Original subtitles

Ken je het verhaal van Silyan?

M'n opa vertelde me een legende uit de zeventiende eeuw...

of misschien nog wel ouder.

Er was eens een jongen...

die in Macedonië woonde.

Z'n familie bezat veel land.

Ze verbouwden voedsel voor het hele dorp.

Maar de jongen hield niet van het zware werk op het land.

Hij droomde ervan om ver weg te gaan.

Ergens waar het leven beter zou zijn.

Toen hij z'n vader vertelde dat hij het dorp wilde verlaten...

werd die zo boos dat hij een vloek over z'n zoon uitsprak:

'Ik hoop dat je in een vogel verandert...

zodat m'n ogen je nooit meer hoeven te zien.'

Toen de vader was uitgesproken...

ging de hemel open en werd Silyan door de bliksem getroffen.

En zo veranderde Silyan in een ooievaar.

EEN FILM VAN TAMARA KOTEVSKA

Zal ik een kroon voor je maken? -Dat lijkt me leuk.

Nog een paar erbij.

Nu ben je net een...

koning.

Kijk eens hoe knap je bent. -Laat me je kussen, m'n koningin.

Herken je dit liedje? -Dat is m'n lievelingsliedje.

Inderdaad.

Herinner je je ons eerste afspraakje in de wijngaard nog?

Hoe kan ik dat vergeten? We aten stiekem druiven.

Het was de beste tijd van m'n leven. -Waarom?

Omdat mijn familie geen druiven had.

En weet je nog wat ik je toen gaf?

Nee. -Komkommers.

Als de zaadjes eruit vallen, hou je van me. Anders niet.

Met je vinger.

Je houdt echt van me.

HET DORP CEŠINOVO

DE GROOTSTE KOLONIE WITTE OOIEVAARS VAN NOORD-MACEDONIË

Silyan werd niet geaccepteerd door de andere ooievaars...

Omdat hij anders was.

Maar hij hoorde ook niet meer bij de mensen.

Hij was erg eenzaam.

Vader, ik ben hier. Kijk naar me.

Dat wilde hij zo graag tegen hem zeggen.

Maar in plaats van woorden...

kwam er alleen maar geklepper uit zijn snavel.

Kom, kinderen, laten we dit huis afmaken.

Goed gedaan. Je bent een echte professional geworden, Ace.

Geef opa maar wat cement, lieverd. Ze werkt zo hard.

Hier, opa.

Ze werkt zo hard omdat dit haar kamer wordt.

Geef opa nog een baksteen.

Goed zo, meisje.

Jouw kamer wordt de mooiste van het hele huis.

Leg de baksteen hier neer.

Moet ik hem hier neerleggen?

Vanuit het raam kun je de jonge ooievaars zien.

Kijk die ooievaars eens.

Zie je ze daar?

Ze bouwen een huis, net als wij.

Wij bouwen met bakstenen...

en zij met takken en onkruid.

Dit huis is voor jou en voor m'n dochter Aleksandra.

Daar zijn we blij mee.

Die moet daar.

Ik heb de tweede verdieping van dit huis voor m'n zoon gebouwd.

Het doet me pijn dat hij het dorp verliet.

Hij liet ons alleen achter.

De vader wist niet dat zijn zoon nog in het dorp was.

Heel dicht bij hem.

Maar Silyan leidde nu het leven van een ooievaar.

Kijk dat kleine muisje eens.

Rennen.

Pak hem.

Kom op.

Het land brengt veel op. -Het is heel vruchtbaar.

Help opa zoeken naar aardappels.

Daar zijn er nog meer.

Dit is zes kilo.

Kom op, hardwerkende mensen.

Dit jaar is een record. -Er zitten veel paprika's aan.

Proef maar, allemaal. Gewoon met je handen.

Het is de laatste oogst van het jaar.

Volgend jaar zal het nog overvloediger zijn dan dit jaar.

DOBROŠINCI - BOERENMARKT

Ik zal het je laten zien. -Ik wil de grootste.

600 gram. -Wat denk je ervan?

Ze zijn niet groot genoeg.

Het is te duur.

Waarom lach je? -Toe nou.

We werken niet voor niets. Weet je hoeveel werk dit is?

Kom op met dat geld.

Daar word je niet arm van.

250 denar.

BOSILOVO - BOERENMARKT

Voel zelf maar. Ik hou je niet voor de gek.

Is hij groen? -Natuurlijk niet.

Vijftien denar per kilo.

Is hij echt niet groen? -Nee, geen zorgen.

13 denar per kilo.

Daar verkoopt iemand ze voor acht.

Acht denar? Jij hebt gevoel voor humor.

Dan gooi ik ze nog liever weg. -Moeten we ze soms gratis weggeven?

Hier heb je geld. -Niet genoeg.

Wat wil je dan? -De prijs die ik vraag.

Geef me vijf zakken voor 50 denar.

Ik heb het niet tegen jou.

Je mag hem geen geld geven.

Ik was hier eerst. -Ik moet m'n gezin te eten geven.

Ik heb hard gewerkt...

en ik wil iets verdienen voor m'n gezin.

Ik neem jullie geld niet aan.

En m'n paprika's krijgen jullie ook niet.

Je bent je beste bod kwijt.

De markt is bijna voorbij.

Dat kan niet. Niemand heeft iets verkocht.

Toe dan, opa.

Ik weet niet wat we moeten doen.

Geen zorgen. We hebben nog meer om te verkopen.

Er is niets wat goed loopt.

Geloof me. We hebben tabak, kool... -Het is allemaal voor niets.

Het levert genoeg op, geloof me.

INKOOPCENTRUM VOOR TABAK

Dit is ook klasse 2. Twee dozen zijn klasse 2...

en de rest is klasse 3, oké? -Nee.

Betaal die man de prijs die je bij het planten hebt afgesproken.

Kijk naar die gele kleur. Het is puur goud.

Neem het maar weer mee naar huis.

Verkoop het maar aan de goudwinkel als het goud is.

Het ziet er inderdaad goed uit, maar het is klasse 2.

Echt niet. Dit is de beste tabak die je ooit hebt gezien.

Het spijt me, maar de regering heeft de regels aangescherpt.

Meet het eens op. -Welke is het, denk je?

Ik zal het je laten zien.

Klasse 1.

Je hebt alleen de goede bladeren gepakt.

Ze zijn allemaal zo.

Volgend jaar planten we geen tabak meer. Afgelopen.

Echt niet. We nemen het mee.

Weet je hoeveel werk het is om tabak te oogsten?

Een ton kunstmest kost 1300 denar. Een liter benzine kost 1200 denar.

Denk eens na over wat je doet.

Je raakt al je boeren kwijt.

Drie ton onverkochte aardappels. Wat moeten we daarmee?

Ze gaan rotten.

Dan moeten we alles weggooien.

Al het werk voor niets.

De boeren zijn boos.

Ze vinden dat de overheid toestaat dat de handelaren ze afknijpen.

De prijzen veranderen dagelijks.

Uit protest hebben ze een blokkade van de hoofdweg aangekondigd.

Boeren zijn geen slaven.

Er waren eerst 300 boerenfamilies in ons dorp. Nu nog maar 50.

Van die prijzen kunnen we niet leven. -We blokkeren de hoofdweg.

Weg met de regering.

Jullie krijgen geen hap. We hebben voor niets gewerkt.

We blokkeren de weg met de vruchten van ons harde werk.

Achteruit.

Gerechtigheid voor de boeren.

Spreken jullie Duits? -Een beetje.

Bitte schön.

Meine Herren.

Auf Wiedersehen.

Dat betekent 'tot ziens'. -Auf Wiedersehen.

Als je een broodje wil bestellen.

Een kipburger of zo.

Van dat McDonald's-eten, je weet wel.

Ik ken die broodjes zelf niet zo goed.

Die kun je dan gaan verkopen.

Ik heb banen geregeld in Duitsland voor ruim 500 gezinnen.

Ik wil zo veel mogelijk mensen helpen.

Er kan niets misgaan. Dat beloof ik.

Ik heb in Duitsland gewerkt en met het verdiende geld deze boerderij gebouwd.

Als ik hier was gebleven, was me dat nooit gelukt.

Ik heb dit allemaal zelf opgebouwd.

Een toekomst voor m'n kinderen en m'n familie.

Ik neem aan dat je kinderen hebt. -Ja.

Je moet aan hun toekomst denken.

De ooievaars moesten naar het zuiden trekken om eten te vinden.

Silyan wilde z'n dorp niet verlaten, maar hij had geen keus.

Toen hij vertrok, was hij bang...

dat hij het nooit meer zou kunnen bijleggen met z'n vader.

Ilina, ben je opa en oma vergeten?

Je bent ons al vergeten. -Ilina.

Ilina? -Het internet werkt niet.

Daar is ze. Laat me je eens bekijken, lieverd.

Oma's mooie poppetje. Wat is ze gegroeid.

Hoe gaat het? Alles goed? -Alles goed. Het is erg koud.

Zijn de salarissen op tijd?

Dit geloof je niet. Ze hebben ons al drie maanden exact op tijd betaald.

Geweldig. -Ja.

Waarom is Ane boos?

Ik ben niet boos.

Lieg niet. Ik voel het door de telefoon heen.

Ane, is het daar koud?

Het is koud.

Weet je hoe duur de opvang hier is?

Het kost ons ons hele salaris.

Ace zei net dat alles goed gaat. -Je moet niet naar Ace luisteren.

We geven al ons spaargeld uit. We zijn alleen en kunnen niet sparen.

Kom hierheen, mam.

Een tijdje maar, tot we iets gespaard hebben.

Je moet op Ilina komen passen.

Alsjeblieft.

Opa.

Jana, ik heb water opgezet. Wat moet ik nu doen?

Moet ik kurkuma in de pan doen? -Je kunt er kurkuma bij doen.

Maar pas als je ze bakt, niet nu.

Moet ik zout en kruiden in het water doen?

Nee, daarna pas. Eerst koken.

Je moet ze eerst wassen.

Goed zo. Nu aan de kook brengen.

Opa, Ilina heeft nieuw speelgoed. -Laat eens zien.

Kom eens hier, dan kun je opa zien.

Ilina, wil je terug naar opa?

LAND TE KOOP: 3500 EURO

WIJNGAARD TE KOOP: 6000 EURO

LAND TE KOOP: 2000 EURO

Zo moet dat niet. Hij moet lager.

Niet zo. -Moet het zo?

Er zitten twee gaten.

Draai hem om. Hij gaat heus niet kapot.

Weet je hoe ik hieraan kom? Gekregen van de kinderen uit Oostenrijk.

Heeft iemand ooit goud gevonden met dit apparaat?

Vast wel.

Ik wil niet voor niets graven.

Mensen vinden soms een schat.

Weet je hoe je hem aanzet? -Hier.

Deze knop is voor goud, deze voor koper.

Vroeger verstopten ze goud in de muren van hun huizen.

Hoeveel kostte dat ding, Iljo? -600 euro.

Dat is niets. Met zes gouden munten hebben we hem terugverdiend.

Volgens mij heeft hij iets. -Probeer het eens aan deze kant.

Weet je zeker dat dit huis leegstaat? Waar is de eigenaar?

Hij is naar Duitsland verhuisd. -Dan komt hij niet terug.

Wat doen je zoons daar? -Vanja werkt als bezorger.

En Goran? -Die werkt in een fabriek.

In ploegendienst? -Alleen nachtdiensten.

Het zijn net gevangenen. Ze zien nooit daglicht.

Jij zit ook zonder vrouw, net als ik.

Ik neem het haar niet kwalijk. Ze houdt van ze en wil ze helpen.

Wie zorgt er nu voor jou?

Ik red me prima. Ik kan best voor mezelf zorgen.

Ze kan beter voor onze kleinkinderen zorgen dan voor mij.

Waar heeft hij zich opgehangen? -Die man bleef alleen achter.

Z'n familie liet hem in de steek.

Hij heeft zich aan deze balk opgehangen.

Dat gebeurt er als je familie je in de steek laat.

Waarom wil je op je 60e van beroep veranderen?

Het was niet mijn beslissing. De landbouw loopt niet.

Watermeloenen niet, maïs niet, aardappels niet.

Hoelang ben je al boer? -Sinds m'n vijftiende. Al 45 jaar.

En heb je recht op een uitkering?

Geen idee. Daarom ben ik hier. Ik zoek een andere baan.

O, Nikola. Je bent nog te jong om met pensioen te gaan...

maar te oud voor een nieuw beroep.

Wat voor werkervaring heb je?

Als boer bestuurde ik zware voertuigen, zoals tractors.

Zou je als chauffeur kunnen werken? -Ja, hoor.

Wat voor rijbewijzen heb je? -A, B en C.

Kun je een bulldozer besturen? -Ja.

In de lente keerden de ooievaars terug naar Macedonië.

Silyan kon niet wachten om terug te keren naar z'n ouders...

en het fijne leven in z'n dorp.

Weet je nog dat de ooievaars achter onze tractors aan liepen?

Wij waren aan het planten en zij waren aan het eten.

Ze kwamen meteen als ze het geluid van de tractor hoorden.

Ze volgen nog steeds het geluid van onze tractors.

Maar kijk wat ze nu eten.

Wat zielig. Arm beest.

We kunnen beter ons eigen graf ook alvast graven, naast de ooievaar.

Mee eens, maar wie moet het eerst sterven?

Het is beter als jij eerst sterft. -Waarom ik?

Omdat je niet zo'n groot graf kunt graven. Kijk hoe groot ik ben.

Ik ben kleiner, maar sterker. -Wil je dat ik eerst doodga?

Nee, je bent jonger dan ik. Je hebt je hele leven nog voor je.

Vader, zijn we gedoemd te sterven zonder dat we het hebben bijgelegd?

Dat weigerde Silyan te accepteren.

Zie je waar de vleugel gebroken is?

Hier. Ik voel twee bobbels.

Breng hem snel naar een dierenarts in de stad.

Zij weten wel raad.

Ze hebben daar opvangplekken voor wilde dieren.

Wat een prachtig dier.

Je bent zo mooi.

Een ooievaar? Pak die doos weg.

Welke vleugel is gewond? -De rechter.

Ik zie de zwelling.

Dit is een wild dier. We weten niet goed wat we daarmee moeten.

Daar hebben we geen ervaring mee. We behandelen nooit wilde dieren.

Dit is de eerste keer. -Kun jij voor hem zorgen?

Ik weet niet wat ik moet doen. Wat moet ik hem voeren?

Wat zit hierin?

Monoproteïne. Laten we het proberen.

Laat los.

Nee, hij houdt niet van kattenvoer. Kun jij voor hem zorgen...

tot wij een geschikte organisatie hebben gevonden?

Je kunt vis in een emmer water doen.

De vissen zwemmen rond in de emmer en dan jaagt hij op ze.

Neem je je ooievaar mee naar huis?

Ik zie je niet, Jana.

Ilina is boos op je, omdat je niet komt.

Kijk eens wat ik voor je heb. Kijk eens wat een mooie ooievaar.

Wat een mooie ooievaar.

Ik wil naar hem toe.

Ik wil naar opa. -We gaan ook naar opa. Ooit.

Opa. -Opa komt wel, geen zorgen.

Opa. -Wauw.

Heeft er iemand gebeld over de velden? -Niemand.

Het is hier een woestenij. Laat me Ilina nog eens zien.

Waarom heeft er niemand gebeld? Je moet de prijzen verlagen.

Als het nu 3000 is, verlaag je het naar 2000.

En van 2000 naar 1000.

Ik zal erover nadenken. Ik bel je nog wel terug.

We moeten het verkopen. We hebben geld nodig. Wat de gek ervoor geeft.

Ga maar. Vlieg naar je familie.

Toe maar. Vlieg.

Dit was het grootste ooievaarsnest van Europa.

Het was zo zwaar dat het dak instortte.

Pak zo veel mogelijk, zodat het lekker zacht is voor je ooievaar.

Wacht, hij is nog niet vol genoeg.

Ik was een goede vader. Ik hielp hem op eigen benen te staan.

En een auto te kopen.

Vraagt hij niet of je hulp nodig hebt? -Nee, hij is al jaren niet geweest.

Hij heeft dit huis niet eens gezien.

Wat kan ik doen? Ik besta niet voor hem.

Dat maakt niet uit. Het blijft je kind.

Nou en?

Ik laat alles na aan de staat. Aan de kerk.

Hij erft niets.

Een kind kan z'n ouder in de steek laten...

maar een ouder kan nooit z'n kind in de steek laten.

Het boeit me niet. Ik vind wel een andere zoon.

Ik heb er drie. Je mag er een lenen.

Dan ben je eindelijk net zo gelukkig als ik.

Ik word misselijk van het lachen. Ik heb al jaren niet gelachen.

Iets naar links.

Al valt hij uit een vliegtuig, dan breekt hij nog niet.

Hij is heel stevig.

Silyan kan hier gemakkelijk drie of vier kinderen opvoeden.

Luister, ik kan je m'n land niet verkopen voor 1000.

Dat is veel te weinig. Minstens 3000.

Wanneer ben je jarig? -Hoezo?

Zal ik het je cadeau doen?

Ik heb m'n hele leven op dat land gewerkt en jij wilt het gratis hebben.

Minimaal 2000.

Goed, ik zal erover nadenken.

Hallo, Jana. Het is hier beangstigend.

De boeren gooien benzine over hun gewassen en verbranden ze.

Wat zeg je nou? Wat triest en zorgwekkend.

Ze krijgen meer van de verzekering dan van het bewerken van het land.

Arme wijnstruiken. Hoe durven ze die te verbranden?

Ze verwoesten de struiken die hun voorouders hebben geplant.

Komen jullie families hierheen voor oud en nieuw?

Nee, niemand komt.

Maar we kunnen het toch met z'n drieën vieren?

Gelukkig nieuwjaar.

Wie de munt in het brood vindt, is volgend jaar gastheer.

Moet je die ogen zien. Hij lijkt net een mens.

Silyan lag nachtenlang te piekeren.

Hoe kon hij z'n vader laten weten dat hij nog leefde?

Hij besloot voor z'n vader te gaan staan om te zien wat er zou gebeuren.

De vader zag de ooievaar en begon tegen hem te praten.

Arme vogel. Je bent net zo eenzaam als ik.

Jij bent ook je familie kwijt.

M'n hart doet pijn.

Ik vervloekte m'n eigen zoon en nu ben ik hem kwijt.

De oude man wist niet dat hij tegen z'n eigen zoon praatte.

Hij besloot de ooievaar te adopteren en voor hem te zorgen.

En zo was Silyan na een heel lange tijd eindelijk weer thuis.

De vader zei tegen hem: Vanaf vandaag wonen we samen.

Je gaat me helpen gewassen te planten...

zodat we te eten hebben en kunnen overleven.

Hallo. -Hoi, hoe gaat het, lieverd?

Goed, en met jou?

Jana, ik heb besloten de velden niet te verkopen.

Ik kan ze niet laten gaan.

Ze hebben ons 60 jaar in leven gehouden.

Hoe wil je in je eentje het land gaan bewerken?

Dat is het enige wat ik kan.

Ik heb ontslag genomen bij de vuilstort.

Als je wilt terugkomen, dan kan dat. Zo niet, dan accepteer ik dat.

En zo vonden Silyan en zijn vader vrede bij elkaar.

Ze werkten weer samen op het land.

Wat heb ik verkeerd gedaan?

Nu zul je het krijgen.

Aan de slag.

Waag het niet.

Veeg je zweet af.

Pompoen.

Ondertiteld door: Janneke Dales