Would you like to inspect the original subtitles? These are the user uploaded subtitles that are being translated:
1
00:00:06,640 --> 00:00:10,600
KERNCENTRALE FORSMARK, ZWEDEN
2
00:00:11,800 --> 00:00:17,000
Ik werkte in de kerncentrale
van Forsmark, Zweden.
3
00:00:21,840 --> 00:00:24,035
Als je de gecontroleerde zone
in wilde...
4
00:00:24,160 --> 00:00:26,600
moest je eerst door een monitor...
5
00:00:26,760 --> 00:00:31,680
die je controleerde
op radioactieve deeltjes.
6
00:00:33,440 --> 00:00:39,280
Dat was de normale procedure,
maar die ochtend ging het alarm af.
7
00:00:39,440 --> 00:00:43,800
Niemand kon erdoor
omdat het alarm steeds afging.
8
00:00:45,800 --> 00:00:49,680
Ik dacht niet dat het echt was...
9
00:00:49,840 --> 00:00:55,160
dus ik vroeg een jongen in de rij
of ik z'n schoen mocht lenen...
10
00:00:55,320 --> 00:00:58,080
zodat ik die kon analyseren.
11
00:00:59,080 --> 00:01:03,115
De snelheid waarmee de pieken stijgen
zegt iets over de radioactiviteit.
12
00:01:03,240 --> 00:01:05,440
Deze keer schoten ze omhoog.
13
00:01:08,320 --> 00:01:09,880
Het was angstaanjagend.
14
00:01:11,160 --> 00:01:15,080
Het alarm ging af
om de centrale te evacueren.
15
00:01:16,080 --> 00:01:20,393
Eerst dachten de Zweden dat er bij hen
sprake was van een kernongeval.
16
00:01:21,320 --> 00:01:23,675
Later stelden
Zweedse wetenschappers vast...
17
00:01:23,800 --> 00:01:26,613
dat de oorsprong ergens
in de Sovjet-Unie lag.
18
00:01:27,320 --> 00:01:29,995
OP 26 APRIL 1986 VOND ER
EEN EXPLOSIE PLAATS...
19
00:01:30,120 --> 00:01:32,933
IN DE KERNCENTRALE
VAN TSJERNOBYL IN OEKRAÏNE.
20
00:01:37,000 --> 00:01:43,720
Aan de rechterkant,
de centrale hal, reactor vier.
21
00:01:43,880 --> 00:01:46,635
Er komen details binnen
over het ernstige ongeluk...
22
00:01:46,760 --> 00:01:49,400
in een Sovjet-kerncentrale
in Oekraïne.
23
00:01:49,560 --> 00:01:53,040
Hoger, hier. Hou hem hier vast.
24
00:01:54,560 --> 00:01:57,835
Het wordt het ergste kernongeluk
in de geschiedenis genoemd.
25
00:01:57,960 --> 00:02:01,960
In een enorme reactor zou een
kernsmelting hebben plaatsgevonden.
26
00:02:03,800 --> 00:02:07,115
Men is vooral bang voor de straling,
een stille moordenaar.
27
00:02:07,240 --> 00:02:10,840
Blijkbaar blijft die
uit Tsjernobyl stromen.
28
00:02:11,840 --> 00:02:14,320
Het kan leiden tot ziekte en de dood.
29
00:02:15,320 --> 00:02:18,435
Een dramatische stijging
in dodelijke schildklierkanker...
30
00:02:18,560 --> 00:02:21,955
bij kinderen die zijn blootgesteld
aan de radioactieve neerslag.
31
00:02:22,080 --> 00:02:25,315
Hoe langer je leeft, eet en drinkt
in besmette gebieden...
32
00:02:25,440 --> 00:02:28,190
hoe meer straling zich
in je lichaam ophoopt.
33
00:02:30,120 --> 00:02:33,600
Is het een meltdown?
- Daar kan ik nu niets over zeggen.
34
00:02:33,760 --> 00:02:38,160
Reagan was het land uit, maar toen
vroeg vicepresident George Bush...
35
00:02:38,320 --> 00:02:41,320
hoe ernstig het reactorongeluk was.
36
00:02:41,480 --> 00:02:45,680
Voor mij als nucleair ingenieur was
dit het ergst denkbare ongeluk.
37
00:02:45,840 --> 00:02:49,800
VEERTIG JAAR LATER VERTELLEN
OVERLEVENDEN OVER DIE TIJD.
38
00:02:49,960 --> 00:02:53,280
SOMMIGEN VOOR HET EERST.
39
00:02:54,600 --> 00:02:58,200
Er waren ongelooflijke daden
van moed en heldhaftigheid...
40
00:02:58,360 --> 00:03:03,400
opoffering en extreem patriottisme.
41
00:03:03,560 --> 00:03:09,840
We verloren onze vrienden, onze buren.
42
00:03:10,000 --> 00:03:12,240
Zoveel jonge mensen stierven.
43
00:03:13,240 --> 00:03:16,720
Hoe kunnen we begrijpen
wat er gebeurd is...
44
00:03:16,880 --> 00:03:19,320
als de Sovjets ons niets vertellen?
45
00:03:19,480 --> 00:03:21,840
Dit was een wereldwijde ramp.
46
00:03:22,000 --> 00:03:24,475
Honderden miljoenen mensen
wilden weten...
47
00:03:24,600 --> 00:03:29,040
of ze gevaar liepen,
of het eten veilig was.
48
00:03:29,200 --> 00:03:30,950
Maar de Sovjets bleven stil.
49
00:03:33,360 --> 00:03:36,600
Dit was
een ongecontroleerde kernsmelting.
50
00:03:56,080 --> 00:03:59,075
Ik heb in de afgelopen 40 jaar
nooit de kans gehad...
51
00:03:59,200 --> 00:04:01,920
om hier openlijk over te praten.
52
00:04:02,080 --> 00:04:05,705
Een CIA-agent heeft doorgaans weinig
met de media te maken.
53
00:04:07,840 --> 00:04:12,520
In 1986 werkte ik
als nucleair analist voor de CIA.
54
00:04:12,680 --> 00:04:16,560
Ik was 27
en werkte al vier jaar voor de CIA.
55
00:04:19,080 --> 00:04:22,960
Ik weet nog dat ik op maandag 28 april
terugkwam van de lunch.
56
00:04:23,120 --> 00:04:26,435
De Sovjets hadden eindelijk erkend
dat er een probleem was.
57
00:04:26,560 --> 00:04:31,440
Er wordt hulp verleend, maar er zijn
geen details bekendgemaakt.
58
00:04:31,600 --> 00:04:35,680
Er zou een ongeluk gebeurd zijn
in de kerncentrale van Tsjernobyl.
59
00:04:35,840 --> 00:04:37,315
Dat was onheilspellend...
60
00:04:37,440 --> 00:04:41,065
want Tsjernobyl lag verder weg
dan we aanvankelijk dachten.
61
00:04:41,880 --> 00:04:43,440
MOSKOU, SOVJET-UNIE
62
00:04:43,600 --> 00:04:47,520
De Zweedse en Deense ambassades
hebben gezanten gestuurd...
63
00:04:47,680 --> 00:04:50,320
om de Sovjets te vragen
om meer openheid.
64
00:04:50,480 --> 00:04:53,800
Wyatt Andrews, CBS News, Moskou.
65
00:04:53,960 --> 00:04:57,360
De diplomatieke gemeenschap
en verslaggevers...
66
00:04:57,520 --> 00:05:01,440
eisten antwoorden
van de Sovjet-autoriteiten.
67
00:05:01,600 --> 00:05:03,920
CIA - VOLGENDE AFSLAG RECHTS
68
00:05:07,480 --> 00:05:12,400
We zetten meteen onze middelen in
om meer te weten te komen.
69
00:05:13,640 --> 00:05:16,600
We zetten
de verkenningssatellieten in...
70
00:05:16,760 --> 00:05:20,160
die lang niet
zo alomtegenwoordig waren als nu.
71
00:05:20,320 --> 00:05:25,880
Dus we moesten een reden verzinnen
om satellietbeelden te verkrijgen.
72
00:05:26,040 --> 00:05:30,400
We zeiden dat we wilden kijken
of er reddingsteams waren en zo.
73
00:05:31,800 --> 00:05:35,560
De volgende ochtend werd
onze nucleair analist gebeld...
74
00:05:35,720 --> 00:05:39,475
door de beeldanalisten, die zeiden:
De reactor is inderdaad ontploft.
75
00:05:39,600 --> 00:05:42,160
Onze reactie was:
'Nee, dat was gelogen.
76
00:05:42,320 --> 00:05:44,600
Dat gebeurt niet met reactoren.'
77
00:05:50,200 --> 00:05:54,680
Op de beelden was te zien
dat het gebouw volledig verwoest was.
78
00:05:54,840 --> 00:05:58,920
Als nucleair ingenieur stond ik paf
dat hij zo was ontploft...
79
00:05:59,080 --> 00:06:02,040
en dat de verwoesting zo enorm was.
80
00:06:03,040 --> 00:06:07,080
Zo'n kernexplosie had
nooit eerder plaatsgevonden.
81
00:06:07,240 --> 00:06:10,560
Er was nooit eerder
zoveel straling vrijgekomen.
82
00:06:10,720 --> 00:06:12,880
Het was afschuwelijk.
83
00:06:16,440 --> 00:06:22,040
De kernreactor wordt geïnstalleerd.
Er gaat een nieuwe wereld open.
84
00:06:25,680 --> 00:06:28,115
Sovjetpropaganda drong
er al jaren op aan...
85
00:06:28,240 --> 00:06:32,520
dat de nucleaire technologie
van de Sovjet-Unie vooraanstaand was.
86
00:06:34,280 --> 00:06:39,680
De bouw van de kerncentrale
in Tsjernobyl begon in 1970.
87
00:06:39,840 --> 00:06:43,400
In 1986 waren vier reactoren actief.
88
00:06:45,400 --> 00:06:48,640
Wat ze uniek maakte,
was hun enorme omvang.
89
00:06:48,800 --> 00:06:52,040
Ze waren veel groter
dan de reactoren in het westen.
90
00:06:53,320 --> 00:06:57,840
Elke reactor produceerde
1000 megawatt aan elektriciteit.
91
00:06:58,000 --> 00:07:03,120
Dat was genoeg om een miljoen
moderne huizen van stroom te voorzien.
92
00:07:05,080 --> 00:07:08,080
De centrale lag
ten noordwesten van Kiev.
93
00:07:09,920 --> 00:07:13,840
Zo'n 1300 kilometer
van Forsmark in Zweden...
94
00:07:14,000 --> 00:07:18,000
waar de straling van het ongeluk
voor het eerst werd waargenomen.
95
00:07:19,840 --> 00:07:24,160
Een enorme wolk radioactief materiaal
trok over Europa.
96
00:07:24,320 --> 00:07:26,515
We wisten,
vanwege de grote afstanden...
97
00:07:26,640 --> 00:07:30,890
en de metingen op die afstanden,
dat het om een flinke uitstoot ging.
98
00:07:33,760 --> 00:07:37,515
Het is moeilijk te meten welk effect
de radioactieve isotopen...
99
00:07:37,640 --> 00:07:41,120
op je lichaam en gezondheid
kunnen hebben.
100
00:07:42,120 --> 00:07:48,240
Zelfs lagere hoeveelheden kunnen
jaren later kanker veroorzaken.
101
00:07:49,240 --> 00:07:52,920
ZWEDEN
102
00:07:53,080 --> 00:07:57,960
Ik weet nog ik in de bus zat
van Forsmark naar Uppsala...
103
00:07:58,120 --> 00:08:00,200
en kinderen zag spelen.
104
00:08:00,360 --> 00:08:05,120
Ik wilde uitstappen en zeggen
dat ze daar niet moesten spelen.
105
00:08:06,920 --> 00:08:10,160
Maar het was geen bus
die zomaar stopt.
106
00:08:13,880 --> 00:08:17,880
Niemand wist wat die hoeveelheid
straling in de lucht...
107
00:08:18,040 --> 00:08:22,035
met de atmosfeer zou doen, hoe ver
de besmetting zich zou verspreiden...
108
00:08:22,160 --> 00:08:24,240
en hoe gevaarlijk dat kon zijn.
109
00:08:28,960 --> 00:08:33,160
In Forsmark spraken we veel
met iedereen in de controlekamer.
110
00:08:33,320 --> 00:08:36,480
We dachten vooral:
111
00:08:37,480 --> 00:08:41,880
'Hoe was het
om in Tsjernobyl te zijn...
112
00:08:45,080 --> 00:08:49,920
in een kerncentrale
die zo'n lot had ondergaan?'
113
00:09:14,600 --> 00:09:19,920
Op de avond van het ongeluk werkte ik
als senior turbine control engineer.
114
00:09:22,240 --> 00:09:23,680
Ik was 28 jaar.
115
00:09:28,640 --> 00:09:35,640
IGOR KIRSHENBAUM
REACTOROPERATOR
116
00:09:38,440 --> 00:09:40,720
Waarom heb je er nooit over gepraat?
117
00:09:42,040 --> 00:09:45,320
Ik wilde een nieuw leven beginnen.
118
00:09:45,480 --> 00:09:47,855
En wilde niet terug naar het verleden.
119
00:09:52,960 --> 00:09:58,320
25 APRIL 1986
23.30 UUR
120
00:09:58,480 --> 00:10:03,280
TWEE UUR VOOR HET ONGELUK
121
00:10:06,560 --> 00:10:10,320
REACTOR 4
KERNCENTRALE TSJERNOBYL
122
00:10:12,640 --> 00:10:16,680
We kwamen een half uur
voor onze dienst op het werk aan.
123
00:10:18,400 --> 00:10:22,240
Ik zat rechts,
bij twee turbinebesturingspanelen.
124
00:10:27,840 --> 00:10:31,760
Zodra onze dienst begon,
werd een experiment voorbereid.
125
00:10:33,760 --> 00:10:38,400
Reactor vier zou worden gesloten
voor routineonderhoud.
126
00:10:38,560 --> 00:10:41,800
De operators grepen die kans aan...
127
00:10:41,960 --> 00:10:45,273
om een lang uitgestelde
veiligheidstest uit te voeren.
128
00:10:47,320 --> 00:10:51,440
Ironisch genoeg was
het experiment bedoeld...
129
00:10:51,600 --> 00:10:56,120
om de reactorveiligheid te vergroten
in het geval van een stroomstoring.
130
00:10:57,400 --> 00:11:01,960
Ze waren een dag voor het ongeluk
met het experiment begonnen.
131
00:11:04,240 --> 00:11:07,480
Helaas werd het experiment
onderbroken...
132
00:11:07,640 --> 00:11:12,080
omdat er meer elektriciteit nodig was
en bleef de reactor langer uit.
133
00:11:15,840 --> 00:11:20,153
Door de vertraging moest de test
door de nachtploeg uitgevoerd worden.
134
00:11:21,120 --> 00:11:23,995
Ik wist niet dat er
een experiment gepland was.
135
00:11:24,120 --> 00:11:26,200
Niemand had ons iets verteld.
136
00:11:27,720 --> 00:11:30,040
De afdelingschef belde me.
137
00:11:32,120 --> 00:11:35,960
Hij legde uit wat we gingen doen,
in welke volgorde.
138
00:11:38,440 --> 00:11:44,600
Igor Kirshenbaum plus nog twee mensen
waren verantwoordelijk voor de test.
139
00:11:44,760 --> 00:11:48,040
Aleksandr Akimov, diensthoofd...
140
00:11:48,200 --> 00:11:52,080
en Leonid Toptunov,
die de reactor direct bestuurde.
141
00:11:55,200 --> 00:12:02,160
De reactor was zeer instabiel
tijdens de uitschakeling.
142
00:12:03,160 --> 00:12:05,440
Toptunov was niet erg ervaren.
143
00:12:05,600 --> 00:12:09,480
Hij maakte de uitschakeling
van een kernreactor...
144
00:12:09,640 --> 00:12:12,040
voor het eerst in z'n carrière mee.
145
00:12:13,880 --> 00:12:17,760
Tijdens overgangen,
het opstarten en uitschakelen...
146
00:12:17,920 --> 00:12:21,720
renden mensen rond,
om het zacht uit te drukken.
147
00:12:21,880 --> 00:12:26,160
De spanning was voelbaar.
148
00:12:30,640 --> 00:12:32,915
Ze waren moe en wilden het af krijgen.
149
00:12:33,040 --> 00:12:36,520
Ze kregen niet vaak de kans
om zoiets te doen.
150
00:12:38,360 --> 00:12:41,235
De hoogste baas in de kamer
was Anatoly Dyatlov.
151
00:12:41,360 --> 00:12:45,520
Hij was plaatsvervangend
hoofdingenieur voor de hele centrale.
152
00:12:47,200 --> 00:12:51,000
Er waren meningsverschillen
over het testprotocol.
153
00:12:51,160 --> 00:12:54,200
De test was zo lang uitgesteld...
154
00:12:54,360 --> 00:12:57,298
dat een deel van het team
dreigde te vertrekken.
155
00:12:59,040 --> 00:13:01,560
Dyatlov,
die nooit een goed humeur had...
156
00:13:01,720 --> 00:13:05,160
was al bijna 24 uur wakker.
157
00:13:07,560 --> 00:13:13,600
Het laatste wat Dyatlov
tegen Akimov zei, was:
158
00:13:13,760 --> 00:13:15,160
'Waar wacht je op?'
159
00:13:23,680 --> 00:13:25,760
Ik kreeg het bevel om te starten.
160
00:13:25,920 --> 00:13:28,960
Ik drukte op de stopknop...
161
00:13:29,120 --> 00:13:31,745
om de generator
van het stroomnet te halen.
162
00:13:39,160 --> 00:13:43,720
Als laatste stap drukte Toptunov
op de AZ-5-knop...
163
00:13:43,880 --> 00:13:46,040
om de reactor uit te schakelen.
164
00:13:56,760 --> 00:13:58,640
Er klonk een vreselijk kabaal.
165
00:14:05,120 --> 00:14:09,440
Er was iets gebeurd.
Maar niemand wist wat.
166
00:14:14,600 --> 00:14:18,360
ALEXEI MOSKALENKO
POLITIE-INSPECTEUR
167
00:14:20,760 --> 00:14:25,480
In 1986 was ik 29.
168
00:14:27,480 --> 00:14:33,840
Die avond begonnen we
rond de centrale te patrouilleren.
169
00:14:36,880 --> 00:14:39,880
Er was een koelvijver bij de centrale.
170
00:14:42,080 --> 00:14:46,120
We zagen twee stropers
netten uitzetten.
171
00:14:48,920 --> 00:14:51,045
Ik moest ze uit het water halen...
172
00:14:51,200 --> 00:14:54,760
dus kleedde ik me uit
tot m'n onderbroek.
173
00:14:56,160 --> 00:14:59,880
Ik weet nog dat we 400 meter
van de reactor waren.
174
00:15:02,880 --> 00:15:05,380
Net toen we die twee
wilden arresteren...
175
00:15:07,200 --> 00:15:13,000
hoorden we achter ons een knal.
We draaiden ons om en keken.
176
00:15:15,280 --> 00:15:17,240
Toen klonk er een tweede knal.
177
00:15:22,720 --> 00:15:27,000
Gerommel,
stof dat van het plafond dwarrelde.
178
00:15:27,160 --> 00:15:29,160
IGOR KIRSHENBAUM
REACTOROPERATOR
179
00:15:29,320 --> 00:15:30,760
Flikkerende lampen.
180
00:15:32,160 --> 00:15:34,440
De noodverlichting ging aan.
181
00:15:38,800 --> 00:15:42,120
Er wervelde een wolk boven ons.
182
00:15:43,120 --> 00:15:44,683
Het regende een soort as.
183
00:15:47,000 --> 00:15:48,880
Het stonk vreselijk.
184
00:15:51,640 --> 00:15:56,280
Op dat moment gingen
de waarschuwingslampen aan de muur...
185
00:15:56,440 --> 00:15:59,120
van groen naar rood.
186
00:16:02,920 --> 00:16:07,040
We reden 200 meter
en stopten voor de vierde reactor.
187
00:16:10,280 --> 00:16:13,480
Ik zei:
God, wat is er van het gebouw over?
188
00:16:13,640 --> 00:16:17,440
Het halve gebouw was verwoest.
189
00:16:23,040 --> 00:16:24,978
01.30 UUR - MELDKAMER BRANDWEER
190
00:16:25,120 --> 00:16:26,520
In Pripjat?
191
00:16:27,720 --> 00:16:32,480
Hallo? De derde en vierde reactor?
- Ja, reactoren drie en vier.
192
00:16:32,640 --> 00:16:35,760
Als gevolg van de explosie?
- Ja.
193
00:16:35,920 --> 00:16:39,170
Staat het dak in brand?
- Ja, het dak staat in brand.
194
00:16:40,600 --> 00:16:43,360
Er kwamen allerlei berichten binnen.
195
00:16:45,520 --> 00:16:48,960
Er werd iemand naar binnen gedragen
die brandwonden had.
196
00:16:49,120 --> 00:16:50,520
Het was Shashenok.
197
00:16:52,320 --> 00:16:55,315
Vladimir Shashenok,
die de turbines in de gaten hield...
198
00:16:55,440 --> 00:16:57,960
werd overspoeld
met radioactieve stoom.
199
00:16:59,720 --> 00:17:02,280
Hij was nat en kreunde.
200
00:17:04,240 --> 00:17:07,760
Hij werd weggedragen. En hij overleed.
201
00:17:10,400 --> 00:17:15,240
Dyatlov kwam binnen en zei:
Ik begrijp niet wat er gebeurd is.
202
00:17:17,080 --> 00:17:20,920
Er was ongetwijfeld verwarring
in de controlekamer.
203
00:17:21,080 --> 00:17:24,400
Ze wisten alleen dat er iets mis was,
maar niet wat.
204
00:17:26,840 --> 00:17:30,090
Ze geloofden niet
dat de reactor vernietigd kon zijn.
205
00:17:32,640 --> 00:17:38,560
De kerncentrale van Tsjernobyl lag
om een lange centrale gang,
206
00:17:38,720 --> 00:17:41,480
De vier reactoren stonden op een rij.
207
00:17:42,480 --> 00:17:45,480
Elke reactor had
z'n eigen controlekamer.
208
00:17:45,640 --> 00:17:49,360
En elke controlekamer werd
van de reactorhal gescheiden...
209
00:17:49,520 --> 00:17:52,760
door vele dikke betonnen muren.
210
00:17:54,400 --> 00:17:59,520
Reactor vier was verwoest, samen
met alle sensoren en apparatuur...
211
00:17:59,680 --> 00:18:04,720
die moesten doorgeven
wat er in de reactorkern gebeurde.
212
00:18:05,880 --> 00:18:08,720
Dus ze tastten volledig
in het duister.
213
00:18:08,880 --> 00:18:11,960
01.34 UUR - MELDKAMER BRANDWEER
KIEV, OEKRAÏNE
214
00:18:12,120 --> 00:18:15,275
Wat staat er in brand?
- Explosie in de derde reactor.
215
00:18:15,400 --> 00:18:19,200
In het hoofdgebouw,
tussen de derde en vierde reactor.
216
00:18:19,360 --> 00:18:21,520
Zijn er nog mensen binnen?
- Ja.
217
00:18:21,680 --> 00:18:25,920
Attentie, zet het hele korps in.
218
00:18:27,760 --> 00:18:30,760
PETRO KHMEL
BRANDWEERMAN
219
00:18:31,520 --> 00:18:33,120
We begonnen te rijden.
220
00:18:37,200 --> 00:18:41,240
Ik zag het vuur.
Het brandde als een kaars.
221
00:18:42,640 --> 00:18:47,440
Er was een lichtzuil
die recht omhoog schoot.
222
00:18:47,600 --> 00:18:50,120
PETRO SHAVREY
BRANDWEERMAN
223
00:18:50,280 --> 00:18:56,280
De brandweerlieden hadden zoiets
nog nooit gezien.
224
00:18:56,440 --> 00:18:59,160
Die vreemde gloed van de kernsmelting.
225
00:19:01,600 --> 00:19:04,600
We reden over de brug
en ik zag een gloed.
226
00:19:05,840 --> 00:19:09,720
Yura Khylko zei:
Jongens, dit is eenrichtingsverkeer.
227
00:19:12,400 --> 00:19:14,080
Ik vroeg wat hij bedoelde.
228
00:19:14,240 --> 00:19:18,400
Hij zei: Zie je wat er gebeurt?
We halen het niet.
229
00:19:21,000 --> 00:19:23,795
Die brandweerlieden zetten
hun leven op het spel.
230
00:19:23,920 --> 00:19:27,233
Net als de brandweerlieden
bij het World Trade Center.
231
00:19:27,360 --> 00:19:30,548
Ze wisten waar ze aan begonnen,
maar deden het toch.
232
00:19:35,920 --> 00:19:41,160
Er was een grote, ronde, zwarte wolk.
233
00:19:44,120 --> 00:19:48,320
We moesten met het team
naar het dak van de vierde reactor.
234
00:19:49,560 --> 00:19:52,920
Het gebouw was verwoest.
235
00:19:56,880 --> 00:19:59,760
Hier lag beton, daar grafiet.
236
00:20:00,880 --> 00:20:03,280
Vuur, vlammen.
237
00:20:07,760 --> 00:20:12,040
Het moeilijkste was om de situatie
onder controle te krijgen.
238
00:20:12,200 --> 00:20:15,825
We wisten niet aan hoeveel straling
we werden blootgesteld.
239
00:20:25,240 --> 00:20:31,160
Straling als ongrijpbare, reukloze
en mogelijk dodelijke kracht...
240
00:20:31,320 --> 00:20:33,160
is de onzichtbare vijand.
241
00:20:35,120 --> 00:20:38,880
De engste en dodelijkste vorm
van straling zijn gammastralen.
242
00:20:39,040 --> 00:20:44,280
Die gaan door het lichaam
als kogels uit een machinegeweer.
243
00:20:44,440 --> 00:20:50,120
Ze verscheuren het lichaam
op celniveau en beschadigen het DNA.
244
00:20:50,280 --> 00:20:54,275
Ze kunnen fatale verwondingen
veroorzaken, zelfs van grote afstand.
245
00:20:54,400 --> 00:20:59,640
En ze laten zich alleen tegenhouden
door dikke platen lood...
246
00:20:59,800 --> 00:21:01,680
of enorme betonblokken.
247
00:21:04,080 --> 00:21:08,360
Direct na het ongeluk straalden
delen van de reactor...
248
00:21:08,520 --> 00:21:12,000
duizenden röntgen per uur uit.
249
00:21:12,160 --> 00:21:18,720
Een fatale dosis voor iedereen
die in de buurt stond.
250
00:21:20,800 --> 00:21:23,000
We hadden alleen maskers...
251
00:21:23,160 --> 00:21:28,120
om ons te beschermen tegen de rook.
Meer niet.
252
00:21:28,280 --> 00:21:31,520
Geen beschermende pakken
tegen radioactiviteit.
253
00:21:31,680 --> 00:21:33,880
02.27 UUR - MELDKAMER BRANDWEER
254
00:21:34,040 --> 00:21:36,715
Tienduizend m2 van het dak
staat al in brand.
255
00:21:36,840 --> 00:21:39,835
Als het dak afbrandt,
brandt de hele centrale af.
256
00:21:39,960 --> 00:21:42,520
De hele centrale,
alle vier de reactoren.
257
00:21:44,680 --> 00:21:49,160
We hebben 30 tot 40 eenheden gestuurd.
De hele regio is opgeroepen.
258
00:21:51,640 --> 00:21:53,680
Overal woedde brand.
259
00:21:54,680 --> 00:21:57,240
Ik klom het dak op.
260
00:21:59,200 --> 00:22:04,440
Ik zag dat het dak vol gaten zat.
Het was verwoest en trilde.
261
00:22:05,880 --> 00:22:08,400
Ze waren gewapend met water en schuim.
262
00:22:08,560 --> 00:22:11,920
Dat is wat je meeneemt
naar een industriebrand.
263
00:22:12,960 --> 00:22:14,520
Duisternis...
264
00:22:14,680 --> 00:22:18,680
rook, brandhaarden,
delen van het dak die instorten...
265
00:22:18,840 --> 00:22:21,080
en mannen bedekt met bitumen.
266
00:22:21,240 --> 00:22:24,640
Er was geen tijd om te praten
en rond te kijken.
267
00:22:26,480 --> 00:22:27,480
Was het eng?
268
00:22:27,640 --> 00:22:31,520
Hoe bedoel je, eng?
Ik moest snel handelen.
269
00:22:31,680 --> 00:22:36,760
Ze riepen: 'Waar zijn de slangen?'
Ik kon alleen aan hen denken.
270
00:22:36,920 --> 00:22:38,483
Niet aan hoe eng het was.
271
00:22:38,640 --> 00:22:42,320
'Breng de brandslangen, breng water.'
Hoe kon je bang zijn?
272
00:22:42,480 --> 00:22:46,280
De angst kwam later pas.
273
00:22:47,280 --> 00:22:50,160
03.26 UUR - MELDKAMER BRANDWEER
274
00:22:50,320 --> 00:22:52,800
Er is een gevaar.
275
00:22:52,960 --> 00:22:55,840
Er is een risico
op ernstige stralingsziekte.
276
00:22:59,800 --> 00:23:03,520
De stralingsvelden op de daken
van de reactorgebouwen...
277
00:23:03,680 --> 00:23:06,280
waren zo intens dat vrijwel meteen...
278
00:23:06,440 --> 00:23:10,560
brandweerlieden symptomen
van acute stralingsziekte vertoonden.
279
00:23:10,720 --> 00:23:13,800
Ze waren al aan het overgeven.
280
00:23:15,800 --> 00:23:20,040
Ze zeiden een voor een:
Petro, ik voel me rot.
281
00:23:20,200 --> 00:23:24,480
Ik stuurde ze naar beneden
en de ambulance nam ze mee.
282
00:23:28,120 --> 00:23:31,475
Mensen in de controlekamer begrepen
nog steeds niet helemaal...
283
00:23:31,600 --> 00:23:36,920
wat er precies was gebeurd,
zelfs uren na de explosie.
284
00:23:39,240 --> 00:23:42,280
Dyatlov kwam terug van nog een ronde.
285
00:23:43,440 --> 00:23:48,480
Hij zei op rustige toon:
Onnodig personeel moet weg.
286
00:23:48,640 --> 00:23:52,680
Later kwam Dyatlov weer bij me langs.
287
00:23:53,800 --> 00:23:58,160
Hij riep: Al het onnodig personeel
moet de controlekamer verlaten.
288
00:23:59,560 --> 00:24:02,685
Twintig minuten later arriveerde
de hoofdingenieur.
289
00:24:04,000 --> 00:24:07,400
Hij eiste dat er water
naar de reactor werd gebracht.
290
00:24:09,320 --> 00:24:14,720
De reactor kreeg geen koelwater.
Dat zou een kernsmelting veroorzaken.
291
00:24:14,880 --> 00:24:20,760
Het werd dus een noodzaak
om water in de reactor te krijgen
292
00:24:21,760 --> 00:24:26,640
Maar de kleppen van het koelsysteem
moesten handmatig worden gekeerd.
293
00:24:29,680 --> 00:24:32,315
Akimov en Toptunov verlieten
de controlekamer...
294
00:24:32,440 --> 00:24:34,640
om kranen open te zetten...
295
00:24:34,800 --> 00:24:37,800
en de reactor
op andere wijze te koelen.
296
00:24:40,240 --> 00:24:44,720
Ze waren daar heel lang,
in die hevige gammastraling.
297
00:24:46,080 --> 00:24:49,520
Ze beseften niet dat wat ze deden
tijdverspilling was.
298
00:24:52,160 --> 00:24:57,840
Helaas was de reactor al vernietigd
en konden ze niets meer doen.
299
00:25:00,560 --> 00:25:05,400
Akimov en Toptunov waren blootgesteld
aan een dodelijke dosis straling.
300
00:25:06,760 --> 00:25:08,920
Ze stierven een paar weken later.
301
00:25:11,880 --> 00:25:14,943
Ze offerden hun leven op
om te doen wat ze konden.
302
00:25:18,760 --> 00:25:24,920
Als Dyatlov me niet had weggestuurd,
was mij hetzelfde overkomen.
303
00:25:26,680 --> 00:25:31,200
Ik kan dus zeggen
dat Dyatlov m'n leven heeft gered.
304
00:25:36,480 --> 00:25:38,640
Op de ochtend van 26 april...
305
00:25:38,800 --> 00:25:43,560
was het vuur op het dak
van de reactor geblust.
306
00:25:45,120 --> 00:25:49,355
De brandweer had reactorgebouw drie
en de rest van het complex gered.
307
00:25:49,480 --> 00:25:52,195
Ik heb veel bewondering
voor die brandweerlieden.
308
00:25:52,320 --> 00:25:55,800
Velen van hen stierven
in de dagen en weken daarna.
309
00:25:59,120 --> 00:26:04,760
07.00 UUR
5,5 UUR NA HET ONGELUK
310
00:26:07,960 --> 00:26:12,680
Om 07.00 uur was het alarm afgegaan.
311
00:26:14,280 --> 00:26:19,000
Iedereen was van het dak gekomen.
312
00:26:19,160 --> 00:26:24,440
Eerst was ik opgelucht.
Maar toen begon het.
313
00:26:25,440 --> 00:26:29,600
Ik had al ernstige brandwonden
op m'n benen.
314
00:26:29,760 --> 00:26:33,280
Ineens voelde ik me heel slecht.
Toen viel ik flauw.
315
00:26:33,440 --> 00:26:38,840
Toen ik wakker werd...
316
00:26:39,000 --> 00:26:42,280
lag ik al in het ziekenhuis
van Pripjat.
317
00:26:43,960 --> 00:26:47,355
Van de brandweerlieden die op het dak
van reactor drie waren...
318
00:26:47,480 --> 00:26:51,195
werden meerdere blootgesteld
aan een dodelijke dosis straling.
319
00:26:51,320 --> 00:26:53,360
We voelden ons vreselijk.
320
00:26:53,520 --> 00:26:56,560
We controleerden constant
of iedereen nog leefde.
321
00:26:57,600 --> 00:26:59,560
Deze lag hier, die daar.
322
00:27:00,800 --> 00:27:04,320
De brandweerlieden
die er als eerste waren...
323
00:27:05,520 --> 00:27:09,200
hadden een huid als geroosterd vlees.
324
00:27:24,240 --> 00:27:27,875
Het beschermende schild van de reactor
was twee of drie meter dik...
325
00:27:28,000 --> 00:27:31,240
en woog ruim 2000 ton.
326
00:27:31,400 --> 00:27:34,760
Dat hele ding werd 100 meter
de lucht in geblazen.
327
00:27:36,160 --> 00:27:37,520
Tweeduizend ton.
328
00:27:37,680 --> 00:27:41,840
De hoeveelheid energie die vrijkwam,
was indrukwekkend.
329
00:27:45,080 --> 00:27:50,440
Honderdzesentachtig brandweerlieden
blusten alles...
330
00:27:50,600 --> 00:27:55,480
op de daken van het reactorgebouw
en op het terrein.
331
00:27:56,480 --> 00:28:00,080
Maar iets bleef branden.
332
00:28:02,600 --> 00:28:06,320
De brand in de reactorkern was
niet gedoofd.
333
00:28:06,480 --> 00:28:10,520
Dat was een veel hetere brand
en veel moeilijker te bestrijden.
334
00:28:11,960 --> 00:28:16,400
Al dat radioactieve materiaal kwam
via de rookpluimen omhoog...
335
00:28:16,560 --> 00:28:18,475
waarna het over het terrein ging...
336
00:28:18,600 --> 00:28:22,800
en uiteindelijk naar andere landen
en plekken over de hele wereld.
337
00:28:24,120 --> 00:28:29,160
Je hebt het over
een ongekende hoeveelheid straling...
338
00:28:29,320 --> 00:28:31,240
recht de lucht in.
339
00:28:31,400 --> 00:28:33,040
Elke minuut, elk uur...
340
00:28:33,200 --> 00:28:38,120
bleef het grote hoeveelheden
radioactieve deeltjes regenen.
341
00:28:41,600 --> 00:28:43,835
De dichtstbijzijnde stad was
Pripjat...
342
00:28:43,960 --> 00:28:47,800
op drie kilometer
van de kerncentrale van Tsjernobyl.
343
00:28:48,880 --> 00:28:51,275
Er kwam die ochtend geen
officieel bericht...
344
00:28:51,400 --> 00:28:54,160
dat er een ongeluk had
plaatsgevonden.
345
00:28:55,240 --> 00:29:01,720
De inwoners van Pripjat deden hun ding
zoal altijd op een mooie lenteochtend.
346
00:29:04,120 --> 00:29:07,800
Niemand vertelde ze
dat ze in levensgevaar waren.
347
00:29:11,200 --> 00:29:17,200
Ons appartement was twee kilometer
van de centrale, dus heel dichtbij.
348
00:29:20,000 --> 00:29:23,480
In 1986 was ik acht jaar.
349
00:29:23,640 --> 00:29:27,800
OLENA MOKHNYK
INWONER VAN PRIPYAT
350
00:29:29,480 --> 00:29:33,760
Pripjat was gebouwd
voor de kerncentrale.
351
00:29:35,400 --> 00:29:38,400
Het was een vrolijke stad.
352
00:29:38,560 --> 00:29:42,400
Veel kinderen, veel bloemen.
353
00:29:44,280 --> 00:29:47,280
Er waren veel rozen geplant.
354
00:29:48,040 --> 00:29:51,760
Daar werd ik voor gefotografeerd
voor de stadsbrochure.
355
00:29:58,040 --> 00:30:02,760
Ik was de hoofdarchitect
van de stad Pripjat.
356
00:30:05,480 --> 00:30:09,200
MARIA PROTSENKO
HOOFDARCHITECT VAN PRIPJAT
357
00:30:09,360 --> 00:30:14,640
Ik moest de stad ontwikkelen
voor de toekomst.
358
00:30:19,600 --> 00:30:23,440
De meeste inwoners waren jong.
359
00:30:23,600 --> 00:30:26,880
De gemiddelde leeftijd was 27.
360
00:30:28,240 --> 00:30:31,600
Wat verwacht je
als er veel jonge mensen zijn?
361
00:30:31,760 --> 00:30:35,840
Veel liefde en dus veel kinderen.
362
00:30:41,160 --> 00:30:47,200
08.30 UUR
7 UUR NA HET ONGELUK
363
00:30:50,440 --> 00:30:54,760
We werden normaal wakker
en gingen naar school.
364
00:30:57,040 --> 00:30:59,435
Sovjetscholen waren open
op zaterdagochtend.
365
00:30:59,560 --> 00:31:04,720
Alle aanwezigen werden blootgesteld
aan radioactieve straling.
366
00:31:07,720 --> 00:31:10,640
Voor het ongeluk werd er
nooit gesproken...
367
00:31:10,800 --> 00:31:12,960
over veiligheidsmaatregelen.
368
00:31:13,120 --> 00:31:16,560
De kerncentrale werd gezien
als volkomen veilig.
369
00:31:16,720 --> 00:31:21,360
Niemand stond erbij stil
dat er iets gevaarlijks kon gebeuren.
370
00:31:29,880 --> 00:31:33,480
Op school was er helemaal
geen sprake van paniek.
371
00:31:33,640 --> 00:31:36,760
De docent gaf ons jodiumpillen.
372
00:31:37,760 --> 00:31:40,840
Die moesten we innemen.
373
00:31:41,000 --> 00:31:44,640
Er was geen goede verklaring
voor het wat en waarom.
374
00:31:47,240 --> 00:31:50,520
We gingen naar het toilet
en gooiden ze weg.
375
00:31:50,680 --> 00:31:54,480
Waarom zouden we pillen slikken?
Dat is niet leuk.
376
00:31:55,480 --> 00:32:00,840
We mochten eerder weg,
maar moesten direct naar huis toe.
377
00:32:01,000 --> 00:32:07,240
Het was lente, dus mooi weer.
We waren blij. Hoera, geen school.
378
00:32:15,040 --> 00:32:20,800
09.00 UUR
7,5 UUR NA HET ONGELUK
379
00:32:22,840 --> 00:32:26,280
Rond 09.00 uur op zaterdagochtend...
380
00:32:26,440 --> 00:32:29,120
werden lokale functionarissen
opgeroepen.
381
00:32:29,280 --> 00:32:33,840
Er werd uitgelegd dat iedereen gewoon
z'n gang moest blijven gaan...
382
00:32:34,000 --> 00:32:37,160
en dat er geen paniek mocht uitbreken.
383
00:32:40,720 --> 00:32:42,800
We kwamen die dag bijeen...
384
00:32:42,960 --> 00:32:46,720
en kregen officieel te horen
dat er een ongeluk was gebeurd.
385
00:32:48,280 --> 00:32:53,880
Iemand vroeg
hoe gevaarlijk het in de stad was.
386
00:32:54,040 --> 00:32:57,160
Niemand zei iets
over stralingsniveaus.
387
00:33:01,520 --> 00:33:07,480
Er werden stralingsmetingen verricht
door Sovjettroepen door de hele stad.
388
00:33:09,200 --> 00:33:12,400
Ik vroeg ze:
Hoe zijn de niveaus daar?
389
00:33:13,400 --> 00:33:16,240
Ze zeiden: Prima.
390
00:33:20,120 --> 00:33:24,760
Op filmbeelden
van 26 en 27 april in Pripjat...
391
00:33:24,920 --> 00:33:29,800
zijn heldere witte flitsen te zien,
mogelijk door de straling.
392
00:33:35,240 --> 00:33:41,840
Het waren militairen.
Ze wisten dat ze niet mochten praten.
393
00:33:42,000 --> 00:33:47,280
Mensen ontwikkelden
die gewoonte in hun jeugd...
394
00:33:47,440 --> 00:33:52,240
in de tijd van Stalin,
om hun mond te houden.
395
00:33:54,920 --> 00:33:58,915
De Sovjet-autoriteiten wilden alles
wat in Tsjernobyl gebeurd was...
396
00:33:59,040 --> 00:34:01,160
zo stil mogelijk houden.
397
00:34:02,280 --> 00:34:05,400
De wegen rondom de stad Pripjat
werden afgezet.
398
00:34:05,560 --> 00:34:09,080
En al snel sloot de KGB
alle telefoonlijnen af...
399
00:34:09,240 --> 00:34:11,920
zodat niemand kon bellen.
400
00:34:13,320 --> 00:34:17,400
De Sovjets probeerden elk probleem
in de doofpot te stoppen...
401
00:34:17,560 --> 00:34:20,440
tot ze een oplossing hadden bedacht.
402
00:34:23,640 --> 00:34:28,200
Toen de omvang van de ramp
steeds duidelijker werd...
403
00:34:28,360 --> 00:34:31,800
werd de verantwoordelijkheid
naar Moskou overgedragen.
404
00:34:37,440 --> 00:34:42,320
Het Centraal Comité in Moskou
vergaderde non-stop.
405
00:34:42,480 --> 00:34:45,720
Er werd een overheidscommissie
samengesteld.
406
00:34:48,400 --> 00:34:51,560
Het was toen
een supergeheim onderwerp.
407
00:34:53,440 --> 00:34:56,680
VOORMALIG MINISTER VAN ENERGIE
OEKRAÏNE
408
00:34:57,680 --> 00:35:04,600
Alles wat met kernenergie te maken
had, werd niet openbaar gemaakt.
409
00:35:06,160 --> 00:35:08,035
Skliarov was een hoge minister...
410
00:35:08,160 --> 00:35:12,720
die verantwoording aflegde aan het
hoofd van de Communistische Partij.
411
00:35:12,880 --> 00:35:16,395
Hij zat bij de eerste groep
hoge regeringscommissarissen...
412
00:35:16,520 --> 00:35:19,200
die moest uitzoeken
wat er was gebeurd.
413
00:35:19,360 --> 00:35:22,880
En die de gevolgen moest opruimen.
414
00:35:24,160 --> 00:35:27,520
Ik woonde alle vergaderingen bij.
415
00:35:28,920 --> 00:35:32,640
In Pripjat werd ik begroet
door m'n staatssecretaris.
416
00:35:34,400 --> 00:35:36,640
We reden naar reactor vier.
417
00:35:38,920 --> 00:35:42,200
Ik kon m'n ogen niet geloven.
418
00:35:43,960 --> 00:35:47,120
Het was alsof iemand
m'n hart samenkneep.
419
00:35:47,280 --> 00:35:48,680
Ik verstijfde.
420
00:35:49,440 --> 00:35:55,360
02.00 UUR
12,5 UUR NA HET ONGELUK
421
00:35:57,120 --> 00:35:59,280
Als je naar 14.00 uur gaat...
422
00:35:59,440 --> 00:36:02,840
is het ongelooflijk
wat het Sovjetopperbevel wist.
423
00:36:03,000 --> 00:36:07,960
Ze wisten dat de reactorkern
enorm veel straling...
424
00:36:08,120 --> 00:36:09,800
de atmosfeer in pompte.
425
00:36:09,960 --> 00:36:15,560
Ze wisten dat Pripjat
met die straling bestookt werd.
426
00:36:15,720 --> 00:36:19,400
Maar de inwoners van die regio werd
helemaal niets verteld.
427
00:36:26,400 --> 00:36:32,240
Het stadsbestuur zei tegen m'n moeder
dat er geen reden was voor paniek.
428
00:36:32,400 --> 00:36:35,838
Dat alles gewoon door moest gaan,
inclusief de bruiloft.
429
00:36:39,880 --> 00:36:43,400
IRYNA EN SERGIY LOBANOV
INWONERS VAN PRIPJAT
430
00:36:46,760 --> 00:36:51,920
Ik werd verliefd op Iryna
toen ik haar op het plein zag.
431
00:36:52,080 --> 00:36:54,705
Ik was onder de indruk
van haar schoonheid.
432
00:36:58,440 --> 00:37:02,960
Ik vroeg haar diezelfde avond
ten huwelijk.
433
00:37:04,440 --> 00:37:09,480
De trouwceremonie stond gepland
om 14.00 uur.
434
00:37:11,760 --> 00:37:16,000
Het was de laatste bruiloft
in Pripjat.
435
00:37:21,000 --> 00:37:26,560
17.00 UUR
15,5 UUR NA HET ONGELUK
436
00:37:27,640 --> 00:37:30,400
KANTOOR VAN HET STADSBESTUUR
VAN PRIPYAT
437
00:37:30,560 --> 00:37:35,280
Op de middag van de 26e kwamen
de leden van het stadbestuur aan...
438
00:37:35,440 --> 00:37:38,253
totaal onvoorbereid
op wat ze daar aantroffen.
439
00:37:40,840 --> 00:37:44,315
We kwamen bijeen in het kantoor
van de gemeentesecretaris.
440
00:37:44,440 --> 00:37:50,280
Het verbaasde me
dat er geen specialisten bij waren...
441
00:37:50,440 --> 00:37:54,480
die dit snel en overtuigend
konden oplossen.
442
00:37:56,080 --> 00:38:00,560
Er was geen enkele nucleair specialist
bij betrokken.
443
00:38:02,480 --> 00:38:08,240
Er was sprake van discommunicatie
tussen Moskou en de rampplek.
444
00:38:08,400 --> 00:38:11,280
Er was weinig eerlijkheid
en veel wrijving.
445
00:38:11,440 --> 00:38:14,640
Dat had zeker invloed
op de eerste reacties.
446
00:38:14,800 --> 00:38:20,000
Het was zichtbaar
in de trage evacuatie van de steden.
447
00:38:21,280 --> 00:38:24,195
Er werd binnen de overheidscommissie
gediscussieerd...
448
00:38:24,320 --> 00:38:27,355
of de inwoners van Pripjat wel
of niet moesten evacueren.
449
00:38:27,480 --> 00:38:30,760
Puur gebaseerd op hun behoefte
aan geheimhouding.
450
00:38:30,920 --> 00:38:33,755
Ze wilden niet dat nieuws
over de ramp uitlekte...
451
00:38:33,880 --> 00:38:37,680
of dat bekend werd
dat inwoners het gebied verlieten.
452
00:38:40,080 --> 00:38:45,560
Er was nergens aan te merken dat
zo'n grote ramp had plaatsgevonden.
453
00:38:46,600 --> 00:38:48,680
Het leven was volkomen normaal.
454
00:38:51,400 --> 00:38:55,240
Iemand vierde een bruiloft.
Dat zag ik ergens.
455
00:38:55,400 --> 00:39:00,760
18.00 UUR
16,5 UUR NA HET ONGELUK
456
00:39:07,360 --> 00:39:09,173
We spraken onze geloften uit.
457
00:39:11,720 --> 00:39:14,920
En werden man en vrouw.
458
00:39:20,520 --> 00:39:24,960
We dansten onze eerste dans
als getrouwd stel, een wals.
459
00:39:30,360 --> 00:39:35,600
Tijdens het eten hadden mensen het
alleen maar over de kerncentrale.
460
00:39:39,920 --> 00:39:44,240
Naarmate de dag vorderde, werd
de straling in Pripjat steeds erger.
461
00:39:44,400 --> 00:39:50,880
Tegen de avond waren
de stralingsmetingen extreem hoog.
462
00:39:53,000 --> 00:39:58,200
De mensen in de stad kregen te horen
dat er iets was gebeurd.
463
00:39:58,360 --> 00:40:03,360
Maar de omvang van het ongeluk was
voor niemand duidelijk.
464
00:40:06,840 --> 00:40:13,360
We gingen naar het appartement.
Moe, maar gelukkig.
465
00:40:16,200 --> 00:40:22,920
M'n boeket rozen was verwelkt.
Het was alsof ze verbrand waren.
466
00:40:27,960 --> 00:40:31,000
Ik legde de rozen in bad...
467
00:40:31,160 --> 00:40:34,480
omdat ik dacht dat ze weer
tot leven konden komen.
468
00:40:36,080 --> 00:40:40,320
Zaterdagavond begon
de gemeenteraad van Pripjat zelf...
469
00:40:40,480 --> 00:40:45,800
voorbereidingen te treffen
voor een eventuele evacuatie.
470
00:40:47,480 --> 00:40:51,760
Toen we het uitrekenden,
kwamen we erachter...
471
00:40:51,920 --> 00:40:56,680
dat we bijna 1500 bussen
naar Pripjat moesten halen.
472
00:40:58,360 --> 00:41:02,320
Stel je eens voor
hoeveel werk dat was.
473
00:41:03,560 --> 00:41:08,720
Ze gingen op zoek naar elke bus
die direct kon komen.
474
00:41:09,720 --> 00:41:12,283
Achteraf moet je dat
indrukwekkend vinden.
475
00:41:14,480 --> 00:41:17,760
Ooggetuigen die het konvooi zagen...
476
00:41:17,920 --> 00:41:21,760
zeiden dat het
een paar kilometer lang was.
477
00:41:23,400 --> 00:41:27,235
Zaterdagavond weigerde het hoofd van
de overheidscommissie nog steeds...
478
00:41:27,360 --> 00:41:32,440
een evacuatie goed te keuren
of de bevolking te informeren.
479
00:41:32,600 --> 00:41:35,760
Zelfs toen honderden bussen
werden ontboden...
480
00:41:35,920 --> 00:41:38,960
bleef het merendeel
van de bevolking thuis...
481
00:41:39,120 --> 00:41:41,880
om te horen wat er ging gebeuren.
482
00:41:43,920 --> 00:41:48,720
Alleen radiocommunicatie was mogelijk,
dus we waren volledig afgezonderd.
483
00:41:52,320 --> 00:41:57,680
Ik weet nog
dat de kerncentrale er vreemd uitzag.
484
00:41:57,840 --> 00:42:00,435
Ik vroeg aan m'n moeder
of hij in brand stond.
485
00:42:00,560 --> 00:42:05,280
Ze reageerde nogal bruusk
en zei dat ik m'n mond moest houden.
486
00:42:07,040 --> 00:42:10,840
Toen begreep ik dat er echt
iets aan de hand was.
487
00:42:11,000 --> 00:42:15,360
Maar we gingen gewoon naar bed,
alsof het een normale avond was.
488
00:42:21,920 --> 00:42:25,640
De Sovjets verwachtten het verhaal
geheim te kunnen houden.
489
00:42:25,800 --> 00:42:28,880
Ook al had er een kernsmelting
plaatsgevonden.
490
00:42:29,960 --> 00:42:34,640
De Sovjets hadden te maken
met een kernramp van ongekende omvang.
491
00:42:34,800 --> 00:42:36,960
Daar moesten ze iets mee.
492
00:42:37,120 --> 00:42:40,080
Duizenden arbeiders kregen te horen...
493
00:42:40,240 --> 00:42:44,480
dat ze met hun werk helden
van de Sovjet-Unie zouden zijn.
494
00:42:44,640 --> 00:42:49,840
Het radioactieve materiaal kon
in het grondwater terechtkomen.
495
00:42:50,000 --> 00:42:55,200
Dat zou de landbouw
decennialang geruïneerd hebben.
496
00:42:57,280 --> 00:42:59,675
We zagen allerlei
wanhopige maatregelen.
497
00:42:59,800 --> 00:43:03,720
Mijnwerkers moesten een tunnel
onder de reactor graven.
498
00:43:03,880 --> 00:43:10,240
Helikopterpiloten werd gevraagd
radioactieve wolken in te vliegen...
499
00:43:10,400 --> 00:43:13,920
om de gevolgen
van de explosie te beperken.
500
00:43:16,320 --> 00:43:18,555
Omdat de reactorkern nog
in brand stond...
501
00:43:18,680 --> 00:43:24,120
stegen radioactieve rookpluimen op
in de atmosfeer.
502
00:43:24,280 --> 00:43:27,040
Dit was een bedreiging
voor de hele planeet.
503
00:43:27,200 --> 00:43:29,700
Ondertiteld door:
Marleen Kerssens-Gimpel
43279
Can't find what you're looking for?
Get subtitles in any language from opensubtitles.com, and translate them here.
Afrikaans
Akan
Albanian
Amharic
Arabic
Armenian
Azerbaijani
Basque
Belarusian
Bemba
Bengali
Bihari
Bosnian
Breton
Cambodian
Catalan
Cebuano
Cherokee
Chichewa
Chinese (Simplified)
Chinese (Traditional)
Corsican
Croatian
Czech
Danish
Dutch
Esperanto
Estonian
Faroese
Finnish
Galician
Georgian
German
Greek
Guarani
Haitian Creole
Hausa
Hawaiian
Hebrew
Hmong
Hungarian
Icelandic
Indonesian
Irish
Italian
Japanese
Kazakh
Kinyarwanda
Kirundi
Kongo
Korean
Krio (Sierra Leone)
Kurdish
Kyrgyz
Laothian
Latin
Latvian
Lithuanian
Luganda
Luo
Luxembourgish
Macedonian
Malagasy
Malay
Maltese
Maori
Mauritian Creole
Moldavian
Mongolian
Myanmar (Burmese)
Montenegrin
Nepali
Norwegian
Pashto
Persian
Polish
Portuguese (Brazil)
Portuguese (Portugal)
Quechua
Romanian
Romansh
Russian
Samoan
Scots Gaelic
Serbo-Croatian
Sesotho
Setswana
Seychellois Creole
Shona
Sindhi
Sinhalese
Slovak
Slovenian
Somali
Spanish
Swedish
Tajik
Thai
Tigrinya
Tonga
Turkish
Turkmen
Ukrainian
Uzbek
Vietnamese
Welsh
Wolof