vergadering voor in het oosten.

Er staat een schrijftafel.
De broeders zitten langs de kant.

Deze tempel wordt nog gebruikt.

Vrijmetselaars op doorreis stopten hier

om samen te komen, te eten
en de nacht door te brengen.

De eerste loge van Portsmouth
dateert van 1736,

19 jaar nadat de vrijmetselarij
werd gesticht.

Ze heet St John's Lodge nr. 1.

De stad breidde uit. De vrijmetselaars
ruilden de Pitt Tavern voor privéwoningen.

In 1920 beslisten ze eindelijk
om eigenaar te worden.

Ze kochten dit pand,
dat ze renoveerden en opknapten.

We naderen nu de loge zelf.

De loge is in neoklassieke stijl.

Er prijkt een Engelse vlag, want
de loge dateert uit het Britse Rijk.

De Amerikaanse vlag draagt 13 sterren,

die de 13 staten symboliseren
die de onafhankelijkheid verklaarden,

40 jaar na de oprichting van de loge.

Het gebouw is van geschiedenis
doordrongen.

Je voelt er de energie
van het verleden.

Alle kunstvoorwerpen,
de mensen die er geweest zijn...

Je voelt de positieve energie
in het gebouw.

Ik ben naar de opendeurdag geweest.

Ik voelde me er welkom,
nog voor ik vrijmetselaar werd.

In 2013 werd ik verkozen en geïnstalleerd
als meester voor het jaar 2014.

Meester worden van de oudste loge
aan deze kant van de oceaan,

dat is een ontzettende eer.

Ik herinner me de dag
van mijn installatie.

Ik had een brede glimlach
op m'n gezicht.

Toen ik besefte
dat ik nog veel te leren had,

kreeg het pas meer zin
en ben ik bescheidener geworden.

Ego is belangrijk in mijn beroep.

Het is sterk aanwezig in de keuken.

Omgaan met het ego van anderen
is een ander verhaal.

Het heeft lang geduurd voor ik dat kon.

Maar het heeft me enorm geholpen.

Net als de loge maakt de kerk van
St John ook deel uit van het erfgoed.

George Washington is er geweest.

De kerk was altijd nauw verbonden
met St John's Lodge.

De geestelijken waren achtbare meesters.

Het kleine kerkhof getuigt daarvan.

Paus Clemens XII heeft verklaard:

'Katholieken mogen
geen vrijmetselaars zijn.'

Dat begreep ik niet.
Dat hield geen steek.

Ik ken een paar katholieken in St John's

die hetzelfde hebben meegemaakt als ik.

Je moet geloven in een hoger wezen.
Iedereen heeft zijn eigen interpretatie.

Dit boek is een symbool.
We zweren op dat boek.

Zoals zweren op de Bijbel
in de rechtbank,

dat je de volledige waarheid spreekt.

Toen ik lid werd,
vroegen ze me hetzelfde.

Ik moest eerlijk zijn.

En ik heb eerlijk toegegeven

dat ik persoonlijk
niet echt het gevoel had

dat welke Bijbel dan ook
iets voor mij was.

Wat ik belangrijk vind, is dat ik
een verbinding voel met iets groters.

Dat is waar ik in geloof.

Ik dacht dat ze zouden zeggen:

'Wacht. We denken erover na.'
En me zouden wegsturen.

Maar zo is het niet gegaan.
Het viel goed mee.

Ze luisterden naar mij, begrepen mij
en we gingen door.

Vanuit Portsmouth verspreidde
de vrijmetselarij zich in de VS.

St John's Lodge vertelt
het ontstaan van die natie.

Ze heeft nog altijd
een sociaal karakter.

Deze loge gaf haar sleutels
aan een generatie

die een nieuwe,
moderne stijl zal brengen.

Philadelphia was de eerste hoofdstad
van Amerika.

In het Grieks betekent
de naam broederliefde.

Ze is gegrondvest op godsdienstvrijheid.

Je vindt er de grootste
vrijmetselaarstempel ter wereld.

Dit is de zetel
van de oudste grootloge van de VS.

De Grootloge van Pennsylvania.

Amerika groeide uit tot een grootmacht
vanaf de 19e eeuw.

De Amerikaanse vrijmetselarij
heeft die expansie van nature omhelsd.

Deze grandioze architectuur
is er de weelderige uitdrukking van.

Deze organisatie trok zoveel mannen aan
die uitblinkers werden in hun kringen.

Ze werden niet alleen zelf grote mannen,

ze trokken andere grote mannen aan
tot de vrijmetselarij.

Dat heeft eigenlijk de vrijmetselarij
groot gemaakt.

Deze architectuur is kenmerkend
voor de 19e-eeuwse vrijmetselarij.

Dit zijn beelden van een tijd
waarin denkers

zoals Benjamin Franklin
of George Washington

bij dit broederschap wilden horen.

Dit enorme gebouw
lijkt vreemd genoeg leeg.

De gangen van de tempel van Philadelphia
zijn verlaten.

In 1980 telde de Grootloge
van Pennsylvania 239.000 leden.

Vandaag zijn dat er nog maar 100.000.

Een daling van 60 %
in minder dan 40 jaar.

Een belangrijke reden voor dat verlies

is de sociologische evolutie
van de maatschappij waarin we leven.

Er was een tijd waarin de nadruk lag
op het helpen van je naaste.

We zijn twee generaties
van jongeren verloren

om de eenvoudige reden
dat de maatschappij egocentrischer is

dan ze was in de tijd waarin ons ambacht
talrijke leden telde.

De daling van het aantal vrijmetselaars
komt overal in het Westen voor.

Dat maakt het moeilijk
om het architecturale erfgoed te bewaren.

In New York zijn veel tempels

verwaarloosd, verbouwd
tot discotheek of concertzaal,

of ze wachten op een koper.

De herinnering aan de mensen
wordt uitgewist.

Zoals de stichters
van de Masonic Temple van Philadelphia.

Ze hadden het kerkhof Mount Moriah
gekozen als hun laatste rustplaats.

Op dit kerkhof liggen veteranen
van de Amerikaanse Revolutie.

Nu ligt de dodenstad
zelf begraven onder een jungle.

40 jaar lang waren
deze hectaren aan struiken

een verboden wijk
van misdaad en prostitutie.

Ik denk dat we aankomen

bij het perk van de vrijmetselaars.

Dit monument kondigt
de ingang van de cirkel van St John aan.

Dit is Mount Moriah's hoogste punt.

Dit perk was alleen voor vrijmetselaars.

Dit is het meest imposante grafmonument
van vrijmetselaars ter wereld.

De zuil van 9 meter
domineert het landschap.

De vrijwilligers hebben 10 jaar gewerkt
om een deel van de graven vrij te maken.

Het is geweldig om hier te zijn
en iets te ontdekken.

Er zit iets achter.
Je ontdekt meer dan een grafsteen.

Het is de grafsteen
van een belangrijke legerofficier

of de grafsteen is een kunstwerk.

Wat was hun beroep?

Waren het industriëlen,
rijken, politici?

Dat is boeiend.

Soms vind je het meteen.

Je haalt je smartphone tevoorschijn
en je googelt iemand zijn naam.

Dat maakt dit project interessant.

Dat maakt dit project interessant.

Deze jungle is zoals moderne steden.

Wat we een poos verwaarlozen,
raakt in vergetelheid.

Wat niet nuttig is, verdwijnt.

Ook al ben je een veteraan
of heb je een stad gesticht,

de wereld van vandaag bewaart enkel
wat haar nuttig lijkt.

De Amerikaanse vrijmetselarij kende

het grootste aantal leden na WOII
en tot in 1980.

De laatste generatie is met pensioen.

Deze senioren zetten hun weg verder.

Sommigen zijn zelfs gaan samenwonen.

Ik heb hen ontmoet
in de Masonic Village in Elizabethtown.

De Grootloge van Pennsylvania
heeft dit tehuis in 1910 gesticht.

Toen waren er 85 bewoners.
Het was een toekomstvisie.

Vandaag zijn er
meer dan 1.900 bewoners.

Het is het grootste vrijmetselaarsdorp
in Pennsylvania en de ideale woonplaats.

Er wordt goed voor ons gezorgd.

En als je wordt toegelaten,
mag je blijven.

De loge heeft dit gebouwd voor mensen
die het niet konden betalen.

Ze wilden hun het beste geven.

Dat is altijd het doel van vrijmetselarij.

We zijn hier samen
om verder te leven als vrijmetselaar

en ook om er zeker van te zijn
dat er later voor ons gezorgd wordt.

Alleen de vrijmetselaars
kunnen ons dat garanderen.

Er zijn allerlei diensten beschikbaar,

waaronder een vrijmetselaarstempel
in een heel moderne stijl.

Dit dorp is niet uniek.

Er werden nog vier zulke dorpen
gebouwd in Pennsylvania.

De evolutie
van de Amerikaanse maatschappij

verminderde de invloed
van de vrijmetselarij.

Individualisme is schering en inslag,
maar altruïsme bestaat nog.

Iedereen kan iets doen
voor de maatschappij op zijn manier.

De Shriners organiseren
al honderd jaar geldinzamelingen.

In New York verkleden ze zich als clowns
om mensen te vermaken.

Anderen geven voorstellingen.

Daarmee financieren ze 22 ziekenhuizen.

De orde bestaat naast de vrijmetselarij.

Deze orde bestaat
uit 400.000 vrijmetselaars

die hun acties concentreren
op de maatschappij, buiten de tempels.

Ik vertrek
naar de zuidelijke staat Georgia.

Ik ontmoet de groep 'Widows Sons'.

Elk chapter van de groep
is verbonden met een staat.

Dit is het chapter van Georgia,
'Lion's Paw Chapter'.

Toen ik nog een baby was,
zei m'n moeder:

'Wees een brave jongen,
speel niet met vuurwapens.'

Maar ik schoot een man neer in Reno,

alleen maar om hem te zien sterven.

Dit zijn ruwe bolsters
met een blanke pit.

Garry is de coördinator.

Ik wil aan de positieve kant staan.

Vrienden hebben zoals deze broeders,
op wie ik altijd kan rekenen.

Ze hebben een klein meisje geadopteerd
met familiale problemen.

Dat is een ander aspect
van de vrijmetselarij.

Hij speelt een gevangenislied.

We houden ook van gevangenen.

De loge zamelt regelmatig geld in.
We houden twee barbecues per jaar.

We zamelen geld in
voor de Shriners ziekenhuizen.

Volgend weekend is er een viswedstrijd.

We gaan met emmers rond.

We halen geld op straat op,
bij het nietsvermoedende publiek.

Vorig jaar heeft ons centrum in Atlanta
een miljoen dollar geschonken.

We proberen een miljoen per jaar
in te zamelen

en dat is ons al vaak gelukt.

Deze kerels zijn mijn familie.

Als ik niet op het werk ben
of in de loge, doen we dit.

De vrijgevigheid versterkt hun inzet
en hun vrijmetselaarsband.

Op hun manier
maken ze de wereld beter.

Sinds ik in Amerika ben,

heb ik geen Afro-Amerikaanse
broeders gezien.

Zelfs wanneer ik slaap

Schijnt het licht

Toch zijn ze met velen.

Ik ontmoet ze in Atlanta,
in de vrijmetselaarsloge Prince Hall.

Ik vind dat wij als vrijmetselaars
een verantwoordelijkheid hebben.

We moeten goede, eerlijke mensen zijn.

Onze gemeenschap en familie leiden.
Kinderen op het rechte pad sturen.

Het welzijn van de familie verzekeren.
Weduwes en wezen ondersteunen.

Dat maakt deel uit van onze manier van
leven. We leven volgens onze principes.

Deze organisatie
is meer dan 200 jaar oud.

De vrijmetselarij van Prince Hall

is verankerd
in de Afro-Amerikaanse gemeenschap.

In 1778 richtten de zwarte vrijmetselaars
van Boston de African Lodge nr. 1 op.

In 1807 werd een Afro-Amerikaanse
grootloge opgericht.

Ze heet Prince Hall,
als hulde aan een van haar stichters.

Kijk naar de geschiedenis
van Prince Hall, de man...

Hij was een tamboer-majoor
voor de vrede.

De eerste verdediger van de burgerrechten
van de Afro-Amerikanen.

De Grootloge van Prince Hall
wordt erkend door andere grootloges,

maar later toch verworpen
door alle vrijmetselaarsloges.

Na de afschaffing van de slavernij

legt de Confederatie
een regime op van rassenscheiding.

De broeders van Prince Hall
lijden hieronder,

alleen maar door hun huidskleur.

Nu mag ik trots zijn.
Ik ken hun strijd.

Ik ken hun beproevingen.

Nu kan ik me ermee identificeren
en fier zijn dat ik van Prince Hall ben.

Moge het op mij schijnen

Moge het op mij schijnen

Moge het licht van de vuurtoren

Op mij schijnen

In 1990 maakt de Grootloge van Washington
gedeeltelijk een einde aan die situatie.

Vandaag maken de grootloges
van de 9 zuidelijke staten

nog steeds een onderscheid
tussen hun loges en die van Prince Hall.

Waarom is het zo moeilijk?

Wat blaast alle bruggen tussen ons op?
Want dat is wat er gebeurt.

Maar ik denk dat het
de aanvaarding is van verandering.

Als je bent opgegroeid
in 1940, '50, '60,

heb je een verstarde visie.

De jongere generaties
willen de verandering aanvaarden.

Maar de ouderen verhinderen dat.

Als je de principes
van de vrijmetselarij toepast,

moeten die barrières verdwijnen.

In het noorden gebeurt dat,
dat is geweldig.

Als ik naar het noorden ga

met mijn blanke broeders, mijn
Porto Ricaanse en gekleurde broeders,

dat is fantastisch.

Maar dan keren we terug
naar de realiteit hier in het zuiden.

De Prince Hall-loges
spelen een grote rol

in de Afro-Amerikaanse gemeenschappen.

Thema's als identiteit en emancipatie

staan centraal in deze loge.

De Mount Pisgah Lodge nr. 53 in Columbus
werd opgericht in 1888.

In de hal staat er een foto op de grond.

Je ziet Martin Luther King
in de galazaal van de loge.

Om te begrijpen wat hij daar deed,
ga ik naar het Black History Museum.

Dit programma kondigde de komst aan

van dr. Martin Luther King naar Columbus

op 1 juli 1958.

In 1956 werden de leiders
van de burgerrechtenbeweging in Columbus

vermoord.

Een broeder van Prince Hall vroeg King
om de beweging nieuw leven in te blazen.

Maar toen hij in 1958 wilde komen,
weigerden de kerken hem te ontvangen

uit schrik voor represailles en branden.

De grootmeester zei:

'Hij kan in de Prince Hall-tempel
spreken.'

Niemand op deze foto leeft nog.

Behalve één iemand
van wie je de benen ziet.

Dat is Minnie.
Ik heb haar teruggevonden.

Ze is 101 jaar en herinnert zich alles

van die avond in de loge met dr. King.

Het was een rustige avond.

Rustig, heel rustig.

Hij wilde nooit
een gevecht uitlokken.

Hij was vreedzaam.

Dat is wat ik wou leren
aan de kinderen,

samen werken in vrede.

Niet op elkaar schieten en zo.

...boeken we echte vooruitgang

in de strijd
om van raciale gerechtigheid

een realiteit te maken in Amerika?

Dat is haar man, een vrijmetselaar,
die op het gebouw stond.

Hij werd bewaakt
door mannen op het dak.

Het bevel was te schieten
op wie probeerde binnen te gaan.

Ondanks de oude wonden
en vernederingen

heeft Prince Hall
altijd wilskracht getoond.

Ze kwamen op straat voor gelijke rechten

en trotseerden dapper het gevaar.

Ze zullen een betere toekomst hebben
dan hun voorouders.

Broederschap betekent iets,
hier in Georgia.

Ik hoop het te mogen meemaken,
hier in Georgia,

dat de Loge van Prince Hall van Georgia

en de Grootloge van Georgia,
onze tegenhangers,

samenleven en verenigd zijn.

Zoals psalm 133 zegt:

'Hoe heerlijk het is als broeders
in eenheid te leven.'

Daar hoop ik op.

Ik reis verder naar Paraná,
in het zuiden van Brazilië.

Ik zoek een buitengewone tempel.

Hij ligt afgelegen
in het bos van de Pacific.

Een vochtige
en moeilijk bereikbare streek.

Ver uit het zicht, in de natuur,

ligt de muurloze,
dakloze vrijmetselaarstempel.

Hij is open voor de natuur,
de hemel en de kosmos.

Deze tempel is toegankelijk
voor alle loges ter wereld.

Ik wilde een andere tempel,

die alle loges in het universum
vertegenwoordigt.

Niet slechts één stijl
van vrijmetselarij of één aspect ervan.

Ik wilde pure vrijmetselarij.
En deze tempel is het resultaat.

Hij vertegenwoordigt de kracht
van de vrijmetselaarsloges in de wereld.

Er is een tweede.
Dit is een andere tempel.

De eerste die aan de rand ligt
van dit prachtige dorp Antonina.

Het is een charmant dorp
met een ontspannen sfeer.

Deze indrukwekkende tempel
valt op in deze wijk.

Dit is de Estrela-loge nr. 1,
opgericht in 1869.

De traditionele maçonnieke versieringen
zijn dezelfde als overal ter wereld.

Ik doe wel een verrassende ontdekking.

Mijn schoonvader vertelde me
dat ze betaalden.

Ze kenden ouderen
die de slaven bevrijdden,

die de slaven vrijlieten
die bestonden in de tijd

toen de loge werd opgericht.

Het werk van de loge
was de slaven helpen te bevrijden.

Ze kochten de slaven
en schonken hun de vrijheid.

Tot in 1888 alle slaven in vrijheid
gesteld werden bij keizerlijk decreet.

De vrijmetselarij werd hier aan de kust
gesticht door bevrijders

om slaven te kopen en vrij te laten.

Het is een mondelinge traditie die wordt
overgeleverd sinds de loge bestaat.

Maar ze kunnen het niet bewijzen.

Ik vertrek nu naar Buenos Aires.

De archivaris
van de Grootloge van Argentinië

staat bekend voor zijn expertise.

Ik vraag hem of er
een bewijs bestaat van dat verhaal.

Dit is een belangrijk document
voor de geschiedenis

van de afschaffing van de slavernij.

In 1855 lanceert
de Grand Orient de France

een internationale opiniepeiling

over de afschaffing van de slavernij
in Brazilië.

Vergeet niet dat in die tijd,
in Brazilië,

veel vrijmetselaars
voorstander waren van de slavernij.

Vanaf dat ogenblik zal
een republikeinse en sociale beweging

strijden voor de afschaffing
van de slavernij.

Het verhaal van de Antonina-loge
is dus waar.

Vrijmetselaars hebben slaven bevrijd

19 jaar voor de slavernij
werd afgeschaft in Brazilië in 1888.

Ik ga op zoek
naar een derde verbluffende tempel.

De Bergtempel.

Hij werd gebouwd
door een excentrieke Poolse architect.

Deze enorme tempel
houdt de meeste verrassingen in petto.

Een echte parel.

Er is een groot labyrint
onder de tempel.

Een ingewikkelde weg,
bezaaid met esoterische symbolen.

Er loopt een geheime gang
onder het oosten

naar het midden van de tempel.

Het altaar wordt verlicht
bij elke zonnewende

door natuurlijk licht
dat door het raam schijnt.

De langste dag van het jaar

wordt gevierd door vrijmetselaars
en de mensheid sinds mensenheugenis.

Brazilië telt 450.000 vrijmetselaars,

dat is bijna 10 %
van het aantal ter wereld.

Sinds 1945 vermenigvuldigde
het aantal vrijmetselaars zich met 20.

Een opmerkelijke groei, ondanks
de evangelische en katholieke kerk

die de vrijmetselarij verwerpen.

In Brazilië is de vrijmetselarij
gesloten en traditioneel.

De mensen weten niet wat het is.
Ze kennen het niet.

De evangelische kerk en de geestelijken
zijn ertegen. Het is verboden.

Tot voor kort verbood de katholieke kerk
het ook en verdreef de vrijmetselaars.

Als winkelier moet ik verzwijgen
dat ik een vrijmetselaar ben.

Ik kan niet aan de mensen zeggen
dat de vrijmetselarij iets goeds is.

Geloofsovertuigingen
zijn belangrijk in Brazilië.

Er is voor elk wat wils.

Veel grootloges bestaan naast elkaar:

van de Angelsaksische traditie

of loges die weigeren het geloof
in een scheppingsprincipe op te leggen.

Sommige culturen behandelen
de vrijmetselarij op een andere manier

wat betreft de kwestie
van de universaliteit.

Maar de universaliteit,
de principes van de vrijmetselarij

zijn hetzelfde
in alle landen ter wereld.

De vrijmetselarij kwam naar
Zuid-Amerika via Buenos Aires,

met de beroemde
José de San Martín,

de vrijmetselaar die Argentinië,
Chili en Peru

bevrijdde
van de Spaanse heerschappij.

Als vrijmetselaar werd hij
niet begraven in de kathedraal.

Zijn graf werd aan de buitenkant
van de kathedraal gebouwd.

Maar je moet de kathedraal door
om hem een eerbetoon te brengen.

In Buenos Aires staan
veel vrijmetselaarsgebouwen.

Een daarvan is de loge
Hijos del Trabajo nr. 74,

opgericht in 1882.

Toen de tempel werd gerenoveerd,

werd er een geheime doorgang ontdekt
die diende om te ontsnappen bij gevaar.

Ik maak van de gelegenheid gebruik
om een oude loge te bezoeken,

de loge Unión del Pilar nr. 127.

Ze is gevestigd op een ongewone
locatie: een winkelcentrum.

De tempel werd daar gebouwd.

De loge werd aan het eind van de 19e eeuw
opgericht door Europese migranten,

zoals alle loges in Argentinië.

Dit is Hebreeuws
en het betekent abracadabra.

Dit is Hebreeuws
en het betekent abracadabra.

Dit is de moeder
van het leven en de dood.

Dat zijn de vier elementen,
en de zon en de maan.

En een zin...

De waarheid
is de dochter van de tijd.

Na de bijeenkomsten eten de broeders
in het winkelcentrum, na de sluiting.

Het is handig: er is een grote parking,
een restaurant en bewaking.

Ik ga naar het zuiden
en vlieg over Patagonië

en het Andesgebergte,
tot in Vuurland.

Deze overweldigende streek
is dor en niet gastvrij.

De Andes komen uit
in het Beaglekanaal,

genoemd naar het schip
van Charles Darwin.

Aan de overkant ligt Kaap Hoorn,

en verder Antarctica.

Ushuaia is een diepzeehaven
langs het Beaglekanaal.

Het is de zuidelijkste stad ter wereld.

Een eeuw geleden
bestond Ushaia niet.

Er waren alleen bergen
en een gevangenis,

een van de vreselijkste ter wereld.

Geen enkele gevangene
kon er ooit ontsnappen.

Ik werd door de broeders aangesteld

tot eerste grootmeester van de loge

Fin del Mundo nr. 496.

In het begin hadden we
geen plaats om samen te komen.

Daarom hebben we een plek gezocht.

Het zinnebeeldige karakter
van de gevangenis van Ushuaia

maakte het voor ons een interessante plek
om onze loge te vestigen.

Dit was de ziekenzaal.

Veel mensen zijn hier gestorven.

Het is geen ideale plek voor
een bijeenkomst gewijd aan het licht.

Maar we hadden niets anders.

De plaats is gevuld met veel dingen,
veel verhalen, veel energie.

We weten niet welke energie.

De vrije aanvaarding van de vrijmetselarij
is voor mij te verwezenlijken,

in mijn specifieke geval,
wat mijn voorouders me hebben nagelaten.

Maar eerst en vooral
is het groeien als mens.

Dit behoorde toe aan mijn grootvader.

Zijn maçonnieke versieringen.

Dit is mijn grootvader, Fabián Onsari.

Dat zijn z'n decoraties.

De andere zijn van mijn vader.

Zijn schootsvel van leerling en gezel.

In fijne schapenhuid.

Zijn schootsvel van meester.

Dat is een belangrijke erfenis voor mij.

Mijn oom heeft me die geschonken
als aandenken aan mijn vader.

De broeders
van de loge Fin del Mundo

brengen op hun manier
de geschiedenis weer tot leven.

Na de oprichting van de jongste loge

bouwen ze hun eigen tempel,
ver van de stad.

Het is een ambitieus plan
voor de 21 broeders van de loge.

Ze financieren de bouw zelf.

Een eigen gebouw bezitten
maakt het gemakkelijker.

Het gevoel van verbondenheid
is sterker.

We kunnen het inrichten zoals we willen,
met respect voor de oude traditie.

Het is een vertegenwoordiging,

onze visie van het universum,

van het menselijk lichaam
en van de mens.

Dat betekent niet
dat er geen religieus gevoel is.

Het is een gevoel van traditie,

een gevoel van kennis
van de universele architectuur.

Een gevoel van een leerproces, van
harmonie en universele eensgezindheid.

Op dit ogenblik voel ik
dat de tijd vliegt.

Ik vind er geen woorden voor.

Als je zulke sterke gevoelens hebt,

dat is prachtig.

Er bestaat geen woord of zin
die kan uitdrukken wat ik voel.

De broeders van Fin del Mundo
bouwen hun tempel met weinig middelen

in een moeilijk klimaat.

Dat is de geschiedenis
van de vrijmetselarij.

Een loge oprichten vraagt tijd.

De vrijmetselarij deed er drie eeuwen
over om zich in Ushuaia te vestigen.

Ik trek van de Zuidpool naar Noorwegen,
dichtbij de Noordpool.

Dit is de langste etappe van de reis.

Het graafschap Finnmark
is groter dan Zwitserland.

Hartje winter duurt de nacht 23 uur.

Morten Wirkola woont in Tromsø.

We leggen samen de laatste 560 km af

tot in Hammerfest,
de noordelijkste stad ter wereld.

Het is een mooie dag.

Een beetje sneeuw, geen storm.

Ideaal weer om te rijden.

De afstanden tussen de steden
zijn groot.

Sommige broeders, zoals Morten, doen er
een dag over om de loge te bereiken.

Als ik naar een bijeenkomst
in Hammerfest ga,

dan moet ik acht tot negen uur rijden.

De kerstbijeenkomsten zijn speciaal.
Ik word er emotioneel van.

Als ik erover spreek,
ben ik al ontroerd.

Hammerfest is de noordelijkste stad.
Het is een belangrijke Arctische haven.

Aan de overkant ligt de Noordpool.

Dat gebied is bekend sinds de Oudheid.

De Grieken noemden het Ultima Thule,
het einde van de wereld.

De jongste Noorse loge werd
hier 20 jaar geleden opgericht

en heet bijgevolg Ultima Thule.

De christelijke kerstviering
is een belangrijke gebeurtenis.

Het is het moment om de voordeur
van de loge te versieren.

Deze loge is heel bijzonder.

Ze heeft een ritueel ingevoerd
dat alleen in Scandinavië bestaat:

de Zweedse rite.

De Noorse vrijmetselarij komt uiteraard

uit Londen, via Duitsland.

De eerste loge werd opgericht
in 1749 in Oslo.

Vandaag tellen we ongeveer

18.000 leden
in de Grootloge van Noorwegen.

De hoed is een erfenis van Duitsland.

De Zweedse rite bestaat
uit een systeem van 10 graden.

Elke broeder draagt een schootsvel
dat zijn graad vertegenwoordigt.

De rite ontstond in Stockholm
in de 18e eeuw.

Zweden was in oorlog.

De koning van Zweden, Karel XIII,

wilde een andere vrijmetselarij
dan die van zijn rivalen.

Hij vond een christelijke
tempeliersrite uit.

Enkel christenen
kregen toegang tot de loge.

Hoe kunnen ze hun traditie verzoenen
met een geglobaliseerde wereld?

Ik weet nog geen oplossing.

Maar ik kan u zeggen
dat het een onderwerp is

dat besproken wordt
door onze leiders,

maar ook in de loges.

Jan-Roger Fredriksen coördineert
de rituelen van Ultima Thule.

Jan-Roger Fredriksen coördineert
de rituelen van Ultima Thule.

Hij werkt als schoonmaker van kantoren.

Het is altijd wel vuil.
Je voelt je nuttig.

Mijn eerste inwijding

was verschrikkelijk.

Het was een heel moeilijke ervaring.

Het was zwaar.

Ik was geschokt.

Het heeft lang geduurd voor ik...

die mensen weer kon aankijken.

Het was een moeilijke ervaring.

Ik denk dat ik behoefte had
aan een vorming.

Ik heb veel literatuur gelezen,
maar dat heeft me niks geleerd.

Dat was allemaal maar blabla.

Wat is dit?

Dus ik stak energie in dat project.

En ik begreep

dat er iets moest zijn.

Ik voelde
dat ik in een structuur terechtkwam

die deugden bijbracht.

Het waren meer dan woorden,
het was concreet.

En wij brachten die woorden tot leven

binnen de loge.

Je belandt in een situatie
waar er aan de touwtjes

van je spirituele leven
wordt getrokken.

En dan gebeurt er iets.

Het is een pad
waarop je langzaam vooruitgaat.

Maar het is een pad.

Iedereen concentreert zich op het licht
tijdens de duisternis.

De hemel is echt heel donker.

Er is maar een zwak licht.

Maar toch is het licht
ongelofelijk en fantastisch.

Het extreme klimaat,
de afzondering en de lange afstanden

scheppen een bijzondere band
met het leven.

Deze levensfilosofie wordt belichaamd

door een volk dat hier
sinds millennia woont.

De Lappen,
die hier de Sami heten.

Hun grondgebied reikt tot Rusland.

De loge Ultima Thule
heeft een sterke band met de Sami.

De achtbare meester deelt
hun nomadenleven in de zomer.

Soms krijg je te maken met slecht weer.

Ook in het leven
maak je situaties mee

waarbij je zult moeten inzien

dat de zon niet altijd schijnt.
Het weer verandert.

Zo is dat ook in het leven.
Het behoort toe aan deze aarde.

Maar het belangrijkste is
om de moed niet te laten zakken.

Zelfs al maak je
heel moeilijke tijden door,

vergeet niet dat de zon
weer zal schijnen.

De afgezonderde broeders
van Ultima Thule

beleven een introspectieve,
meditatieve, mystieke vrijmetselarij.

De ijskoude nachten gedurende
zes maanden verklaren niet alles.

De loge is klein.
Dat is ongewoon in Noorwegen.

De loges van de steden
tellen meestal honderden leden.

De Grootloge van Noorwegen
wil universeel worden

maar weet niet hoe.

Traditie een modern karakter geven,
is een erg moeilijke opdracht.

De Franse Revolutie voerde het motto
'vrijheid, gelijkheid, broederschap' in.

Normaliter is er
een grootloge per staat.

Hier bestaan er 30 grootloges
naast elkaar.

Elk jaar komen er nieuwe bij.

Van spirituele tot atheïstische loges,
ze zijn onmogelijk in kaart te brengen.

Daarom heb ik de grote steden geruild
voor de Vogezen in Oost-Frankrijk.

De natuur is er prachtig.

De vrijmetselaars leven van dit bos
en werken er.

Ik hou van het bos, het is mijn passie.
In het bos is de natuur nog puur.

De mens is nietig.
Als je een boom omhakt, ben je niks.

Ik zal hier nooit weggaan.
De Vogezen zijn onze roots.

Saint-Dié-des-Vosges
ligt in het midden van deze natuur.

De vrijmetselaarsloges
zijn er eeuwenoud.

We hebben drie opeenvolgende loges
die sterk aanwezig waren.

Les Amis Incorruptibles des Vosges, enz.

De tempel getuigt van een geschiedenis
die niet heel discreet was.

De loge van Saint-Dié is opmerkelijk
en onbekend bij het grote publiek.

Aan de oostkant hangt een glasraam
dat nu beschermd erfgoed is.

Het is het werk van de Franse kunstenaar
Jacques Grüber.

Deze loge werd gewijd aan onderwijs,
vooruitgang en arbeid.

Ze dateert van het einde
van de 19e eeuw,

tijdens de strijd
voor sociale rechtvaardigheid.

Nu maken de Vogezen
een economische crisis door

en politieke problemen
die weinig goeds voorspellen.

De vrijmetselaars voelen zich
geïsoleerd en bezorgd.

Ik doe dit ook voor onze kinderen.
Daarom zet ik me daarvoor in.

Het is onze nalatenschap.
Zelfs voor de planeet.

Als je naar de vervuiling kijkt,
dat is verontrustend.

Het is geen mooie erfenis.
Ik voel me schuldig.

Daarom zet ik me in als vrijmetselaar.

Ik leef van mijn werk met de schapen.
Ik scheer de wol van de schapen.

's Avonds draag ik
een schootsvel van schapenwol.

Als je mensen ontmoet uit alle milieus
word je ruimdenkender

over de wereld buiten de landbouw.

Kennis is ervaring.
Dat is wat je elke dag leert.

Dat helpt je veel in de loge.

Als leerling-vrijmetselaar leer je
een tijd niks te zeggen en te luisteren.

Dat is een rijkdom.

Daarna besef je
dat je veel leert door te luisteren.

Je leert niet door te praten,
wel door te luisteren.

Goed werk is enkel mogelijk
met genoeg discipline.

Met de juiste basis.

Als de hoeksteen stevig is,
dan zal het bouwwerk sterk zijn.

Als de winkelhaak loodrecht staat,
dan wordt het een geslaagd bouwwerk.

Naar de loge gaan
geeft je kracht,

die ik dan kan delen
met de buitenwereld.

Ik ontmoet veel mensen,
er komen veel jongeren.

Ik ga veel met hen om.

Daardoor kan ik mezelf in vraag stellen
en anders denken.

De maatschappij werkt niet
op een egalitaire manier

en heeft niet iedereen
dezelfde kansen gegeven.

Het is de vrijmetselarij
die de koers bijstuurt.

Ze stelt voor
aan mensen met een goed hart

om tot de loges toe te treden
om zich te ontwikkelen.

Ze geeft hun alle middelen
om efficiënt te werken.

De vrijmetselaars behielden de waarden

van ontwikkeling, altruïsme
en broederschap.

De vrijmetselarij wil egalitair zijn,
de waarden behoeden

van de geseculariseerde
Franse Republiek.

EINDE VAN DEEL 1

Ik heb nog zes maanden om deze reis
rond de wereld in 80 loges af te maken.

De reis neemt ons mee
naar het oosten.

De meest verrassende ontdekkingen
moeten nog komen.

In het tweede deel ontdekken we
nog meer verbluffende tempels,

het belang van vrijheid en vrede,
verhalen die nooit werden verteld,

oude universele waarheden

en we ontdekken vooral hoe de toekomst
van de vrijmetselarij eruitziet.