Would you like to inspect the original subtitles? These are the user uploaded subtitles that are being translated:
1
00:00:01,080 --> 00:00:04,400
16 MEI 1986
2
00:00:04,560 --> 00:00:09,040
3 WEKEN NA HET ONGELUK
3
00:00:17,560 --> 00:00:20,680
Nadat de brand
in de reactorkern was geblust...
4
00:00:20,840 --> 00:00:25,200
stuurde de overheid
een team van specialisten...
5
00:00:25,360 --> 00:00:31,120
om temperatuursensoren
onder de reactor te installeren.
6
00:00:31,280 --> 00:00:33,680
Zijn jullie dicht bij de reactor?
7
00:00:33,840 --> 00:00:39,120
Heel dichtbij. Die is al
aan de andere kant van de muur.
8
00:00:42,120 --> 00:00:46,520
Ze hebben 18 uur lang geprobeerd
met een plasmatoorts...
9
00:00:46,680 --> 00:00:50,120
door de dikke betonnen muren
heen te komen.
10
00:00:50,280 --> 00:00:54,218
Onder normale omstandigheden
zou dit krankzinnig zijn geweest...
11
00:00:54,360 --> 00:00:57,040
gezien de gevaren van straling.
12
00:00:57,200 --> 00:01:00,915
Maar zoals bij zoveel dingen
leek het toen de enige oplossing.
13
00:01:01,040 --> 00:01:04,360
Hoever staan jullie ervan af?
14
00:01:04,520 --> 00:01:06,440
Slechts een paar meter.
15
00:01:08,680 --> 00:01:13,880
In 1986 hadden de Sovjets
heel veel vertrouwen in hun regering.
16
00:01:14,040 --> 00:01:16,560
Ze waren enorm patriottisch.
17
00:01:16,720 --> 00:01:20,880
Sommigen noemen het
de mythe van de Sovjetheld.
18
00:01:21,040 --> 00:01:23,600
Ben je bang?
19
00:01:23,760 --> 00:01:28,720
In het begin is het eng,
maar je went eraan.
20
00:01:28,880 --> 00:01:31,440
We zijn helemaal niet bang.
21
00:01:32,720 --> 00:01:36,680
Ze waren op een natuurlijke wijze
geneigd te denken...
22
00:01:36,840 --> 00:01:40,840
dat hun eenheid was gesmeed
op dit bed van opoffering.
23
00:01:41,000 --> 00:01:46,280
En de Sovjetpropagandamachine
versterkte dat.
24
00:01:46,440 --> 00:01:50,640
De Sovjets zeiden:
Je land roept je op.
25
00:01:50,800 --> 00:01:56,440
Het is tijd om je patriottisme
te bewijzen en je plicht te vervullen.
26
00:01:56,600 --> 00:01:58,840
Om een offer te brengen.
27
00:02:16,160 --> 00:02:19,675
Twee weken na het ongeluk hadden
de Sovjets nog steeds te maken...
28
00:02:19,800 --> 00:02:24,120
met een heel radioactieve
en gevaarlijke situatie.
29
00:02:24,280 --> 00:02:27,755
Er zijn grote zorgen dat de extreem
hete nucleaire brandstof...
30
00:02:27,880 --> 00:02:30,435
naar de bodem van de reactor
zal stromen...
31
00:02:30,560 --> 00:02:35,000
het staal en de betonnen
fundering zal doen smelten...
32
00:02:35,160 --> 00:02:37,760
en in het grondwater terechtkomt.
33
00:02:39,280 --> 00:02:42,960
Een ongecontroleerde
nucleaire meltdown...
34
00:02:43,120 --> 00:02:45,395
brengt de watervoorziening
in gevaar...
35
00:02:45,520 --> 00:02:51,080
maar ook de landbouw
in dat deel van Europa.
36
00:02:51,240 --> 00:02:53,080
En dat decennialang.
37
00:02:53,240 --> 00:02:57,280
Dit was een existentieel moment
voor het Sovjetopperbevel.
38
00:02:59,600 --> 00:03:05,040
Op satellietfoto's zagen we
dat ze mijnwerkers lieten komen...
39
00:03:05,200 --> 00:03:08,040
om een tunnel
onder de reactor te graven.
40
00:03:10,080 --> 00:03:16,600
Onze baas zei dat er een ongeluk
was gebeurd en dat we moesten gaan.
41
00:03:16,760 --> 00:03:20,560
IHOR KHODOSOV
MIJNWERKER
42
00:03:21,760 --> 00:03:28,040
Ik wist niet wat er
in Tsjernobyl was gebeurd.
43
00:03:28,200 --> 00:03:30,840
Een tunnel graven.
44
00:03:31,000 --> 00:03:33,680
Dat was onze taak.
45
00:03:33,840 --> 00:03:37,760
Waar komen jullie vandaan?
- Uit Tula.
46
00:03:37,920 --> 00:03:40,600
Kom op, we gaan.
47
00:03:43,120 --> 00:03:48,360
De mijnwerkers moesten een tunnel
graven van 130 meter lang...
48
00:03:48,520 --> 00:03:53,840
tot de plek waar ze een enorme
warmtewisselaar wilden bouwen.
49
00:03:54,000 --> 00:03:58,440
De warmtewisselaar
moest de aarde afkoelen...
50
00:03:58,600 --> 00:04:03,520
onder de fundering van de reactor,
om te voorkomen dat een meltdown...
51
00:04:03,680 --> 00:04:07,680
de grondwaterspiegel
onder het gebouw zou bereiken.
52
00:04:07,840 --> 00:04:11,315
Het was een enorm ambitieus plan
om ruim 400 mijnwerkers...
53
00:04:11,440 --> 00:04:14,690
meer dan een maand lang
dag en nacht te laten werken.
54
00:04:16,040 --> 00:04:21,760
Het doel was om meer
dan 13 meter per dag af te graven...
55
00:04:21,920 --> 00:04:28,120
zodat het radioactieve magma
niet in het watersysteem kwam.
56
00:04:28,280 --> 00:04:31,200
De sfeer was gespannen.
57
00:04:38,760 --> 00:04:42,320
Het is ongelooflijk wat ze
van die mijnwerkers vroegen.
58
00:04:42,480 --> 00:04:45,355
Ze moesten op een extreem
gevaarlijk plek werken...
59
00:04:45,480 --> 00:04:48,720
en zichzelf in feite opofferen.
60
00:04:52,880 --> 00:04:56,360
In de tunnel
en op alle andere plekken...
61
00:04:56,520 --> 00:05:01,600
zou de achtergrondstraling,
volgens het management, normaal zijn.
62
00:05:04,600 --> 00:05:11,600
Het had een lichtzoete smaak.
Zoet en metaalachtig.
63
00:05:15,160 --> 00:05:17,760
M'n intuïtie zei me...
64
00:05:17,920 --> 00:05:21,960
dat ik deze tunnel zo snel mogelijk
moest verlaten.
65
00:05:25,120 --> 00:05:28,235
Bij het graven gebruikten ze vaak
handgereedschap...
66
00:05:28,360 --> 00:05:33,120
uit angst om de fundering
te veel te beschadigden.
67
00:05:33,280 --> 00:05:37,920
Dan kon het hele ding instorten en
zouden ze levend worden begraven.
68
00:05:39,800 --> 00:05:43,640
Hoe heet je?
- Ik ben Victor.
69
00:05:43,800 --> 00:05:46,960
Is het moeilijk?
- Niet echt. We doen ons best.
70
00:05:47,120 --> 00:05:48,680
We moeten het afmaken.
71
00:05:50,160 --> 00:05:53,760
De camera draait,
dus hard doorwerken.
72
00:05:57,640 --> 00:06:03,560
Wij filmmakers hoorden ook
van de explosie.
73
00:06:03,720 --> 00:06:09,320
We besloten ons
vrijwillig aan te melden...
74
00:06:09,480 --> 00:06:12,160
en erheen te gaan om te filmen.
75
00:06:13,360 --> 00:06:17,080
Het zou propaganda kunnen zijn.
76
00:06:17,240 --> 00:06:21,120
ANATOLII KHYMYCH
CINEMATOGRAAF
77
00:06:23,600 --> 00:06:25,800
Het is net een oorlog.
78
00:06:25,960 --> 00:06:29,400
Iemand schiet daar en jij filmt hier.
79
00:06:29,560 --> 00:06:34,000
Er vliegen geen kogels rond,
maar je weet...
80
00:06:34,160 --> 00:06:36,960
dat je er niet lang moet blijven.
81
00:06:38,880 --> 00:06:42,880
Het Sovjetverhaal ging over
de heldhaftigheid...
82
00:06:43,040 --> 00:06:45,360
en de moed van de mijnwerkers.
83
00:06:45,520 --> 00:06:48,915
Bijna met compleet gebrek
aan wetenschappelijke informatie...
84
00:06:49,040 --> 00:06:51,440
over het gevaar dat die mensen liepen.
85
00:06:55,080 --> 00:06:59,880
Het doel was bepaald
en wij hebben het bereikt.
86
00:07:00,040 --> 00:07:03,240
Onze missie was voorbij.
87
00:07:04,600 --> 00:07:07,960
De mijnoperatie was
een compleet succes.
88
00:07:08,120 --> 00:07:12,600
De warmtewisselaar zelf
werd in die ruimte gebouwd...
89
00:07:12,760 --> 00:07:15,160
en was klaar voor gebruik.
90
00:07:16,280 --> 00:07:18,600
Maar hij werd nooit aangezet.
91
00:07:21,360 --> 00:07:25,640
De temperatuur in het gebouw
daalde langzaam...
92
00:07:25,800 --> 00:07:30,640
en hun angst voor vervuiling
van het grondwater verdween.
93
00:07:30,800 --> 00:07:33,515
Dus al het werk en de offers
van de mijnwerkers...
94
00:07:33,640 --> 00:07:36,120
waren pure tijdverspilling.
95
00:07:39,120 --> 00:07:42,680
Persoonlijk begreep ik niet
wat straling was.
96
00:07:42,840 --> 00:07:45,160
Waarom het gevaarlijk was.
97
00:07:46,800 --> 00:07:52,400
Slechts twee jaar later stierf
een van onze mijnwerkers.
98
00:07:53,600 --> 00:07:57,200
Een paar jaar later stierf de tweede.
99
00:07:58,480 --> 00:08:05,400
Daarna begonnen we te beseffen
dat het niet voor niets was...
100
00:08:06,760 --> 00:08:09,120
dat we haast moesten maken.
101
00:08:12,400 --> 00:08:17,080
Zeventig procent
van de mannen is overleden.
102
00:08:23,160 --> 00:08:26,480
29 MEI 1986
103
00:08:26,640 --> 00:08:30,480
1 MAAND NA HET ONGELUK
104
00:08:30,640 --> 00:08:35,240
De angst voor de meltdown
verdween uiteindelijk...
105
00:08:35,400 --> 00:08:39,160
maar het reactorgebouw zelf
stond nog bloot aan de atmosfeer.
106
00:08:39,320 --> 00:08:43,120
Het is nog steeds gevaarlijk
voor de gezondheid.
107
00:08:43,280 --> 00:08:46,715
Michail Gorbatsjov besloot
dat tegen het einde van het jaar...
108
00:08:46,840 --> 00:08:52,320
de resten van unit 4
permanent moesten zijn begraven.
109
00:08:52,480 --> 00:08:55,275
Een gebouw dat ze uiteindelijk
de sarcofaag noemden.
110
00:08:55,400 --> 00:08:59,960
Dit werk gaat lang duren
en zal veel inspanning vergen.
111
00:09:00,120 --> 00:09:04,720
Alle mensen op aarde
zullen hier baat bij hebben.
112
00:09:04,880 --> 00:09:07,795
Het probleem was dat ze
niet dichtbij konden komen.
113
00:09:07,920 --> 00:09:11,760
Er lag enorm veel radioactief
materiaal op het terrein.
114
00:09:11,920 --> 00:09:14,075
Dit moest de volgende focus zijn...
115
00:09:14,200 --> 00:09:18,200
om deze ongekende straling
op te schonen.
116
00:09:19,640 --> 00:09:22,240
Het meest vervuilde gebied...
117
00:09:22,400 --> 00:09:27,080
lag direct rond de reactor,
in de zogenoemde speciale zone.
118
00:09:27,240 --> 00:09:29,995
We moeten zo min mogelijk straling
opvangen...
119
00:09:30,120 --> 00:09:32,155
en zo veel mogelijk werk leveren.
120
00:09:32,280 --> 00:09:39,280
Ze verwijderden de bovenste laag
aarde, direct rondom de reactor.
121
00:09:39,440 --> 00:09:43,240
Dat deden ze
met beveiligde bulldozers...
122
00:09:43,400 --> 00:09:45,480
waar ze mensen in konden zetten.
123
00:09:45,640 --> 00:09:51,320
In een straal van 29 kilometer
werd de grond omgespit...
124
00:09:51,480 --> 00:09:53,760
en dit maanlandschap gecreëerd.
125
00:09:55,040 --> 00:09:58,080
We konden niet zien
hoe effectief het was...
126
00:09:58,240 --> 00:10:02,280
maar we wisten dat dit
het juiste was om te doen.
127
00:10:02,440 --> 00:10:04,720
Maar dit was nog maar het begin.
128
00:10:06,600 --> 00:10:09,760
Over meer dan 5000 vierkante
kilometer...
129
00:10:09,920 --> 00:10:14,600
waren de bodem, de bladeren
aan de bomen, de gebouwen...
130
00:10:14,760 --> 00:10:19,680
alles was gevaarlijk vervuild
met radioactieve stof.
131
00:10:19,840 --> 00:10:22,920
Het verstikt alles en iedereen.
132
00:10:23,080 --> 00:10:26,080
De staat zal ons niet laten omkomen.
133
00:10:26,240 --> 00:10:29,635
De Sovjetautoriteiten deden iets
wat totaal ongekend was.
134
00:10:29,760 --> 00:10:32,720
Ze haalden 100.000 mensen weg
uit de regio...
135
00:10:32,880 --> 00:10:36,440
en sloten het gebied af.
136
00:10:36,600 --> 00:10:39,800
KERNCENTRALE TSJERNOBYL
137
00:10:39,960 --> 00:10:43,195
Toen haalden ze duizenden arbeiders
uit het hele land...
138
00:10:43,320 --> 00:10:48,360
met de mededeling: Jullie krijgen een
paar honderd roebel, maar meer niet.
139
00:10:48,520 --> 00:10:53,440
Ga aan de slag
en dien de Sovjet-Unie.
140
00:10:59,600 --> 00:11:03,475
Er komen langzaam meer beelden vrij
van de schoonmaak rond Tsjernobyl.
141
00:11:03,600 --> 00:11:06,880
Volgens Moskou worden
twee van de vier reactoren...
142
00:11:07,040 --> 00:11:10,360
dit jaar weer in gebruik genomen.
143
00:11:13,080 --> 00:11:15,200
Halverwege de zomer van 1986...
144
00:11:15,360 --> 00:11:20,160
begon het gebied rond de centrale
op een slagveld te lijken.
145
00:11:21,200 --> 00:11:24,880
Veertigduizend mensen
kampeerden in tenten...
146
00:11:25,040 --> 00:11:27,520
rond de fabriek in Tsjernobyl.
147
00:11:28,720 --> 00:11:31,840
De Sovjets gebruikten de term
liquidators...
148
00:11:32,000 --> 00:11:36,000
voor de soldaten, dienstplichtigen
en vrijwilligers...
149
00:11:36,160 --> 00:11:39,155
die het radioactieve materiaal
moesten opruimen...
150
00:11:39,280 --> 00:11:42,635
en de sarcofaag moesten bouwen
om de boel in te dammen.
151
00:11:42,760 --> 00:11:47,640
De vijand is bekend.
Het werk is gepland.
152
00:11:56,440 --> 00:12:00,480
De opruimwerkzaamheden waren
grotendeels experimenteel.
153
00:12:01,960 --> 00:12:06,000
Gebouwen werden bespoten
met waterkanonnen.
154
00:12:08,680 --> 00:12:13,800
Ze spoten zelfs met bietenpulp
gemengd met water...
155
00:12:13,960 --> 00:12:17,200
om de verspreiding van stof
te beperken.
156
00:12:20,400 --> 00:12:23,360
Alle dieren werden bijeengedreven.
157
00:12:23,520 --> 00:12:27,600
Als ze ze konden vinden,
werden ze afgemaakt.
158
00:12:29,000 --> 00:12:31,520
Het was een enorme uitdaging.
159
00:12:33,120 --> 00:12:37,160
Uiteindelijk konden radionucliden
niet vernietigd worden...
160
00:12:37,320 --> 00:12:39,960
maar alleen verplaatst.
161
00:12:41,120 --> 00:12:45,760
Zeker in het begin
ontbraken er stralingsmeters...
162
00:12:45,920 --> 00:12:47,795
om het stralingsniveau te meten.
163
00:12:47,920 --> 00:12:51,200
Met als resultaat
dat niemand een exact idee had...
164
00:12:51,360 --> 00:12:54,880
van de hoeveelheid straling
die ze absorbeerden.
165
00:12:55,040 --> 00:12:59,360
In het begin bedek je jezelf
en zet je het masker op.
166
00:12:59,520 --> 00:13:03,720
Maar later vergeet je dat.
167
00:13:07,160 --> 00:13:13,080
Ik nam m'n besluit letterlijk
in de eerste dagen na het ongeluk.
168
00:13:13,240 --> 00:13:17,440
Ik ging naar het aanmeldcentrum
en zei: Ik wil gaan.
169
00:13:19,080 --> 00:13:21,240
Ik wilde mijn land helpen.
170
00:13:24,920 --> 00:13:28,400
Voor mensen in het westen
is het moeilijk te bevatten...
171
00:13:28,560 --> 00:13:32,360
hoe toegewijd de Sovjets waren...
172
00:13:32,520 --> 00:13:38,640
om hun eigen gezondheid
en hun leven op te offeren.
173
00:13:43,320 --> 00:13:48,960
Natuurlijk is het gevaarlijk,
anders zouden we hier niet zijn.
174
00:13:49,120 --> 00:13:52,520
We voeren overheidstaken
met eergevoel uit.
175
00:14:00,840 --> 00:14:05,800
Toen we naar een van de kerngebouwen
van de Tsjernobyl-centrale gingen...
176
00:14:05,960 --> 00:14:10,960
leek het alsof mensen alles hadden
laten vallen en zo waren vertrokken.
177
00:14:15,880 --> 00:14:19,000
Ik weet nog
dat ik door het gebouw liep...
178
00:14:19,160 --> 00:14:22,480
en een korte, gele gang inging.
179
00:14:23,920 --> 00:14:30,920
Opeens besefte ik dat de gele kleur
op de vloer en op de vensterbanken...
180
00:14:31,080 --> 00:14:35,800
honderden, zo niet duizenden
gele vlinders waren.
181
00:14:38,120 --> 00:14:40,800
Ik snapte niet hoe ze
daar waren gekomen...
182
00:14:40,960 --> 00:14:43,000
maar ze waren allemaal dood.
183
00:14:44,680 --> 00:14:48,440
Ik keek door het raam en zag een man
die aan het werk was...
184
00:14:48,600 --> 00:14:53,720
op minder dan een paar honderd meter
afstand van reactor 4.
185
00:14:53,880 --> 00:14:55,880
Een lasser.
186
00:14:56,040 --> 00:15:01,240
Hij zat daar maar.
Hij werkte heel methodisch en kalm.
187
00:15:02,680 --> 00:15:06,560
Blootgesteld aan de hoogste
stralingsniveaus...
188
00:15:06,720 --> 00:15:09,000
die je je maar kunt voorstellen.
189
00:15:10,360 --> 00:15:15,400
Ik wist bijna zeker
dat hij iets floot.
190
00:15:15,560 --> 00:15:17,915
Dat bleef jaren door m'n hoofd spoken.
191
00:15:18,040 --> 00:15:22,600
Hoe iemand z'n eigen angst
kan overwinnen.
192
00:15:28,280 --> 00:15:31,080
Wie waren de liquidators?
193
00:15:32,440 --> 00:15:38,000
Het waren mensen die
op de een of andere manier wisten...
194
00:15:38,160 --> 00:15:42,640
hoe het voor hen zou aflopen,
maar ze bleven toch.
195
00:15:46,800 --> 00:15:51,920
Mijn ouders werden opgeroepen
om de ramp in Tsjernobyl op te lossen.
196
00:15:52,080 --> 00:15:59,040
Na de evacuatie van de stad
naast de centrale, moesten ze terug.
197
00:15:59,200 --> 00:16:02,040
Omdat we geen onderdak hadden...
198
00:16:02,200 --> 00:16:08,560
moesten we een halfjaar naar
een kamp, zonder onze ouders.
199
00:16:08,720 --> 00:16:11,080
Ik was acht jaar.
200
00:16:13,200 --> 00:16:18,360
Ons haar bevatte veel straling,
dus werd het geknipt.
201
00:16:19,360 --> 00:16:21,440
Het was heel erg kort.
202
00:16:21,600 --> 00:16:27,200
Ik weet nog dat kinderen ons
naderhand Tsjernobyl-egels noemden...
203
00:16:27,360 --> 00:16:32,120
en zeiden dat we terug moesten naar
waar we thuishoorden, in Tsjernobyl.
204
00:16:32,280 --> 00:16:34,920
Ik wilde getroost worden.
205
00:16:35,080 --> 00:16:39,920
Ik wilde beschermd worden.
Ik wilde bij m'n familie zijn.
206
00:16:41,560 --> 00:16:47,280
Deze brieven schreven we
aan m'n moeder.
207
00:16:48,720 --> 00:16:53,360
Liefste mama, ik huil hier elke dag...
208
00:16:53,520 --> 00:16:56,800
omdat we hier geslagen worden.
209
00:16:56,960 --> 00:17:01,360
Haal ons hier alsjeblieft
zo snel mogelijk weg.
210
00:17:01,520 --> 00:17:05,160
We kunnen hier niet zijn zonder jou.
211
00:17:07,480 --> 00:17:10,720
Mijn god. Het spijt me.
212
00:17:15,960 --> 00:17:19,800
Het verhaal van deze saga
is angstaanjagend...
213
00:17:19,960 --> 00:17:22,195
wat betreft de algehele impact
op mensen.
214
00:17:22,320 --> 00:17:25,515
Niet per se op hun gezondheid,
maar op hun levensonderhoud.
215
00:17:25,640 --> 00:17:29,080
Misschien honderdduizenden mensen
in de Sovjet-Unie.
216
00:17:29,240 --> 00:17:33,120
Maar het had ook
een stralingsimpact op het VK.
217
00:17:35,360 --> 00:17:39,355
Mensen buiten de Sovjet-Unie betalen
nog steeds de prijs voor Tsjernobyl.
218
00:17:39,480 --> 00:17:44,000
In het VK hadden sommige schapen
nog een hoog stralingsniveau.
219
00:17:45,080 --> 00:17:51,680
Het had onverwacht hard geregend
in Cumbria in Noord-Wales.
220
00:17:51,840 --> 00:17:55,320
Voor de boeren was het een ramp.
221
00:17:55,480 --> 00:17:58,720
Bijna 10.000 boerderijen
werden getroffen.
222
00:17:58,880 --> 00:18:01,875
Radioactieve regen vervuilde
het land daar zodanig...
223
00:18:02,000 --> 00:18:04,200
dat nog decennia daarna...
224
00:18:04,360 --> 00:18:07,360
schapen moesten worden gecontroleerd
op straling.
225
00:18:08,320 --> 00:18:11,600
Het gevaar was dat
het in de voedselketen kwam.
226
00:18:12,600 --> 00:18:16,000
Bestellingen nemen af.
Niemand weet wanneer klanten...
227
00:18:16,160 --> 00:18:18,595
het product weer vertrouwen.
- Ik sta stil.
228
00:18:18,720 --> 00:18:23,360
Als ik ze niet kan verkopen,
wordt het heel moeilijk.
229
00:18:23,520 --> 00:18:25,320
Het duurde bijna 30 jaar.
230
00:18:25,480 --> 00:18:28,435
Het was een echte bedreiging
voor onze levenswijze.
231
00:18:28,560 --> 00:18:34,320
Je wist nooit echt
of het gevaar geweken was of niet.
232
00:18:38,160 --> 00:18:41,480
JULI 1986
233
00:18:41,640 --> 00:18:45,720
DRIE MAANDEN NA HET ONGELUK
234
00:18:45,880 --> 00:18:49,960
De schoonmaakoperatie
in het verboden gebied ging door.
235
00:18:51,280 --> 00:18:54,760
Ze moesten nog de sarcofaag bouwen,
de betonnen buis...
236
00:18:54,920 --> 00:18:57,160
om de reactorkern in te sluiten.
237
00:18:58,440 --> 00:19:02,760
Gorbatsjov gaf wetenschappers en
ingenieurs minder dan vier maanden...
238
00:19:02,920 --> 00:19:07,600
om dit gevaarlijke en ambitieuze
civiele techniekproject af te ronden.
239
00:19:15,800 --> 00:19:18,875
De Sovjets lieten vandaag
beelden zien van een muur...
240
00:19:19,000 --> 00:19:23,040
rond de verwoeste kerncentrale
van Tsjernobyl.
241
00:19:23,200 --> 00:19:27,880
Bij de eerste poging om de verwoeste
reactor af te dekken...
242
00:19:28,040 --> 00:19:32,035
gebruikten ze de middelen van toen:
op afstand bestuurbare kranen...
243
00:19:32,160 --> 00:19:36,640
en op afstand bestuurbare betonpompen,
zodat het snel kon worden gedaan.
244
00:19:36,800 --> 00:19:39,560
Hoe voel je je?
Is de spanning afgenomen?
245
00:19:39,720 --> 00:19:42,760
Nee, dat is een verkeerde
interpretatie.
246
00:19:42,920 --> 00:19:45,440
De spanning is er nog.
247
00:19:45,600 --> 00:19:50,160
NIKOLAI STEINBERG
HOOFDTECHNICUS
248
00:19:50,320 --> 00:19:55,240
Ik heb 13 jaar voor de kerncentrale
van Tsjernobyl gewerkt.
249
00:19:55,400 --> 00:19:59,150
Het was mijn taak om de bouw
van de sarcofaag af te ronden...
250
00:19:59,800 --> 00:20:03,000
en unit 1 op te zetten.
251
00:20:03,160 --> 00:20:08,560
Er was elektriciteit nodig. Zonder
elektriciteit vallen fabrieken stil.
252
00:20:08,720 --> 00:20:15,240
De sarcofaag was ontworpen
om zo'n 50 jaar te blijven staan.
253
00:20:15,400 --> 00:20:19,440
Maar er waren geen garanties.
254
00:20:19,600 --> 00:20:22,875
Hij werd ondersteund door gebouwen
die deels waren verwoest.
255
00:20:23,000 --> 00:20:26,080
In het begin was het echt
een gekkenhuis.
256
00:20:28,960 --> 00:20:31,795
De bouw van de sarcofaag
was vooral moeilijk...
257
00:20:31,920 --> 00:20:35,640
omdat je slechts een paar minuten
in de buurt mocht komen...
258
00:20:35,800 --> 00:20:38,200
om je werk te doen.
259
00:20:38,360 --> 00:20:43,000
Mijn team werd al blootgesteld
aan een hoge dosis.
260
00:20:43,160 --> 00:20:47,000
Om de stralingsomstandigheden
ter plekke te verbeteren...
261
00:20:47,160 --> 00:20:49,640
moesten we het dak ontruimen.
262
00:20:52,800 --> 00:20:56,800
Het dak van unit 3
was bedekt met puin...
263
00:20:56,960 --> 00:21:01,280
dat door de kracht van de explosie
uit reactor 4 was geworpen.
264
00:21:03,040 --> 00:21:06,520
Het was een soort
radioactieve stormbaan.
265
00:21:10,440 --> 00:21:14,800
Er lagen stukken grafiet van de
reactor, stukken nucleaire brandstof.
266
00:21:14,960 --> 00:21:19,600
Je kon alleen veilig in de buurt
van die stukken puin zijn...
267
00:21:19,760 --> 00:21:22,320
gedurende een paar minuten
of seconden...
268
00:21:22,480 --> 00:21:24,875
zonder blootstelling
aan een dodelijke dosis.
269
00:21:25,000 --> 00:21:28,920
Dus om de sarcofaag te bouwen,
moest dat opgelost worden.
270
00:21:29,080 --> 00:21:31,920
Ze maakten daarbij gebruik
van robotica.
271
00:21:32,080 --> 00:21:35,640
8 AUGUSTUS 1986
272
00:21:35,800 --> 00:21:39,080
3,5 MAAND NA HET ONGELUK
273
00:21:42,120 --> 00:21:45,080
Waarom stuur je naar rechts?
274
00:21:45,240 --> 00:21:48,400
Daar is het. Het beweegt.
275
00:21:48,560 --> 00:21:51,080
Ze hadden twee soorten robots.
276
00:21:51,240 --> 00:21:54,480
Eén werd geïmporteerd
uit West-Duitsland...
277
00:21:54,640 --> 00:21:57,800
tegen enorme kosten
en was speciaal ontworpen...
278
00:21:57,960 --> 00:22:00,920
om radioactieve gevaren
het hoofd te bieden.
279
00:22:01,080 --> 00:22:05,640
Ze hadden ook robots die waren gebouwd
door de Sovjet-Unie zelf...
280
00:22:05,800 --> 00:22:08,200
om het maanoppervlak te verkennen.
281
00:22:11,880 --> 00:22:14,920
Goed. Ja, goed.
282
00:22:16,520 --> 00:22:21,200
Het idee was dat de robots het puin
gewoon van het dak zouden duwen...
283
00:22:21,360 --> 00:22:24,720
in wat er over was van reactor 4.
284
00:22:26,080 --> 00:22:30,080
Niks aan de hand.
285
00:22:30,240 --> 00:22:32,615
Dat werd dan bedekt door de sarcofaag.
286
00:22:34,680 --> 00:22:36,560
Werkt helemaal niets?
287
00:22:36,720 --> 00:22:38,920
Misschien zit het daar vast?
288
00:22:39,080 --> 00:22:43,920
Het bewoog, stampte rond
en stopte toen.
289
00:22:45,480 --> 00:22:48,280
Maar we zagen
dat zelfs de robots faalden.
290
00:22:48,440 --> 00:22:52,690
De elektronica was niet lange tijd
bestand tegen het stralingsniveau.
291
00:22:53,640 --> 00:22:55,640
We moeten de remmen eraf halen.
292
00:22:55,800 --> 00:22:57,880
Ze worden losgemaakt.
293
00:22:59,480 --> 00:23:02,440
Daar staat hij dan.
294
00:23:02,600 --> 00:23:05,120
Ze waren niet meer te besturen.
295
00:23:07,240 --> 00:23:09,400
Dan zijn ze nutteloos.
296
00:23:11,360 --> 00:23:16,240
De Duitse robot kan er nog niet uit,
maar we werken eraan.
297
00:23:16,400 --> 00:23:20,120
Niets werkt, hij beweegt niet.
298
00:23:21,480 --> 00:23:24,280
Wat nu?
299
00:23:26,200 --> 00:23:33,080
De ingenieurs en wetenschappers
zagen geen alternatief.
300
00:23:33,240 --> 00:23:35,120
Ze moesten mensen sturen...
301
00:23:35,280 --> 00:23:39,160
naar een van de gevaarlijkste
plekken op aarde.
302
00:23:43,280 --> 00:23:46,680
19 SEPTEMBER 1986
303
00:23:46,840 --> 00:23:50,160
5 MAANDEN NA HET ONGELUK
304
00:23:55,480 --> 00:24:00,000
Zijn jullie al op het dak geweest?
- Nee, we gaan nu.
305
00:24:00,160 --> 00:24:02,098
Doe iedereen de groeten van me.
306
00:24:04,000 --> 00:24:06,920
Sergei, lach nog even.
307
00:24:09,120 --> 00:24:14,480
De bevelhebbers maakten zich geen
illusies hoe gevaarlijk het was...
308
00:24:14,640 --> 00:24:18,440
om stukken puin van het dak
te schrapen, ermee te rennen...
309
00:24:18,600 --> 00:24:21,035
weg te gooien in de resten
van reactor 4...
310
00:24:21,160 --> 00:24:24,848
en zo snel mogelijk terug te sprinten
naar een veilige plek.
311
00:24:29,280 --> 00:24:33,840
Toen ik daar aankwam,
was ik heel opgewonden.
312
00:24:35,160 --> 00:24:41,160
De adrenaline gierde door m'n lijf
en alles was één grote waas.
313
00:24:46,400 --> 00:24:52,440
Je moest uren wachten,
zweten, tot je kon gaan.
314
00:24:53,960 --> 00:24:58,720
Ik weet niet hoeveel ze wisten
van het gevaar dat ze liepen...
315
00:24:58,880 --> 00:25:00,915
maar ze deden wat ze werd opgedragen.
316
00:25:01,040 --> 00:25:05,160
Ze noemden zichzelf bio-robots.
317
00:25:06,960 --> 00:25:10,080
Is er iemand
die de taak niet wil uitvoeren?
318
00:25:10,240 --> 00:25:11,995
Nee.
- Wil iedereen het graag?
319
00:25:12,120 --> 00:25:14,320
Dat klopt.
- Goed zo.
320
00:25:19,480 --> 00:25:23,440
Je moest beschermende kleding aan.
321
00:25:23,600 --> 00:25:25,960
Twee loden platen...
322
00:25:27,000 --> 00:25:30,120
en zware gasmaskers...
323
00:25:30,280 --> 00:25:34,520
die bescherming zouden bieden
tegen de radioactieve stof.
324
00:25:34,680 --> 00:25:37,440
Dat was alles wat we hadden.
325
00:25:40,160 --> 00:25:46,840
Kijk welk gereedschap het beste is.
Schoppen of iets anders.
326
00:25:48,000 --> 00:25:50,200
Vier mensen tegelijk.
327
00:25:50,360 --> 00:25:53,600
Ga jij ook?
328
00:25:53,760 --> 00:25:56,160
Eén voor één.
329
00:25:58,840 --> 00:26:01,600
Ik was eindelijk boven.
330
00:26:03,080 --> 00:26:07,960
Je moest een kleine bunker in
waar de deur was naar de hel.
331
00:26:11,760 --> 00:26:13,160
Zo noemden ze het.
332
00:26:24,200 --> 00:26:27,960
Je hart gaat ongelooflijk tekeer.
333
00:26:30,960 --> 00:26:35,400
Je geest werkt totaal niet normaal.
334
00:26:35,560 --> 00:26:38,520
Voorzichtig.
335
00:26:38,680 --> 00:26:40,720
Voorzichtig.
336
00:26:45,560 --> 00:26:48,400
Ik moest verzamelen wat ik kon...
337
00:26:48,560 --> 00:26:51,680
en vanaf het dak
op de grond gooien.
338
00:26:51,840 --> 00:26:58,160
Dat is alles waar je je
op concentreerde.
339
00:27:00,280 --> 00:27:04,840
Daar. Dit stuk.
340
00:27:05,000 --> 00:27:06,835
Er was een man met een stopwatch.
341
00:27:06,960 --> 00:27:11,680
Na 30 tot 45 seconden was
de toegestane dosis straling bereikt.
342
00:27:11,840 --> 00:27:14,080
Dit ook.
343
00:27:14,240 --> 00:27:17,320
Er waren niet alleen
grote stukken puin...
344
00:27:17,480 --> 00:27:21,320
maar ook delen
van de reactorkern zelf...
345
00:27:21,480 --> 00:27:24,320
die met het asfalt waren versmolten.
346
00:27:24,480 --> 00:27:29,040
Ze zaten als het ware vast gelast
aan het dak.
347
00:27:32,200 --> 00:27:36,840
Het asfalt was bijna niet te breken.
348
00:27:37,000 --> 00:27:40,280
Ik voelde een enorme woede.
349
00:27:40,440 --> 00:27:46,120
Ik wilde letterlijk neervallen
en het met m'n tanden verscheuren.
350
00:27:46,280 --> 00:27:50,520
Ik had zo'n ongelooflijk
intens verlangen...
351
00:27:50,680 --> 00:27:53,840
om te doen wat van ons gevraagd werd.
352
00:27:58,120 --> 00:28:00,080
Tijd om te gaan.
353
00:28:06,200 --> 00:28:09,560
Wat je toen voelde...
354
00:28:09,720 --> 00:28:12,600
was een enorme opluchting.
355
00:28:18,840 --> 00:28:25,720
Ik kreeg een vreemde fysieke reactie.
Alsof ik een zware verkoudheid had.
356
00:28:25,880 --> 00:28:27,280
Ik kon niet ademhalen.
357
00:28:30,600 --> 00:28:32,715
Ik sprak veel mensen die erbij waren.
358
00:28:32,840 --> 00:28:36,600
Iemand kreeg bijna
meteen enorme hoofdpijn.
359
00:28:36,760 --> 00:28:39,680
Bijna iedereen had wel wat.
360
00:28:45,280 --> 00:28:47,800
Het aantal mensen dat ze stuurden...
361
00:28:47,960 --> 00:28:51,475
duizenden mensen die zich blootstelden
aan een beperkte dosis...
362
00:28:51,600 --> 00:28:55,225
en werden weggestuurd nadat ze
gedaan hadden wat ze konden.
363
00:28:58,240 --> 00:29:01,760
Ik ben in totaal zes keer
het dak opgegaan.
364
00:29:01,920 --> 00:29:07,160
Ik ben nog nooit zo uitgeput geweest,
niet alleen fysiek...
365
00:29:07,320 --> 00:29:10,560
maar ook emotioneel en mentaal.
366
00:29:13,520 --> 00:29:17,360
Ieder van jullie krijgt 800 roebel.
367
00:29:17,520 --> 00:29:22,880
Ik dien de Sovjet-Unie.
- Dank u wel.
368
00:29:23,040 --> 00:29:25,235
Het waren moeilijke omstandigheden...
369
00:29:25,360 --> 00:29:29,080
toen het stralingsniveau nog
onbekend was. Goed gedaan.
370
00:29:31,480 --> 00:29:33,320
Veel goede mensen...
371
00:29:33,480 --> 00:29:37,440
die de gevolgen van het ongeluk
moesten opruimen...
372
00:29:38,760 --> 00:29:42,840
liggen al onder de grond.
373
00:29:51,040 --> 00:29:54,360
1 OKTOBER 1986
374
00:29:54,520 --> 00:29:57,800
5,5 MAAND NA HET ONGELUK
375
00:29:59,160 --> 00:30:05,280
Een constructie bouwen rond de ruïnes
van een half verwoeste kernreactor...
376
00:30:05,440 --> 00:30:09,120
zou onder alle omstandigheden
extreem moeilijk zijn.
377
00:30:09,280 --> 00:30:11,480
Maar de bouw van de sarcofaag...
378
00:30:11,640 --> 00:30:17,200
moest ook voldoen aan de absurde eisen
van de Sovjetpolitiek.
379
00:30:17,360 --> 00:30:20,240
Hallo kameraad,
luitenant-kolonel Samoilenko.
380
00:30:20,400 --> 00:30:23,600
De jongens gaan de vlag
op de schoorsteen planten.
381
00:30:23,760 --> 00:30:26,198
Deze operatie mag niet
worden verstoord.
382
00:30:29,760 --> 00:30:33,040
Om de herstart
van reactor 1 te vieren...
383
00:30:33,200 --> 00:30:37,840
besloten de bevelhebbers
om drie stralingsverkenners...
384
00:30:38,160 --> 00:30:43,800
met een rode vlag de schoorsteen
boven de reactoren te laten beklimmen.
385
00:30:43,960 --> 00:30:47,600
Ik weet nog dat mensen
hun leven riskeerden...
386
00:30:47,760 --> 00:30:52,040
omdat het puin nog niet was opgeruimd.
387
00:30:52,200 --> 00:30:53,480
Je kunt geen nee zeggen.
388
00:30:53,640 --> 00:30:56,000
Ik ga naar huis voor mijn zoon.
389
00:30:56,160 --> 00:30:58,515
Ik vertel hem
wat mijn laatste taak was:
390
00:30:58,640 --> 00:31:01,195
op de schoorsteen klimmen
en de vlag planten.
391
00:31:01,320 --> 00:31:04,440
Laten we er een eind aan maken.
392
00:31:07,280 --> 00:31:10,435
Hoewel er niet veel
wetenschappelijke informatie was...
393
00:31:10,560 --> 00:31:13,480
over het echte gevaar...
394
00:31:13,640 --> 00:31:17,440
waren er genoeg verhalen
over ons nobele leger...
395
00:31:17,600 --> 00:31:19,725
ons nobele Burgerbeschermingkorps.
396
00:31:19,880 --> 00:31:25,320
Dit is een prachtig symbool,
een symbool van de overwinning...
397
00:31:25,480 --> 00:31:31,720
in de Grote Vaderlandse Oorlog
tegen die walgelijke radionucliden.
398
00:31:33,960 --> 00:31:35,648
Het verhaal was nog steeds:
399
00:31:35,800 --> 00:31:39,360
Wij zijn de unieke
en bijzondere Sovjet-Unie.
400
00:31:39,520 --> 00:31:41,645
Ik keek er met verbijstering naar.
401
00:31:56,800 --> 00:32:00,400
Waarom hesen ze die vlag?
402
00:32:00,560 --> 00:32:02,320
Propaganda.
403
00:32:04,800 --> 00:32:07,050
Het was een symbool van overwinning.
404
00:32:09,720 --> 00:32:12,800
Ik was er zo boos over.
405
00:32:12,960 --> 00:32:17,000
Mensenlevens op het spel zetten
voor symboliek.
406
00:32:17,160 --> 00:32:19,400
Dit is zo stom.
407
00:32:23,560 --> 00:32:28,920
We zijn gehersenspoeld
door patriottisme...
408
00:32:29,080 --> 00:32:34,320
door zelfopoffering
en dat soort gedoe.
409
00:32:41,680 --> 00:32:46,120
Daarom was het nodig
om de vlag te hijsen...
410
00:32:46,280 --> 00:32:49,640
op die smerige pijp.
411
00:32:49,800 --> 00:32:54,360
Om met z'n allen te roepen:
We hebben de straling verslagen.
412
00:33:06,280 --> 00:33:08,530
Ik weet niet
wie het heeft verslagen.
413
00:33:10,480 --> 00:33:14,840
Het heeft mensen gedood
en doet dat nog steeds.
414
00:33:18,840 --> 00:33:22,160
15 NOVEMBER 1986
415
00:33:22,320 --> 00:33:25,600
7 MAANDEN NA HET ONGELUK
416
00:33:25,760 --> 00:33:29,115
De overblijfselen van de ontplofte
kernreactor in Tsjernobyl...
417
00:33:29,240 --> 00:33:32,990
liggen nu begraven onder
een betonnen graf van 61 meter hoog.
418
00:33:34,880 --> 00:33:38,435
Met de voltooiing van de sarcofaag
werden de resten van unit 4...
419
00:33:38,560 --> 00:33:43,080
effectief afgesloten
van de andere fabrieksunits.
420
00:33:45,080 --> 00:33:50,760
De bouw van de sarcofaag
werd op 30 november voltooid.
421
00:33:53,800 --> 00:33:57,640
Hans Blix vloog in.
422
00:33:58,640 --> 00:34:01,160
Ik herinner me Nicholas.
423
00:34:01,320 --> 00:34:04,840
Hij had de leiding
over het hele project.
424
00:34:05,000 --> 00:34:09,440
Ik vroeg of hij de sarcofaag
wilde zien.
425
00:34:09,600 --> 00:34:11,960
'Ja, natuurlijk.'
426
00:34:12,120 --> 00:34:16,880
De technische vaardigheid met
op afstand bestuurbaar gereedschap...
427
00:34:17,040 --> 00:34:22,800
was erg indrukwekkend,
maar het had een beperkte levensduur.
428
00:34:24,320 --> 00:34:27,640
Hoewel de voltooiing
een hele prestatie was...
429
00:34:27,800 --> 00:34:32,600
was het zeker niet de meest veilige
of solide constructie.
430
00:34:32,760 --> 00:34:36,640
De sarcofaag was net zo goed
een propagandamiddel...
431
00:34:36,800 --> 00:34:39,955
als een veiligheidsmiddel
tegen radioactieve straling.
432
00:34:40,080 --> 00:34:43,595
Ik begreep dat het maken van een foto
vóór de sarcofaag...
433
00:34:43,720 --> 00:34:46,200
een politieke zet zou zijn.
434
00:34:49,000 --> 00:34:51,035
Zo lieten we de hele wereld zien...
435
00:34:51,160 --> 00:34:54,080
dat we de veiligheidssituatie
hadden opgelost.
436
00:34:57,440 --> 00:35:03,520
Ze konden zeggen dat ze Tsjernobyl
en de ramp achter zich hadden gelaten.
437
00:35:03,680 --> 00:35:09,240
Opnieuw had de Sovjet-Unie gezegevierd
over een onverbiddelijke vijand.
438
00:35:16,680 --> 00:35:21,640
Vanaf 1988 kwamen er
ziektes aan het licht...
439
00:35:21,800 --> 00:35:25,440
waar je eerst niets van wist.
440
00:35:25,600 --> 00:35:30,040
IHOR KHODOSOV
MIJNWERKER
441
00:35:30,200 --> 00:35:33,640
Ziektes kunnen alleen worden
behandeld...
442
00:35:33,800 --> 00:35:37,840
zodat ze niet erger worden.
Meer niet.
443
00:35:38,000 --> 00:35:40,675
Zonder stalen zenuwen
heb je hier niets te zoeken.
444
00:35:40,800 --> 00:35:42,400
Dan kun je gaan.
445
00:35:43,560 --> 00:35:46,160
En de achterblijvers
moeten aan de slag.
446
00:35:46,320 --> 00:35:50,400
NIKOLAI STEINBERG
HOOFDTECHNICUS
447
00:35:50,560 --> 00:35:52,440
Het is mijn stem niet meer.
448
00:35:52,600 --> 00:35:58,400
Het is fijn dat ik me m'n stem
kan herinneren zoals die was...
449
00:35:58,560 --> 00:36:00,640
voordat ik kanker kreeg.
450
00:36:03,600 --> 00:36:08,120
Ik heb er nooit spijt van gehad
en ik zal ook nooit spijt krijgen.
451
00:36:08,280 --> 00:36:15,280
Ik had nachtmerries
en veel gezondheidsproblemen...
452
00:36:15,440 --> 00:36:20,840
maar ik was zo hard nodig.
Er werd zoveel van me geëist.
453
00:36:21,000 --> 00:36:24,120
Ik was daar echt belangrijk.
454
00:36:24,280 --> 00:36:29,560
Tsjernobyl heeft een man van me
gemaakt, dat zal nooit veranderen.
455
00:36:34,920 --> 00:36:37,560
Zeshonderdduizend mensen.
456
00:36:37,720 --> 00:36:43,160
De liquidators waren heldhaftig
en dapper. Ze dienden de Sovjet-Unie.
457
00:36:45,240 --> 00:36:50,040
Niets aan dat deel van hun
propagandacampagne was onwaar.
458
00:36:50,200 --> 00:36:54,760
Ik denk niet dat de opofferingen
van de Sovjets een mythe waren.
459
00:36:54,920 --> 00:36:56,760
Ik denk dat dat echt was.
460
00:36:59,120 --> 00:37:01,555
Niet alleen de Sovjets,
maar de hele wereld...
461
00:37:01,680 --> 00:37:05,360
was hen dank verschuldigd
voor hun dapperheid.
462
00:37:05,520 --> 00:37:07,555
En misschien wel het belangrijkste:
463
00:37:07,680 --> 00:37:10,275
de regering was hen de waarheid
verschuldigd...
464
00:37:10,400 --> 00:37:13,120
over de oorzaak van deze ramp.
465
00:37:16,440 --> 00:37:18,840
7 MAANDEN NA HET ONGELUK
466
00:37:21,880 --> 00:37:27,760
25 AUGUSTUS 1986
4 MAANDEN NA HET ONGELUK
467
00:37:27,920 --> 00:37:31,880
Sinds het ongeluk in Tsjernobyl
wacht de wereld vol spanning...
468
00:37:32,040 --> 00:37:33,920
op uitleg van de Russen.
469
00:37:35,000 --> 00:37:39,880
In het IAEA in Wenen
wordt de Sovjetramp besproken.
470
00:37:42,400 --> 00:37:45,355
Het was een prioriteit
voor de Amerikaanse regering...
471
00:37:45,480 --> 00:37:48,675
om te weten wat de oorzaak
en de omstandigheden waren...
472
00:37:48,800 --> 00:37:50,635
die tot deze ramp hadden geleid.
473
00:37:50,760 --> 00:37:53,840
Er was wat bekend over
de opruimwerkzaamheden...
474
00:37:54,000 --> 00:37:56,035
de liquidators en de mijnwerkers...
475
00:37:56,160 --> 00:37:59,960
maar er was nog geen uitgebreid
verhaal gepresenteerd.
476
00:38:00,120 --> 00:38:05,520
De IAEA vond dat ze na een ongeluk
de leden moesten helpen.
477
00:38:05,680 --> 00:38:09,640
Maar de wereld moest ook iets leren
van het ongeluk.
478
00:38:10,840 --> 00:38:15,840
Ik was erbij. Op de conferentie
hing een verwachtingsvolle sfeer.
479
00:38:16,000 --> 00:38:18,635
Er waren grote veranderingen
in de Sovjet-Unie.
480
00:38:18,760 --> 00:38:22,120
Dit is Gorbatsjovs perestrojka.
Dit is Glasnost.
481
00:38:22,280 --> 00:38:26,280
Het had over openheid moeten gaan.
482
00:38:26,440 --> 00:38:30,720
De hele wetenschappelijke wereld
was benieuwd...
483
00:38:30,880 --> 00:38:33,120
wat de Sovjets zouden zeggen...
484
00:38:33,280 --> 00:38:36,160
en of het een eerlijk verhaal
zou zijn.
485
00:38:42,600 --> 00:38:48,000
Degene die het Sovjetrapport
over het ongeluk...
486
00:38:48,160 --> 00:38:52,320
in Wenen presenteerde,
was Valery Legasov.
487
00:38:52,480 --> 00:38:56,595
Hij was een van de belangrijkste leden
van de overheidscommissie...
488
00:38:56,720 --> 00:39:00,160
die vanuit Moskou
naar Tsjernobyl werd gestuurd...
489
00:39:00,320 --> 00:39:03,000
in de uren na de explosie.
490
00:39:03,160 --> 00:39:05,075
Een beetje straling is stimulerend.
491
00:39:05,200 --> 00:39:08,715
Middelgrote doses hebben geen
effect. Grote doses zijn schadelijk.
492
00:39:08,840 --> 00:39:10,840
Hij bleef daarna nog weken...
493
00:39:11,000 --> 00:39:14,195
om specifieke delen
van de schoonmaakoperatie te leiden...
494
00:39:14,320 --> 00:39:18,040
en daarna de oorzaken te onderzoeken.
495
00:39:18,200 --> 00:39:20,075
Dat werd als geheim beschouwd.
496
00:39:22,200 --> 00:39:25,000
In Wenen bereidde dr. Legasov
zich voor...
497
00:39:25,160 --> 00:39:29,285
om vanuit een technisch standpunt
uit te leggen wat er was gebeurd.
498
00:39:30,240 --> 00:39:33,035
Ik weet nog dat ik het er
met Moskou over had.
499
00:39:33,160 --> 00:39:35,920
Ik vroeg:
Hoeveel tijd heeft hij nodig?
500
00:39:36,080 --> 00:39:38,120
'Misschien vijf uur', zeiden ze.
501
00:39:38,280 --> 00:39:41,840
Ik zei: Vijf uur?
Dit is geen partijconferentie.
502
00:39:42,000 --> 00:39:44,600
'Nee, we hebben veel tijd nodig.'
503
00:39:46,120 --> 00:39:52,200
Dr. Legasov had het rapport
in twee of drie dagen doorgenomen.
504
00:39:53,520 --> 00:39:55,160
De Sovjets legden uit...
505
00:39:55,320 --> 00:40:00,720
dat het ongeluk was veroorzaakt
door een experiment...
506
00:40:00,880 --> 00:40:03,640
dat vreselijk uit de hand was gelopen.
507
00:40:03,800 --> 00:40:06,035
Uit de verklaring kwam naar voren...
508
00:40:06,160 --> 00:40:08,960
dat het ontwerp van de reactor
gebrekkig was.
509
00:40:09,120 --> 00:40:11,400
Zeker vanuit een westers standpunt.
510
00:40:11,560 --> 00:40:16,120
Er zat geen veiligheidsgedachte
over radioactief materiaal achter...
511
00:40:16,280 --> 00:40:18,093
zoals bij westerse reactoren.
512
00:40:19,800 --> 00:40:22,680
We gaan de veiligheidssystemen
verbeteren...
513
00:40:22,840 --> 00:40:26,400
rekening houdend
met het ongeluk in Tsjernobyl.
514
00:40:26,560 --> 00:40:30,000
Dit was het moment waarop
het regime van Gorbatsjov...
515
00:40:30,160 --> 00:40:35,000
lof kreeg voor het vooropstellen
van wetenschap boven propaganda...
516
00:40:35,160 --> 00:40:37,720
en het erkennen
van een reeks fouten.
517
00:40:37,880 --> 00:40:41,715
De meeste gedelegeerden zijn
onder de indruk van de eerlijkheid.
518
00:40:41,840 --> 00:40:44,835
Ik stond er versteld van,
zoals de meeste deelnemers...
519
00:40:44,960 --> 00:40:47,920
hoe behulpzaam ze waren.
520
00:40:48,960 --> 00:40:54,240
Ze gaven ook impliciet de schuld
aan degenen die de reactor bedienden.
521
00:40:54,400 --> 00:40:56,715
Ze hadden bepaalde dingen
niet moeten doen.
522
00:40:56,840 --> 00:41:01,560
Een menselijke fout zou de oorzaak
zijn van de explosie en het lek.
523
00:41:01,720 --> 00:41:05,280
De meeste mensen in het Westen
geloofden ze op hun woord.
524
00:41:05,440 --> 00:41:08,835
Maar ze beschikten alleen
over de vrijgegeven informatie...
525
00:41:08,960 --> 00:41:12,440
die heel zorgvuldig was geredigeerd.
526
00:41:12,600 --> 00:41:17,120
Ik weet dat specialisten uit Canada,
Amerika en Groot-Brittannië...
527
00:41:17,280 --> 00:41:21,280
voelden dat er iets mis was.
528
00:41:21,440 --> 00:41:23,675
Wetenschappers in Wenen
geloven niet...
529
00:41:23,800 --> 00:41:27,960
dat uw delegatie alles zegt
over Tsjernobyl wat ze weten.
530
00:41:28,120 --> 00:41:29,480
Zegt u wat u weet?
531
00:41:29,640 --> 00:41:31,880
VALERY LEGASOV
HOOFD SOVJETDELEGATIE
532
00:41:32,040 --> 00:41:37,000
Alles wat ik heb gehoord, is correct.
533
00:41:39,200 --> 00:41:43,040
Er is natuurlijk nog steeds
veel informatie...
534
00:41:44,800 --> 00:41:49,480
die nog niet is verwerkt
door Sovjetexperts.
535
00:41:52,160 --> 00:41:54,240
Naarmate de tijd verstreek...
536
00:41:54,400 --> 00:41:58,650
probeerde Legasov hervormingen
door te voeren die hij nodig achtte...
537
00:41:58,800 --> 00:42:03,960
om de werking van de nucleaire staat
in de Sovjet-Unie te verbeteren.
538
00:42:04,120 --> 00:42:07,520
Onze kernindustrie,
die de ramp heeft overleefd...
539
00:42:07,680 --> 00:42:09,155
zal zeker sterker worden.
540
00:42:09,280 --> 00:42:14,480
Dit is de man die de beloftes
van Glasnost eindelijk nakomt.
541
00:42:14,640 --> 00:42:18,600
Maar pas na Tsjernobyl ontdekte hij...
542
00:42:18,760 --> 00:42:21,360
de exacte omvang
van de geheimhouding...
543
00:42:21,520 --> 00:42:25,120
en corruptie van de Sovjetkernstaat.
544
00:42:26,920 --> 00:42:30,040
De politieke leiders waren bang...
545
00:42:30,200 --> 00:42:33,560
om de wereld te laten zien
dat het niet goed ging.
546
00:42:34,680 --> 00:42:39,640
Legasov werd steeds depressiever
en wanhopiger.
547
00:42:39,800 --> 00:42:44,075
Z'n gezondheid was aangetast door de
straling waaraan hij was blootgesteld.
548
00:42:44,200 --> 00:42:50,080
Hij begon te beseffen hoe verrot
de Sovjet-Unie in de kern was.
549
00:42:51,600 --> 00:42:54,240
Sommige mensen zagen hem als een held.
550
00:42:54,400 --> 00:42:56,880
Toen pleegde hij zelfmoord.
551
00:42:59,680 --> 00:43:01,920
Legasovs zelfmoord maakte hem...
552
00:43:02,080 --> 00:43:05,840
tot een van de tienduizenden
slachtoffers van Tsjernobyl.
553
00:43:14,320 --> 00:43:19,280
Wat ging er mis in Tsjernobyl? Volgens
de Russen was het een besturingsfout.
554
00:43:20,400 --> 00:43:26,000
Het Sovjetrapport in Wenen
bevatte niet de hele waarheid...
555
00:43:26,160 --> 00:43:27,960
over wat er was gebeurd.
556
00:43:28,120 --> 00:43:32,800
Toen ik het rapport begon te lezen,
had ik nog haar.
557
00:43:32,960 --> 00:43:35,640
M'n haar stond bijna rechtop...
558
00:43:35,800 --> 00:43:38,080
door alle leugens die ik las.
559
00:43:38,240 --> 00:43:40,960
Ze gaven het personeel
en mij de schuld.
560
00:43:41,920 --> 00:43:46,000
Er kwam uiteraard een strafproces
in de Sovjet-Unie...
561
00:43:46,160 --> 00:43:50,560
om niet het ontwerp van de reactor
te schuld te geven, maar individuen.
562
00:43:52,840 --> 00:43:55,875
Er was een vermoeden dat
het de doodstraf zou worden.
563
00:43:56,000 --> 00:44:00,040
Wat was de doodstraf dan?
- Fusilleren.
564
00:44:01,000 --> 00:44:03,438
Ondertiteld door: Shirley Delnoy-Messak
47175
Can't find what you're looking for?
Get subtitles in any language from opensubtitles.com, and translate them here.
Afrikaans
Akan
Albanian
Amharic
Arabic
Armenian
Azerbaijani
Basque
Belarusian
Bemba
Bengali
Bihari
Bosnian
Breton
Cambodian
Catalan
Cebuano
Cherokee
Chichewa
Chinese (Simplified)
Chinese (Traditional)
Corsican
Czech
Danish
Dutch
Esperanto
Estonian
Faroese
Finnish
Galician
Georgian
German
Greek
Guarani
Haitian Creole
Hausa
Hawaiian
Hebrew
Hmong
Hungarian
Icelandic
Indonesian
Irish
Italian
Japanese
Kazakh
Kinyarwanda
Kirundi
Kongo
Korean
Krio (Sierra Leone)
Kurdish
Kyrgyz
Laothian
Latin
Latvian
Lithuanian
Luganda
Luo
Luxembourgish
Macedonian
Malagasy
Malay
Maltese
Maori
Mauritian Creole
Moldavian
Mongolian
Myanmar (Burmese)
Montenegrin
Nepali
Norwegian
Pashto
Persian
Polish
Portuguese (Brazil)
Portuguese (Portugal)
Quechua
Romanian
Romansh
Russian
Samoan
Scots Gaelic
Serbo-Croatian
Sesotho
Setswana
Seychellois Creole
Shona
Sindhi
Sinhalese
Slovak
Somali
Spanish
Swedish
Tajik
Thai
Tigrinya
Tonga
Turkish
Turkmen
Ukrainian
Uzbek
Vietnamese
Welsh
Wolof