Original subtitles

dit programma bevat naaktheid en legt de cultuur van stammen vast

waaronder het doden en eten van wilde dieren

Kijk, daar is hij.

Ze zitten verscholen tussen de bladeren. Dat is het probleem.

Geef me de blaaspijp, dan probeer ik het.

Zo gaat dat als je in de jungle filmt.

Ik ben Ed Stafford. Als ontdekkingsreiziger en survivalist...

is het mijn werk om me door de wildernis te banen.

Ik ben nooit echt volwassen geworden. Kijk eens.

Dus nu...

Klaar, jongens?

...heb ik mezelf de missie gegeven...

om te ontdekken hoe andere culturen...

omgaan met het rommelige concept van volwassen worden.

In de moderne wereld zijn velen hun identiteitsbesef kwijtgeraakt.

Door mezelf onder te dompelen in vaak heftige overgangsrites...

wil ik ontdekken hoe ze ons betere leden van de gemeenschap maken.

Ik heb nog nooit in m'n leven zo ontzettend veel pijn geleden.

Door met ze mee te doen, hoop ik een beter mens te worden.

Het is geweldig dat je er bent.

Misschien word ik wel volwassen. Expelliarmus.

Hij wil dat ik nu ga.

Ik hoop zo m'n eigen overgangsrite te voltooien.

Klaar, jongens?

Daar gaan we.

Ik ben op weg naar het Waorani-volk. Ik ben enorm gefascineerd door ze.

Ze hebben vrijwel geen enkel besef van tijd.

Ze leven volledig in het hier en nu.

Het Waorani-dorp Bameno ligt diep in het regenwoud in Ecuador.

Ik ben al twee dagen onderweg en dit is het laatste deel van m'n reis.

Een vlucht van twee uur naar het hart van het Amazonewoud.

Je komt er alleen per vliegtuig of na een boottocht van drie dagen.

Ik hou het wel bij een vliegtuig.

Voor hun overgangsrite worden hun vaardigheden als jager getest.

Ze gebruiken twee wapens: de blaaspijp en de speer.

Ik heb een week om ze onder de knie te krijgen.

Wat een hobbelige landingsbaan.

Jemig. De dorpelingen zijn naar buiten gekomen om me te begroeten.

Goed, laten we gedag zeggen.

het is een eer om je te verwelkomen wat een genot

Spreek je Spaans? Ja?

Ben jij Penti? Mijn naam is Ed.

Penti - dorpshoofd en krijger

Penti verwachtte me al. Ik had niet verwacht dat hij naakt zou zijn...

maar gezien de hitte is het gebrek aan kleding logisch.

Dit is Tepeña. - Tepeña.

Tepeña - zoon van het dorpshoofd en krijgerstrainer

Leuk je te ontmoeten. Ed. - Davoto.

Davoto?

Davoto - vrouw van het dorpshoofd baas van de vrouwen

Leuk je te ontmoeten. Oké, we gaan.

Sommige Waorani schijnen geen fan te zijn van bezoekers van buitenaf.

Hopelijk schieten ze geen pijltjes op me, maar tot nu toe gaat alles goed.

Ik begrijp dat jullie overgangsrite een jacht is, nietwaar?

Ik word zo op de proef gesteld in de jungle.

Dan kan ik ze wat beter leren kennen en ontdekken hoe belangrijk jagen is.

Als een kind negen jaar oud is...

leren we hem al jagen.

Hij moet later jagen om voor z'n vrouw te zorgen.

Hij zal voor vlees moeten zorgen.

We jagen om aan het eten te komen dat ons in leven houdt.

We kopen geen dingen, zoals ze in de stad doen.

Als je niet jaagt, heb je niets te eten.

Kan ik met de jongens gaan trainen?

Ja. - Geweldig, bedankt.

Zo begin ik mijn reis om te leren jagen.

Ik heb er zin in.

dag één

De jongens beginnen met blaaspijpen en later pas met speren.

Ze moeten bewijzen dat ze bekwame jagers zijn...

door een indrukwekkende prooi mee te nemen.

Deze jongens worden nog getraind.

De training van Sivo zit er al bijna op.

Sivo - lacht veel

Twee van de drie hebben nog nooit een aap gedood.

Silba - stil Adrián - druk

Ze hebben enkel vogeltjes gedood en zitten in hetzelfde schuitje als ik.

Krijgen de beste jagers ook de beste vrouwen?

Ja. - Werkt het zo?

Ja.

Deze jongens doorkruisen de jungle met het grootste gemak.

Ik heb het gevoel dat ik me er met veel lawaai een weg doorheen baan.

Door de jungle lopen met een blaaspijp is niet makkelijk.

Ze laten het er simpel uitzien, maar al die ranken maken het erg moeilijk.

Die van mij blijft werkelijk overal aan haken.

Ik dacht eerst dat het een aap was, maar ze proberen ze te lokken.

Bahi - ervaren jager

Ik hoor iets. - Ja, kijk boven je.

Er zijn hier zeker apen geweest.

Ze jagen al duizenden jaren op apen en het is duurzaam.

Het stikt hier van de apen. Daarom heeft het jagen geen impact.

Sivo, kun je een aap nadoen?

Adrián, kun jij een aap nadoen?

Kun je me dat leren?

Adem je in? - Ja.

Ze zijn niet allemaal even ervaren. Leeftijd lijkt er niet toe te doen.

Adrián kan heel goed apen nadoen. Hij schaamt zich niet, want hij is jong.

Silba schaamt zich er ietwat voor.

Sivo heeft de meeste ervaring en is er heel bedreven in.

Ik ben 49 en bak er helemaal niks van. Het is beschamend.

Je moet met een blaaspijp leren schieten.

Schiet een pijltje omhoog. We gaan oefenen.

De Waorani-jongens leren al vroeg blaaspijpen te gebruiken.

Ik heb nog heel wat in te halen.

Het is echt een enorm ding, hè?

M'n tubakunsten komen nu vast goed van pas.

Niet slecht. Je kunt wel een grote brulaap doden.

Dat is een curare-rank. - Die gebruiken we als gif.

Deze rank produceert het gif voor hun pijltjes.

Daardoor vallen de apen uit de bomen.

Als het gif in het lichaam van de aap komt...

wordt het verspreid door de bloedvaten.

Als het het hart van het dier bereikt, gaat het dood.

Prachtig, nietwaar?

Deze jungle kan verdwijnen...

dus ik zorg er goed voor, zoals onze voorouders ooit ook deden.

We nemen de rank mee naar het dorp. Morgen gaan we dodelijk gif maken.

Het is top dat hun overgangsrite verweven is met hun levensstijl.

Ze zijn opgegroeid in de jungle.

Ze hebben al deze informatie elke dag van hun leven te horen gekregen.

Ze ontwikkelen vaardigheden die van waarde zijn voor de gemeenschap.

Het is m'n eerste avond hier en het dorp wil me officieel verwelkomen.

Ga maar in de hangmat liggen. - Bedankt.

Gegroet. - Gegroet.

Bedankt.

Alles? Drinken, oké.

Zo zongen onze voorouders ook.

onze broeders zijn gearriveerd

ze komen van ver en zijn gearriveerd verwelkom ze

Ik doe wel mee, ja.

's Lands wijs...

in de takken fluit de manakin

Ik snap het niet helemaal, want ik begrijp niet wat ze zeggen.

Ik voel me vooral welkom.

mooi zingen

Oké, we gaan naast elkaar zitten.

Bedankt voor jullie warme welkom.

Veel mensen willen dit gebied innemen.

Daarom willen we dit oerwoud en deze dieren verdedigen.

We leiden een vredig leven.

We leren onze kinderen door de jungle te navigeren...

welke dieren ze kunnen vangen en wat ze in leven kan houden.

Penti wilde vooral overbrengen...

dat hij in de voetsporen van z'n voorouders wil treden.

Ze willen hun levenswijze behouden.

M'n zoon is ook aan het leren voor de toekomst.

Heb jij ook kinderen? - Nee, nog niet.

Heb je een vrouw? Nog niet.

Hoe oud ben je? - Ik ben 36.

Ik heb m'n vrouw ontmoet toen ik 40 was, dus er is nog tijd.

Ja. - Er is nog tijd.

Ik ben op zoek.

Het blijft lastig. Met hoeveel man zijn jullie?

Ongeveer 150.

150? Er is dus niet veel keus. - Nee.

Hier staat een traditioneel huis...

en recht voor me zie ik een basketbalveld gemaakt van beton.

Het is een enorm contrast, maar we leven in de moderne wereld.

Veel mannen hebben ondertussen een broek aangetrokken...

en de vrouwen hebben nu topjes aan.

Ze wilden gewoon laten zien dat ze tradities hebben...

maar ze zijn op zoek naar een balans.

Ze willen hun gewoontes behouden, maar toch de moderne wereld omarmen.

Het is nu 5.45 uur.

Iedereen begint langzaam wakker te worden.

Dat was me het nachtje wel.

Ik heb nog nooit zo veel scheten, gespuug en gehoest gehoord.

Volgens mij heb ik zo'n vier uur geslapen.

Doet me denken aan de kostschool.

dag drie

Mijn hemel. Moet je zien.

Het is een tapir.

Dat had ik niet verwacht. Een tamme tapir.

O, nee. De camera beslaat helemaal.

Het regent pijpenstelen.

Zo gaat dat als je in de jungle filmt.

Als het regent, rusten we.

Wat een fijne kijk op het leven, nietwaar?

Er is hier zo veel vrijheid.

Hierdoor hebben ze meer tijd met hun vrouw en kinderen.

Tijd om te kletsen, grappen te maken en voor elkaar te zorgen.

Voor zover ik kan zien, wordt er overal gelachen.

Dat zie je gewoon niet meer vaak in de westerse maatschappij.

Penti, wat doe je? - Ik rook de pijltjes met zwarte rook.

Zo worden ze heel sterk.

Ik ben de pijltjes aan het harden met vuur.

Ik ben doodsbang dat alles zo in de hens vliegt.

Hij is uren bezig geweest met het kerven van die pijltjes.

Is dit het gif? - Ja.

Ik ben de vloeistof aan het vormen.

Zo, in een cirkelbeweging.

Van de ene kant naar de andere, tot het een romige vloeistof wordt.

Het neurotoxine verlamt z'n slachtoffers, waardoor ze stikken.

Dit gif wordt gebruikt om apen te doden.

Als ik zo'n pijltje in m'n arm steek, ben ik op slag dood.

Ik voel me net Doornroosje.

Prik je vinger niet.

Het is een bizarre gedachte dat deze stokjes onder het gif zitten.

Ik probeer deze rite in een paar dagen tijd te voltooien...

terwijl de Waorani daar jaren aan werken. Dit is behoorlijk link.

Wat als je het drinkt? - Dan stopt je hart ermee.

Dus als je dit eet, ga je dood? - Dan ben je op slag dood.

Slechts 0,03 gram van dit gif is al dodelijk als het in je bloed komt.

Maar een beetje op m'n tong kan geen kwaad. Hoop ik.

Niet eten, alleen proeven en dan uitspugen.

Ik heb net een dodelijk gif geproefd. Het smaakt giftig.

Het heeft een zeer sterke smaak. Het is net accuzuur.

Dat kleine beetje op je tong wat je meteen weer uitspuugt...

is niet gevaarlijk. Dat hoop ik althans.

Als de kinderen gaan jagen...

doen de tienjarigen dit dan ook? - Ja.

Ze introduceren kinderen van tien...

aan iets wat levensbedreigend is.

Zo leren ze van jongs af aan al verantwoordelijkheid.

Dat hoort ook bij deze overgangsrite, nietwaar?

Je neemt afscheid van de zorgeloosheid van de jeugd...

en accepteert je nieuwe verantwoordelijkheden.

Kinderen moeten dit leren om hier te overleven.

Ze moeten deze risico's dus wel nemen. Bedankt.

De gifpijlen zijn klaar. Tijd om ze te testen.

Tepeña gebruikt een piranha-kaak met tanden om de pijl te markeren.

Zo creëert hij een breekpunt.

Als hij nu een aap raakt, breekt het pijltje af in z'n huid.

Zo komen er meer gifstoffen in de bloedbaan.

Kijk, daar is er een. - Het is een aap.

Er zitten een paar apen helemaal boven in deze boom.

Ze zijn erg moeilijk te zien vanaf hier.

Ze zitten verscholen tussen de bladeren. Dat is het probleem.

Toe maar, Sivo.

Daarom maken ze zo veel pijltjes. Ze hebben nog niet raak geschoten.

Ze zitten zo hoog in de bomen dat ze heel moeilijk te raken zijn.

Daar zit de aap.

Daar is hij. Zie je hem?

Geef eens, dan probeer ik het.

Heb je hem geraakt? - Ja, ik heb hem geraakt.

Kom op, Sivo, ga kijken.

Hij heeft er een geraakt. We wachten tot het gif gaat werken.

Sivo, wat is er gebeurd? - De aap ligt nog boven.

Wat kunnen we doen? Niets?

Ze kunnen de aap niet op de grond krijgen.

Het is een patstelling. Ik weet niet of die aap het gaat overleven.

De Waorani zouden nooit een leven verspillen.

Ze komen later terug om te zien of het dan wel lukt.

Voorlopig zijn de jongens en ik dus gezakt.

Terwijl wij met die aap bezig waren...

is Tepeña naar een andere groep apen gegaan die hij kon horen.

Hij is dus niet bij de groep.

We gaan terug naar de boot.

Iedereen lacht, iedereen is blij...

maar we gaan dus weer naar huis zonder eten.

Het dorp is afhankelijk van de jagers.

Niet alleen de overgangsrite staat op het spel.

Tepeña is terug en in tegenstelling tot ons heeft hij iets gedood.

Etenstijd.

Hoe heb je op die aap gejaagd?

Ik heb een half uur gerend. - Echt?

Tegen de tijd dat ik een pijltje kon pakken, was ik al doodmoe.

Ik hield m'n mond en schoot.

Toen had de aap me door en schoot ik nog eens. Dat was raak.

Eet maar.

Het heeft iedereen samengebracht. Het is een soort feestje.

Iedereen is nu meer ontspannen. Je ziet iedereen lachen.

Wat me het meeste opviel, was hoe trots Tepeña leek te zijn.

Z'n houding was opeens heel anders...

omdat hij voor de gemeenschap had gezorgd en geslaagd was.

Zo wordt je waarde bepaald in deze gemeenschap.

Als je een aap kunt vangen, dan willen ze dat je blijft.

Ik eet het nu, goed?

Het is een heel aparte smaak.

Het is meer het concept dat ik een aap aan het eten ben.

Daar heb ik nog het meeste moeite mee.

Het is controversieel om iets te eten wat op een mens lijkt.

Is aap het vlees dat jullie het meeste eten?

Ja, mijn grootouders aten het vroeger, dus wij nu ook.

Voor deze jongens is vlees vlees. Eten is eten.

Het is gewoon noodzakelijk voor ze.

Meer is er hier niet en ze doen het al eeuwen.

Laat hem de kop maar eens proeven. - Bedankt.

Ik snij het wel zodat het makkelijker te eten is.

Er wordt hier niks verspild. Davoto maakt de kop klaar. Bedankt.

Dat is al beter, zeg. - Hij lijkt het lekker te vinden.

Eten jullie de ogen? - Ja.

Ze willen graag dat ik alle delen van de aap probeer.

Hoe krijg ik hem eruit? - Laat mij maar.

Jij mag het andere oog. Eén, twee, drie.

Kijk hem eens. Zo doe je dat.

Alsof je een stuiterbal eet. Ik kom er maar niet doorheen.

Een ontploffende stuiterbal. Oogsap.

Laat hem de hersens proeven.

Gekoelde apenhersens.

Het is alsof je paté eet. Het is rijk van smaak en vettig.

Dat is een delicatesse. Dat is veruit het lekkerste stukje aap.

Heerlijk? - Heerlijk.

Hij vindt het lekker.

Dat was heerlijk. Ik zit vol.

dag vijf

De blaaspijp was een mislukking...

maar als we iets met de speer doden, zijn we alsnog geslaagd.

Deze speer is specifiek ontworpen om krokodillen te doden.

Hiermee moet je wel in de buurt komen van een dodelijk roofdier.

Adrián, heb je dit al eerder gedaan? - Nee.

Hij heeft een grijns op z'n gezicht...

en is heel blij dat hij mag meewerken aan een speer.

Dit is geen speeltje. Het kan dodelijk zijn.

Dit hoort er natuurlijk ook gewoon bij.

Ze proberen hem te leren hoe hij een goede jager kan worden.

Als de jagers geen prooi meenemen, moeten de vrouwen het eten verzorgen.

Hallo. Hoe heet jij? - Atinkare.

Atinkare - het zonnestraaltje

Wat ben je aan het bereiden? - Yucca.

Gaan jullie chicha maken? - Ja.

Moet je hem zien pellen.

Het is leuk om hem te zien worstelen. Hij verspilt alle yucca.

Ik voel me een beetje ontmoedigd. - Ze lacht om hoe je het pelt.

Volgens mij ben ik het aan het verknallen.

Ik kook thuis ook niet vaak.

Wat nu? Kauwen jullie erop?

In een wereld zonder blenders kun je de yucca het beste pureren...

en er drank van maken door erop te kauwen.

Ik heb zo veel yucca gegeten.

Doen mannen dit nooit? Nooit?

Daarom lachen ze me uit. Ze vinden het vrouwenwerk.

Wat zijn de taken van de vrouwen in het dagelijks leven?

Ik vis en kook. Ik oogst ook yucca.

Dat doe ik vaak, zodra de chicha op is.

Het is hier nooit zeker of een jacht vlees zal opleveren...

dus de rol van de vrouw is hier net zo belangrijk als die van de man.

Het raakt m'n huig steeds en dan moet ik kokhalzen.

Pardon.

Bedankt. Laten we drinken.

Ja, lekker.

Hoor je te slurpen?

Ik heb dit gemaakt. Dit is de drank van Ed.

Mijn speeksel zit erin. Chicha van de witte man.

Je moet meer drinken om klaar te zijn voor de jacht.

Dat helpt, want we krijgen dorst.

Deze drank geeft ons genoeg energie om te blijven lopen.

dag zeven

We varen stroomopwaarts.

We gaan naar een plek waar Tepeña denkt dat we kaaimans zullen vinden.

Dit is een belangrijke avond voor Sivo. Als hij een kaaiman vangt...

zou dat belangrijk bewijs zijn...

dat hij genoeg ervaring heeft en klaar is om volwassen te worden.

Ook voor mij is het een belangrijke avond.

Het is m'n laatste avond hier en m'n laatste kans om me te bewijzen.

Het begint nu heel donker te worden.

Om een kaaiman te vangen, moet je 's nachts op pad.

Heb je er zin in? - Ja.

We moeten onszelf nu echt bewijzen als jagers.

De twee jongens achter me zitten te dollen en maken zich niet druk.

Ze hebben al veel meer ervaring dan ik.

We gebruiken zaklampen, omdat hun ogen veel licht weerkaatsen.

Dankzij de zaklamp kunnen we de kaaiman zien...

en fixeren ze zich op het licht, waardoor ze rustig blijven liggen.

Als ze hem weten te raken, moeten ze op de rug van de kaaiman springen...

en hem in de boot trekken.

Het lijkt roekeloos om in het water te springen...

met iets wat zulke sterke kaken en scherpe tanden heeft.

Het staat buiten kijf dat een kaaiman je kan doden.

Een kaaiman kan hier vijf meter lang worden en mensen opeten.

Dit is dus wel degelijk gevaarlijk.

Vooral voor onervaren jagers.

Kaaimans staan bekend om hun snelle reflexen.

Ze kunnen binnen een mum van tijd reageren...

en je botten verbrijzelen.

Zie je de kaaiman daar? - Daarzo.

Hij is uit het water, hè?

Zie je hem? Z'n hele kop is eruit.

Het wordt tijd dat Sivo een kaaiman vangt.

Je hebt niet goed gemikt. - Je hebt gemist.

Breng de kano dichterbij.

Dichterbij. Nog ietsje dichterbij.

Hij is al ondergedoken.

Het moet in één keer goed gaan. Hij is ontsnapt.

Wat is er gebeurd? - Hij is helaas ontsnapt.

Ik zeg het niet graag, maar dat was een gouden kans.

Sivo had een kaaiman kunnen doden die z'n kop uit het water had.

Je kon de onderkant van z'n nek zelfs zien.

Hij bevond zich in een kwetsbare positie.

Helaas ging de aanval mis en is het niet gelukt.

Arme stakker.

Sivo, hoe voel je je? - Een beetje verdrietig.

Sivo heeft helaas z'n kans gemist.

Een kaaiman. - Daarzo.

Kom op, ga erin.

Vooruit.

Dat is frustrerend. De achterkant van de speer bleef haken.

Ik kon hem niet hierheen trekken. Hij gleed van het uiteinde van de speer.

Daar heb ik gemengde gevoelens bij.

Ik was ontzettend blij dat ik hem geraakt had.

Dit gaat niet zoals gepland, maar we geven het nog niet op.

Daarzo? - Daar zit iets.

Goed steken.

Ja, daarzo.

Steek hem er diep in.

Is het gelukt? Sivo?

Hij heeft hem geraakt. - Goed gedaan.

Hij is niet groot, maar het is een begin.

Leg hem voorzichtig in de kano.

Hij raakte verstrikt, dus ik was hem bijna kwijt.

Dat haalt de druk er een beetje af. Je ziet wel dat hij blij is.

Zelfs zo'n kleine kaaiman kan hard bijten.

Pak hem stevig vast, want hij leeft nog.

Je moet hem op z'n kop raken.

Nu is hij dood. - Een heel snelle dood.

Hij verzet zich niet en heeft niet geleden.

Sivo heeft een kaaiman gevangen, dus nu is het mijn beurt.

De druk is hoog, Stafford. Het is nu of nooit.

Daar. - Er zit daar iets.

Een kaaiman.

Boven het water.

Z'n ogen zijn echt feloranje.

Ik heb hem.

Pas op. Laat hem niet ontsnappen.

Pas op voor je voeten.

Het is hem eindelijk gelukt.

Een kaaiman. Het is niet de grootste kaaiman die ik ooit heb gevangen...

maar het is er wel een.

Wees blij dat je iets hebt gevangen. Het is eten.

Gefeliciteerd.

Dit hoort erbij voor mij. Ik begrijp het proces nu.

Ik voel me vereerd dat ik heb meegedaan.

dag acht

Laat het goed koken.

Is deze vangst belangrijk voor de gemeenschap?

Ja, heel belangrijk.

Ik wilde een grote vangen, maar deze is klein.

Maar je wordt met de dag beter.

Tepeña, is Sivo er klaar voor om jager te worden?

Hij wordt een geweldige jager als hij groter is.

Hij zal steeds meer oefenen en steeds meer leren.

Dus hij is nog niet klaar met leren? - Nee.

Hij moet nog wat leren? - Nog iets meer, ja.

Oké, de kop gaat eraf.

Eten maar.

Is het lekker? - Heel lekker.

Ik ben hierheen gekomen om te leren.

Om te zien hoe jullie je kinderen leren om volwassen te worden...

maar wat vond je nou eigenlijk van mijn vaardigheden?

Kan ik een volwassene zijn in deze gemeenschap?

Je bent niet slecht. Je leert de blaaspijp te gebruiken.

En je hebt al op een klein dier gejaagd met een speer.

Je kunt een jager worden. - Bedankt.

Er is geen tijdsdruk...

want zoals we hier heel duidelijk hebben gezien...

is hun relatie met tijd heel anders.

Dit is ook geen gericht examen. Het is iets voor op de lange termijn.

Het is volledig geïntegreerd in hun cultuur en levenswijze.

Voor deze gemeenschap werkt het buitengewoon goed.

Het leven hier is niet makkelijk. Het is zwaar...

maar het heeft ook ontzettend veel voordelen.

Mensen hebben meer tijd voor elkaar, er is veel minder tijdsdruk...

en elke maaltijd wordt hier gegeten als een familie.

Geluk, vrede, een sterke band met hun kinderen, liefde...

Drie, twee, één, nu.

Ik heb veel van ze geleerd, dus ik ben dankbaar voor mijn tijd hier.

Penti. Bedankt. Dag, heel erg bedankt.

Davoto, heel erg bedankt. Succes met alles.

Ik hoop dat we elkaar weer zien.

Dag, allemaal. Bedankt.

Hij zuigt, hij blaast niet.

Ik was me steeds in de rivier, maar er is een douche.

M'n onderbroek is echt zeiknat. Hij plakt aan m'n kont.

We drijven achterstevoren weg, dus ideaal is het niet.

Vertaling: Iyuno