Original subtitles

W poprzednim odcinku.

Dawno się tak nie bawiłyśmy.

Tak, to prawda.

Z kim ty będziesz tak galopować, jak mnie nie będzie? Ciężko uwierzyć, że

Elżbietka pójdzie za mąż, a tak niedawno jeszcze dzieckiem była.

Twoja buka dla Anny? Nie, dla księżnej. A jakże.

I lubione.

Ona nigdy nie będzie twoja, panie. A gdybyśmy tak sól z Bochni sprowadzali do

Krakowa nie lądem, a rzeką, panie przecie nie ma wodnej drogi między

Krakowem. Dlatego musimy ją zbudować.

W tym samym czasie na Wawelu

jego syn Pecymir

postawił swoje pierwsze kroki.

Po co o tym pisać? Bo to ważne wydarzenie.

Że mały specynir zrobił krok?

Każde dziecię to robi. To nie jest zwykłe dziecię.

Tylko synjaś kajowki.

Kunciu, coś cię trapi?

Nie.

A może spróbujesz przeczytać, co zapisałam?

Pod koniec roku pańskiego, 1343, król Kazimierz

wybrał się ze świtą do... Poznania.

Kunciu!

Wiem, winam się radować, ale nie potrafię.

Wybrał się ze świtą do Poznania.

na kolejne spotkanie z narzeczonym swej córki, Elżbiety, księciem pomorskim,

Bogusławem. By omówić szczegóły układu małżeńskiego i zbliżającego się

ślubu. Po oficjalnym powitaniu oba orszaki w asyście możnych wielkopolskich

miały się udać na łowy w tamtej Szeknieje.

Królu, książe Bogusław z bratem już wstali.

W jakich są nastrojach? Sądząc po minach, wnioskuję, że pogodnych.

Gatowi są z tobą pójść o zakład, że uda im się dzisiaj więcej upolować

zwierzyny. W gębie każdy mocny.

Niechając ptak twoim się trafi.

Nie sądzisz chyba, że dadzą nam radę?

Bogusław dał się poznać jako człowiek uparty.

Mierzy cię?

Tego nie powiedziałem.

A co o nim sądzisz? Nie mam zdania.

Mieszkańcy po morzu, a mówią same dobre rzeczy.

Podobno mądrze włada nie tylko swoim wstępstwem, ale i ziemiami, którymi

rządzili krzyżacy.

Jakbym nie o tobie słyszał. Nie porównuj mnie do niego.

Zresztą mieszkańcy Słupska przyleliby każdego władcę z radością.

Po krzyżakach każdy zdaje się lepszy.

Pewnaś?

Czego?

Odsłaniasz w król.

Co z tobą dzieje? A ty wszystkie najważniejsze piony.

A jeśli on nie lubi grać w szachy? Kto?

Mój narzeczony.

Po co ci to wiedzieć? Co on lubi?

Taniec, muzykę? Na pewno polowania. Jak wygląda?

Gdybym choć jego jaką podobiznę zobaczyła. Uchoda to ostatnie, co

szukać, małżonek. Nic o nim nie wiem.

Co też mówisz?

Wiem nie jedno.

Nie jest z tachy.

Przynajmniej nie tak bardzo.

Ma wiele ziem.

Zamknij. A czy dobry z niego człowiek?

Przekonasz się.

Nieważne, co lubi twój urodziwy. Ważne, żeby był stanowczy dla twoje poddane i

wrażliwy i dobry dla małżonka.

Szczególnie w łożu. A jeśli tak nie jest?

Jeśli mnie skrzywdzi?

Co wtedy?

A zatem wszystko postanowione.

Ile chcesz o tym rozprawiać?

Chyba, że chcesz coś zmienić w naszych ustaleniach. Nie.

Będzie jak obiecałem. Ja i bracia moi zobowiązujemy się wspomagać się, panie,

przeciw wszelkim wrogom.

Zwłaszcza przeciw zakonowi, przy rzadkiem.

Stawimy się na każde wezwanie.

Z czterystoma zbrojnymi.

Tak, Jaśku, nie zapominam o tym.

Tak samo jak o zapisie psi i miast z mojej ziemi dla Elbiety.

Ile to będzie w sklepze?

Dwa tysiące.

Rocznie. Dobrze.

Niebawem przygotujemy odpowiedni dokumenty. Rad jestem, że wszystko

A postak królewny?

Czyje on na pewno bez zmian?

Co za pytanie?

Powiedziałem 10 tysięcy i tak będzie.

Panie, naganka ruszyła.

Dobrze, błogosławię. Pokaż, co potrafisz.

Królewicz się znalazł, no. Śmierdzi mu.

A co ty tam robisz?

Żaba mi wlazła pod łóżko.

Skąd ona u nas?

Bóg na nas plagę spuścił. Właśnie miły dla żony.

Bra, bo ci zaraz powód do narzekania dam.

Oj, to już dobrze, dobrze.

W domu jesteś?

Ban mi się z żabami rozbił i rozbiegły się po całej idwie. Ale zaraz podbieram.

Jezu Maria, co to za smród? Co to?

Leparstwo. Na co?

Na wrzody.

Z trupa je robisz?

Nie, z ropusza.

Podnieś to.

Aj, aj, aj.

Jeszcze wyżej.

Drewna byś podłożył.

A chętnie.

I topór na ostce.

A izby nie zamykaj.

Eliaszu? Tak, królewno?

Modliłam się do świętej Kingi, stryjnej mojej babki.

I ona modliła się do niej, gdy była w kłopocie.

Zapewne wysłucha twoich modli. Już wysłuchała i pomogła znaleźć

Eliaszu, chcę złożyć śluby czystości.

Znowu myślisz o klasztorze?

Wszak to wychodzi za mąż. Chcesz się przeciwstawić woli ojca? Po ślubie

Bogusława. Mój ojciec zawsze stał już na którym mu tak zależy.

Nic nie pojmuję.

Śluby czystości wykluczają małżeńskie... Nieprawda.

Wszak Kinga była żoną Bolesława, a zachowała czystość.

Rozmawiałaś już o tym z królową albo z którąś...

Z zamężnych dwórek? No cóż, któż wie więcej o ślubach czystości niż zakonnik?

Rzeczy samej.

Ale one będą więcej wiedzieć o małżeństwie i powiennościach. Kinga do

przemówiła. Jestem pewna.

Żbiedo.

Porozmawiaj z doświadczonymi niewestami.

Za nim podajmy decyzję.

Chętnie zrobiłbym tura.

Ale dzik też będzie dobry.

Chcę się spodobać królowi. To jest mu pierwszeństwo. No i co, mam czekać aż on

cokolwiek upoluje?

Kazimierz będzie w dobrym nastroju. Niech się cieszy, że wybrał najlepszego

dla swojej córki. Nie odpuścisz?

Nigdy. A kto wie, może w przyszłości ja włożę koronę?

A może ty się nudzisz?

Może ci jaką robotę wynajdę.

No i co ty tak ględzisz i ględzisz?

Tyś winien Bogu dziękować, że ci taką rozumną żonę dał.

Jaki ma rozum, skoro żaby piecze?

Takimi lekami to się samych królów leczy.

No, to już gotowe.

Jeno Pogańskich.

Leszek czarny poganinem był.

Moja stryjeczna babka była kuchtą na jego dworze.

Pewnie niedługo zabawiła, co?

Kuchta, co żaby piecze.

Leszek sam jadł sproszkowane żaby według przepisu medyka magistra Racława.

Magister je żabami leczy.

Żabami, kropuchami i wężami.

Ile podpatrzyła, tyle zapamiętała i przekazała dalej.

A ja nie pamiętam, żebyś ty się wcześniej takimi rzeczami parała. Bo to

nie było i jakoś tak pozapominałam.

Ale... A skórzajek, no to kto cię wyleczył?

Prawie mi z palcem zlazły.

Od niedzieli do niedzieli nic nie mogłem rękami dotknąć.

Wlazły.

Niepotrzebnie do tego jaskółczego ziela dodałam piołunu.

Muszę sobie je poprzypominać wszystko.

A to będziesz też piec?

Nie.

To dobrze, bo już bym tego smrodu nie zniósł.

Z tych muszę tylko powykrawywać serca i wątroby, a te osuszyć i zetrzeć w

moździerzu.

Po co?

No bo to dobre lekarstwo na wrzody jest.

I na męską słabość. Ale mi niepotrzebne, nie?

Nie, tobie nie. Ale naszym klientom już tak.

Jak to?

Chcesz to sprzedawać?

A może nawet kramik z lekami otworzę?

Po moim trupie.

Jak to jest możliwe?

Łanie jeszcze mógłbym pojąć.

A dzika?

Jedną strzałą?

Niemożliwe.

Nie uwierzyłbym, gdybym nie zobaczył na własne oczy.

Co ty robisz?

Przecież nikt nie uwierzy, że powaliła go jedna strzała.

Małgorzato, widziałaś Owkę? Nie ma jej w komnacie.

Nie ma jej.

Z rana pojechała do Męsztyna.

Pewnie sądzi, że tam mały spytak za to nie biegać.

Szkoda, chciałam z nią pomówić. A może... Może ja mogę pomóc, królewnia?

Chodzi... Nie, nie umiem o tym mówić.

Ale z owką można teraz tylko jej synku rozmawiać. On jej tam głowę zaprząta.

A królewna?

Chyba nie o dzieciach chciała rozmawiać.

Właściwie...

I możesz powiedzieć wszystko. Mnie twój sekret będzie bezpieczny.

Mówiłam z Eliaszem o małżeństwie.

A co on o tym może wiedzieć?

Chce po ślubie zachować czystość.

Eliasz twierdzi, że to nie jest możliwe, a przecież Kinga... Poczekaj.

Nie chcesz dzielić łoża z mężem? To muszę.

Elżbietko, uwierz mi... Zechcesz!

My, niewiasty, niewiele mamy rozrywek na dworze. A tańce?

Muzyka? Tak.

Kon do przejażdżku? Tak.

Tak, może mówić tylko niewiasta, która nigdy nie zaznała małżeństwa.

Lękam się, czy książę będzie mi miłą.

Zrobi za dnia.

Potulny w nocy.

Nie rozumiem.

Nic wcześniej z sobą o tym nie mówił.

To czeka nas ciekawa rozmowa.

Ale nie tutaj.

Czemuś to zrobił?

Nie będziesz wieczorami parała.

Ani jedna się nie ustała.

Wiesz ile ja się musiałam natrudzić, żeby te żaby przypalać? Przestań paprać,

ci się ten dzban na ubiero zbije. Ale co ci to wadzi?

Ludzie cię zaraz ogusła oskarżą i do kogo przyślą?

Do mnie.

Do małżonka?

Do kata.

A ja nie chcę własnej baby żelazem przypalać.

Ale przecież to nie są czary.

Przecież nawet aptekarze sprzedają pastylki z suszonych żab i ze skór

Tam król Kazimierz z nich korzysta.

I wolno nie wiat tą aptekę prowadzić?

Bo ja wiem.

Jak ma prawa miejskie... To skąd ty?

Tak tylko powiedziałam o tej aptece. No nie wiem.

Ale przecież mogę ludziom nawet z chałupy pomagać.

Tego mi nikt nie zabroni. Ja zabronię.

Ale ja chcę się na coś przydać. No... To w chałupie posprzątaj.

Chrupuchy zmieć, strawy nagotuj, a gucłami przestań się zajmować.

Lala, przestań płakać.

Ale przecież ja to dla ciebie robię.

Będziem razem ludziom pomagać. Ty będziesz zęby rwała, ja będę

im proszki od bólu dawać.

Może zapomną, że ty też na kole łamiesz.

Zapomną, że mkad.

Ale przynajmniej przychylniej spojrzą.

A to zniknąć nim wrócę do chałupy.

Myślałeś o tym, żeby zabrać Fiolenę ze Świdnicy?

Walka ogłogów trwa już długo, od ubiegłego lata.

Wolko wydaje się spokojny o twoje księdzo, skoro własnej małżonki nie

rodziny i ja nie widzę powodu, żeby zabierać Helenę.

Zaraz podadzą dzika, panie.

A to ci się sprawił, Bogusławie?

Dorodny zwierz.

Trzała swego łusznika najpierw go osłabiła, panie.

To pewna skromność. Trzała zapewne go tylko rozjuszyła.

Rad jestem, że oddaję córkę w dobre ręce.

Panowie, zanim oddamy się zabawie, chciałem ogłosić, kto mu stalił

Księciem Bogusławem.

Za ślubinę mojej córki Elżbiety i księcia Bogusława odbędą się dnia

apostoła Matieja Poznania. To dla nas wielki zaszczyt.

Za waszą wierną służbę i lojalność. Nie mogłem wybrać inaczej.

że to lekarstwo jakieś.

Wiadomo, że baby się takimi sprawami parają.

Zioła, napary.

Lipa, babka, szałwia, to to rozumiem. Ale żeby wężer opuchy. Ja sam onegdaju

aptekarza Jakuba kupiłem pigułki z żabim sercem. Jak mnie mętność oczu złapała.

Jak ręką odjął. Teraz odpatrzę i widzę.

Widzę.

Baba to baba powinna w chałupie siedzieć i mężowi usługiwać. A tobie myla

usługuje? A powinna.

Szkoda tylko, że baby tego nie wiedzą.

Ja tam się cieszę, że moja pracuje.

I na straganie masz kogo postawić, nie musisz obcych zatrudniać. I zmęczona

mniej utyskuje. Jak to mniej? Jak cały dzień na straganie jadaczka jej się nie

zamyka, to i na noc nie ma siły mnie gać.

A dawniej to...

Ile ja się musiałem nasłuchać, uch.

I Mela też gębę ma rozdartą. No, to daj jej robić. Jak się czym zajmie, to ci z

głowy zejdzie.

Może.

Panie, podobno szykuje się do wojny. Po co psuć wieczór gadaniem o wojnie?

Szykuje się na Rusie, ale wcześniej muszę coś załatwić na Śląsku.

Stanę przy tobie, gdy tylko będziesz.

Tak samo możesz liczyć na mnie, panie.

Możesz być pewnym, że krzyżakom nie uda się przedzwieć od północy.

Panie, wybacz wpóźnienie, ale przygotowałem niespodzianki.

Urodziwe niewiasty, skrywa post. Królu, wybacz, ale wcześniej nie było

sposobności.

Książę cię oszukał.

Na własne oczy widziałem, że dzika powaliła strzała.

Bogusław wbił dzidę w martwej ówierze. Co z tego? Możesz zerwać zaręczyny z

powodu dzika.

Próbowałam ją jakoś pocieszyć, ale nie wiem, czy mi się udało. Jej mąż będzie

musiał to zrobić?

Nie wiem, jak można się tego bać.

Ja nie mogłam się doczekać. Boś ty znała Pełka, wiedziałaś, za kto idziesz.

Kuleskie córki nie mają to szczęścia.

A ty, pani, bałeś się?

Ja nie znałam Kazimierza, ale dużo o nim słyszałam.

Chyba nie możesz powiedzieć pani, że źle trafiłaś.

Nie mogę.

Zobacz.

Co mi dzisiaj przyniósł ten słonec.

Dzięki.

Masz rację, Małgorzata.

Nie mogę narzekać.

Mam bardzo oddany małżonek.

Dobre króli choiny.

Kiedyś to wątpiłam, ale teraz już wiem na pewno.

Miłuje mnie.

Miłuje mnie szczerze.