Original subtitles

Πριν από ένα χρόνο η πτώση ενός αεροσκάφους...

...κόστισε τη ζωή του Πολωνού Προέδρου Λεχ Καζίνσκι.

Πώς γίνεται το αεροπλάνο να συνετρίβη...

...και να μην έφτασε στο αεροδρόμιο;

Ακόμη χειρότερα, το αεροπλάνο έπεσε σε ρωσικό έδαφος.

Ηταν ο αρχηγός του κράτους μιας γειτονικής χώρας...

...σε μια ευαίσθητη πολιτική αποστολή.

Ρώσοι ειδικοί διεξήγαγαν μια έρευνα και ανέφεραν τα ευρήματά τους.

Ευθύνονταν οι Πολωνοί πιλότοι.

Εδειχνε να υπάρχει ένα βρόμικο κόλπο.

Αμέσως ξεπήδησαν θεωρίες συνομωσίας.

Ο Πολωνός Υπουργός Εσωτερικών Γιέρζι Μίλερ εξέτασε τα στοιχεία.

Και κατέληξε σε διαφορετικό συμπέρασμα.

Ολοι κατανοούσαν τη σημασία αυτής της έρευνας.

Δεν είναι μόνο θέμα ασφάλειας της αεροπλοϊας.

Η περηφάνια ενός έθνους...

...και ακόμα και το πολιτικό του μέλλον ίσως να διακυβεύονται.

Δεν είναι σύνηθες να ερευνούν μια συντριβή αεροσκάφους...

...και να είναι θέμα υψίστης πολιτικής σημασίας.

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΙΝΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ.

ΒΑΣΙΖΕΤΑΙ ΣΕ ΕΠΙΣΗΜΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΔΙΗΓΗΣΕΙΣ ΜΑΡΤΥΡΩΝ.

Ο Γιέρζι Μίλερ σε λίγες ώρες...

...θα αποκαλύψει τα πορίσματα της πολωνικής έρευνας...

...για τη συντριβή στο αεροδρόμιο του Σμολένσκ.

10 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2010

Ολα ξεκίνησαν πριν από 15 μήνες.

Η πτήση 101 της πολεμικής πολωνικής αεροπορίας μεταφέρει 89 επιβάτες...

...συμπεριλαμβανομένου του Πολωνού προέδρου Λεχ Καζίνσκι.

Στο πιλοτήριο είναι τέσσερις κορυφαίοι πιλότοι.

Είναι επίλεκτοι αεροπόροι από το ειδικό σύνταγμα αεροπορίας της χώρας.

Αποφάσισες;

Ελάττωση ταχύτητας.

Ελάττωση ταχύτητας.

Λίγο μετά από τις δέκα...

...το αεροπλάνο αρχίζει την κάθοδό του στο Σμολένσκ.

Η κρατική πτήση από τη Βαρσοβία απογειώθηκε στις 9:27 σήμερα το πρωί.

Οι επιβάτες ανήκουν στην πολωνική ελίτ.

Αξιωματούχοι που πάνε να τιμήσουν μια ζοφερή και αμφιλεγόμενη επέτειο.

Η επέτειος ήταν στις 10 Απριλίου.

Ηταν μια πολωνική τραγωδία.

Η δολοφονία Πολωνών στρατιωτών στον Β' Παγκόσμιο πόλεμο από τον Στάλιν.

Το 1940 σταλινικές δυνάμεις...

...οδήγησαν 22.000 Πολωνούς αξιωματικούς στο δάσος Κατίν...

...για να τους εκτελέσουν.

Η σοβιετική κυβέρνηση αποφάσισε να τους δολοφονήσει όλους.

Επί δεκαετίες μετά από πόλεμο...

...η Σοβιετική Ενωση είχε υπό τον αυστηρό έλεγχό της την Πολωνία.

Ως την πτώση του κομουνισμού...

...οι Σοβιετικοί αρνούνταν οποιαδήποτε ευθύνη για τη σφαγή.

Οι πολωνορωσικές σχέσεις...

...ήταν δύσκολες.

Ιδίως κατά τη σοβιετική περίοδο.

Γιατί κανείς δεν ήθελε αίμα στα χέρια του για το θάνατο των Πολωνών.

Για πρώτη φορά η Ρωσία αναγνώριζε το έγκλημα που διαπράχθηκε.

Και τον πόνο...

...που ακόμα νιώθουν οι Πολωνοί.

Το ταραχώδες παρελθόν της Πολωνίας το κατανοεί πλήρως ο πρόεδρος Καζίνσκι.

Ενας αξιοσέβαστος πολιτικός με πολιτικές ρίζες...

...στο αντικομουνιστικό κίνημα "Αλληλεγγύη" της δεκαετίας του '80.

Ο Καζίνσκι ενδιαφερόταν βαθύτατα για την εθνική παράδοση της χώρας.

Ηθελε να πάει για να τιμήσει τη μνήμη των νεκρών στην επέτειο της σφαγής.

Με την επίσκεψη στο μνημείο κοντά στο σημείο της σφαγής...

...ο Πολωνός πρόεδρος κάνει ένα σημαντικό βήμα προς τη συμφιλίωση.

Η εκδήλωση είχε τραβήξει το ενδιαφέρον των ΜΜΕ.

Είχαμε αρχίσει τις προετοιμασίες δύο εβδομάδες νωρίτερα.

Εκείνος που οργάνωσε αυτή τη μνημειώδη περίσταση...

...είναι ο διευθυντής πρωτοκόλλου Μαριούς Καζάνα.

Θέλετε νερό, κύριε;

Ο πρόεδρος Καζίνσκι και η σύζυγός του...

...συνοδεύονται από πολλούς ανώτερους αξιωματικούς.

Συμπεριλαμβανομένου του Αντρέι Μπλάζικ...

...αρχηγού της πολωνικής πολεμικής αεροπορίας.

Για την τελετή ταξιδεύουν επίσης απόγονοι των θυμάτων της σφαγής.

Στο βαθμό που μπορώ να φανταστώ...

...η διάθεσή τους πρέπει να ήταν σοβαρή...

...έντονη και λυπημένη.

Το επίλεκτο πλήρωμα πετά ένα Tupolev TU-154M.

Ενα εξαιρετικά δημοφιλές αεροσκάφος ρωσικής κατασκευής.

Καθώς πλησιάζουν το αεροδρόμιο...

...ο φόρτος εργασίας αυξάνεται.

Ο μηχανικός Αντζέι Μιχάλακ πρέπει να υπολογίσει την απόδοση των κινητήρων.

Μου λέτε θερμοκρασία και πίεση;

Θα σου πω τη θερμοκρασία. Εχει κρύο.

Χρειάζεται σημαντικές πληροφορίες από τον πύργο.

-Θα μιλήσουμε ρωσικά; -Ναι.

Τα αγγλικά είναι η διεθνής γλώσσα της πολιτικής αεροπορίας.

ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ ΣΜΟΛΕΝΣΚ

Το αεροδρόμιο όμως είναι στρατιωτικό.

Οι ελεγκτές εδώ μιλούν μόνο ρωσικά.

Κανονικά δεν προσγειώνονται επιβατικά τζετ στη βάση αυτή.

Είναι όμως το πλησιέστερο αεροδρόμιο στο μνημείο του Κατίν.

Ηταν στρατιωτικό αεροδρόμιο.

Η πτήση...

...ήταν πολιτική.

Δεν έχει σημασία...

...που το πλήρωμα αποτελούνταν από στρατιωτικούς.

Το αεροσκάφος πετούσε σύμφωνα με τους κανόνες της πολιτικής αεροπορίας.

Ο κυβερνήτης Αρκάντιους Προτάσιουκ είναι ο μόνος που μιλά ρωσικά.

Θα επικοινωνεί εκείνος με τον πύργο.

Πολωνική πτήση 101.

Καλημέρα.

Πολωνική πτήση 101, ελήφθη.

Εχουμε ομίχλη. Η ορατότητα είναι στα 400 μέτρα.

Κατανοητό. Πολωνικό αεροσκάφος πτήσης 101.

Ομίχλη, η ορατότητα είναι 400 μέτρα.

Είχε τόση ομίχλη που δεν έβλεπες τίποτα.

Δεν έβλεπες το χέρι σου μπροστά σου.

'Η ποιος στεκόταν δίπλα σου.

Η βάση του Σμολένσκ δεν έχει τον εξοπλισμό για τυφλή προσγείωση.

Δεν είναι το καλύτερα τεχνολογικά εξοπλισμένο αεροδρόμιο στη χώρα μας.

Οι πιλότοι πρέπει να κατέβουν στα 100 μέτρα και να ψάξουν το διάδρομο.

Μόλις τον εντοπίσουν θα πρέπει να προσγειωθούν χειροκίνητα.

Θερμοκρασία και πίεση.

Η θερμοκρασία είναι δύο βαθμοί, η πίεση 7,45.

Δεν έχουμε συνθήκες προσγείωσης.

Συνεχίζουμε.

Αν χρειαστεί θα κάνουμε επανακύκλωση με τον αυτόματο πιλότο.

Ο κυβερνήτης Προτάσιουκ χαμηλώνει το αεροσκάφος για να δει τις συνθήκες.

Λόγω πείρας γνώριζαν ότι η ομίχλη μπορεί να είναι ακανόνιστη.

Μπορεί να είναι πολύ πυκνή...

...και μετά από 15 λεπτά να έχει διαλυθεί.

Καθώς όμως πλησιάζουν, η ομίχλη πυκνώνει ακόμα πιο πολύ.

Προσέγγιση εξωτερικού ραδιοσημαντήρα. Εντός πορείας και ίχνους καθόδου.

Επειτα η κατάσταση παίρνει χειρότερη τροπή.

Ενώ το πλήρωμα αναζητά το διάδρομο προσγείωσης...

...ο ήχος ενός συναγερμού πλημμυρίζει ξαφνικά το πιλοτήριο.

Εκατό μέτρα.

Φεύγουμε για επανακύκλωση.

Στην καμπίνα οι επιβάτες ετοιμάζονται για μια επικείμενη προσγείωση.

Εδαφος, έδαφος. Ανύψωση.

Ενενήντα μέτρα.

Το πλήρωμα όμως πασχίζει να ανεβάσει το αεροσκάφος.

Εδαφος, έδαφος. Ανύψωση.

Σαράντα.

Εδαφος, έδαφος. Ανύψωση.

Τριάντα.

Είκοσι.

Αναχώρηση για επανακύκλωση.

Πόση ώρα έχει περάσει;

Μια από τις πιο σκοτεινές μέρες στην πολωνική ιστορία...

...μια μέρα που τη μνήμη της θα τιμούσε ο ίδιος ο πρόεδρος...

...τώρα θα τη θυμούνται για μια ακόμη τραγωδία.

Στο μνημείο του Κατίν...

...εκατοντάδες άνθρωποι περιμένουν την πολωνική αποστολή.

Αντί για αυτό όμως λαμβάνουν συγκλονιστικά νέα.

Το αεροσκάφος του προέδρου συνετρίβη.

Κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί...

...πως θα συνέβαινε αυτή η συντριβή.

Οταν ακούσαμε ότι το αεροσκάφος συνετρίβη...

...θεωρήσαμε πως ήταν ένα ανόητο αστείο.

Μετά από δέκα λεπτά όμως...

...είδαμε τους Πολωνούς να αγκαλιάζονται και να κλαίνε.

Ενας μάρτυρας κατέγραψε με το κινητό του τις πρώτες στιγμές της τραγωδίας.

Εβλεπες ακόμη τη φωτιά, ενώ το καύσιμο έκαιγε ακόμα.

Αμέσως μετά στρατιωτικό προσωπικό και διασώστες...

...φτάνουν σε ένα δάσος στα 420 μέτρα από το διάδρομο προσαπογειώσεων.

Ανακαλύπτουν ένα τοπίο ολικής καταστροφής.

Τα καρβουνιασμένα απομεινάρια του αεροσκάφους του προέδρου.

Οταν έφτασα στο σημείο...

...η πρώτη μου εντύπωση ήταν "πότε πήραν όλες τις σορούς;"

Οταν όμως κοίταξα καλύτερα...

...η εικόνα ήταν πολύ θλιβερή.

Υπήρχαν μέλη σωμάτων.

Δε βρέθηκε ούτε ένα πτώμα ολόκληρο.

Δεν μπορούσα καν να φανταστώ πως κάτι τέτοιο ήταν δυνατό.

Κανείς δεν επιβίωσε.

Είναι μια τεράστια τραγωδία.

Το μόνο που είδα ότι είχε επιβιώσει...

...ήταν το στεφάνι που έφερναν στο μνημείο του Κατίν.

Τα ερωτήματα ήδη στροβιλίζονται για το πώς συνέβη μια τέτοια καταστροφή.

Στο σημείο καταφθάνουν Ρώσοι ερευνητές αεροπορικών ατυχημάτων.

Θα χρειαστούμε ένα κέντρο συντονισμού.

Δες τι υπάρχει διαθέσιμο.

Είναι μέλη της επιτροπής αεροπορίας, γνωστής ως ΜΑΚ.

Ας ξεκινήσουμε εκεί.

Το έργο τους είναι να ανακαλύψουν τι συνέβη και γιατί.

Να χαρτογραφήσουμε κάθε τεταρτημόριο.

Δεν είναι σύνηθες να ερευνούν μια συντριβή αεροσκάφους...

...και να είναι θέμα...

...ύψιστης πολιτικής σημασίας.

Τα νέα του θανάτου του προέδρου σε ρωσικό έδαφος...

...παγώνουν όλη την Πολωνία.

Σκέφτηκα τους επιβάτες στο αεροπλάνο.

Τους περισσότερους τους γνώριζα.

Καθώς το έθνος πενθεί...

...το σοκ και η θλίψη σύντομα αναμειγνύονται με την καχυποψία.

Αμέσως σκέφτηκα αν ήταν επίθεση.

Εξαιτίας της εχθρικής σχέσης μεταξύ Πολωνίας και Ρωσίας...

...αμέσως ξεπήδησαν θεωρίες συνομωσίας.

Πολλοί Πολωνοί είναι σίγουροι.

Ο κόσμος μόλις είδε μια πολιτική δολοφονία.

Ενα φόνο που οργάνωσαν οι πολιτικοί αντίπαλοι του Καζίνσκι.

Ηταν κατηγορίες...

...πως το ατύχημα δεν ήταν μόνο...

...μια σκόπιμη επίθεση από τους Ρώσους.

Αλλά και πως η πολωνική κυβέρνηση το ήξερε.

Και πως τα είχε κάνει πλακάκια με τους Ρώσους...

...για να αφανίσουν τον επικίνδυνο πολιτικό τους αντίπαλο.

Με τόσους υψηλόβαθμους αξιωματούχους νεκρούς...

...κάποιοι φοβούνται πως ίσως καταρρεύσει η πολωνική κυβέρνηση.

Ανησύχησα πολύ πως ίσως να μην τα καταφέρουμε.

Γιατί οι άνθρωποι αυτοί...

...ήταν οι εκατό από τους 400 πιο σημαντικούς ανθρώπους στην Πολωνία.

Δεν ήμουν σίγουρος για το αν ήμασταν σε θέση...

...ώστε να ξεπεράσουμε αυτό το σοκ.

Στο σημείο της συντριβής...

...οι ενδείξεις υποδηλώνουν κάτι που δε θα αρέσει στους Πολωνούς.

Γιατί να προσπαθήσουν να προσγειωθούν με τόση ομίχλη;

Κάποιοι λένε ότι δε θα έπρεπε να είχαν προσπαθήσει να προσγειωθούν.

Ο υπαινιγμός προκαλεί οργή στην Πολωνία.

Για τους οπαδούς της θεωρίας συνομωσίας...

...οι Ρώσοι έριχναν στάχτη στα μάτια του κόσμου.

Οι Πολωνοί ηγέτες θέλουν απεγνωσμένα να βρεθεί η αλήθεια.

Στέλνουν τους δικούς τους ερευνητές για να συνεργαστούν με τους Ρώσους.

Ηταν μια μεγάλη πρόκληση.

Συνολικά υπήρχαν 34 άνθρωποι...

...που διεξήγαν έρευνα για τη συντριβή αυτή.

Τι έχετε βρει μέχρι τώρα;

Προσεγγίσαμε την έρευνα με την ορθή διαδικασία.

Δηλαδή στην αρχή υποθέταμε πως κάθε πιθανή αιτία ήταν δυνατή.

Επειτα σταδιακά αποκλείαμε όσες δεν κολλούσαν.

Ξεκινούν μια έρευνα για τυχόν ενδείξεις...

...πως το αεροσκάφος καταρρίφθηκε από δολοφόνους.

Αναζητήσαμε επίσης ίχνη εκρηκτικών στα συντρίμμια του αεροσκάφους.

Η ανάλυση Ρώσων και Πολωνών ειδικών...

...αποκαλύπτει πως δεν υπήρχαν υπολείμματα εκρηκτικών.

Δεν υπήρχε καμία ένδειξη κατάρριψης του αεροσκάφους.

Οι ερευνητές και των δύο πλευρών συμφωνούν.

Η συντριβή είναι ένα τραγικό δυστύχημα.

Οχι μια πολιτική δολοφονία.

Αυτή η πιθανότητα αποκλείστηκε πολύ γρήγορα...

...λόγω της πλήρους έλλειψης στοιχείων.

Οι ερευνητές πρέπει να βρουν τα μαύρα κουτιά του αεροσκάφους.

Με συγχωρείτε, βρέθηκε κάποια συσκευή καταγραφής;

Οχι ακόμα.

Είναι όμως η βασική μας προτεραιότητα.

Ξέρετε φυσικά πως χρειαζόμαστε και τις τρεις.

Φυσικά.

Η καχυποψία στην Πολωνία μεγαλώνει.

Οι Πολωνοί θέλουν απεγνωσμένα να βρουν όλες τις συσκευές καταγραφής.

Το Tupolev είχε τρεις.

Οι συσκευές καταγραφής φωνής και δεδομένων πτήσης...

...είναι ρωσικής κατασκευής.

Θα αποκαλύψουν όσα είπαν οι πιλότοι και πώς λειτουργούσε το αεροσκάφος.

Μια τρίτη συσκευή πολωνικής κατασκευής...

...καταγράφει επίσης δεδομένα πτήσης.

Μπορεί όμως να αναγνωστεί μόνο από την πολωνική κατασκευάστρια εταιρεία.

Αν τα ρωσικά και τα πολωνικά δεδομένα ταιριάζουν θα είναι σίγουρο...

...πως κανείς δεν παραποίησε τις συσκευές.

Ηταν ζωτικής σημασίας, γιατί ξέραμε πως θα ακούγαμε υποψίες...

...ότι τα δεδομένα που διάβασε η ΜΑΚ είχαν παραποιηθεί.

Ενώ η αναζήτηση των συσκευών συνεχίζεται...

...οι ερευνητές ψάχνουν απαντήσεις από τον ελεγκτή εναέριας κυκλοφορίας.

Ρωτούν γιατί οι πιλότοι πήγαν να προσγειωθούν με τόση ομίχλη.

Δεν έρχονταν να προσγειωθούν, έκαναν μια δοκιμαστική προσέγγιση.

Μαθαίνουν πως ενημερώθηκαν για την κακή ορατότητα.

Δεν έχουμε συνθήκες προσγείωσης.

Ηθελαν όμως να κρίνουν οι ίδιοι τις συνθήκες.

Πολωνική πτήση 101.

Στα εκατό μέτρα να είστε έτοιμοι για επανακύκλωση.

Το πλάνο ήταν να κατεβούν στα εκατό μέτρα...

...και μετά να πετάξουν πάνω από το αεροδρόμιο.

Στα εκατό μέτρα, αυτό ήταν το ύψος.

Στην προσέγγιση κάτω από το μίνιμουμ ίσως χτυπήσεις πράγματα στο έδαφος.

Μετά δεν είναι σίγουρο πως η επανακύκλωση...

...θα μπορεί να πραγματοποιηθεί με ασφάλεια.

Οι ερευνητές είναι μπερδεμένοι.

Κάτι δεν κολλάει.

Στο ύψος των εκατό μέτρων...

...το αεροσκάφος θα περνούσε με άνεση πάνω από τα δέντρα.

Καθώς ερευνούν το δάσος ψάχνουν το πρώτο δέντρο...

...στο οποίο προσέκρουσε το αεροσκάφος.

Το βρίσκουν γύρω στο ένα χιλιόμετρο από το διάδρομο προσαπογειώσεων.

Οι πιλότοι χτύπησαν το δέντρο στα έντεκα μέτρα.

Αν σκόπευαν να πετάξουν στα εκατό μέτρα...

...πώς χτύπησαν το δέντρο;

Χρειαζόμαστε και άλλες πληροφορίες.

Για κάποιο λόγο το προεδρικό τζετ πετούσε πολύ χαμηλά...

...καθώς επιτάχυνε προς το αεροδρόμιο.

Ηταν βλάβη του ρωσικού αεροσκάφους;

'Η ένα λάθος του πολωνικού πληρώματος;

Οι ερευνητές κάνουν ένα βήμα προς την εύρεση απαντήσεων...

...με μια σπουδαία ανακάλυψη.

Τον εντοπισμό των δύο μαύρων κουτιών ρωσικής κατασκευής.

Η πολωνική συσκευή όμως παραμένει θαμμένη στα συντρίμμια.

Είχαμε κάποιο ίχνος της τρίτης συσκευής;

Οχι ακόμα.

Η συσκευή καταγραφής δεδομένων πτήσης ίσως περιέχει πολύτιμα στοιχεία.

Η συσκευή μεταφέρεται αμέσως στο εργαστήριο της ΜΑΚ στη Μόσχα.

Οι ερευνητές κατεβάζουν τα δεδομένα.

Αναζητούν τυχόν σημάδια για κάποια μηχανική βλάβη.

Η ανάλυση δε φέρνει κάποιο αποτέλεσμα.

Φαίνεται πως τα πάντα λειτουργούσαν.

Μέχρι τη στιγμή που χτύπησαν το πρώτο δέντρο...

...δεν υπήρχε καμιά δυσλειτουργία.

Θα σας στείλουμε αντίγραφο.

Φαίνεται πως οι αρχικές εικασίες ήταν σωστές.

Ισως ευθύνονται οι Πολωνοί πιλότοι.

Οι Πολωνοί θέλουν να βεβαιωθούν...

...πως τα ρωσικά δεδομένα δεν έχουν παραποιηθεί.

Η μόνη τους ελπίδα είναι η πολωνική συσκευή καταγραφής δεδομένων.

Ως τώρα όμως η έρευνα έχει αποβεί άκαρπη.

Μόνο με το συνδυασμό όλων των παραμέτρων...

...θα απαντούσαμε στα ερωτήματα.

Τήρησε τις διαδικασίες το πλήρωμα;

Λειτουργούσε σωστά το αεροσκάφος μέχρι τέλους;

Εντωμεταξύ οι ερευνητές και από τις δύο χώρες...

...στρέφουν την προσοχή τους στη συσκευή ηχογράφησης στο πιλοτήριο.

Είναι σημαντικό στοιχείο.

Βοηθά τους ερευνητές...

...να κατανοήσουν τις τελευταίες στιγμές του πληρώματος.

Ολοι έτοιμοι; Ας ξεκινήσουμε.

Πολωνική πτήση 101, καλημέρα.

Αμέσως παρατηρούν κάτι ασυνήθιστο.

Πολωνική πτήση 101, καλημέρα.

Πρέπει να είναι ο κυβερνήτης.

Ο κυβερνήτης κάνει τις κλήσεις μέσω του ασυρμάτου.

Και τις κάνει στα ρωσικά.

Πολωνική πτήση 101, καλημέρα.

Γιατί κάνει ο κυβερνήτης τις κλήσεις μέσω ασυρμάτου;

Η διαδικασία απαιτεί να χειρίζεται ο πλοηγός τον ασύρματο...

...ενώ ο κυβερνήτης συγκεντρώνεται στην πτήση του αεροπλάνου.

Ελήφθη, πολωνικό αεροσκάφος...

Οι ερευνητές υποθέτουν πως ο κυβερνήτης ανέλαβε τον ασύρματο...

...επειδή ήταν ο μόνος που ήξερε ρώσικα.

Πετούσε το αεροπλάνο, ήταν ο υπεύθυνος του πληρώματος...

...και έκανε τις επικοινωνίες.

Είχε φόρτο εργασίας.

Λίγο μετά η ηχογράφηση αποκαλύπτει κάτι που εκπλήσσει ακόμα πιο πολύ.

Κύριε διευθυντά, έχει πέσει ομίχλη.

Με τις παρούσες συνθήκες...

...δε θα μπορέσουμε να προσγειωθούμε.

Σε ποιον μιλάει;

Κύριε διευθυντά, έχει πέσει ομίχλη.

Με τις παρούσες συνθήκες δε θα μπορέσουμε να προσγειωθούμε.

Θα κάνουμε μια απόπειρα, αλλά μάλλον δε θα πετύχει.

Τότε...

...έχουμε πρόβλημα.

Πρέπει να είναι ο Καζάνα, ο διευθυντής πρωτοκόλλου.

Τι κάνει στο πιλοτήριο;

Οι πιλότοι δεν ήταν μόνοι τους στο πιλοτήριο.

Ακούγαμε φωνές που σίγουρα δεν ήταν του πληρώματος.

Αρα στο πιλοτήριο είχαν πρόσβαση άνθρωποι που δεν ανήκαν στο πλήρωμα.

Στα εκατό μέτρα να είστε έτοιμοι για επανακύκλωση.

Ελήφθη.

Δε θα του αρέσει αυτό.

Απαγορεύονται οι επισκέπτες στο πιλοτήριο...

...σε σημαντικά σημεία της πτήσης.

Εκπλαγήκαμε, αποδείχτηκε πως το πιλοτήριο δεν είχε απομονωθεί.

Κάτω από ένα ορισμένο υψόμετρο οι πιλότοι πρέπει να απομονώνονται...

...ώστε να συγκεντρώνονται στο έργο τους.

Φαίνεται πως η παρουσία τόσων κορυφαίων αξιωματούχων...

...επηρέασε την απόφαση για προσγείωση.

Κύριε, έχω νέα από το πιλοτήριο.

Πρόκειται για έμμεση πίεση.

Η πίεση από το βάρος του έργου και την αποστολή του πληρώματος.

Κάποιοι πιστεύουν πως και ο στρατηγός Μπλάζικ επισκέφτηκε το πιλοτήριο.

Καθώς το μυστήριο πίσω από τη συντριβή του αεροσκάφους μεγαλώνει...

...ένα πράγμα είναι ξεκάθαρο.

Σε μια συντριβή αεροπλάνου, σε μια πολιτική σύγκρουση...

...ή σε σύγκρουση ανθρώπινων σχέσεων...

...πολύ σπάνια υπάρχει μόνο ένας παράγοντας.

Σε αυτή την τραγωδία υπάρχουν και άλλα...

...πέρα από ένα απλό λάθος των πιλότων.

Ενώ η Πολωνία πενθεί για τον πρόεδρό της...

...η καχυποψία αιωρείται πάνω από την αιτία του θανάτου του.

Οι θεωρίες συνομωσίας εξαπλώνονται.

Τα πολωνικά ΜΜΕ δεν εμπιστεύονταν...

...τις πληροφορίες των Ρώσων.

Εδειχνε να υπάρχει ένα βρόμικο κόλπο.

Στο σημείο της συντριβής όμως οι ερευνητές βρήκαν το μόνο πράγμα...

...που μπορεί να απαλείψει πολλές από τις υποψίες.

Τη συσκευή καταγραφής πτήσης πολωνικής κατασκευής.

Οι Πολωνοί μπορούν να μελετήσουν τα δεδομένα και των δύο συσκευών.

Αναζητούν τυχόν διαφορές.

Ενδείξεις πως τα δεδομένα του μαύρου κουτιού παραποιήθηκαν.

Μετά από προσεκτική ανάλυση...

...καταλήγουν σε ένα οριστικό συμπέρασμα.

Τα δύο σετ δεδομένων...

...είναι ολόιδια.

Ηταν σημαντικό.

Απομάκρυνε κάθε αμφιβολία...

...πως ίσως είχαν παραποιήσει τα δεδομένα.

Αφού εξακρίβωσαν τα δεδομένα...

...στρέφουν ξανά την προσοχή τους στην ηχογράφηση από το πιλοτήριο.

Ανάψτε τα φώτα προσγείωσης.

Τα φώτα άναψαν.

Ακούν την προειδοποίηση πως το αεροπλάνο είναι επικίνδυνα χαμηλά.

Παραδόξως όμως οι πιλότοι δε δείχνουν να αντιδρούν.

Δε φαίνεται τίποτα.

Γιατί δεν ανησυχούν για το υψόμετρό τους;

Θα έπρεπε να ανησυχούν.

Το πλήρωμα θα έπρεπε να αντιδράσει αμέσως και δίχως δισταγμό.

ΒΙΕΣΛΑΒ ΓΙΕΝΤΙΝΑΚ

Οταν πρωτακούσαμε την ηχογράφηση...

...και ακούσαμε τις προειδοποιήσεις...

...εκπλαγήκαμε που το πλήρωμα δεν αντέδρασε όπως θα έπρεπε.

Ανάψτε τα φώτα προσγείωσης.

Η συμπεριφορά του πληρώματος τούς προβληματίζει.

Συγκρίνουν την πορεία του αεροσκάφους...

...με τα υψόμετρα που αναφέρει ο πλοηγός.

Εκατό μέτρα.

Εδαφος, έδαφος. Ανύψωση.

Ενενήντα μέτρα.

Εδαφος.

Σαράντα.

Εδαφος, έδαφος, έδαφος.

Τριάντα.

Είκοσι.

Σταμάτα.

Αμέσως αφότου ο πλοηγός πει ότι είναι στα 20 μέτρα...

...ο αλάνθαστος ήχος...

...του αεροπλάνου να χτυπά το δέντρο.

Είκοσι μέτρα.

Χτύπησαν το δέντρο στα 11 μέτρα, όχι στα 20.

Κάτι δεν πάει καλά.

Ο πλοηγός λέει 20 μέτρα...

...αλλά απέχουν μόλις 11 μέτρα από το έδαφος.

Δεν ήξεραν το υψόμετρό τους.

Η ηχογράφηση τούς αφήνει με δύο σημαντικά ερωτήματα.

Γιατί αγνόησε το πλήρωμα το συναγερμό;

Και γιατί ήταν πιο κοντά στο έδαφος από ό,τι νόμιζαν;

Μελετούν τα δεδομένα πτήσης...

...και αναζητούν σημάδια δυσλειτουργίας του υψομετρητή.

Αυτό ίσως να εξηγεί τη συντριβή.

Αντί όμως για δυσλειτουργία...

...βρίσκουν ότι η ένδειξη του υψομετρητή κάνει ένα ξαφνικό άλμα.

Ο βαρομετρικός υψομετρητής...

...δείχνει το ύψος από τη θάλασσα μετρώντας την ατμοσφαιρική πίεση.

Η πίεση του αέρα ανεβαίνει καθώς το αεροπλάνο κατεβαίνει.

Οταν προσεγγίζουν το αεροδρόμιο διαβαθμίζουν τον υψομετρητή...

...ώστε να ερμηνεύει το ύψος του αεροδρομίου από τη θάλασσα.

Αυτό το πλήρωμα όμως δεν έκανε αυτό.

Κάποιος επαναρύθμισε τον υψομετρητή.

Κάποιος άλλαξε τον υψομετρητή σε μια πίεση...

...που άλλαξε τις ενδείξεις του υψόμετρου.

Το αεροπλάνο έδειχνε να είναι λίγο πιο ψηλά από ό,τι ήταν.

Το όργανο επαναρυθμίστηκε στην προεπιλεγμένη ρύθμισή του.

Ετσι, ο υψομετρητής έδειχνε πως ήταν πιο ψηλά...

...από ό,τι ήταν πραγματικά το αεροπλάνο από το έδαφος.

Γιατί να το κάνει αυτό ένας πιλότος;

Οι Πολωνοί ερευνητές...

...πάνε σε πιλότους του ειδικού συντάγματος όπου ανήκε το πλήρωμα.

Τι νομίζετε πως έκαναν;

Μαθαίνουν πως οι πιλότοι ενίοτε χρησιμοποιούν τον υψομετρητή...

...για να λύσουν ένα ενοχλητικό πρόβλημα.

Ο υψομετρητής συνδέεται με το σύστημα προειδοποίησης TAWS...

...που ενημερώνει τους πιλότους αν πλησιάσουν πολύ στο έδαφος.

Στο σύστημα υπάρχει η θέση των πιο πολλών μεγάλων αεροδρομίων.

Ετσι, δε σημαίνει συναγερμός όταν πάνε να προσγειωθούν.

Πρέπει όμως το αεροδρόμιο να είναι στη βάση δεδομένων.

Πολλά, συμπεριλαμβανομένου του Σμολένσκ, δεν είναι.

Το Σμολένσκ, που είναι στρατιωτικό αεροδρόμιο...

...δε συμπεριλαμβανόταν στο σύστημα TAWS.

Ο συναγερμός χτυπά τόσο συχνά στα στρατιωτικά αεροδρόμια...

...που κάποιοι πιλότοι έχουν την επικίνδυνη συνήθεια να τον αγνοούν.

Δε φαίνεται τίποτα.

Αναλύσαμε πολλές πτήσεις.

Αποδείχτηκε πως είχαν τη συνήθεια να αγνοούν τις προειδοποιήσεις.

Και δεν είναι μόνο αυτό.

Βάζετε λάθος ρύθμιση στον υψομετρητή;

Εχουν βρει τρόπους για να μην ακούγεται ο ενοχλητικός συναγερμός.

Ο ένας είναι απλώς να επαναρυθμίζουν τον υψομετρητή.

Αυτό ξεγελά το σύστημα και νομίζει πως πετάνε σε μεγαλύτερο υψόμετρο.

Ανάψτε τα φώτα προσγείωσης.

Είναι μια προσωρινή λύση.

Καθώς το πλήρωμα συνεχίζει την κάθοδο...

...ο συναγερμός χτυπά ξανά μόλις 20 δευτερόλεπτα μετά.

Φαίνεται απίστευτο πως ένα επίλεκτο πλήρωμα με σημαίνοντες επιβάτες...

...θα παραβίαζε τη διαδικασία.

Εκατό μέτρα.

Ακόμη και αν το έκανε, δεν εξηγεί γιατί ο πλοηγός έλεγε λάθος υψόμετρο.

Ενενήντα μέτρα.

Σταμάτα το.

Χρησιμοποιούσε το ραδιοϋψομετρητή.

Τα πιο πολλά μεγάλα τζετ διαθέτουν δύο υψομετρητές.

Καθώς ο βαρομετρικός υψομετρητής έχει επαναρυθμιστεί...

...ο πλοηγός χρησιμοποιούσε το δεύτερο.

Το ραδιοϋψομετρητή.

Χρησιμοποιεί ραδιοκύματα...

...για να μετρήσει την απόσταση μεταξύ αεροσκάφους και εδάφους.

Το έδαφος όμως κοντά στο Σμολένσκ είναι ανώμαλο.

Τα αεροπλάνα πετούν πάνω από μια κοιλάδα για να φτάσουν στη βάση.

Κοίτα τι συμβαίνει εδώ.

Οταν ο ραδιοϋψομετρητής γράφει 100 μέτρα...

...το τζετ δεν ήταν 100 μέτρα πάνω από το αεροδρόμιο.

Ηταν 100 μέτρα πάνω το χαμηλότερο σημείο της κοιλάδας.

Λόγω της πυκνής ομίχλης οι πιλότοι δεν έβλεπαν το έδαφος.

Αφού πέρασαν την κοιλάδα, απείχαν λίγα μέτρα από τα δέντρα.

Ο ραδιοϋψομετρητής τούς έδινε παραπλανητικές πληροφορίες.

Η χρήση του ραδιοϋψομετρητή από τόσο νωρίς...

...είναι ένα σοβαρό λάθος.

Καταδίκασε όσους ήταν στο αεροπλάνο.

Οι ερευνητές ανακάλυψαν γιατί το αεροπλάνο συνετρίβη στο δάσος.

Υπάρχει όμως άλλο ένα ερώτημα.

Γιατί να επιχειρήσει προσέγγιση με τόση ομίχλη;

Η θερμοκρασία είναι δύο βαθμοί, η πίεση 7,45.

Δεν έχουμε συνθήκες προσγείωσης.

Οι πιλότοι προειδοποιήθηκαν πως οι συνθήκες ήταν ακατάλληλες.

Ωστόσο επέμειναν και κατέβηκαν προς το Σμολένσκ.

Αφού έμαθαν για την ομίχλη και την ορατότητα...

...έπρεπε να είχαν αποφασίσει αμέσως να πάνε προς άλλο αεροδρόμιο.

Μια έρευνα στο ιστορικό του κυβερνήτη ίσως εξηγήσει την απόφαση αυτή.

Δεν ήταν η πρώτη φορά που πετούσε με τον Πρόεδρο της Πολωνίας.

Ολοι ήξεραν τι είχε συμβεί όταν ο Προτάσιουκ ήταν συγκυβερνήτης...

...στην πτήση του Αζερμπαϊτζάν.

Τον Αύγουστο του 2008...

...ο πρόεδρος ήθελε να πετάξει σε μια εμπόλεμη ζώνη.

Ο Προτάσιουκ ήταν ο Α' αξιωματικός στην πτήση.

Θα ενημερώσω το κέντρο ελέγχου για την απόφασή σου.

Αρνητικό, δε θα προσγειωθούμε στην Τιφλίδα.

Ο κυβερνήτης αρνήθηκε να μεταβεί σε αεροδρόμιο που δεν ήταν ασφαλές.

Είχε διαταγή να προσγειωθεί στη Γεωργία...

...αλλά δεν ακολούθησε τη διαταγή αυτή.

Ο κυβερνήτης πλήρωσε μεγάλο τίμημα επειδή ήταν προσεκτικός.

Αυτό επηρέασε πολύ την καριέρα του.

Δεν επιλέχθηκε ποτέ ξανά για το προεδρικό τζετ.

Δεν υπήρξε άμεση πίεση...

...από τον πρόεδρο.

Ολοι όμως ξέρουμε...

...και οι πιλότοι σίγουρα θυμούνταν τι συνέβη...

...όταν αρνήθηκε να προσγειωθεί στην Τιφλίδα.

Μάλλον δεν ήθελε να χάσει τη δουλειά του.

Κύριε διευθυντά, έχει πέσει ομίχλη.

Θα κάνουμε μια απόπειρα, αλλά μάλλον δε θα πετύχει.

Κανείς δε θέλει να απογοητέψει έναν πρόεδρο.

Ο Προτάσιουκ ήξερε ότι η προσγείωση ήταν ριψοκίνδυνη.

Ισως όμως θέλησε να δείξει ότι ήταν πρόθυμος να προσπαθήσει.

Να ξεκαθαρίσουμε πως ο άνθρωπος αυτός δεν έδωσε οδηγίες.

Η παρουσία του όμως εκεί...

...διέκοψε τη ροή εργασίας και τη λήψη αποφάσεων του πληρώματος.

Πολωνικό αεροσκάφος πτήσης 101.

Εχουμε ομίχλη. Η ορατότητα είναι στα 400 μέτρα.

Ελήφθη, πολωνικό αεροσκάφος πτήσης 101.

Η ανάγκη επικοινωνίας με τον πύργο στα ρώσικα...

...έκανε την κατάσταση πιο πιεστική.

Ελήφθη, πολωνικό αεροσκάφος πτήσης 101.

Ολη αυτή η πίεση ίσως οδήγησε τον κυβερνήτη σε ένα μοιραίο λάθος.

Αν χρειαστεί θα κάνουμε επανακύκλωση με τον αυτόματο.

Θα χρησιμοποιήσει τη λειτουργία επανακύκλωσης για να απομακρυνθεί...

...αν δεν του αρέσει αυτό που θα δει.

Το πάτημα του κουμπιού επανακύκλωσης θα αυξήσει την ισχύ...

...και το αεροπλάνο θα ανέβει.

Αυτό όμως δεν μπορεί να γίνει εδώ.

Το βασικό λάθος ήταν η υπόθεση...

...πως θα μπορέσουν να ανέβουν αν είναι στον αυτόματο πιλότο.

Για να εκτελεστεί επανακύκλωση, ο αυτόματος πιλότος...

...πρέπει να λαμβάνει σήμα από ένα ραδιοφάρο ILS στο άκρο του διαδρόμου.

Η αεροπορική βάση Σμολένσκ όμως δε διαθέτει τέτοιο ραδιοφάρο.

Εδαφος, έδαφος. Ανύψωση.

Εκατό μέτρα.

Εδαφος, έδαφος. Ανύψωση.

Φεύγουμε για επανακύκλωση.

Ο πιλότος περίμενε πέντε δεύτερα για να ανέβει μόνο του το αεροπλάνο.

Τότε συνειδητοποίησε πως είχε κάνει ένα λάθος.

Οταν πλέον καταλαβαίνει το λάθος του...

...είναι πολύ αργά.

Το πλήρωμα δε χειρίστηκε καλά την προσέγγιση.

Οι Πολωνοί ερευνητές όμως δε θεωρούν πως φταίνε μόνο αυτοί.

Προσέγγιση εξωτερικού ραδιοσημαντήρα. Εντός πορείας και ίχνους καθόδου.

Οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας έπρεπε να καθοδηγούν το αεροσκάφος.

Ηξεραν πως η ορατότητα δεν ήταν καθόλου καλή.

Γιατί συμφώνησαν με το σχέδιο του Προτάσιουκ για δοκιμαστική κάθοδο;

Πολωνικό αεροσκάφος πτήσης 101, ελήφθη.

Πολωνικό αεροσκάφος, έχουμε ομίχλη.

Η ορατότητα είναι στα 400 μέτρα.

Οι Πολωνοί θέλουν και άλλες πληροφορίες...

...για το πώς οι Ρώσοι ελεγκτές μπορεί να συνετέλεσαν στην τραγωδία.

ΓΙΕΡΖΙ ΜΙΛΕΡ

Ο ελεγκτής εναέριας κυκλοφορίας...

...έχει έναν κρίσιμο ρόλο.

Ιδίως όταν έχει τόση συννεφιά και ομίχλη...

...που δεν μπορείς να δεις το έδαφος.

Θερμοκρασία και πίεση, παρακαλώ.

Η θερμοκρασία είναι δύο βαθμοί, η πίεση 7,45.

Δεν έχουμε συνθήκες προσγείωσης.

Οι ερευνητές ανακαλύπτουν...

...πως αν και στη βάση ήξεραν πως θα είχαν μια πολύ σημαντική πτήση...

Είστε στα 500 μέτρα;

...οι ελεγκτές δείχνουν απροετοίμαστοι να τη δεχτούν.

Οι συνεντεύξεις με τους ελεγκτές φανερώνουν...

...πως δυσκολεύονταν να εντοπίσουν το αεροπλάνο στην κάθοδό του.

Ζητήσαμε να μας λέει το υψόμετρό του.

Το Σμολένσκ είναι ένα αεροδρόμιο με ανεπαρκή εξοπλισμό.

Πολωνικό αεροσκάφος, είστε στα 500 μέτρα;

Είμαστε στα 500 μέτρα.

Οι ελεγκτές βασίζονταν στον κυβερνήτη για να αναφέρει το υψόμετρό τους.

Οι ερευνητές εικάζουν πως ο εξοπλισμός στο Σμολένσκ...

...δεν παρείχε σαφή εικόνα της θέσης του αεροπλάνου.

Ο ελεγκτής δεν ήταν σίγουρος αν το αεροπλάνο ήταν εντός πορείας.

Εντός πορείας και ίχνους καθόδου.

Ο ελεγκτής επιβεβαίωσε πως το αεροπλάνο ήταν εντός ίχνους πτήσης.

Μόλις πήγε κάτω από το ίχνος πτήσης...

...ο κίνδυνος καταστροφής αυξήθηκε ραγδαία.

Ο ελεγκτής επιβεβαιώνει...

...πως το αεροπλάνο ήταν στη σωστή πορεία...

...ενώ στην πραγματικότητα ήταν επικίνδυνα χαμηλά.

Αναμφισβήτητα το αεροδρόμιο δεν ήταν ήταν έτοιμο.

Η πυκνή ομίχλη αυξάνει την ένταση στον πύργο ελέγχου.

Δεν πρέπει να τον φέρουμε.

Δεν έχει καμιά λογική τώρα.

Πριν το αεροσκάφος φτάσει οι ελεγκτές ήξεραν...

...πως η προσγείωση θα ήταν σχεδόν αδύνατη.

Δεν είχαν όμως την εξουσία να διώξουν το τζετ.

Πρέπει να βρούμε άλλο αεροδρόμιο.

Ο καιρός είναι ακατάλληλος.

Δεν ήθελαν να προσγειωθεί.

Προσπάθησαν να πείσουν τους ανώτερους...

...να πάει το αεροπλάνο σε άλλο αεροδρόμιο...

...πριν καν αρχίσει η διαδικασία προσγείωσης.

Η απόφαση για το πού θα προσγειωθεί ο Πρόεδρος της Πολωνίας...

...δε λαμβάνεται στο Σμολένσκ.

Δεν τη λαμβάνει ο επικεφαλής πτήσεων ή οι ελεγκτές.

Ομως οι συνθήκες δεν επέτρεπαν την προσγείωση κανενός αεροσκάφους.

Ιδίως ενός αεροπλάνου με σημαίνοντα πρόσωπα.

Ο ελεγκτής περίμενε τον κυβερνήτη να λάβει την απόφαση να μην προσγειωθεί.

Δεν έχουμε συνθήκες προσγείωσης.

Συνεχίζουμε, αν δεν τα καταφέρουμε θα κάνουμε επανακύκλωση στον αυτόματο.

Δική του είναι η απόφαση. Ασ' τους να συνεχίσουν μόνοι.

Νομίζω πως την ίδια έμμεση πίεση...

...που ένιωθε ο κυβερνήτης του αεροσκάφους TU-154...

...ένιωθαν και οι ελεγκτές.

Λόγω της φύσης αυτής της πτήσης.

Ολα συνέβησαν λόγω εξωτερικών δυνάμεων.

Τα μέλη του πληρώματος και οι χειριστές...

...έγιναν όμηροι της κατάστασης.

Και οι δύο αναφορές επικρίνουν τις ενέργειες των πιλότων.

Η πολωνική όμως αναφορά...

...επικρίνει και την ανεπαρκή επίδοση του Σμολένσκ.

Προσέγγιση εξωτερικού ραδιοσημαντήρα. Εντός πορείας και ίχνους καθόδου.

Το ότι επιβεβαίωσαν ότι η πτήση ήταν σε σωστή πορεία, ενώ δεν ήταν...

...ίσως να συνέβη επειδή ο εξοπλισμός τους ήταν ελαττωματικός.

Οι Ρώσοι ήταν πολύ πιο ασαφείς από τους Πολωνούς.

Οι Πολωνοί ανέλαβαν το δικό τους μερίδιο της ευθύνης...

...ενώ οι Ρώσοι δεν ανέλαβαν το δικό τους μερίδιο.

Αμέσως μετά την καταστροφή...

...το ειδικό σύνταγμα που μεταφέρει Πολωνούς αξιωματούχους διαλύεται.

Ο Πολωνός Υπουργός Εσωτερικών Γιέρζι Μίλερ παρουσιάζει τα ευρήματά του.

Οι Ρώσοι αμφισβητούν τα συμπεράσματα...

...για τον έλεγχο εναέριας κυκλοφορίας του Σμολένσκ.

Αν και δύο αναφορές υποστηρίζουν το αντίθετο, οι υποψίες συνεχίζονται.

Συμπεριλαμβανομένης της πεποίθησης πως ο πρόεδρος δολοφονήθηκε.

Οι άνθρωποι προσπαθούσαν απεγνωσμένα να καταλάβουν τι είχε γίνει.

Και τους δίνουν πληροφορίες που δεν μπορούν να αξιολογήσουν.

Εγώ δεν έχω τα προσόντα να αξιολογήσω τις πληροφορίες...

...της ρωσικής ή της πολωνικής επιτροπής.

Δεν είμαι ειδικός.

Θα αποφασίσω λοιπόν τίνος την πραγματογνωμοσύνη εμπιστεύομαι.

Στο τέλος οι δύο ιστορικοί αντίπαλοι έβαλαν στην άκρη τις διαφορές τους...

...και συνεργάστηκαν για έναν κοινό στόχο.

Ο στόχος είναι απλός.

Το κάθε ατύχημα πρέπει να μας διδάσκει ένα μάθημα.

Πώς να εκπαιδεύουμε το πλήρωμα...

...ώστε η ασφάλεια να είναι η απόλυτη προτεραιότητα στη λήψη των αποφάσεων.

Δυστυχώς το μάθημα αυτό το πληρώσαμε με ένα πολύ υψηλό τίμημα.

Απόδοση-Προσαρμογή Υποτίτλων Χάρις Παυλικάκη