Would you like to inspect the original subtitles? These are the user uploaded subtitles that are being translated:
1
00:00:02,467 --> 00:00:07,811
Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band.
Take 1.
2
00:00:11,430 --> 00:00:14,930
Op 1 juni 1967 kwam er een plaat uit...
3
00:00:15,117 --> 00:00:19,501
die de regels van het popalbum
drastisch veranderde.
4
00:00:19,757 --> 00:00:24,461
Dat album was The Beatles'
Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band.
5
00:00:32,903 --> 00:00:37,403
Sgt. Pepper werd alom gezien
als een revolutionaire plaat.
6
00:00:37,528 --> 00:00:40,728
Zoiets was nog nooit vertoond.
7
00:00:42,000 --> 00:00:48,074
Watch Online Movies and Series for FREE
www.osdb.link/lm
8
00:00:50,177 --> 00:00:55,161
De hoes kostte een vermogen
en was een kunstwerk op zich.
9
00:00:55,463 --> 00:01:00,535
Voor het eerst in de popgeschiedenis
waren de teksten op de hoes afgedrukt.
10
00:01:05,903 --> 00:01:11,603
Het album reflecteert de tijdgeest en werd
de soundtrack van de 1967 Summer of Love.
11
00:01:13,083 --> 00:01:15,783
De muziek was psychedelisch
en visionair.
12
00:01:16,757 --> 00:01:18,737
Althans, gedeeltelijk.
13
00:01:20,237 --> 00:01:25,003
Opvallend is dat het album gegrond is
op de realiteit...
14
00:01:25,150 --> 00:01:27,550
niet op een hippie fantasiewereld.
15
00:01:30,410 --> 00:01:34,358
Ongeveer de helft van de dertien songs
is geïnspireerd...
16
00:01:34,537 --> 00:01:38,105
op krantenartikelen, afbeeldingen
of alledaagse gebeurtenissen.
17
00:01:43,930 --> 00:01:48,066
Lovely Rita is gericht aan een jonge vrouw
die Paul een parkeerboete uitschrijft.
18
00:01:48,320 --> 00:01:52,732
Hij is niet boos op haar, maar
probeert haar een beetje te versieren.
19
00:01:57,790 --> 00:01:59,990
Een reclamespotje voor cornflakes...
20
00:02:00,150 --> 00:02:04,102
inspireerde John tot schamper commentaar
op het burgerlijke huwelijksleven:
21
00:02:04,223 --> 00:02:06,423
Good Morning, Good Morning.
22
00:02:15,217 --> 00:02:18,545
De verschillende persoonlijkheden
qua songschrijven, vullen elkaar aan.
23
00:02:19,197 --> 00:02:23,681
In Getting Better wordt Pauls
optimistische boodschap...
24
00:02:26,537 --> 00:02:30,693
schalks ondergraven door Johns
Can't Get No Worse.
25
00:02:37,830 --> 00:02:43,563
Een van de bekendste songs werd opgenomen
toen Pauls vader 64 was geworden.
26
00:02:48,350 --> 00:02:51,317
Die grote variëteit aan thema's...
27
00:02:51,440 --> 00:02:56,324
wordt ondersteund door een enorme
bandbreedte aan muzikale invloeden.
28
00:02:57,150 --> 00:03:00,022
Het album mag dan beginnen
met eigentijdse stevige rock...
29
00:03:00,243 --> 00:03:03,043
maar dan hoor je invloeden
van folk, brassband...
30
00:03:03,223 --> 00:03:06,999
klassieke muziek, vaudeville
en muziek van andere culturen.
31
00:03:10,383 --> 00:03:15,855
En dat maakt Sgt. Pepper zo vernieuwend:
alle stijlen komen aan bod.
32
00:03:16,063 --> 00:03:19,535
Daarom had het zo'n invloed
op latere muzikanten...
33
00:03:19,817 --> 00:03:23,217
de pure muzikale ambitie
en reikwijdte.
34
00:03:25,930 --> 00:03:29,097
Met behulp
van nieuwe studiotechnieken
35
00:03:29,263 --> 00:03:35,339
creëerden The Beatles een
ongeziene kaleidoscoop van geluid.
36
00:03:38,670 --> 00:03:42,537
Elk nummer is vernieuwend
en verrassend.
37
00:03:42,777 --> 00:03:45,477
Ik neem maar enkele nummers
onder de loep...
38
00:03:45,590 --> 00:03:52,806
die songs die het muzikale vernuft
van The Beatles het best weergeven.
39
00:03:57,157 --> 00:04:00,785
Dat doe ik aan de hand van
nooit gehoorde fragmenten...
40
00:04:01,010 --> 00:04:03,743
door de originele mastertapes
te ontrafelen...
41
00:04:03,903 --> 00:04:07,837
en de studiogesprekken
af te luisteren.
42
00:04:09,103 --> 00:04:11,103
Dit keer midden in de song.
43
00:04:12,297 --> 00:04:14,897
Ik moest er zelf om lachen.
44
00:04:19,243 --> 00:04:22,210
Het verhaal van Sgt. Pepper begint...
45
00:04:22,343 --> 00:04:26,243
met een belangrijke beslissing
in augustus 1966.
46
00:04:33,517 --> 00:04:36,083
Na drie jaar van wereldtournees...
47
00:04:36,350 --> 00:04:41,038
was de lol eraf voor The Beatles.
Niemand hoorde meer wat ze speelden.
48
00:04:41,250 --> 00:04:44,258
Ze hadden er genoeg van
en stopten met touren.
49
00:04:46,137 --> 00:04:47,657
Het lijkt waanzin.
50
00:04:47,857 --> 00:04:51,157
Een popgroep moet live spelen...
51
00:04:51,330 --> 00:04:55,298
zodat het publiek hun snel en
goedkoop opgenomen platen koopt.
52
00:04:57,450 --> 00:04:59,490
Paul, heb je even?
53
00:04:59,737 --> 00:05:04,733
Het gaat bergaf. We kunnen ons niet
verder ontwikkelen als niemand ons hoort.
54
00:05:05,037 --> 00:05:07,903
Optreden wordt alsmaar moeilijker.
55
00:05:08,097 --> 00:05:10,697
Je wilt niet meer
omdat ze niet luisteren?
56
00:05:11,163 --> 00:05:15,731
We willen nog wel, maar als we
onszelf niet meer kunnen horen...
57
00:05:15,920 --> 00:05:19,087
kunnen we niet beter worden.
58
00:05:19,510 --> 00:05:23,210
We willen beter worden
door platen op te nemen.
59
00:05:24,403 --> 00:05:27,603
De opnamen beginnen in Abbey Road
in november '66.
60
00:05:27,797 --> 00:05:31,141
Vijf maanden lang
zullen The Beatles er werken.
61
00:05:31,383 --> 00:05:35,715
De muziek hoeft nu niet langer
live gespeeld te kunnen worden.
62
00:05:36,030 --> 00:05:41,463
Samen met producer George Martin
veranderen ze de studio in 'n geluidslab...
63
00:05:41,730 --> 00:05:45,786
waar ze de grenzen verleggen
van de opnametechnologie.
64
00:05:46,357 --> 00:05:50,641
Ze creëren een geluid,
laag na laag, track na track...
65
00:05:50,850 --> 00:05:52,230
instrument na instrument...
66
00:05:52,400 --> 00:05:56,696
een methode die de norm zal worden
voor elke artiest ter wereld.
67
00:05:57,421 --> 00:06:00,921
Originele studio opname
68
00:06:01,160 --> 00:06:05,640
Ringo, hou het wat simpeler op het einde.
Hou het bij een paar slagen
69
00:06:08,430 --> 00:06:11,097
Het moet overvloeien in het volgende.
70
00:06:13,720 --> 00:06:16,387
Ben je het zat
om bij The Beatles te spelen?
71
00:06:16,527 --> 00:06:18,207
Nee, ik amuseer me enorm.
72
00:06:18,647 --> 00:06:22,355
Prettige kerst. Lang geleden.
- Dank je, Ringo.
73
00:06:22,560 --> 00:06:24,400
Graag gedaan.
- Ga je aan het werk?
74
00:06:24,817 --> 00:06:29,577
Ik ga 's kijken waar ze mee bezig zijn.
Hopelijk is er thee. Dag.
75
00:06:30,503 --> 00:06:32,937
Er heerste absolute radiostilte.
76
00:06:33,117 --> 00:06:37,813
Niemand wist wat de populairste band
ter werend van plan was.
77
00:06:39,757 --> 00:06:43,490
Zorg dat de basdrum lekker hard is.
78
00:06:45,697 --> 00:06:47,377
Was dat je bedoeling?
79
00:06:50,190 --> 00:06:52,270
Pas in februari '67...
80
00:06:52,397 --> 00:06:56,301
lieten The Beatles de wereld
kennismaken met hun nieuwe sound.
81
00:06:56,510 --> 00:07:00,394
Ze brachten twee nummers uit
van het Sgt. Pepperproject:
82
00:07:00,677 --> 00:07:03,443
Strawberry Fields Forever
en Penny Lane.
83
00:07:03,717 --> 00:07:05,117
Take 1.
84
00:07:17,743 --> 00:07:21,843
Maar die nummers
staan helemaal niet op het album...
85
00:07:22,157 --> 00:07:25,401
al had dat voor hetzelfde geld
wel zo kunnen zijn.
86
00:07:25,657 --> 00:07:31,029
EMI en manager Brian Epstein wilden
absoluut een nieuwe single uitbrengen.
87
00:07:31,237 --> 00:07:33,737
Dat was al weer
zeven maanden geleden.
88
00:07:33,963 --> 00:07:35,543
In een vlaag van lichte paniek...
89
00:07:35,763 --> 00:07:40,307
brachten ze Strawberry Fields
en Penny Lane uit als dubbele A-kant.
90
00:08:10,163 --> 00:08:13,623
In veel opzichten zijn Penny Lane
en Strawberry Fields Forever...
91
00:08:13,777 --> 00:08:17,841
een wezenlijk onderdeel
van het Sgt. Pepperproject.
92
00:08:18,110 --> 00:08:23,054
En niet alleen muzikaal. Ze geven
het centrale thema van het album aan:
93
00:08:23,383 --> 00:08:24,703
de kindertijd.
94
00:08:27,703 --> 00:08:31,603
Definitieve versie
95
00:08:37,870 --> 00:08:42,402
Strawberry Fields Forever was
de eerste song van de Sgt. Peppersessies.
96
00:08:42,783 --> 00:08:47,783
De titel verwijst naar een kindertehuis
bij de plek waar Lennon opgroeide:
97
00:08:47,963 --> 00:08:49,423
Strawberry Field.
98
00:08:49,617 --> 00:08:53,993
Hij put uit zijn herinneringen
aan het jaarlijkse tuinfeest...
99
00:08:54,197 --> 00:08:56,430
met de band van het Leger des Heils.
100
00:08:56,677 --> 00:09:01,221
En spelletjes in het verwilderde park,
weg van het ouderlijke toezicht.
101
00:09:01,417 --> 00:09:04,483
Dit is de oorspronkelijke
ijzeren toegangspoort.
102
00:09:12,843 --> 00:09:19,439
Het unieke, grootse nummer
sloeg de wereld met stomheid.
103
00:09:19,763 --> 00:09:24,067
Z'n lef, het bizarre geluidsspectrum,
de onorthodoxe structuur...
104
00:09:24,210 --> 00:09:27,846
de stilistische originaliteit
blijven verbazen.
105
00:09:31,203 --> 00:09:36,371
Vanaf de pakkende openingsnoten,
fluittonen die Paul speelt...
106
00:09:36,590 --> 00:09:41,578
op het toen nog onbekende keyboard:
de mellotron, een soort sampler...
107
00:09:41,770 --> 00:09:44,670
begeven we ons
op onbekend muzikaal terrein.
108
00:10:14,150 --> 00:10:17,650
De song mag dan de sfeer oproepen
van een LSD-trip...
109
00:10:17,817 --> 00:10:19,297
maar daar gaat hij niet over.
110
00:10:19,540 --> 00:10:25,607
Het is een song over herinneringen
aan een verwarrende, onzekere kindertijd.
111
00:10:33,917 --> 00:10:35,997
Ik word helemaal wild.
112
00:10:39,137 --> 00:10:43,845
Aan Strawberry Fields Forever
is vijfenvijftig uur gewerkt in de studio.
113
00:10:44,023 --> 00:10:47,190
De meeste technieken
zijn intussen routine...
114
00:10:47,430 --> 00:10:51,946
maar in die tijd moesten ze zorgvuldig
en vanaf nul worden ontwikkeld...
115
00:10:52,137 --> 00:10:56,065
door producer George Martin
en zijn technische team.
116
00:10:58,197 --> 00:11:01,463
Strawberry Fields Forever, take 7.
117
00:11:01,757 --> 00:11:05,890
Remix van 4 track. Take 6.
118
00:11:06,617 --> 00:11:09,725
Een bijzonder staaltje
van dat vernuft ontstond...
119
00:11:09,863 --> 00:11:14,851
toen John besliste de dromerige sfeer
van de ene take te combineren...
120
00:11:15,097 --> 00:11:17,397
met de krachtige groove
van een andere.
121
00:11:17,563 --> 00:11:21,430
Er zaten tien dagen
tussen de twee opnames.
122
00:11:22,503 --> 00:11:25,467
Wat dan nog, hoor ik u vragen.
Ik zal het u zeggen.
123
00:11:25,657 --> 00:11:30,161
De verschillende instrumenten
spelen op verschillende volumes...
124
00:11:30,350 --> 00:11:36,118
én in verschillende toonaarden
en met verschillende snelheden.
125
00:11:36,450 --> 00:11:39,483
Samengevoegd klinkt het zo...
126
00:11:49,977 --> 00:11:50,977
Pijnlijk.
127
00:11:51,137 --> 00:11:56,869
Tegenwoordig kun je de twee segmenten
naadloos monteren met een app...
128
00:11:57,077 --> 00:12:00,449
met gecomputeriseerde
opnameapparatuur al zeker.
129
00:12:00,757 --> 00:12:04,301
In december 1966
was het nog nooit geprobeerd.
130
00:12:04,543 --> 00:12:08,583
En dus gingen George Martin
en zijn team op hun intuïtie af.
131
00:12:09,117 --> 00:12:11,750
Als ze de snelle take
nu eens vertraagden...
132
00:12:11,920 --> 00:12:15,876
tot zijn snelheid en toonaard
aansloten bij de andere?
133
00:12:17,370 --> 00:12:22,226
Goed idee, maar kun je
die vertraging wel controleren?
134
00:12:22,530 --> 00:12:27,226
In die tijd hadden bandrecorders
geen variabele snelheidsfunctie.
135
00:12:27,917 --> 00:12:34,169
Dat wil zeggen, tot EMI-technicus
Ken Townsend die functie uitvond...
136
00:12:34,330 --> 00:12:39,346
door de elektriciteitstoevoer
naar de playbackmachine te manipuleren.
137
00:12:39,957 --> 00:12:43,523
En hier komen de twee takes samen.
138
00:12:43,855 --> 00:12:47,055
Definitieve versie.
139
00:12:52,203 --> 00:12:53,683
Geweldig.
140
00:13:12,170 --> 00:13:17,114
Strawberry Fields Forever gaf muzikaal
en technisch de toon aan voor het album...
141
00:13:17,317 --> 00:13:19,250
ook al staat het er niet op.
142
00:13:19,563 --> 00:13:25,819
En het zette Paul ertoe aan hun
gemeenschappelijk verleden in te duiken.
143
00:13:42,043 --> 00:13:45,435
John leerde Paul kennen
op een parochiefeest in 1957...
144
00:13:45,677 --> 00:13:48,110
op een steenworp van Strawberry Field.
145
00:13:48,283 --> 00:13:51,017
Ze gingen al snel
samen songs schrijven.
146
00:13:51,297 --> 00:13:55,381
Hun samenwerking ging gepaard
met flink wat rivaliteit.
147
00:13:55,623 --> 00:14:00,895
Als reactie op Johns meesterwerk
schreef Paul er zelf een: Penny Lane.
148
00:14:16,777 --> 00:14:20,305
Paul en John groeiden op
in de buurt van Penny Lane.
149
00:14:20,550 --> 00:14:24,270
Als tieners spraken ze af
bij wachthuisje op het plein...
150
00:14:24,403 --> 00:14:26,337
dat wordt genoemd in het nummer.
151
00:14:26,890 --> 00:14:29,830
Penny Lane is
een surreële, nostalgische reis...
152
00:14:30,000 --> 00:14:32,800
naar de beginperiode van The Beatles.
153
00:15:01,903 --> 00:15:05,315
The Beatles waren wild
van de rock 'n' roll van de jaren 50.
154
00:15:05,483 --> 00:15:09,707
Paul vond vooral de flamboyante stijl
van Little Richard geweldig.
155
00:15:10,010 --> 00:15:16,010
Little Richard bedacht een verandering
in het basisritme van de rock 'n' roll.
156
00:15:16,210 --> 00:15:18,277
De vier beats in een maat...
157
00:15:22,130 --> 00:15:25,330
werden onderverdeeld
in maten van drie.
158
00:15:28,883 --> 00:15:33,251
Little Richard spreidde die maten van drie
tot maten van twee.
159
00:15:39,436 --> 00:15:43,840
Zie je? Door de shuttle te veranderen
in een double-time ritme...
160
00:15:44,183 --> 00:15:49,763
kreeg de rock een nieuwe impuls
en konden tieners er vlotter op jiven.
161
00:16:05,017 --> 00:16:08,283
En ook Paul ging beats onderverdelen.
162
00:16:08,450 --> 00:16:11,758
De acht beats in een maat
van Little Richard...
163
00:16:13,870 --> 00:16:16,970
herleidt hij tot vier beats.
164
00:16:25,070 --> 00:16:29,450
Het muzikale equivalent van
de omschakeling van joggen naar stappen.
165
00:16:39,530 --> 00:16:45,198
Het zit zo. Op Penny Lane hoor je
niet één, maar vier piano's.
166
00:16:45,477 --> 00:16:49,893
We kunnen ze allemaal volgen
door de track laag na laag te ontrafelen...
167
00:16:50,100 --> 00:16:52,967
en bloot te leggen
in de originele masters.
168
00:16:53,283 --> 00:16:57,275
Het illustreert hoe The Beatles
hun songs samenstelden...
169
00:16:57,557 --> 00:17:01,077
en welke rol de studio speelde
in het creatieve proces.
170
00:17:28,570 --> 00:17:34,030
Andere instrumenten zorgen
voor nog meer verrassingen in de song.
171
00:17:34,190 --> 00:17:35,630
Dit is er een van.
172
00:17:44,583 --> 00:17:48,927
Dit is een harmonium,
een 19e-eeuws traporgel...
173
00:17:49,080 --> 00:17:52,564
oorspronkelijk ontworpen
voor kleine kerken en kapellen.
174
00:17:53,043 --> 00:17:57,823
Paul gebruikt het om volgehouden,
diepe, ruisende noten toe te voegen.
175
00:18:01,990 --> 00:18:04,490
Paul en John gaan druk op zoek...
176
00:18:04,640 --> 00:18:09,000
naar ongewone, halfvergeten
en onverwachte instrumentele kleuren.
177
00:18:09,143 --> 00:18:12,703
En dat is precies
wat het Sgt. Pepperproject kenmerkt.
178
00:18:13,403 --> 00:18:15,837
Naast houten
en koperen blaasinstrumenten...
179
00:18:15,983 --> 00:18:23,719
een geluid dat niet meer
in zwang was sinds 1750.
180
00:18:29,530 --> 00:18:31,697
In de periode van de opnamen...
181
00:18:31,797 --> 00:18:36,985
zag Paul op tv een uitvoering van
Bachs tweede Brandenburgs concert.
182
00:18:43,670 --> 00:18:47,826
Dat barokke trompetgeluid
wilde hij ook voor Penny Lane.
183
00:19:03,123 --> 00:19:09,411
Door die barokke melodie over
de moderne begeleiding heen te leggen...
184
00:19:09,710 --> 00:19:14,210
ontstaat alweer een nieuw,
hybride geluid.
185
00:19:14,377 --> 00:19:18,497
Geen kopie of kloon,
maar een totaal nieuwe combinatie.
186
00:19:54,597 --> 00:19:57,197
Penny Lane is meer
dan een nostalgische schets...
187
00:19:57,323 --> 00:19:59,390
van The Beatles' jeugd in de jaren 50.
188
00:19:59,530 --> 00:20:04,270
Het nummer gaat veel verder terug,
tot de victoriaanse tijd.
189
00:20:04,597 --> 00:20:08,753
Op het hele album wordt muzikaal
door de tijd gereisd.
190
00:20:09,417 --> 00:20:13,749
For the Benefit of Mr. Kite, Take 1.
- Being For the Benefit...
191
00:20:50,670 --> 00:20:53,003
Op een dag in januari 1967...
192
00:20:53,120 --> 00:20:56,512
zag John Lennon in een antiekzaak
in Sevenoaks, Kent...
193
00:20:56,683 --> 00:21:01,983
een affiche
van een circusvertoning uit 1843.
194
00:21:02,163 --> 00:21:04,735
Hij kocht 'm,
hij kwam ook goed van pas.
195
00:21:05,277 --> 00:21:10,377
De hele tekst van Being For
the Benefit of Mr. Kite is erop te vinden.
196
00:21:19,877 --> 00:21:22,977
Vorm de woorden maar gewoon
met je lippen.
197
00:21:24,757 --> 00:21:29,637
Maar je zult het horen.
- Dan zijn de Massed Alberts er al.
198
00:21:32,140 --> 00:21:36,160
Definitieve versie.
199
00:21:44,443 --> 00:21:46,643
Being For the Benefit of Mr Kite...
200
00:21:46,870 --> 00:21:50,962
is het duidelijkste eerbetoon
aan een vervlogen tijd.
201
00:21:51,303 --> 00:21:55,771
De ironie wil dat net dit nummer
technisch erg ingewikkeld is.
202
00:21:56,505 --> 00:22:00,437
Om te snappen hoe vindingrijk
George Martin en zijn team waren...
203
00:22:00,610 --> 00:22:06,878
moet je weten hoe beperkt
de opnamemiddelen in 1967 waren.
204
00:22:07,790 --> 00:22:14,070
Tegenwoordig kun je zo veel geluidslagen
op elkaar leggen als je maar wilt...
205
00:22:14,283 --> 00:22:18,487
als aparte opnamen die je samenvoegt.
Honderden, als je wilt.
206
00:22:19,437 --> 00:22:22,703
Maar George Martin
en The Beatles beschikten...
207
00:22:22,840 --> 00:22:27,176
over amper vier aparte sporen
op een magneetband.
208
00:22:28,690 --> 00:22:33,758
Vaak gebruikten ze alle vier de sporen
op recorder nummer een...
209
00:22:33,943 --> 00:22:38,731
mixten ze die vier en namen ze op,
of bounceten ze, zoals dat heet...
210
00:22:38,897 --> 00:22:42,961
op een van de vier sporen
van recorder nummer twee.
211
00:22:44,037 --> 00:22:46,537
Zo werden in
Being For the Benefit of Mr. Kite...
212
00:22:46,690 --> 00:22:51,223
de vier sporen gebruikt
voor Pauls bas...
213
00:22:53,517 --> 00:22:56,397
voor Johns leadzang...
214
00:22:59,943 --> 00:23:05,899
voor Ringo's drums
en voor George Martin op harmonium.
215
00:23:10,517 --> 00:23:14,117
Alles behalve de stem werd gemixt...
216
00:23:14,240 --> 00:23:17,376
en gebouncet op een spoor
van de tweede recorder.
217
00:23:17,560 --> 00:23:19,540
En zo telkens opnieuw.
218
00:23:20,003 --> 00:23:21,803
Wat zeg je?
- De stem ook.
219
00:23:22,877 --> 00:23:26,377
O ja, we zitten allemaal
op een ander spoor.
220
00:23:27,650 --> 00:23:30,650
Maar waarom spelen ze niet
allemaal tegelijk?
221
00:23:30,857 --> 00:23:34,723
Omdat de song laag voor laag ontstaat.
222
00:23:34,877 --> 00:23:38,077
Sommige segmenten
zijn live onmogelijk...
223
00:23:38,203 --> 00:23:42,131
zoals het fragment
Henry the Horse Dances the Waltz.
224
00:23:55,970 --> 00:23:59,703
Om die kunstige pirouette
over te brengen...
225
00:23:59,877 --> 00:24:05,645
moest je de sfeer weten op te roepen
van een ouderwets circus.
226
00:24:06,183 --> 00:24:10,551
John zei tegen George Martin
dat hij het zaagsel wilde ruiken.
227
00:24:17,090 --> 00:24:19,590
Ze kozen voor het geluid
van een kermisorgel.
228
00:24:19,843 --> 00:24:23,943
Maar stoomorgels worden niet
met een toetsenbord bespeeld.
229
00:24:24,110 --> 00:24:27,610
Ze werken met ponskaarten
zoals een pianola.
230
00:24:28,170 --> 00:24:30,370
In plaats van er een te gebruiken...
231
00:24:30,563 --> 00:24:34,799
verzamelde George Martin
zo veel mogelijk opnamen...
232
00:24:35,123 --> 00:24:37,390
en vroeg zijn assistent
Geoff Emerick...
233
00:24:37,620 --> 00:24:40,320
om ze te versnijden
in fragmenten van één seconde...
234
00:24:40,560 --> 00:24:43,452
ze door elkaar te gooien
en de stukjes weer aan elkaar te lijmen...
235
00:24:43,693 --> 00:24:47,472
tot een willekeurige
muzikale lappendeken.
236
00:24:47,794 --> 00:24:49,474
Dit is het resultaat.
237
00:25:00,457 --> 00:25:04,390
Het is een vroege vorm
van soundsampling...
238
00:25:04,557 --> 00:25:07,357
wat nu overal gebeurt.
En het werkt perfect.
239
00:25:07,577 --> 00:25:12,909
De wals van het paard Henry
klinkt nu surrealistisch en guitig...
240
00:25:13,030 --> 00:25:15,097
het geluid roept beelden op...
241
00:25:15,270 --> 00:25:19,246
een effect dat je met een
bestaand kermisorgel niet krijgt.
242
00:25:37,023 --> 00:25:39,003
John, zing dat sneller.
243
00:25:40,797 --> 00:25:43,730
Cellophane Flowers of Yellow and Green...
244
00:25:44,650 --> 00:25:47,130
Yellow and Green.
- Oké.
245
00:26:01,770 --> 00:26:05,042
Een van de bekendste songs,
op Sgt. Pepper was...
246
00:26:05,223 --> 00:26:09,703
zoals Being For the Benefit of Mr Kite
geïnspireerd op een afbeelding.
247
00:26:09,957 --> 00:26:15,009
Lucy in The Sky With Diamonds
was een tekening van Johns zoon Julian...
248
00:26:15,243 --> 00:26:18,110
over zijn vriendinnetje
van de basisschool.
249
00:26:23,717 --> 00:26:27,237
Maar door deze opmerkelijke song
scharrelt nog een meisje rond:
250
00:26:27,510 --> 00:26:29,310
Alice in Wonderland.
251
00:26:30,176 --> 00:26:34,726
Lewis Carrolls surrealistische
kinderklassieker uit 1865...
252
00:26:34,923 --> 00:26:39,455
werd weer populair in het
hallucinogene waas van een eeuw later.
253
00:26:40,143 --> 00:26:43,935
En het was het favoriete kinderboek
van John en Paul.
254
00:26:49,362 --> 00:26:54,582
Alice in Wonderland
regie Jonathan Miller, 1966
255
00:26:54,876 --> 00:26:57,884
Goed. En nu concentratie.
We moeten het klaren.
256
00:27:02,877 --> 00:27:07,677
Lucy in The Sky With Diamonds gaat,
ondanks de beginletters, niet over LSD.
257
00:27:07,897 --> 00:27:13,081
Het bijzondere is trouwens niet
de hippieachtige sfeer.
258
00:27:13,417 --> 00:27:18,341
Net als in Strawberry Fields Forever
roepen de muziek en de tekst...
259
00:27:18,520 --> 00:27:21,168
een wereld op, bekeken vanuit
het standpunt van een kind.
260
00:27:28,776 --> 00:27:32,276
De structuur is die
van een muziekdoosliedje...
261
00:27:32,360 --> 00:27:35,600
met een dalende chromatische toonladder,
gespeeld door Paul.
262
00:27:42,270 --> 00:27:46,566
Dit bepaalt de sfeer van de song:
dromerig, verwarrend, irreëel.
263
00:27:46,703 --> 00:27:49,739
Om die stemming aan te houden
en uit te werken...
264
00:27:49,937 --> 00:27:53,457
onderneemt het nummer
een harmonische ontdekkingstocht.
265
00:27:53,823 --> 00:27:58,027
Soms springt een progressie
van het ene akkoord op het andere...
266
00:27:59,483 --> 00:28:01,163
en weer terug.
267
00:28:01,577 --> 00:28:03,377
In een meer geavanceerde harmonie...
268
00:28:03,483 --> 00:28:07,155
glijden die reeksen
naar een nieuw zwaartepunt.
269
00:28:07,383 --> 00:28:09,550
Dat wordt modulatie genoemd.
270
00:28:13,677 --> 00:28:18,349
Modulaties zijn routine in de westerse
klassieke muziek sinds de 18e eeuw...
271
00:28:18,480 --> 00:28:24,068
maar voor The Beatles werden ze
niet gebruikt in folk- of popmuziek.
272
00:28:24,323 --> 00:28:28,403
De kern van het couplet van Lucy in
The Sky With Diamonds is instabiel...
273
00:28:28,583 --> 00:28:33,183
doordat Pauls baslijn wegglijdt
van de basisnoot a...
274
00:28:33,417 --> 00:28:38,005
door noten onder de akkoorden
te schuiven die daar niet thuishoren.
275
00:28:38,410 --> 00:28:42,970
Zonder die anarchistische noten
zou de eerste zin zo klinken...
276
00:28:52,930 --> 00:28:57,130
Nu de versie
met Pauls destabiliserende basnoten.
277
00:29:14,050 --> 00:29:17,506
De bas maakt de frase
niet alleen wat gecompliceerder...
278
00:29:17,720 --> 00:29:22,860
hij transformeert de harmonische structuur
van de hele song.
279
00:29:25,370 --> 00:29:30,818
De baslijn ondermijnt de a-toon,
een onverwachte wending.
280
00:29:31,130 --> 00:29:36,238
En de intussen instabiele a begint
af te glijden, eerst naar fis-mineur...
281
00:29:36,830 --> 00:29:38,490
dan naar d-mineur...
282
00:29:39,177 --> 00:29:45,093
en dan naar een harmonisch punt,
ver weg van startpunt a: bes, voor...
283
00:30:06,463 --> 00:30:09,230
Maar ook bij bes
blijven we niet lang...
284
00:30:09,443 --> 00:30:14,523
want daar komt alweer
een nieuwe modulatie, weg van bes...
285
00:30:14,710 --> 00:30:19,743
via c naar d en
naar de refreintoon g.
286
00:30:27,983 --> 00:30:32,703
Een verschuiving van toon
verandert de sfeer van een song...
287
00:30:32,903 --> 00:30:37,947
zoals een uitzicht verandert als je
door een andere kleurfilter kijkt.
288
00:30:38,217 --> 00:30:42,857
Als je het herhaaldelijk doet,
wordt de song onvoorspelbaar.
289
00:30:43,143 --> 00:30:47,435
Het is het equivalent
van een bewegende caleidoscoop...
290
00:30:47,600 --> 00:30:51,140
of een meisje
met caleidoscopische ogen.
291
00:31:01,170 --> 00:31:04,814
In deze fase hielden
Lennon en McCartney ervan...
292
00:31:05,020 --> 00:31:07,453
te experimenteren met modulatie.
293
00:31:07,858 --> 00:31:10,658
Van de vijftien tracks van Sgt. Pepper...
294
00:31:10,951 --> 00:31:13,687
als we Strawberry Fields Forever
en Penny Lane meetellen...
295
00:31:13,851 --> 00:31:16,551
bevatten er twaalf modulaties.
296
00:31:16,843 --> 00:31:21,663
Maar zoals de beste goocheltruc
blijven ze onzichtbaar.
297
00:31:30,263 --> 00:31:35,379
Nog een reden waarom Lucy in The Sky
With Diamonds zo vreemd aanvoelt...
298
00:31:35,577 --> 00:31:38,577
is dat we Johns stem
niet zuiver horen.
299
00:31:38,723 --> 00:31:43,243
De opnameband liep doelbewust
met een tragere snelheid.
300
00:31:43,443 --> 00:31:46,063
Als je de tape
op normale snelheid afspeelt...
301
00:31:46,217 --> 00:31:49,983
klinkt de stem hoger en helderder.
302
00:31:56,530 --> 00:32:02,690
Als een stem kunstmatig verhoogd wordt,
later vari-speed genoemd...
303
00:32:03,143 --> 00:32:05,963
veranderen ook de essentiële resonanties,
of formanten.
304
00:32:06,183 --> 00:32:13,499
De rijpere stemkwaliteit wordt weggewerkt
en de stem klinkt dunner.
305
00:32:15,877 --> 00:32:19,909
In een extreem geval klinkt
een volwassen stem als een eekhoorn.
306
00:32:26,043 --> 00:32:29,627
Maar bij een subtiele verhoging
klinkt de zanger jonger.
307
00:32:29,783 --> 00:32:35,291
Als de stemmen op Sgt. Pepper over
de kindertijd en het verleden zingen...
308
00:32:35,477 --> 00:32:38,743
horen we letterlijk jongere versies.
309
00:32:46,437 --> 00:32:52,285
Die studiotrucs nemen de luisteraar
mee terug in de tijd.
310
00:32:52,597 --> 00:32:58,337
Maar dat was niet altijd een garantie
voor serene nostalgie.
311
00:32:59,323 --> 00:33:02,790
Is de tape in orde, Paul?
- Take zes.
312
00:33:03,108 --> 00:33:04,908
Alleen harp en strijkers
313
00:33:05,115 --> 00:33:06,655
Hier gaat ie.
314
00:33:29,150 --> 00:33:33,562
We associëren de jaren 60
met een reeks bekende beelden.
315
00:33:33,837 --> 00:33:36,770
Carnaby Street, Twiggy,
Mary Quant...
316
00:33:36,930 --> 00:33:41,122
facepainting, bloemen,
hippies in kleurige kleding, enzovoort.
317
00:33:41,903 --> 00:33:46,883
Maar alleen een kleine elite
beleefde de Summer of Love op die manier.
318
00:33:47,583 --> 00:33:50,863
Voor de anderen,
vooral buiten de Londense West-End...
319
00:33:51,083 --> 00:33:56,891
verschilden de jaren 60 niet zo veel
van de naoorlogse, grijze jaren 50.
320
00:33:57,616 --> 00:34:01,416
Definitieve versie
321
00:34:29,963 --> 00:34:32,130
Het was ploeteren
om rond te komen.
322
00:34:32,323 --> 00:34:37,507
Schrijvers en cineasten
van die periode schetsen dan ook...
323
00:34:37,640 --> 00:34:43,008
een grimmig beeld van het leven
van de Britse arbeidersklasse.
324
00:34:43,597 --> 00:34:47,181
She's Leaving Home
is daar het muzikale equivalent van.
325
00:34:48,703 --> 00:34:54,127
Het krantenartikel inspireerde Paul
tot het schrijven van de song.
326
00:34:56,555 --> 00:35:00,155
Een jonge vrouw van zeventien
gaat weg van huis...
327
00:35:00,280 --> 00:35:04,560
om het avontuur en de seksuele vrijheid
op te zoeken in de hippe stad.
328
00:35:04,757 --> 00:35:07,690
Haar puriteinse ouders
zijn er kapot van.
329
00:35:08,237 --> 00:35:12,329
Om dit generatieconflict
weer te geven breekt de song...
330
00:35:12,503 --> 00:35:15,239
met de trend van de popsongs
die eraan voorafgaan...
331
00:35:15,397 --> 00:35:18,097
door van vertellerstandpunt
te wisselen.
332
00:35:18,550 --> 00:35:23,817
De neutrale toeschouwer van het begin
vertelt in de derde persoon.
333
00:35:31,003 --> 00:35:35,615
Naar het einde toe
klinkt de stem van de hoofdfiguur door.
334
00:35:41,237 --> 00:35:45,881
Maar opmerkelijk is, dat het refrein
het gezichtspunt weergeeft...
335
00:35:46,070 --> 00:35:48,403
van de verontruste ouders.
336
00:35:57,863 --> 00:36:01,030
De ouder-dochterimpasse
wordt nog aangedikt...
337
00:36:01,200 --> 00:36:03,833
door alle standpunten
tegelijk te zingen.
338
00:36:04,023 --> 00:36:06,890
Dat is polyfonie,
wat veelstemmig betekent.
339
00:36:07,183 --> 00:36:10,895
De wisselwerking tussen de melodieën
noemt men contrapunt.
340
00:36:27,157 --> 00:36:29,457
Dit is niet alleen muzikaal gepast...
341
00:36:29,683 --> 00:36:33,499
het getuigt ook van mildheid en,
emotionele en politieke volwassenheid.
342
00:36:33,690 --> 00:36:37,890
Er is begrip voor zowel de ouders
als voor de jonge die opstapt.
343
00:36:39,170 --> 00:36:43,646
Polyfonie en contrapunt
worden al honderden jaren toegepast...
344
00:36:43,857 --> 00:36:45,137
in de klassieke muziek.
345
00:36:45,303 --> 00:36:48,751
She's Leaving Home maakt gebruik
van een nog oudere truc.
346
00:36:48,970 --> 00:36:52,070
Waarom klinkt de song
zo melancholisch?
347
00:36:52,263 --> 00:36:57,239
Niet alleen door het thema
of de harp en strijkinstrumenten...
348
00:36:57,497 --> 00:37:00,497
maar ook
omdat Pauls melodie modaal is.
349
00:37:00,677 --> 00:37:04,117
Lang.voor de westerse muziek
grote en kleine toonaarden had...
350
00:37:04,277 --> 00:37:07,805
kende die al een oud systeem
van notenfamilies: modi.
351
00:37:08,030 --> 00:37:09,150
Dit is er een.
352
00:37:11,383 --> 00:37:12,983
Dit is er nog een.
353
00:37:14,377 --> 00:37:16,057
En dit is er nog een.
354
00:37:17,790 --> 00:37:22,378
Afro-Amerikaanse blues en de
meeste traditionele muziek is modaal.
355
00:37:22,590 --> 00:37:27,478
De oude folksong The True Lover's Farewell
is er een voorbeeld van.
356
00:37:48,850 --> 00:37:52,050
Het hoog en laag
roepen een droevige sfeer op...
357
00:37:52,310 --> 00:37:55,990
en grijpen terug
naar een oudere liederenvorm.
358
00:37:56,383 --> 00:38:00,679
De melodie van She's Leaving Home
is geschreven in een van die modi:
359
00:38:00,863 --> 00:38:03,343
de eolische folkmodus.
360
00:38:13,703 --> 00:38:18,631
Paul heeft niet bewust gekozen voor
een modaal wijsje. Hij deed het intuïtief.
361
00:38:19,037 --> 00:38:23,325
Modi zijn verankerd in de
Anglo-Keltische folksongs van zijn jeugd.
362
00:38:23,543 --> 00:38:26,843
Net als de beelden in
Strawberry Fields Forever...
363
00:38:27,010 --> 00:38:29,410
Penny Lane
of Lucy in The Sky With Diamonds...
364
00:38:29,683 --> 00:38:34,551
brengt het intuïtieve gebruik
van de folkmodus ons terug in de tijd.
365
00:38:34,783 --> 00:38:38,183
In dit geval leidt het tot
een gevoel van verlies.
366
00:39:05,130 --> 00:39:07,230
Take 9.
- Hij loopt nog.
367
00:39:09,130 --> 00:39:11,310
Mijn arm valt er haast af.
368
00:39:12,183 --> 00:39:15,750
Als je Sgt. Pepper
voor het eerst afspeelt...
369
00:39:15,903 --> 00:39:18,770
en de naald laat zakken
op de B-kant...
370
00:39:18,983 --> 00:39:22,323
zou je kunnen denken
dat je de verkeerde plaat hebt opgezet.
371
00:39:22,563 --> 00:39:25,943
We hebben een muziektent gehad
van rond de eeuwwisseling...
372
00:39:26,143 --> 00:39:29,010
een Alice in-Wonderland-achtige
fantasmagorie...
373
00:39:29,177 --> 00:39:33,305
een realistisch drama
en een victoriaans circus.
374
00:39:33,523 --> 00:39:37,171
En nu worden we naar
een ander continent getransporteerd.
375
00:39:39,117 --> 00:39:40,117
Take 1.
376
00:39:40,442 --> 00:39:43,342
Instrumentale versie
377
00:39:50,443 --> 00:39:55,387
De muziektent uit koning Edwards tijd
wordt ingeruild voor een ashram.
378
00:39:55,697 --> 00:39:59,273
In plaats van een brassband
horen we de sitar, de dilruba...
379
00:39:59,457 --> 00:40:02,190
de tanpura, de swaramandal
en de tabla.
380
00:40:26,623 --> 00:40:29,367
Within You Without You
is de meest onverwachte...
381
00:40:29,570 --> 00:40:34,042
en de meest visionaire verrassing
van het album.
382
00:40:34,357 --> 00:40:39,790
De song betekent zonder meer een keerpunt
in de popmuziek van de 20e eeuw.
383
00:40:41,037 --> 00:40:44,729
Het gaf de aanzet tot
wat we nu wereldmuziek noemen.
384
00:41:00,830 --> 00:41:04,518
De vernieuwing zit 'm niet in het gebruik
van Indiase instrumenten.
385
00:41:04,703 --> 00:41:11,183
The Rolling Stones en ook The Beatles
hadden al eerder sitars gebruikt.
386
00:41:11,450 --> 00:41:16,482
Maar toen alleen
om een exotisch geluid te creëren...
387
00:41:16,677 --> 00:41:20,825
als een oosters aroma,
een soort muzikale wierookstokjes.
388
00:41:21,877 --> 00:41:26,253
Nee, in dit nummer neemt Harrison
de fundamentele principes...
389
00:41:26,476 --> 00:41:31,496
van de Indiase muziek over.
En dat is heel andere koek.
390
00:41:32,880 --> 00:41:37,780
George Harrison en Indiase muzikanten
391
00:41:39,343 --> 00:41:45,135
Deze Ma ligt helemaal in de beat
als het zo klinkt...
392
00:41:45,763 --> 00:41:48,843
George Harrisons Dagboek
393
00:41:54,677 --> 00:41:58,701
In 1965 hoorde George voor het eerst
een klassieke Indiase opname.
394
00:41:58,903 --> 00:42:00,783
Het veranderde zijn leven.
395
00:42:01,050 --> 00:42:04,846
In 1966 ging hij lessen volgen
bij de man die hij had horen spelen:
396
00:42:05,037 --> 00:42:09,333
de grote virtuoos van de
Indiase klassieke muziek, Ravi Shankar.
397
00:42:17,903 --> 00:42:22,475
Het hindoeïsme, dat de nadruk legt
op de illusies van de materiële wereld...
398
00:42:22,637 --> 00:42:27,565
sloeg aan bij westerlingen op zoek
naar een nieuwe vorm van spiritualiteit.
399
00:42:27,983 --> 00:42:30,217
Voor sommigen
was het maar een bevlieging...
400
00:42:30,490 --> 00:42:34,138
maar George hield zich er rest
van zijn leven serieus mee bezig.
401
00:42:34,310 --> 00:42:38,918
Hij bestudeerde niet alleen de muziek
maar ook de religieuze filosofie.
402
00:42:40,017 --> 00:42:45,221
En dat is wat George probeerde
op te roepen op een popalbum.
403
00:42:45,463 --> 00:42:48,363
Within You Without You
is een oprechte beschouwing...
404
00:42:48,563 --> 00:42:51,096
van de toestand van de moderne wereld.
405
00:43:13,150 --> 00:43:16,478
Om te begrijpen hoe radicaal
het nummer precies was...
406
00:43:16,690 --> 00:43:19,562
bekijken we de bouwstenen
van de Indiase muziek...
407
00:43:19,743 --> 00:43:22,887
die in grote mate verschillen
van de westerse.
408
00:43:23,310 --> 00:43:26,746
Zo spelen ritmische patronen
in de Indiase muziek...
409
00:43:26,910 --> 00:43:33,602
een veel grotere rol in de opbouw
van een muziekstuk.
410
00:43:33,877 --> 00:43:39,493
In de westerse muziek kan het ritme
van een werk onveranderd blijven.
411
00:43:39,703 --> 00:43:44,059
In de Indiase muziek
blijft iets nooit lang hetzelfde.
412
00:43:50,830 --> 00:43:54,670
Een Indiaas muziekstuk is opgebouwd
rond een of meer tala's.
413
00:43:55,076 --> 00:44:00,072
Een tala is een ritmische cyclus
die een aantal keer terugkeert.
414
00:44:00,317 --> 00:44:02,397
Een groove, zeg maar.
415
00:44:10,143 --> 00:44:13,583
Een tala bestaat uit een sequens
van sterke en zwakke beats.
416
00:44:13,803 --> 00:44:16,703
Die worden
tot lange additieve reeksen geregen.
417
00:44:16,930 --> 00:44:21,330
De speler moet over
een sterk geheugen beschikken...
418
00:44:21,543 --> 00:44:24,877
want de reeksen
worden niet opgeschreven.
419
00:44:25,050 --> 00:44:29,654
Bovendien verandert het tempo
of laya van die ritmische cycli...
420
00:44:29,840 --> 00:44:31,520
in de loop van het stuk.
421
00:44:32,057 --> 00:44:37,925
Zo bestaat de tintal,
het equivalent van de westerse 4/4-maat...
422
00:44:38,090 --> 00:44:40,523
uit vier sets van vier beats.
423
00:44:40,670 --> 00:44:45,110
Within You Without You
begint met een variant van de tintal.
424
00:44:57,523 --> 00:45:00,523
Maar de tala wordt
algauw onregelmatig.
425
00:45:00,737 --> 00:45:04,303
George doorbreekt
het 4+4+4+4-patroon...
426
00:45:04,490 --> 00:45:09,150
door twee groepen van vijf
toe te voegen voor het tweede couplet.
427
00:45:11,617 --> 00:45:16,013
Dat eindigt met een groep van vijf
en een van vijf en een half.
428
00:45:18,790 --> 00:45:24,466
De sterke beats vallen niet
waar de luisteraar ze verwacht.
429
00:45:24,677 --> 00:45:29,777
Die opsplitsing is nieuw, zowel in de
Indiase als in de westerse popmuziek.
430
00:45:29,937 --> 00:45:33,003
George heeft ze helemaal
zelf verzonnen.
431
00:45:38,770 --> 00:45:42,902
Nog een essentiële factor,
die bewijst dat de song bedoeld was...
432
00:45:43,083 --> 00:45:46,727
als een muzikaal avontuur
in de twee werelden...
433
00:45:46,917 --> 00:45:49,217
is de vorm van de zanglijn.
434
00:45:49,983 --> 00:45:56,115
George kiest noten van de Indiase
toonladder, maar zijn melodie...
435
00:45:56,317 --> 00:46:02,517
leunt dichter aan tegen de westerse
traditie omdat die relatief sober is.
436
00:46:03,680 --> 00:46:08,620
Zo zou het nummer klinken
als een Indiase zanger het zingt.
437
00:46:48,737 --> 00:46:53,129
Je hoort dat het dezelfde song is, maar
hij klinkt heel anders dan op de plaat.
438
00:46:53,280 --> 00:46:57,868
En dat is niet zo vreemd. George
was die beladen stijl niet meester...
439
00:46:58,040 --> 00:47:01,944
en vermoedde dat het westerse publiek
er niet klaar voor was.
440
00:47:02,243 --> 00:47:05,010
En daarom koos hij
een eenvoudiger melodie...
441
00:47:05,163 --> 00:47:08,439
die maar losjes gebaseerd was
op de Indiase toonladder.
442
00:47:09,770 --> 00:47:15,242
Op de mastertapes is te horen
hoe hij z'n lndiase muzikanten leert...
443
00:47:15,470 --> 00:47:20,342
hun techniek te combineren met zijn
half oosterse, half westerse melodie.
444
00:47:20,623 --> 00:47:22,723
Hier gaat het mis...
445
00:47:38,357 --> 00:47:44,725
Hier hou ik het te lang aan, hè?
- Zullen we opnieuw beginnen?
446
00:47:45,397 --> 00:47:47,877
Neem over, Geoff,
voor het geval...
447
00:47:48,483 --> 00:47:52,615
Within You Without You is qua melodie
en structuur een mengvorm...
448
00:47:52,870 --> 00:47:54,637
een amalgaam van twee culturen.
449
00:47:55,043 --> 00:47:58,871
Bijna alle nummers van Sgt. Pepper
zijn mengvormen.
450
00:47:59,143 --> 00:48:02,935
Het laatste nummer,
A Day in The Life, niet het minst.
451
00:48:03,323 --> 00:48:08,603
In the life of... Take 1.
- Hou het volume van de piano laag.
452
00:48:10,010 --> 00:48:11,530
Die oude piano's...
453
00:48:36,283 --> 00:48:41,217
A Day in The Life is het emotionele en
artistieke hoogtepunt van Sgt. Pepper...
454
00:48:41,483 --> 00:48:44,017
geeft antwoord op de vraag...
455
00:48:44,197 --> 00:48:49,045
waarom muzikanten deze plaat
als een mijlpaal beschouwen.
456
00:48:49,323 --> 00:48:51,790
Het is geschreven
vóór de andere nummers...
457
00:48:51,923 --> 00:48:57,455
en toch kondigt het de algemene thema's
van het project al aan.
458
00:49:03,450 --> 00:49:06,658
Het omvat de realiteit
van het dagelijkse leven...
459
00:49:06,877 --> 00:49:09,985
ijskoud commentaar
overgoten met psychedelica...
460
00:49:10,217 --> 00:49:12,683
experimenten met opnametechnieken...
461
00:49:12,897 --> 00:49:17,069
klassieke orkestratie,
toon- en tempomodulaties...
462
00:49:17,283 --> 00:49:19,963
geluidseffecten,
avant-gardetechnieken...
463
00:49:20,163 --> 00:49:22,997
en verschillende vertelstandpunten.
464
00:49:23,277 --> 00:49:26,021
A Day in The Life
is Sgt. Pepper in het klein.
465
00:49:26,181 --> 00:49:27,841
En nog veel meer.
466
00:49:37,123 --> 00:49:39,557
De aanzet was een krantenartikel...
467
00:49:39,703 --> 00:49:44,427
over een verongelukte jonge aristocraat,
een vriend van The Beatles.
468
00:49:45,610 --> 00:49:51,646
En een artikel over vierduizend putten
in de weg in Blackburn, Lancashire.
469
00:49:51,923 --> 00:49:57,859
Alleen The Beatles kunnen van die
fait divers een moderne klassieker maken.
470
00:50:08,017 --> 00:50:10,183
De song begint bedrieglijk simpel.
471
00:50:10,320 --> 00:50:14,316
Maar allesbehalve simpel zijn
Ringo's gesyncopeerde interjecties...
472
00:50:14,450 --> 00:50:16,250
op de trommels.
473
00:50:28,877 --> 00:50:35,693
Dit is niet het drumspel van een
typische rock- of popdrummer in '67.
474
00:50:36,043 --> 00:50:42,051
De roffels doen veeleer denken
aan de percussie in de klassieke muziek.
475
00:50:42,263 --> 00:50:45,691
Hij geeft het ritme niet aan
maar interrumpeert het.
476
00:50:50,257 --> 00:50:56,065
Het werkt desoriënterend,
het haalt je onderuit.
477
00:51:06,003 --> 00:51:11,727
A Day in The Life bestond eerst
uit twee heel verschillende songs.
478
00:51:26,357 --> 00:51:28,457
John had een couplet af...
479
00:51:28,750 --> 00:51:33,262
Paul voegde een middenstuk toe
uit heel ander eigen nummer.
480
00:51:58,817 --> 00:52:02,937
Johns nuchtere couplet
met de laconieke dalende harmonie...
481
00:52:03,110 --> 00:52:07,842
contrasteert prachtig met Pauls
krachtige piano en basmiddensegment.
482
00:52:08,157 --> 00:52:12,761
Nu moesten de twee elementen
nog met elkaar verbonden worden.
483
00:52:12,970 --> 00:52:18,082
Hun oplossing was opmerkelijk
en ongezien in de popmuziek.
484
00:52:31,370 --> 00:52:35,218
Paul en John waren allebei
muzikaal extreem nieuwsgierig.
485
00:52:35,490 --> 00:52:39,394
Vooral Paul was gefascineerd
door de experimentele technieken...
486
00:52:39,580 --> 00:52:44,204
van avant-gardecomponisten
als John Cage en Karlheinz Stockhausen.
487
00:52:44,643 --> 00:52:51,051
Zo was er de aleatoire compositie,
een term die contradictorisch klinkt:
488
00:52:51,257 --> 00:52:53,757
componeren
met gebruik van het toeval.
489
00:52:53,957 --> 00:52:56,590
Alea is Latijn voor dobbelsteen.
490
00:52:58,017 --> 00:53:01,397
De twee glissandopassages
in het nummer...
491
00:53:01,650 --> 00:53:03,950
zijn gecreëerd op een aleatoire wijze.
492
00:53:04,163 --> 00:53:07,427
Paul en George Martin
vragen de veertig orkestleden...
493
00:53:07,657 --> 00:53:11,585
de laagst mogelijke noot te spelen
op hun instrument...
494
00:53:11,790 --> 00:53:14,590
en dan een noot te spelen
hoe ze maar willen...
495
00:53:14,775 --> 00:53:17,541
zolang ze de toon
maar geleidelijk verhogen...
496
00:53:17,737 --> 00:53:21,641
en eindigen op een van de drie noten
van een E-majeurakkoord...
497
00:53:21,870 --> 00:53:25,403
het liefst op de toppen
van het bereik van hun instrument.
498
00:53:46,157 --> 00:53:50,289
Op Sgt. Pepper is niets wat het lijkt,
dat is nu wel duidelijk.
499
00:53:50,677 --> 00:53:53,277
Dat geldt ook voor dat laatste akkoord.
500
00:53:53,597 --> 00:53:56,933
Als je dat E-majeurakkoord
op een piano speelt...
501
00:54:02,350 --> 00:54:08,782
houdt het zo'n veertig seconden aan,
afhankelijk van de ruimte.
502
00:54:09,130 --> 00:54:11,563
Maar het sterft geleidelijk weg.
503
00:54:11,937 --> 00:54:15,605
Het laatste akkoord van
A Day in The Life duurt 43 seconden...
504
00:54:15,810 --> 00:54:20,054
en behoudt gek genoeg
al die tijd zijn kracht.
505
00:54:20,243 --> 00:54:25,815
Het sterft niet snel weg,
maar blijft resoneren.
506
00:54:26,677 --> 00:54:29,277
Trap je rechterpedaal in, Mal.
- Welke?
507
00:54:29,423 --> 00:54:32,623
Uiterst rechts.
- Je merkt het wel.
508
00:54:33,190 --> 00:54:37,670
Vooruit maar, de rechtse.
- Hij galmt na. Ja, dat is 'm.
509
00:54:37,840 --> 00:54:40,940
Hou 'm de hele tijd ingedrukt.
- Take 1.
510
00:54:41,163 --> 00:54:45,795
Hoe kregen ze dat voor elkaar?
Op de originele tracks is te horen...
511
00:54:46,017 --> 00:54:49,373
dat niet één, maar negen keyboards
dat akkoord spelen.
512
00:54:49,630 --> 00:54:53,370
Zeven akoestische piano's,
elk met een net iets andere toon...
513
00:54:53,503 --> 00:54:57,087
gespeeld door acht mensen,
Paul en Ringo speelden samen...
514
00:54:57,310 --> 00:55:00,210
een elektrisch orgel
en een harmonium.
515
00:55:10,543 --> 00:55:12,043
Take 2.
- Zorg dat je klaar staat.
516
00:55:12,470 --> 00:55:16,490
De uitlopers van de zeven piano's
zijn apart opgenomen.
517
00:55:16,710 --> 00:55:21,578
De faders regelden het volume
van de wegstervende akkoorden.
518
00:55:21,783 --> 00:55:29,317
Ze verhoogden ze iets, zodat de kracht
van het laatste akkoord behouden bleef.
519
00:55:31,140 --> 00:55:36,140
Definitieve versie
520
00:55:56,903 --> 00:56:01,071
Zoals zo veel elementen op Sgt. Pepper
vindt dat lange akkoord...
521
00:56:01,200 --> 00:56:04,333
iets wat vertrouwd lijkt,
opnieuw uit.
522
00:56:04,530 --> 00:56:07,310
Zoals The Beatles
hun imago en geluid vernieuwden...
523
00:56:07,490 --> 00:56:09,470
in elke groef van de LP.
524
00:56:09,690 --> 00:56:12,890
Maar de vernieuwing
was geen doel op zich.
525
00:56:17,630 --> 00:56:21,850
Het hele project, dat begon
met de blue suburban skies...
526
00:56:22,070 --> 00:56:27,002
van John en Pauls kindertijd in Liverpool,
was heel natuurlijk.
527
00:57:04,990 --> 00:57:08,566
Na Sgt. Pepper zou de muziekwereld
nooit meer dezelfde zijn...
528
00:57:08,830 --> 00:57:12,186
al zouden The Beatles
en veel andere geniale muzikanten...
529
00:57:12,317 --> 00:57:16,137
daarna nog meer en
nog veelzijdiger muziek produceren.
530
00:57:16,390 --> 00:57:18,723
Maar de spelregels waren veranderd.
531
00:57:18,930 --> 00:57:22,530
Die impact hebben
maar weinig kunstwerken.
532
00:57:22,910 --> 00:57:27,942
Ons muzikale tijdperk, waarin
genres zich vrij vermengen met elkaar...
533
00:57:28,243 --> 00:57:30,423
begint met dit album.
534
00:57:30,743 --> 00:57:34,371
Ten faveure van ons allemaal,
zou je kunnen zeggen.
535
00:57:40,103 --> 00:57:45,603
SGT. PEPPER'S LONELY HEARTS CLUB BAND
KWAM UIT OP 1 JUNI 1967
536
00:57:48,150 --> 00:57:52,030
HET STOND 148 WEKEN IN DE BRITSE HITLIJST,
WAARVAN 27 WEKEN OP NUMMER 1
537
00:57:54,983 --> 00:58:01,859
HET ALBUM STAAT BOVENAAN DE ROLLING STONE
LIJST VAN DE 500 BESTE ALBUMS ALLER TIJDEN
538
00:58:06,170 --> 00:58:08,637
We doen er nog een dag over, denk ik.
539
00:58:09,030 --> 00:58:11,997
Ik heb het net gehoord.
Het was goed.
540
00:58:13,397 --> 00:58:17,263
Dit is take 8, het koor op het einde.
- Koor?
541
00:58:17,570 --> 00:58:20,250
Acht? Oké, acht beats.
542
00:58:20,397 --> 00:58:22,777
Tel tot acht vanaf...
543
00:58:28,710 --> 00:58:32,010
Begin jij maar.
- We tellen stilletjes tot acht.
544
00:58:32,263 --> 00:58:33,663
Welke noot?
545
00:58:40,923 --> 00:58:42,703
vertaling: Vicky Viaene
545
00:58:43,305 --> 00:59:43,344
Do you want subtitles for any video?
-=[ ai.MY-SUBS.com ]=-
49865
Can't find what you're looking for?
Get subtitles in any language from opensubtitles.com, and translate them here.
Afrikaans
Akan
Albanian
Amharic
Arabic
Armenian
Azerbaijani
Basque
Belarusian
Bemba
Bengali
Bihari
Bosnian
Breton
Bulgarian
Cambodian
Catalan
Cebuano
Cherokee
Chichewa
Chinese (Simplified)
Chinese (Traditional)
Corsican
Croatian
Czech
Danish
Dutch
Esperanto
Estonian
Faroese
Finnish
Galician
Georgian
German
Greek
Guarani
Haitian Creole
Hausa
Hawaiian
Hebrew
Hmong
Hungarian
Icelandic
Indonesian
Irish
Italian
Japanese
Kazakh
Kinyarwanda
Kirundi
Kongo
Korean
Krio (Sierra Leone)
Kurdish
Kyrgyz
Laothian
Latin
Latvian
Lithuanian
Luganda
Luo
Luxembourgish
Macedonian
Malagasy
Malay
Maltese
Maori
Mauritian Creole
Moldavian
Mongolian
Myanmar (Burmese)
Montenegrin
Nepali
Norwegian
Pashto
Persian
Polish
Portuguese (Brazil)
Portuguese (Portugal)
Quechua
Romanian
Romansh
Russian
Samoan
Scots Gaelic
Serbian
Sesotho
Setswana
Seychellois Creole
Shona
Sindhi
Sinhalese
Slovak
Slovenian
Somali
Spanish
Swedish
Tajik
Thai
Tigrinya
Tonga
Turkish
Turkmen
Ukrainian
Uzbek
Vietnamese
Welsh
Wolof