Would you like to inspect the original subtitles? These are the user uploaded subtitles that are being translated:
1
00:00:05,840 --> 00:00:10,200
DAG 5 VAN HET ONGELUK
2
00:00:11,520 --> 00:00:15,120
BRIEFINGSRUIMTE VS
WASHINGTON, DC
3
00:00:15,280 --> 00:00:20,840
Ik ben hier vandaag als voorzitter
van een speciaal onderzoeksteam...
4
00:00:21,000 --> 00:00:25,840
dat onderzoek doet naar de situatie...
5
00:00:26,000 --> 00:00:28,920
die in de Sovjet-Unie
heeft plaatsgevonden.
6
00:00:29,080 --> 00:00:32,395
We weten dat er een groot ongeluk
heeft plaatsgevonden...
7
00:00:32,520 --> 00:00:36,200
in de kerncentrale van Tsjernobyl.
8
00:00:36,360 --> 00:00:41,440
We weten dat dat ongeluk
tot een explosie heeft geleid.
9
00:00:41,600 --> 00:00:43,955
Iedereen wilde weten
wat er aan de hand was.
10
00:00:44,080 --> 00:00:46,640
Maar de Sovjet-Unie liet niets los.
11
00:00:46,800 --> 00:00:48,040
Ja, achterin.
12
00:00:48,200 --> 00:00:51,275
Zijn er stappen ondernomen
om de schade te beperken?
13
00:00:51,400 --> 00:00:54,360
Hebben de Sovjets stappen ondernomen?
14
00:00:54,520 --> 00:00:59,120
We presenteerden de feiten
zoals we die kenden.
15
00:01:01,480 --> 00:01:06,520
Het onderzoeksteam had via de CIA
satellietbeelden verkregen...
16
00:01:06,680 --> 00:01:10,440
van wat er in de omgeving
van de centrale gebeurde.
17
00:01:11,760 --> 00:01:15,640
We weten dat er in de centrale
brand is uitgebroken.
18
00:01:15,800 --> 00:01:20,440
Er is sprake van aanhoudende
radioactieve straling.
19
00:01:21,800 --> 00:01:23,680
Een van de gevolgen...
20
00:01:23,840 --> 00:01:27,800
was een aanzienlijke uitstoot
van radioactief materiaal.
21
00:01:27,960 --> 00:01:30,960
Dat werd bekend
als de radioactieve wolk.
22
00:01:31,120 --> 00:01:36,160
Die zogenoemde wolk bewoog
door de atmosfeer.
23
00:01:36,320 --> 00:01:41,000
Hij ging de wereld rond
en kwam op de Verenigde Staten af.
24
00:01:41,160 --> 00:01:45,320
Als dat eenmaal gebeurt,
kun je niets meer doen.
25
00:01:45,480 --> 00:01:49,680
Die straling heeft wereldwijde impact.
26
00:02:10,600 --> 00:02:14,400
DAG 5 VAN HET ONGELUK
27
00:02:17,520 --> 00:02:23,400
27 APRIL 1986
DAG 2 VAN HET ONGELUK
28
00:02:24,160 --> 00:02:29,880
Na het ongeluk was de brand
in de reactorkern de grootste zorg.
29
00:02:30,040 --> 00:02:33,795
Die bleef woeden, zelfs nadat de brand
in het gebouw was geblust.
30
00:02:33,920 --> 00:02:38,040
En er bleef gevaarlijk
radioactief materiaal...
31
00:02:38,200 --> 00:02:41,013
naar de directe omgeving
en daarbuiten lekken.
32
00:02:42,000 --> 00:02:47,200
De hoeveelheid straling die vrijkwam
toen die kern ontplofte, was ongekend.
33
00:02:47,360 --> 00:02:50,120
En voor veel wetenschappers
afschuwelijk.
34
00:02:50,280 --> 00:02:54,360
Dit was een wereldwijde ramp
met wereldwijde gevolgen.
35
00:02:54,520 --> 00:02:58,720
Ze moesten iets doen
om daarmee om te gaan.
36
00:03:01,280 --> 00:03:05,160
Ik was 25 ten tijde van het ongeluk.
37
00:03:05,320 --> 00:03:09,080
KOLONEL IGOR PYSMENSKYI
HELIKOPTERNAVIGATOR
38
00:03:09,240 --> 00:03:14,440
Iedereen heeft dromen.
Het leven is onmogelijk zonder droom.
39
00:03:14,600 --> 00:03:20,320
En ik droomde ervan om te vliegen.
40
00:03:20,480 --> 00:03:24,400
Om middernacht kwam er
een noodoproep binnen.
41
00:03:24,560 --> 00:03:29,040
We moesten naar de luchthaven toe.
42
00:03:29,200 --> 00:03:33,680
Niemand had informatie.
We moesten gewoon gaan.
43
00:03:35,960 --> 00:03:40,600
De reactorkern bestaat uit twee dingen
vanuit het oogpunt van vuur.
44
00:03:41,600 --> 00:03:45,840
Het ene is grafiet, wat koolstof is.
Zie het als houtskool.
45
00:03:46,000 --> 00:03:48,635
Het andere is kernbrandstof,
dat extreem heet is.
46
00:03:48,760 --> 00:03:51,995
Het genereert hitte door vervalwarmte
van de radioactiviteit.
47
00:03:52,120 --> 00:03:57,600
Elke brandweerman weet dat vuur
alleen brandstof en hitte nodig heeft.
48
00:03:57,760 --> 00:04:00,680
Die werden constant geleverd.
49
00:04:02,920 --> 00:04:09,280
Ze wilden met helikopters zand droppen
om het vuur te doven.
50
00:04:09,440 --> 00:04:12,360
Ze vroegen de helikopterpiloten...
51
00:04:12,520 --> 00:04:16,200
mogelijk dodelijke hoeveelheden
straling in te vliegen.
52
00:04:16,360 --> 00:04:20,400
Zoiets had geen mens sinds Hiroshima
meer meegemaakt.
53
00:04:23,040 --> 00:04:27,040
Ze stopten rivierzand in parachutes.
54
00:04:28,280 --> 00:04:32,920
Geen ingewikkelde apparaten.
Gewoon geïmproviseerd.
55
00:04:38,160 --> 00:04:40,840
De reactor was het doelwit.
56
00:04:41,000 --> 00:04:44,200
Een fout zou ons duur komen te staan.
57
00:04:47,360 --> 00:04:52,120
Als je hem liet vallen
en hij het doelwit raakte...
58
00:04:52,280 --> 00:04:55,040
riep de vluchtleider luid
over de radio:
59
00:04:55,200 --> 00:04:59,440
'Goed gedaan, jongens. Tien punten.'
60
00:04:59,600 --> 00:05:04,200
Dan voelde je meteen
een zekere opluchting.
61
00:05:06,560 --> 00:05:07,960
Door het vuur...
62
00:05:08,120 --> 00:05:13,000
komen rookpluimen
vol radioactief materiaal omhoog.
63
00:05:13,160 --> 00:05:18,240
Daar moesten de helikopters
dichtbij komen of zelfs doorheen.
64
00:05:18,400 --> 00:05:22,960
De radioactiviteit rond de centrale
was 2000 röntgen per uur.
65
00:05:23,120 --> 00:05:27,840
Dat is voor iemand die dichtbij staat
vier keer een dodelijke dosis.
66
00:05:29,880 --> 00:05:34,680
Blootstelling aan ioniserende straling
kan het immuunsysteem platleggen...
67
00:05:34,840 --> 00:05:39,280
en leiden tot een tekort aan witte
bloedcellen en uiteindelijk de dood.
68
00:05:42,320 --> 00:05:44,400
De straling was enorm hoog.
69
00:05:44,560 --> 00:05:48,840
We hadden alleen mondmaskers
ter bescherming.
70
00:05:49,000 --> 00:05:56,000
Na elke ronde waren
de maskers bruin...
71
00:05:56,160 --> 00:05:59,075
en proefden we
een metaalachtige smaak in onze mond
72
00:05:59,200 --> 00:06:05,280
We wisten dat ons ademhalingsstelsel
was aangetast.
73
00:06:07,680 --> 00:06:10,960
Het was absoluut
een heel moeilijke situatie.
74
00:06:11,120 --> 00:06:15,120
Maar het moest opgelost worden,
want dat veroorzaakte...
75
00:06:15,280 --> 00:06:19,680
de aanhoudende vrijlating
van radioactief materiaal.
76
00:06:20,720 --> 00:06:27,360
We kregen last van maagzuur
en waren misselijk.
77
00:06:27,520 --> 00:06:33,160
We waren nog jong en kerngezond.
78
00:06:33,320 --> 00:06:37,840
We stonden op dat moment
helemaal niet stil...
79
00:06:38,000 --> 00:06:42,200
bij de mogelijke gevolgen.
80
00:06:47,400 --> 00:06:49,400
Op zondag de 27e...
81
00:06:49,560 --> 00:06:54,480
wisten de inwoners van Pripjat
dat er iets goed mis was.
82
00:06:54,640 --> 00:06:59,280
Er lekte continu radioactief materiaal
uit de reactor.
83
00:07:00,320 --> 00:07:04,035
Maar er was nog steeds geen
officiële evacuatie aangekondigd.
84
00:07:04,160 --> 00:07:07,480
VITALII SKLIARKOV
OUD-MINISTER VAN ENERGIE, OEKRAÏNE
85
00:07:07,640 --> 00:07:10,555
Ze hadden veel eerder geëvacueerd
moeten worden.
86
00:07:10,680 --> 00:07:16,960
Informatie werd altijd gecontroleerd.
Dat was de normale gang van zaken.
87
00:07:17,120 --> 00:07:20,675
De overheidscommissie stond
onder leiding van Boris Sjtsjerbyna...
88
00:07:20,800 --> 00:07:23,075
vicevoorzitter van de ministerraad...
89
00:07:23,200 --> 00:07:27,040
en hoofd van het bureau voor brandstof
en energie van de USSR.
90
00:07:27,200 --> 00:07:34,160
Sjtsjerbyna had een sterke wil
en hij was assertief en vastberaden.
91
00:07:35,320 --> 00:07:38,880
Sjtsjerbyna wachtte
met het bevel tot evacuatie.
92
00:07:39,040 --> 00:07:44,400
Omdat alles geheim moest blijven.
Ze wilden niet dat het zou uitlekken.
93
00:07:46,520 --> 00:07:48,195
Rond acht uur die ochtend...
94
00:07:48,320 --> 00:07:52,440
stapte Sjtsjerbyna in een helikopter
om de reactor te bekijken.
95
00:07:52,600 --> 00:07:58,120
Toen hij terugkwam,
liet hij de stad evacueren.
96
00:07:58,280 --> 00:08:03,360
Dit was niet zomaar het zoveelste
fiasco met Sovjettechnologie.
97
00:08:03,520 --> 00:08:08,120
Het was een wereldwijde ramp.
98
00:08:10,680 --> 00:08:15,120
11.00 UUR - 27 APRIL 1986
99
00:08:15,280 --> 00:08:18,560
DAG 2 VAN HET ONGELUK
100
00:08:18,720 --> 00:08:23,880
Attentie, attentie. Beste kameraden.
101
00:08:24,040 --> 00:08:28,880
In de kerncentrale van Tsjernobyl
in Pripjat...
102
00:08:29,040 --> 00:08:34,800
is de hoeveelheid straling ongunstig.
103
00:08:34,960 --> 00:08:37,960
Ik weet nog dat m'n moeder binnenkwam.
104
00:08:38,120 --> 00:08:43,360
Ze zei: Wakker worden.
We worden geëvacueerd.
105
00:08:43,520 --> 00:08:50,520
Voor de veiligheid van de bevolking
en vooral van de kinderen...
106
00:08:50,680 --> 00:08:56,320
is het noodzakelijk om een tijdelijke
evacuatie uit te voeren...
107
00:08:56,480 --> 00:08:58,760
van de inwoners van de stad.
108
00:08:59,880 --> 00:09:03,680
Ik herinner me de aankondiging
nog heel goed...
109
00:09:03,840 --> 00:09:07,200
omdat het iemand was die we kenden.
110
00:09:07,360 --> 00:09:10,960
Het was een bekende stem.
Rustig, zonder paniek...
111
00:09:11,120 --> 00:09:14,240
die zei:
'Pak genoeg spullen voor drie dagen.
112
00:09:14,400 --> 00:09:19,480
Neem je papieren en geld mee.
Beneden staan bussen te wachten.'
113
00:09:22,520 --> 00:09:24,600
We pakten wat we nodig hadden.
114
00:09:24,760 --> 00:09:30,640
Dat deed m'n moeder.
En toen gingen we naar buiten.
115
00:09:32,360 --> 00:09:36,000
Het Centraal Comité was
overal van op de hoogte.
116
00:09:36,160 --> 00:09:40,360
Wat openbaar werd gemaakt,
was een ander verhaal.
117
00:09:40,520 --> 00:09:43,835
Als ze wisten dat ze waarschijnlijk
niet terug zouden komen...
118
00:09:43,960 --> 00:09:46,680
zouden ze hun koelkasten
hebben meegenomen.
119
00:09:46,840 --> 00:09:52,880
Als mensen in paniek raken, gooien ze
bussen, wagens en zelfs treinen omver.
120
00:09:53,040 --> 00:09:54,478
Daar was men bang voor.
121
00:09:56,960 --> 00:10:03,040
Ik kan niet genoeg benadrukken hoe
geheim alles was in de Sovjet-Unie.
122
00:10:03,200 --> 00:10:08,400
Geheimzinnigheid zat er
gewoon ingebakken.
123
00:10:08,560 --> 00:10:12,840
14.00 UUR
124
00:10:14,560 --> 00:10:21,160
Toen de bussen kwamen, moest
iedereen instappen en vertrekken.
125
00:10:21,320 --> 00:10:26,160
MARIA PROTSENKO
HOOFDARCHITECT VAN PRIPJAT
126
00:10:26,320 --> 00:10:28,915
De voorzitter zei:
'Maria, je hebt het plan.
127
00:10:29,040 --> 00:10:33,760
Ga naar de brug
en leid de bussen erheen.'
128
00:10:36,640 --> 00:10:41,360
Om 14.00 uur arriveerde de eerste bus.
129
00:10:41,520 --> 00:10:45,960
We hadden bijna 1500 bussen nodig.
130
00:10:48,080 --> 00:10:51,560
Ik stond daar in m'n blouse en rok.
131
00:10:51,720 --> 00:10:55,400
En ik droeg sandalen
aan m'n blote voeten.
132
00:10:55,560 --> 00:10:58,280
Ik had geen beschermende kleding.
133
00:10:59,720 --> 00:11:03,515
Tegen die tijd was de situatie
buitengewoon gevaarlijk geworden.
134
00:11:03,640 --> 00:11:07,835
Iedereen in Pripjat werd blootgesteld
aan enorme hoeveelheden straling...
135
00:11:07,960 --> 00:11:10,640
met gevolgen
die niemand kon voorspellen.
136
00:11:13,080 --> 00:11:17,080
Tegenover de brug was een voetbalveld.
137
00:11:17,240 --> 00:11:21,320
Daar landde een helikopter op.
138
00:11:22,360 --> 00:11:28,600
De radioactieve stof steeg op en kwam
op m'n blote voeten en benen terecht.
139
00:11:28,760 --> 00:11:30,280
Daarom jeukten ze zo.
140
00:11:32,280 --> 00:11:37,760
Kun je je voorstellen
hoeveel radioactieve stof rondvloog?
141
00:11:40,000 --> 00:11:44,320
16.00 UUR
142
00:11:46,120 --> 00:11:52,280
We stonden meer dan twee uur buiten
op de bussen te wachten.
143
00:11:52,440 --> 00:11:55,520
Je merkte dat mensen zich
zorgen maakten.
144
00:11:55,680 --> 00:11:57,880
Maar het deed mij niet veel.
145
00:11:58,040 --> 00:12:02,680
Ik nam aan dat de volwassenen
alles zouden oplossen.
146
00:12:03,680 --> 00:12:06,360
We speelden met de buurkinderen.
147
00:12:06,520 --> 00:12:10,080
We wisten niet dat het
de laatste keer zou zijn.
148
00:12:13,080 --> 00:12:16,880
De bussen gingen
de hele Sovjet-Unie door.
149
00:12:17,040 --> 00:12:19,475
Ik kon geen afscheid nemen
van m'n vrienden.
150
00:12:19,600 --> 00:12:24,480
Ik heb een van m'n beste vriendinnen
nooit meer gezien.
151
00:12:29,320 --> 00:12:34,080
We hebben bijna 45.000 mensen
geëvacueerd.
152
00:12:34,240 --> 00:12:38,320
Zonder paniek of lawaai
evacueerden we de hele stad.
153
00:12:39,840 --> 00:12:44,560
Ik herinner me een vrouw
die uit het raam keek.
154
00:12:44,720 --> 00:12:51,560
Ze keek niet alleen naar me,
maar ze volgde me met haar blik.
155
00:12:52,560 --> 00:12:55,640
Ik zag iets op haar gezicht.
156
00:12:55,800 --> 00:13:00,520
Alsof ze vanbinnen schreeuwde:
157
00:13:00,680 --> 00:13:05,840
'Wat is dit? Waar ga ik heen?'
158
00:13:08,160 --> 00:13:13,240
Het was m'n geboortestad.
Ik had vrienden, buren.
159
00:13:13,400 --> 00:13:16,640
We gingen naar het bos,
naar de rivier.
160
00:13:16,800 --> 00:13:20,720
Het was een fijne gemeenschap.
161
00:13:23,520 --> 00:13:26,600
M'n meest gedenkwaardige vlucht was...
162
00:13:26,760 --> 00:13:33,760
toen we na de evacuatie
de centrale naderden.
163
00:13:33,920 --> 00:13:39,480
Wasgoed op balkons,
verlaten kinderwagens en auto's.
164
00:13:39,640 --> 00:13:43,080
Zo'n leeg gevoel.
165
00:13:43,240 --> 00:13:46,000
Alsof de tijd stilstond.
166
00:13:55,400 --> 00:13:58,840
Mensen lieten min of meer alles
uit hun handen vallen.
167
00:13:59,000 --> 00:14:02,000
De stad Pripjat werd
grotendeels geëvacueerd.
168
00:14:02,160 --> 00:14:04,920
Maar zolang die brand woedde...
169
00:14:05,080 --> 00:14:08,720
kwam er continu radioactief materiaal
in de lucht terecht.
170
00:14:09,920 --> 00:14:13,680
Dat radioactieve materiaal kwam
in de atmosfeer terecht...
171
00:14:13,840 --> 00:14:16,760
waarna het
de hele wereld over kon gaan.
172
00:14:18,800 --> 00:14:24,280
28 APRIL 1986
DAG 3 VAN HET ONGELUK
173
00:14:27,000 --> 00:14:29,800
Het was een maandagochtend.
174
00:14:29,960 --> 00:14:34,080
Ik was rond negen of tien uur
op kantoor, zoals gewoonlijk.
175
00:14:34,240 --> 00:14:38,000
De telexmachines lichtten op...
176
00:14:38,160 --> 00:14:42,000
met het nieuws dat de Zweden
bekend hadden gemaakt...
177
00:14:42,160 --> 00:14:44,755
dat er een kernongeluk
had plaatsgevonden...
178
00:14:44,880 --> 00:14:47,555
en dat de Sovjets er niets
over hadden gezegd.
179
00:14:47,680 --> 00:14:51,120
We vroegen het meteen
aan onze Sovjetcontacten...
180
00:14:51,280 --> 00:14:54,520
maar kregen nul op het rekest.
181
00:14:54,680 --> 00:14:59,600
Het gebrek aan informatie van de
Sovjet-autoriteiten is teleurstellend.
182
00:14:59,760 --> 00:15:01,040
OUD-MINISTER VAN BUZA
183
00:15:01,200 --> 00:15:03,960
De telefoon ging en ik nam op.
184
00:15:04,120 --> 00:15:08,800
Ze zeiden: Er is een kernongeluk
gebeurd. U moet komen.
185
00:15:08,960 --> 00:15:12,880
Ik wist even niet wat ik moest.
Wat bedoel je met een kernramp?
186
00:15:13,040 --> 00:15:15,640
De eerste reactie was: Armageddon.
187
00:15:15,800 --> 00:15:21,920
Het verschil tussen een kernongeluk
en een kernaanval was niet duidelijk.
188
00:15:22,080 --> 00:15:24,760
'Kern' had al die connotaties.
189
00:15:24,920 --> 00:15:29,920
We probeerden informatie te krijgen
van geheime bronnen, tevergeefs.
190
00:15:30,080 --> 00:15:33,080
De Sovjets vertelden niet
wat er aan de hand was.
191
00:15:34,440 --> 00:15:37,440
Op maandagavond, 28 april...
192
00:15:37,600 --> 00:15:41,960
keek iedereen naar het nieuws
van 21.00 uur, oftewel Vremya...
193
00:15:42,120 --> 00:15:45,880
in afwachting van de reactie
van de Sovjet-Unie.
194
00:15:47,000 --> 00:15:50,400
Van de ministerraad
van de Sovjet-Unie:
195
00:15:50,560 --> 00:15:54,320
Er is een ongeluk gebeurd
bij de kerncentrale van Tsjernobyl.
196
00:15:54,480 --> 00:15:57,200
Een van de reactors is beschadigd.
197
00:15:57,360 --> 00:16:00,400
De gevolgen van het ongeluk
worden geëlimineerd.
198
00:16:00,560 --> 00:16:02,555
De slachtoffers worden geholpen.
199
00:16:02,680 --> 00:16:05,440
Er wordt een overheidscommissie
opgezet.
200
00:16:05,600 --> 00:16:08,595
Ik weet nog dat ik het timede
toen Vremya op tv kwam.
201
00:16:08,720 --> 00:16:12,200
Ze kondigden het ongeluk niet aan
als hoofdverhaal...
202
00:16:12,360 --> 00:16:15,035
maar pas toen het nieuws
al 25 minuten bezig was.
203
00:16:15,160 --> 00:16:18,155
Bijna zo van:
'O ja, er is een kernongeluk gebeurd.
204
00:16:18,280 --> 00:16:19,835
Maar we zijn ermee bezig.
205
00:16:19,960 --> 00:16:23,480
Dat moet even genoeg zijn
voor jou en de wereld.'
206
00:16:23,640 --> 00:16:27,000
Het was verbijsterend.
207
00:16:29,760 --> 00:16:32,715
Er heerst hernieuwd optimisme
omtrent Gorbatsjov.
208
00:16:32,840 --> 00:16:35,778
Men vermoedt
dat communiceren makkelijker wordt.
209
00:16:37,000 --> 00:16:40,560
De Sovjet-Unie begon
meer los te laten.
210
00:16:40,720 --> 00:16:42,658
De Koude Oorlog was nog gaande.
211
00:16:44,240 --> 00:16:48,840
Ze waren onze tegenstanders.
Als er iets misging...
212
00:16:49,000 --> 00:16:52,160
konden wij bestookt worden
met kernwapens.
213
00:16:54,320 --> 00:16:57,560
Aan de andere kant was
Gorbatsjov gearriveerd.
214
00:16:57,720 --> 00:17:00,680
Er werd gepraat over transparantie.
215
00:17:00,840 --> 00:17:05,400
De relatie tussen Gorbatsjov
en Mrs Thatcher werd sterker...
216
00:17:05,560 --> 00:17:07,515
en daar wilden we op voortbouwen.
217
00:17:07,640 --> 00:17:10,680
Ik respecteer hem.
Hij is zeer bekwaam.
218
00:17:10,840 --> 00:17:14,520
Op basis daarvan kunnen we
zeker zakendoen.
219
00:17:17,920 --> 00:17:21,955
We zeiden steeds: Als je open wilt
zijn, vertel ons dan wat je weet.
220
00:17:22,080 --> 00:17:24,160
Maar we kregen geen reactie.
221
00:17:25,480 --> 00:17:29,720
De Sovjets waren vreselijk toondoof...
222
00:17:29,880 --> 00:17:35,080
en vertelden de wereld niet
wat er echt gaande was.
223
00:17:35,240 --> 00:17:37,040
Dat is nog steeds...
224
00:17:37,200 --> 00:17:41,880
de meest verbazingwekkende daad
van geheimzinnigheid...
225
00:17:42,040 --> 00:17:47,920
in dat tijdperk van glasnost,
op die maandagavond.
226
00:17:49,000 --> 00:17:50,560
Ze waren in paniek.
227
00:17:50,720 --> 00:17:53,480
Ze wisten niet
hoe ze ermee om moesten gaan.
228
00:17:53,640 --> 00:17:55,995
De reactie van de Sovjets
op elk probleem...
229
00:17:56,120 --> 00:17:59,808
en dan vooral een beschamend
probleem als een enorme ramp...
230
00:17:59,960 --> 00:18:03,475
was het proberen te verdoezelen
tot ze een oplossing hadden.
231
00:18:03,600 --> 00:18:06,635
Het was de automatische reactie
van Sovjetbureaucraten.
232
00:18:06,760 --> 00:18:09,080
Zeker in het geval van Tsjernobyl.
233
00:18:13,480 --> 00:18:19,280
Het stralingslek was iets
wat de wereld nog nooit had gezien.
234
00:18:19,440 --> 00:18:22,680
Elke kerngeleerde
die we konden bereiken...
235
00:18:22,840 --> 00:18:25,795
speculeerde dat we de mogelijkheid
moesten overwegen...
236
00:18:25,920 --> 00:18:28,680
dat het een kernsmelting betrof.
237
00:18:28,840 --> 00:18:32,040
Brandstof in de kern wordt
zo heet dat het smelt...
238
00:18:32,200 --> 00:18:34,995
en naar de bodem
van de reactorkern stroomt...
239
00:18:35,120 --> 00:18:38,920
waar het uiteindelijk
door de vloer kan smelten.
240
00:18:39,080 --> 00:18:41,080
Dat heet een kernsmelting.
241
00:18:41,240 --> 00:18:44,560
Dat is gevaarlijk,
want het radioactieve materiaal...
242
00:18:44,720 --> 00:18:47,840
dat in de kern zat, lekt eruit.
243
00:18:48,960 --> 00:18:54,080
29 APRIL 1986
DAG 4 VAN HET ONGELUK
244
00:18:54,240 --> 00:18:56,360
Mensen in de directe omgeving...
245
00:18:56,520 --> 00:18:59,800
ervaren nu gevaarlijke
hoeveelheden radioactiviteit.
246
00:18:59,960 --> 00:19:04,200
De zogenaamde 'fall-out' is niet
anders dan van een atoombom.
247
00:19:04,360 --> 00:19:09,360
De deeltjes kunnen duizenden jaren
gevaarlijk blijven.
248
00:19:09,520 --> 00:19:13,520
Betreft het een explosie of een lek?
- Dat is moeilijk te zeggen.
249
00:19:13,680 --> 00:19:18,120
De Sovjets hebben altijd gesteld
dat kerncentrales veilig zijn...
250
00:19:18,280 --> 00:19:21,760
en daarom niet extra beveiligd
hoeven te worden.
251
00:19:21,920 --> 00:19:24,040
Ze hadden het mis.
252
00:19:24,200 --> 00:19:29,400
Miljoenen Europeanen waren bang dat
het water en eten onveilig waren...
253
00:19:29,560 --> 00:19:34,400
en dat hun kinderen en vee
gevaar liepen.
254
00:19:34,560 --> 00:19:38,760
In Brussel roept de Europese Commissie
om een Europees verbod...
255
00:19:38,920 --> 00:19:41,315
op producten als melk
en verse groenten...
256
00:19:41,440 --> 00:19:44,840
uit de Oostbloklanden
in de buurt van het kernongeluk.
257
00:19:45,000 --> 00:19:48,955
Nieuws over hogere stralingsniveaus
zorgt voor onrust in Groot-Brittannië.
258
00:19:49,080 --> 00:19:53,120
Zowel het ministerie van Landbouw
als de BBC wordt erover gebeld.
259
00:19:53,280 --> 00:19:57,320
Mensen willen meer weten
over de gevaren van straling.
260
00:19:57,480 --> 00:20:00,675
Er waren lugubere krantenkoppen
over wat er kon gebeuren.
261
00:20:00,800 --> 00:20:03,000
De mensen waren bezorgd.
262
00:20:03,160 --> 00:20:09,280
Je wist de eerste twee dagen niet
of het gevaar onder controle was.
263
00:20:09,440 --> 00:20:11,880
De mensen waren bezorgd en boos.
264
00:20:12,040 --> 00:20:18,200
Ze wisten dat radioactieve fall-out
schadelijk was voor de gezondheid.
265
00:20:18,360 --> 00:20:23,080
Het is een schande
dat de Sovjet-Unie niets loslaat...
266
00:20:23,240 --> 00:20:26,595
over iets dat meer dan de helft
van de wereldbevolking treft.
267
00:20:26,720 --> 00:20:29,115
Lee Thomas is bij ons
vanuit Washington.
268
00:20:29,240 --> 00:20:33,195
Hij is hoofd van de speciale eenheid
die Tsjernobyl in de gaten houdt.
269
00:20:33,320 --> 00:20:35,915
Wat is uw reactie
op de Sovjets die zeggen...
270
00:20:36,040 --> 00:20:39,160
dat het Westen de omvang
van de schade overdrijft?
271
00:20:39,320 --> 00:20:44,680
Dit is het ergste kernongeluk
in de geschiedenis.
272
00:20:44,840 --> 00:20:50,000
Ik zou geen enkele reactie
als overdreven omschrijven.
273
00:20:50,160 --> 00:20:54,840
Het is nog steeds van belang
dat we meer informatie krijgen.
274
00:20:55,000 --> 00:20:57,880
We kregen nooit informatie
van de Sovjet-Unie.
275
00:20:58,040 --> 00:21:01,195
Het leek de taak van de overheid
om ervoor te zorgen...
276
00:21:01,320 --> 00:21:04,520
dat er een beeld werd geschetst
dat hen aanstond...
277
00:21:04,680 --> 00:21:07,930
en dat totaal in strijd was
met wat er echt gebeurde.
278
00:21:12,200 --> 00:21:16,120
De CIA-vertegenwoordiger
in de speciale eenheid...
279
00:21:16,280 --> 00:21:19,520
was een relatief jonge man.
280
00:21:19,680 --> 00:21:25,200
Wat de eenheid betrof,
wist hij goede informatie te leveren.
281
00:21:25,360 --> 00:21:28,160
Mr Thomas' eenheid wilde
elke dag horen...
282
00:21:28,320 --> 00:21:31,320
hoever ze waren
met het blussen van de brand.
283
00:21:31,480 --> 00:21:33,995
De Sovjets zeiden
dat alles onder controle was.
284
00:21:34,120 --> 00:21:39,160
Maar op satellietbeelden was te zien
dat de brand nog woedde.
285
00:21:39,320 --> 00:21:44,920
Er vlogen helikopters rond
om het vuur te doven.
286
00:21:45,880 --> 00:21:48,760
KERNCENTRALE TSJERNOBYL
287
00:21:48,920 --> 00:21:55,400
Naast zand werden er ladingen borium,
lood en dolomiet gedropt.
288
00:21:55,560 --> 00:21:59,720
Dolomiet stoot kooldioxide uit
als het wordt verhit.
289
00:22:02,280 --> 00:22:05,040
Iedereen maakte zich zorgen.
290
00:22:05,200 --> 00:22:10,240
Er werd uit heel Oekraïne
borium gehaald, voor de reactor.
291
00:22:13,240 --> 00:22:16,360
Stel je voor,
zes helikopters tegelijk.
292
00:22:17,480 --> 00:22:20,915
Een helikopter stijgt op,
een andere landt en een derde laadt.
293
00:22:21,040 --> 00:22:22,840
Een vierde dumpt.
294
00:22:29,160 --> 00:22:31,835
We waren vooral bezorgd
om de brand in de kern...
295
00:22:31,960 --> 00:22:35,600
omdat daar het meeste
radioactieve materiaal zat.
296
00:22:37,800 --> 00:22:40,115
Waar gaat
dat radioactieve materiaal heen?
297
00:22:40,240 --> 00:22:44,960
Het gaat de atmosfeer in,
maar waar komt het neer?
298
00:22:48,400 --> 00:22:53,800
29 APRIL 1986
DAG 4 VAN HET ONGELUK
299
00:22:54,800 --> 00:22:58,875
Lawrence Livermore Laboratories voert
continu stralingsmetingen uit.
300
00:22:59,000 --> 00:23:02,000
Logisch dat de aandacht
hierop was gericht...
301
00:23:02,160 --> 00:23:05,200
na het nieuws van het Sovjet-ongeluk.
302
00:23:05,360 --> 00:23:08,960
We hebben weerdata verzameld
van dat deel van de wereld...
303
00:23:09,120 --> 00:23:11,840
gedurende de afgelopen vier
tot vijf dagen.
304
00:23:13,400 --> 00:23:14,760
Ik ben Marv Dickerson.
305
00:23:14,920 --> 00:23:19,440
In 1986 werkte ik in het Lawrence
Livermore National Laboratory...
306
00:23:19,600 --> 00:23:22,320
toen het ongeluk in Tsjernobyl
plaatsvond.
307
00:23:22,480 --> 00:23:26,120
Het is de meest geavanceerde
faciliteit ter wereld.
308
00:23:26,280 --> 00:23:28,675
Een kamer vol computers
ontvangt data...
309
00:23:28,800 --> 00:23:32,800
van meetstations in Europa,
Japan en de VS.
310
00:23:34,840 --> 00:23:38,075
Men zei dat er bij kerncentrales
nooit ongelukken gebeurden.
311
00:23:38,200 --> 00:23:41,600
En anders zou de uitstoot
slechts plaatselijk zijn.
312
00:23:41,760 --> 00:23:43,160
Dat geloofden we niet.
313
00:23:43,320 --> 00:23:47,600
Er konden ook ongelukken gebeuren
met grotere gevolgen.
314
00:23:49,800 --> 00:23:55,000
Het engste aan het concept
van een radioactieve wolk...
315
00:23:55,160 --> 00:23:59,960
van achter het IJzeren Gordijn
dat langzaam je land omhult...
316
00:24:00,120 --> 00:24:03,600
is de onzichtbare aard
van radioactiviteit.
317
00:24:03,760 --> 00:24:07,600
En de potentiële effecten op jou
en iedereen die je kent.
318
00:24:10,240 --> 00:24:13,800
De radioactieve wolk van Tsjernobyl...
319
00:24:13,960 --> 00:24:17,080
werd gevormd
door twee verschillende dingen.
320
00:24:17,240 --> 00:24:22,960
Door de eerste explosies steeg
de radioactiviteit honderden meters...
321
00:24:23,120 --> 00:24:26,480
en daarna kwam het vuur.
Waar vuur is, is rook.
322
00:24:26,640 --> 00:24:28,755
Als radioactief materiaal verbrandt...
323
00:24:28,880 --> 00:24:31,720
komen er radionucliden
in de atmosfeer.
324
00:24:31,880 --> 00:24:37,200
Die blijven een paar honderd meter
boven de grond hangen.
325
00:24:37,360 --> 00:24:42,680
De wind kan op verschillende hoogtes
verschillende kanten op gaan.
326
00:24:42,840 --> 00:24:49,440
De bovenste wolk trok
over Noord-China, over Japan.
327
00:24:49,600 --> 00:24:53,640
Boven de staat Washington werd
een kleine hoeveelheid gemeten.
328
00:24:53,800 --> 00:24:57,680
Het onderste deel van de wolk,
gecreëerd door het vuur...
329
00:24:57,840 --> 00:25:01,240
trok over Europa.
330
00:25:02,440 --> 00:25:05,680
Op 30 april draaide de wind.
331
00:25:07,760 --> 00:25:12,440
Hij waaide in noordelijke richting
en draaide bijna 180 graden.
332
00:25:12,600 --> 00:25:18,080
Toen werd de radioactiviteit
richting Kiev geblazen.
333
00:25:21,560 --> 00:25:27,280
Ik had niet ten zuiden
van de reactor willen zijn, rond Kiev.
334
00:25:32,680 --> 00:25:37,920
Als CIA-eenheid probeerden we
het leven in de Sovjet-Unie te volgen.
335
00:25:38,080 --> 00:25:43,080
Hoewel er een kernongeluk gaande was
net ten noorden van Tsjernobyl...
336
00:25:43,240 --> 00:25:46,490
werd de situatie
door de Sovjetleiders weergegeven...
337
00:25:46,640 --> 00:25:48,880
als normaal en onder controle.
338
00:25:49,040 --> 00:25:52,600
Het leven in Kiev ging gewoon door.
339
00:25:52,760 --> 00:25:56,880
In een tijd waarin het volk
in bunkers had moet zitten...
340
00:25:57,040 --> 00:25:59,880
werd er zelfs een optocht gehouden.
341
00:26:00,040 --> 00:26:02,720
Er vond elk jaar in mei
een optocht plaats.
342
00:26:07,400 --> 00:26:12,760
Het was een grote demonstratie
van hun militaire macht.
343
00:26:13,800 --> 00:26:18,720
Ik kan me de tanks, de raketten
en het marcherende leger herinneren.
344
00:26:20,040 --> 00:26:21,720
Dat was altijd op tv.
345
00:26:21,880 --> 00:26:26,760
De grote optocht
in de hele Sovjet-Unie.
346
00:26:28,600 --> 00:26:33,880
30 APRIL 1986
DAG 5 VAN HET ONGELUK
347
00:26:39,920 --> 00:26:46,360
GALINA MENZHERES
VOORMALIG LOCOBURGEMEESTER VAN KIEV
348
00:26:46,520 --> 00:26:49,720
De optocht stond al gepland.
349
00:26:49,880 --> 00:26:55,440
Toen kregen we informatie
over de wind die richting Kiev kwam...
350
00:26:55,600 --> 00:27:00,480
waardoor het heel gevaarlijk werd
in de stad.
351
00:27:02,600 --> 00:27:05,000
Tegen de avond op 30 april...
352
00:27:05,160 --> 00:27:09,920
was het stralingsniveau in het centrum
honderden keren hoger dan normaal.
353
00:27:11,960 --> 00:27:17,440
Sjtsjerbytsky belde continu
met Gorbatsjov. Continu.
354
00:27:20,440 --> 00:27:24,480
'Jullie zijn
een stelletje paniekzaaiers.'
355
00:27:24,640 --> 00:27:28,560
Dat zei Gorbatsjov aan de telefoon.
356
00:27:28,720 --> 00:27:31,600
Dat zei hij ook
tegen de feestcommissie.
357
00:27:31,760 --> 00:27:35,395
Een lid daarvan belde op en vroeg:
'Hoe kunnen we dit doorzetten?
358
00:27:35,520 --> 00:27:37,920
Er is een ongeluk gebeurd.
359
00:27:38,080 --> 00:27:41,120
Zo kunnen we toch
geen optocht houden.'
360
00:27:43,640 --> 00:27:47,000
Het ongeluk was
een week daarvoor gebeurd.
361
00:27:47,160 --> 00:27:51,680
De Sovjets hadden nog geen
gedetailleerde verklaring gegeven...
362
00:27:51,840 --> 00:27:56,600
die strookte met wat ze wisten
over de omvang van de ramp.
363
00:27:56,760 --> 00:28:02,920
De inwoners van Kiev kregen te horen
dat ze niet in gevaar waren.
364
00:28:04,360 --> 00:28:09,680
1 MEI 1986
DAG 6 VAN HET ONGELUK
365
00:28:09,840 --> 00:28:11,840
Het werd 1 mei.
366
00:28:12,000 --> 00:28:17,960
Sjtsjerbytsky zei: Ik sta in de wacht,
maar Gorbatsjov neemt niet op.
367
00:28:18,120 --> 00:28:23,320
We beseften
dat onze situatie nijpend was.
368
00:28:23,480 --> 00:28:26,680
De optocht moest doorgaan.
369
00:28:29,960 --> 00:28:33,760
De sfeer was gespannen.
370
00:28:33,920 --> 00:28:37,680
Ze stonden te lachen.
371
00:28:38,520 --> 00:28:42,240
Ze konden daar niet staan
met een frons op hun gezicht.
372
00:28:48,600 --> 00:28:52,360
Ze vroegen me
naar de optocht te komen...
373
00:28:52,520 --> 00:28:55,760
omdat er geruchten gingen
dat ik was overleden.
374
00:28:55,920 --> 00:28:59,170
'Je moet de mensen laten zien
dat je niet dood bent.'
375
00:29:00,440 --> 00:29:03,560
Ik stond op het overheidspodium.
376
00:29:05,520 --> 00:29:12,200
Iedereen wist al dat kinderen
binnen moesten blijven.
377
00:29:12,360 --> 00:29:17,520
Dus we moesten kinderen gebruiken
waar niemand het voor zou opnemen.
378
00:29:17,680 --> 00:29:22,800
Daarom haalden we kinderen
uit speciale weeshuizen.
379
00:29:24,200 --> 00:29:28,320
Ze stonden in een rij.
De kinderen liepen snel voorbij.
380
00:29:28,480 --> 00:29:31,000
Daarna gingen ze weer naar huis.
381
00:29:35,720 --> 00:29:42,120
Ik ben en blijf van mening dat die
kinderen daar niet hoefden te zijn.
382
00:29:44,640 --> 00:29:48,280
Deze dag werd gevierd
met een kleurrijke optocht in Kiev.
383
00:29:48,440 --> 00:29:51,480
Voor de Sovjets was het
een feestelijke dag.
384
00:29:51,640 --> 00:29:55,040
Alsof het kernongeluk
achter de rug was.
385
00:29:55,200 --> 00:29:59,560
Ik heb met verbijstering
naar dat verslag zitten kijken.
386
00:29:59,720 --> 00:30:02,520
Burgers dansten op straat.
387
00:30:02,680 --> 00:30:07,680
Dit was de boodschap:
Het is feest. Er is niets aan de hand.
388
00:30:09,720 --> 00:30:12,440
Ze woonden 130 kilometer
van de centrale...
389
00:30:12,600 --> 00:30:15,480
maar de overheid zei geen woord.
390
00:30:16,720 --> 00:30:19,220
Later waren de mensen
natuurlijk woedend.
391
00:30:19,360 --> 00:30:22,595
Hoe kun je een optocht houden
bij dergelijke straling?
392
00:30:22,720 --> 00:30:27,080
Ik begrijp nog steeds niet
waarom dat nodig was.
393
00:30:32,440 --> 00:30:35,400
KERNCENTRALE TSJERNOBYL
394
00:30:38,320 --> 00:30:41,315
Aanvankelijk leek de operatie
om de reactor te smoren...
395
00:30:41,440 --> 00:30:45,400
met helikopters die van bovenaf
materiaal stortten te werken.
396
00:30:45,560 --> 00:30:49,480
Het stralingsniveau boven de reactor
leek af te nemen.
397
00:30:51,160 --> 00:30:54,075
Maar op 1 mei merkten ze
tot hun grote schrik...
398
00:30:54,200 --> 00:30:58,640
dat zowel de hoeveelheid straling
als de temperatuur begon te stijgen.
399
00:31:01,080 --> 00:31:05,355
De wetenschappers ter plaatse vreesden
voor een nieuwe kettingreactie...
400
00:31:05,480 --> 00:31:08,920
in wat er over was
van het reactorgebouw.
401
00:31:10,720 --> 00:31:14,720
Ze vreesden voor nog een explosie.
402
00:31:17,960 --> 00:31:19,960
Tsjernobyl is Tsjernobyl.
403
00:31:20,120 --> 00:31:23,640
En het zal ons nog vaak achtervolgen.
404
00:31:27,960 --> 00:31:30,040
3 MEI 1986
405
00:31:30,200 --> 00:31:35,600
DAG 8 VAN HET ONGELUK
406
00:31:37,000 --> 00:31:39,880
ZIEKENHUIS NUMMER ZES, MOSKOU
407
00:31:47,120 --> 00:31:52,920
Ik maakte deze foto
in ziekenhuis nummer zes in Moskou.
408
00:31:53,080 --> 00:31:57,960
Het is een brandweerman
in een beschermde omgeving...
409
00:31:58,120 --> 00:32:01,640
om een levensbedreigende infectie
te voorkomen.
410
00:32:04,640 --> 00:32:07,240
Ten tijde van het ongeluk
in Tsjernobyl...
411
00:32:07,400 --> 00:32:09,680
was ik hoogleraar geneeskunde...
412
00:32:09,840 --> 00:32:14,200
aan de universiteit van California
in Los Angeles.
413
00:32:15,360 --> 00:32:20,480
We hadden veel ervaring
met grote hoeveelheden straling...
414
00:32:20,640 --> 00:32:24,440
door onze pogingen
om kanker te bestrijden.
415
00:32:24,600 --> 00:32:28,080
Ik wilde m'n hulp aanbieden.
416
00:32:28,240 --> 00:32:31,360
Ik wist niet hoe dat
ontvangen zou worden.
417
00:32:31,520 --> 00:32:35,800
Maar de Russische ambassadeur
in Washington...
418
00:32:35,960 --> 00:32:42,160
belde me en zei: Mr Gorbatsjov
wil dat u naar Moskou komt.
419
00:32:42,320 --> 00:32:46,920
Ik pakte m'n koffers
en nam het vliegtuig.
420
00:32:48,000 --> 00:32:52,680
Ik en de twee piloten waren de enigen
die naar Moskou vlogen.
421
00:32:52,840 --> 00:32:56,440
De rest vertrok juist uit Moskou.
422
00:33:00,520 --> 00:33:03,400
De volgende dag begonnen we
met de triage...
423
00:33:03,560 --> 00:33:09,400
van de technici en brandweerlieden
die naar Moskou waren gevlogen.
424
00:33:11,920 --> 00:33:14,400
In Pripjat hadden ze niet
de middelen...
425
00:33:14,560 --> 00:33:19,480
om verwondingen te behandelen
van de aard en ernst...
426
00:33:19,640 --> 00:33:22,320
die ze bij de eerste patiënten zagen.
427
00:33:23,320 --> 00:33:26,760
Zwaargewonde patiënten werden
naar Moskou gevlogen.
428
00:33:28,120 --> 00:33:32,440
Meer dan 200 medewerkers
van de centrale, brandweerlieden...
429
00:33:32,600 --> 00:33:37,120
en andere slachtoffers werden
naar ziekenhuis nummer zes gevlogen.
430
00:33:37,280 --> 00:33:41,800
Dat gespecialiseerde ziekenhuis
was gebouwd en uitgerust...
431
00:33:41,960 --> 00:33:46,120
om mensen uit de kernindustrie
te behandelen.
432
00:33:48,440 --> 00:33:55,440
PETRO KHMEL
BRANDWEERMAN
433
00:33:58,760 --> 00:34:01,480
Ik werd naar de achtste verdieping
gebracht.
434
00:34:02,880 --> 00:34:05,680
Toen kwam de KGB.
435
00:34:05,840 --> 00:34:11,720
'Doe de kamer op slot.' Ik vroeg
hoe ik m'n gezin kon schrijven.
436
00:34:11,880 --> 00:34:15,680
De verpleegster kwam
en ik vroeg haar om papier.
437
00:34:15,840 --> 00:34:19,000
Ik schreef waar ik was.
438
00:34:20,200 --> 00:34:24,280
Er gingen vier dagen voorbij,
maar ik zag haar niet meer.
439
00:34:24,440 --> 00:34:30,160
Ik vroeg een andere verpleegster:
'Waar is de andere?' Ze was ontslagen.
440
00:34:32,640 --> 00:34:35,800
Ze wilden het stilhouden.
441
00:34:35,960 --> 00:34:39,435
De Sovjetreflex tot geheimhouding
bij dit soort gebeurtenissen...
442
00:34:39,560 --> 00:34:41,200
was overweldigend.
443
00:34:44,760 --> 00:34:48,000
PATIËNT VAN TSJERNOBYL
ZIEKENHUIS NUMMER ZES, MOSKOU
444
00:34:48,160 --> 00:34:50,960
We kregen allerlei controles.
445
00:34:51,120 --> 00:34:55,240
Gastroscopisch, neurologisch.
De artsen controleerden alles.
446
00:34:55,400 --> 00:34:59,400
Ik telde de vloertegels, de muren.
447
00:35:00,720 --> 00:35:02,960
De tijd verstreek.
448
00:35:03,120 --> 00:35:07,040
Toen ik in de spiegel kijk,
zag ik dat m'n haar uitviel.
449
00:35:07,200 --> 00:35:11,115
Ik wilde m'n snor in model brengen.
Die heb ik als sinds de derde.
450
00:35:11,240 --> 00:35:14,520
Hij was altijd m'n grote trots.
451
00:35:14,680 --> 00:35:19,560
Als ik m'n snor zo vastpakte,
trok ik hem er zo uit.
452
00:35:19,720 --> 00:35:22,480
Ik moest huilen.
453
00:35:24,640 --> 00:35:30,640
De schade door de straling is
niet meteen zichtbaar.
454
00:35:32,160 --> 00:35:35,400
Na een week of tien dagen...
455
00:35:35,560 --> 00:35:39,520
begon het haar
van de brandweerlieden uit te vallen.
456
00:35:42,800 --> 00:35:45,480
De beenmergfunctie werd verstoord.
457
00:35:45,640 --> 00:35:51,720
Ook waren de huid
en het maagdarmkanaal beschadigd.
458
00:35:53,880 --> 00:35:58,960
In extreme gevallen was er schade
aan het hart- en vaatstelsel...
459
00:35:59,120 --> 00:36:01,320
en aan het centrale zenuwstelsel.
460
00:36:03,080 --> 00:36:06,880
Mensen die zijn blootgesteld
aan zeer hoge doses straling...
461
00:36:07,040 --> 00:36:09,280
kunnen niet geholpen worden.
462
00:36:10,640 --> 00:36:12,400
Die gaan dood.
463
00:36:15,280 --> 00:36:17,843
Er zat altijd een KGB-agent
voor m'n deur.
464
00:36:18,840 --> 00:36:20,360
Altijd.
465
00:36:22,760 --> 00:36:25,520
Een optometrist kwam bij me langs.
466
00:36:27,920 --> 00:36:29,960
Ze keek om zich heen.
467
00:36:31,080 --> 00:36:33,560
'Ik heb een krant voor je. Lees maar.'
468
00:36:35,600 --> 00:36:38,480
Ze liet me foto's zien.
469
00:36:38,640 --> 00:36:41,640
Zes brandweerlieden
die waren omgekomen.
470
00:36:44,240 --> 00:36:46,840
De zwaarst getroffen
brandweerlieden...
471
00:36:47,000 --> 00:36:51,880
waren op het dak van het reactorgebouw
vlak na de explosie.
472
00:36:52,040 --> 00:36:55,240
Daarom waren ze
het meest blootgesteld...
473
00:36:55,400 --> 00:36:58,000
aan ioniserende straling.
474
00:36:58,160 --> 00:37:02,000
Ik zag zes brandweermannen.
475
00:37:02,160 --> 00:37:07,360
Ignatenko, Kibernok, Pravyk.
476
00:37:07,520 --> 00:37:10,640
We waren vrienden.
We gingen samen naar de disco.
477
00:37:10,800 --> 00:37:15,280
Ik had nooit verwacht
dat zoiets zou gebeuren.
478
00:37:15,440 --> 00:37:17,880
Dat ik ze nooit meer zou zien.
479
00:37:20,520 --> 00:37:23,835
Ik vroeg of ik de krant mocht houden,
maar dat mocht niet.
480
00:37:23,960 --> 00:37:28,080
'Vertel dit niet aan je KGB-agenten.'
481
00:37:30,720 --> 00:37:37,040
Ze pakte de krant
en wenste me beterschap.
482
00:37:40,280 --> 00:37:44,240
Van de ruim 200 hulpverleners
in ziekenhuis nummer zes...
483
00:37:44,400 --> 00:37:48,680
zouden er 28 overlijden in de weken
en maanden na het ongeluk.
484
00:37:48,840 --> 00:37:53,240
De brandweer en hulpverleners waren
ongelooflijk heldhaftig.
485
00:37:54,320 --> 00:37:58,000
Op de avond van 26 april...
486
00:37:58,160 --> 00:38:03,440
heb ik af en toe
in m'n eentje zitten huilen.
487
00:38:18,240 --> 00:38:23,960
Twaalf leden van dit korps werden
naar Moskou gebracht.
488
00:38:24,120 --> 00:38:26,920
Slechts zes overleefden het.
489
00:38:27,080 --> 00:38:30,040
De rest zal voor altijd
herinnerd worden.
490
00:38:32,800 --> 00:38:37,720
8 MEI 1986
DAG 13 VAN HET ONGELUK
491
00:38:43,200 --> 00:38:46,760
Na zo'n tien dagen non-stop vliegen...
492
00:38:46,920 --> 00:38:51,120
om de brand in de reactorkern
te blussen, ging hij eindelijk uit.
493
00:38:52,960 --> 00:38:57,160
Een paar dagen nadat de temperatuur
van de kern begon te stijgen...
494
00:38:57,320 --> 00:38:59,880
begon hij weer te dalen.
495
00:39:00,040 --> 00:39:02,880
Geen enkele wetenschapper
begreep waarom.
496
00:39:04,480 --> 00:39:09,520
Al twee weken zijn er meer vragen
dan antwoorden over de kernramp.
497
00:39:09,680 --> 00:39:13,240
Maar nu wordt er meer onthuld
door een inspectieteam...
498
00:39:13,400 --> 00:39:16,960
van het Internationaal
Atoomenergieagentschap.
499
00:39:17,120 --> 00:39:20,440
De Russische ambassadeur van de IAEA
belde me op...
500
00:39:20,600 --> 00:39:25,800
en zei dat we waren uitgenodigd
om naar Rusland te komen...
501
00:39:25,960 --> 00:39:28,235
om geïnformeerd te worden
over het ongeluk.
502
00:39:28,360 --> 00:39:32,880
Hij vroeg of we
naar Tsjernobyl wilden.
503
00:39:33,040 --> 00:39:34,880
Natuurlijk wilden we dat.
504
00:39:37,560 --> 00:39:41,000
We cirkelden boven
de verwoeste centrale.
505
00:39:41,160 --> 00:39:44,880
We keken uit de ramen
van de helikopter.
506
00:39:45,040 --> 00:39:48,920
Het was een trieste
en tragische aanblik.
507
00:39:49,080 --> 00:39:53,600
We zagen de enorme verwoesting
die had plaatsgevonden.
508
00:39:56,720 --> 00:39:59,515
De eerste westerlingen
die de rampplek bezoeken...
509
00:39:59,640 --> 00:40:04,600
melden dat de brand in reactor vier
eindelijk is gedoofd.
510
00:40:04,760 --> 00:40:09,840
Er komt nog wat rook omhoog
van de beschadigde centrale.
511
00:40:11,520 --> 00:40:15,960
Hans Blix was slim,
hij wist dat het gevaarlijk was.
512
00:40:16,120 --> 00:40:18,435
Maar toch kwam hij
met de bevestiging...
513
00:40:18,560 --> 00:40:22,800
dat in ieder geval de eerste brand
gedoofd was.
514
00:40:22,960 --> 00:40:25,160
Ik denk dat het belangrijk was.
515
00:40:25,320 --> 00:40:31,600
Wij waren de eerste
onpartijdige getuigen van de ramp...
516
00:40:31,760 --> 00:40:34,800
en de wereld smachtte
naar die informatie.
517
00:40:36,520 --> 00:40:40,035
De eerste onafhankelijke bevestiging
dat het ergste voorbij is...
518
00:40:40,160 --> 00:40:45,200
kwam tijdens een persconferentie
in Moskou met Westerse journalisten.
519
00:40:47,200 --> 00:40:52,160
De sfeer in die zaal was gespannen.
Beladen.
520
00:40:52,320 --> 00:40:54,595
Hij was de eerste
neutrale wetenschapper...
521
00:40:54,720 --> 00:40:59,760
die waarschijnlijk de ergste kernramp
in de geschiedenis had gezien.
522
00:41:02,720 --> 00:41:07,080
We hebben open
en eerlijke gesprekken gevoerd...
523
00:41:07,240 --> 00:41:10,240
met ministers en experts.
524
00:41:10,400 --> 00:41:14,760
De afvaardiging zei tevreden te zijn
met de verstrekte informatie.
525
00:41:14,920 --> 00:41:18,920
Het hoofd van de Autoriteit
Nucleaire Veiligheid zei...
526
00:41:19,080 --> 00:41:23,360
dat de reactor automatisch is
uitgeschakeld en zo zal blijven.
527
00:41:23,520 --> 00:41:28,360
De kettingreactie is
na het ongeluk meteen gestopt...
528
00:41:28,520 --> 00:41:31,240
en ook niet meer begonnen.
529
00:41:31,400 --> 00:41:35,040
Uit huidige metingen
van de brandstoftemperatuur blijkt...
530
00:41:35,200 --> 00:41:41,640
dat die onder het smeltpunt zit
en verder afneemt.
531
00:41:41,800 --> 00:41:47,160
De VN zei dat de meeste details
door de Sovjets zijn gegeven.
532
00:41:47,320 --> 00:41:51,840
We kunnen alleen vertellen
wat we tot nu toe weten.
533
00:41:52,000 --> 00:41:56,920
De Sovjets vertelden de wereld
en Hans Blix van de IAEA...
534
00:41:57,080 --> 00:41:59,040
dat alles in orde was.
535
00:42:02,520 --> 00:42:06,680
Toch maakten de Sovjetfunctionarissen
zich ernstig zorgen...
536
00:42:06,840 --> 00:42:11,320
zonder het openlijk toe te geven,
dat de kern nog aan het smelten was.
537
00:42:13,520 --> 00:42:17,680
Een van de grootste dreigingen
nadat de kernbrand was gedoofd...
538
00:42:17,840 --> 00:42:21,800
was de mogelijkheid
dat de hete brandstof...
539
00:42:21,960 --> 00:42:25,920
gesmolten uraandioxide
met een temperatuur van 2000 graden...
540
00:42:26,080 --> 00:42:30,640
door de bodem van het reactorvat in
de betonnen fundering zou smelten...
541
00:42:30,800 --> 00:42:35,400
en uiteindelijk de grond in
zou lekken.
542
00:42:36,600 --> 00:42:40,360
Achter de schermen waren
de Sovjets doodsbang...
543
00:42:40,520 --> 00:42:45,800
dat de kern zou doorbranden
en het grondwater zou raken.
544
00:42:47,360 --> 00:42:52,920
De drinkwatervoorraad zou vergiftigd
kunnen worden, niet alleen van Kiev...
545
00:42:53,080 --> 00:42:56,400
maar van een groot deel
van de Oekraïense bevolking.
546
00:42:57,920 --> 00:43:03,320
Ze waren verwoed bezig met de vraag
hoe ze konden voorkomen dat de kern...
547
00:43:03,480 --> 00:43:05,840
verder de aarde in zou smelten.
548
00:43:11,560 --> 00:43:17,000
Een van de initiatieven was de bouw
van een enorme warmtewisselaar...
549
00:43:17,160 --> 00:43:22,960
om de aarde direct
onder het reactorgebouw te koelen.
550
00:43:25,920 --> 00:43:30,640
Er werd een leger van mijnwerkers
en arbeiders samengesteld...
551
00:43:30,800 --> 00:43:35,520
die hun angst voor stralingsziekte
opzij moesten zetten...
552
00:43:35,680 --> 00:43:39,040
en onder de brandende reactorkern
moesten gaan...
553
00:43:39,200 --> 00:43:44,760
om catastrofale schade
aan de aarde te voorkomen.
554
00:43:44,920 --> 00:43:49,480
Ze vroegen deze mijnwerkers
om zichzelf op te offeren.
555
00:43:49,640 --> 00:43:55,560
Hun verkooppraatje was
dat de Sovjet-Unie dit nodig had.
556
00:43:57,880 --> 00:44:02,160
De reactie van de mijnwerkers was:
Waar staan de scheppen?
557
00:44:02,320 --> 00:44:04,820
Ondertiteld door:
Marleen Kerssens-Gimpel
48379
Can't find what you're looking for?
Get subtitles in any language from opensubtitles.com, and translate them here.
Afrikaans
Akan
Albanian
Amharic
Arabic
Armenian
Azerbaijani
Basque
Belarusian
Bemba
Bengali
Bihari
Bosnian
Breton
Cambodian
Catalan
Cebuano
Cherokee
Chichewa
Chinese (Simplified)
Chinese (Traditional)
Corsican
Czech
Danish
Dutch
Esperanto
Estonian
Faroese
Finnish
Galician
Georgian
German
Greek
Guarani
Haitian Creole
Hausa
Hawaiian
Hebrew
Hmong
Hungarian
Icelandic
Indonesian
Irish
Italian
Japanese
Kazakh
Kinyarwanda
Kirundi
Kongo
Korean
Krio (Sierra Leone)
Kurdish
Kyrgyz
Laothian
Latin
Latvian
Lithuanian
Luganda
Luo
Luxembourgish
Macedonian
Malagasy
Malay
Maltese
Maori
Mauritian Creole
Moldavian
Mongolian
Myanmar (Burmese)
Montenegrin
Nepali
Norwegian
Pashto
Persian
Polish
Portuguese (Brazil)
Portuguese (Portugal)
Quechua
Romanian
Romansh
Russian
Samoan
Scots Gaelic
Serbian
Sesotho
Setswana
Seychellois Creole
Shona
Sindhi
Sinhalese
Slovak
Slovenian
Somali
Spanish
Swedish
Tajik
Thai
Tigrinya
Tonga
Turkish
Turkmen
Ukrainian
Uzbek
Vietnamese
Welsh
Wolof