Original subtitles

Na ciemnoniebieskim tle formuje się logo TVP i napis Telewizja Polska

przedstawia. Na tle czarno -białych migawek z serialu pojawia się napis

Telewizja Polska S .A. przedstawia serial zrealizowany przez Wołoszański

ZOO. Obsada Paweł Małaszyński

Jan Frycz

Cezary Żak

Karolina Gruszka Anna

Dereszowska Danuta Stenka Piotr Grabowski

Paweł Deląg Borys Przyc

Jan Peszek Marcin Dorociński

Agata Wózek

Scenariusz Bogusław Wołoszański na podstawie własnej powieści Twierdza

Scenografia Wojciech Saloni -Marczewski. Muzyka Stanisław Syrewicz.

Kierownictwo produkcji Andrzej Stępowski.

Zdjęcia Waldemar Szmicz.

Montaż Łukasz Szwart -Bronikowski.

Reżyseria Adek Drabin.

Tajemnica twierdzy szyfrów. Odcinek 13.

Napis Rosenheim, maj 1945 roku. Stab amerykański, wielki pokój, gabinet

Holan rozmawia przez telefon.

Na posterunek żandarmerii zgłosił się mężczyzna, który twierdzi, że jest

porucznikiem Orillo. Czarny słucha.

Orillo? Tak.

Wiozam go tutaj.

Mają go. Kompane zrywa się z krzesła. Okej.

Okej, jedziemy.

Globkę i pilnujący go żołnierz jadą samochodem. Samochód zatrzymuje się

siedzibą sztabu.

Żołnierze pomagają wyjść Globkiemu.

Jest w mundurze Wehrmachtu, ręce ma skutekajdankami.

Żołnierz wprowadza go do budynku.

Pułkownik Holland ćmi tygaro.

Wejdź! Strażnik z karabinem wprowadza Globkiego i staje przy drzwiach. Globke

wchodzi wolno, rozgląda się.

Ma pan jakieś dokumenty?

Oczywiście, że nie.

Holan wstaje, podchodzi do Globkego.

Moglibyście mnie rozkuć?

Oczywiście, że nie.

Holan wraca za biurko.

Przed sztab podjeżdża Jeep.

Kompain i Czerny szybko wyskakują z auta. Jork sięga po kulę.

Jork wysiada z trudem.

Czerny i Kompain wchodzą do gabinetu Holana. Kompain patrzy na Globkego.

Panie Orillo?

Nie nazywam się Orillo.

Jak się pan nazywa?

Obersturmbannfuhrer Hans Jakob Globke. I nic więcej nie powiem.

A może pan nam powie, dlaczego?

Po pierwsze, proszę mnie rozkuć.

Jestem oficerem, jeńcem wojennym, a nie więźniem.

A po drugie, znajdźcie kapitana Jorga. Powinien już być w mieście.

Rozkujcie go.

Nie jest niebezpieczny. Glopke odwraca się w stronę drzwi. Jork wchodzi

wspierając się na kulach.

Żołnierz rozkuwa Glopkego. On rozciera zbolałe nadgarstki.

Obserwuje jak kompejn wyjmuje papierosa.

Przepraszam, mogę?

Niestety jeńcom nie dają.

Dlaczego się pan ukrywa w mundurze porucznika Wehrmachtu pod fałszywym

nazwiskiem? Niestety.

Mundur SP jest zbyt niebezpieczny.

Orillo.

A jak ja miałem z wami umawiać? Tylko globkę?

Czego pan o nas chce?

Dokumentu zwalniającego mnie z niewoli. Aby uniknąć odpowiedzialności za

popełnione zbrodnie?

Nie czuję żadnej odpowiedzialności. Nie popełniłem żadnej zbrodni. A co pan

zrobił z Natalią?

Nie torturowałem jej, ale...

Nie mogłem temu zapobiec.

Zgodnie z zasadami wojny, które wy, Amerykanie, także stosujecie.

To jest mańska logika. Do rzeczy, panie Globke.

A pan rację, do rzeczy.

Oddaję wam aparat w zamian za dokument zwalniający mnie z niewoli.

Panie Globke, zastosujemy wobec pana zasady wojny i bardzo szybko nam pan

gdzie jest aparat.

Natalia, umrze.

A aparat dostanie się w ręce Rosjan.

Widzimy twarze rozmówców.

Wymieniają spojrzenia.

Zwolnienie.

No byli na jakie nazwisko? Rillo?

Ja sam wpiszę nazwisko, którego nie znacie i nie będziecie mogli mnie

Zgoda.

Gdzie jest aparat?

Niedaleko. Czegoś tu nie rozumiem, panie Globke.

Oddaj nam pan aparat jedynie za świstek zwalniający z niewoli?

Chciałbym zapytać, dlaczego nie mówię o pieniądzach?

Jestem oficerem, a nie handlarzem. A po drugie, spełniam swój obowiązek.

Weźmiemy kilku jeńców i pojedziemy w miejsce, które nam wskaże.

Holan kiwa głową przyzwalająco. Globke jest zadowolony z siebie.

Ruiny miasta. Wśród nich ocalały kościół.

Wnętrze kościoła.

W pierwszej ławce siedzi kobieta w kapeluczu.

Zad ołtarzem ksiądz podnosi się z kolan. Do kościoła wchodzą żołnierz i kobieta.

Widać ich z daleka.

Kobieta przyklęka.

To Natalia.

Mężczyzna podprowadza ją bliżej.

Popycha w stronę łaszki.

Natalia siada z kulona.

Splata ręce.

Mężczyzna odchodzi.

Natalia opiera głowę na oparciu ławy przed nią. Wygląda, jakby chciała spać.

Seria czarno -białych obrazów. Sen Natalii. Natalia w białej sukience

przez hol. Do mieszkania wpadają esesmani.

Natalia na środku pokoju przytylona do rodziców. Wchodzi zauer.

Natalia przerażona.

Teraz Jork skacze z urwiska do jeziora.

Natalia opatruje jego ranę i pomaga włożyć koszulę.

Żołnierze zbiegają po schodach. Natalia, Jork.

Żołnierze wciąż na wchodach.

Natalia w stroju kelnerki, uśmiechnięta Anna Maria w towarzystwie Jorga.

Żołnierze już przy Natalii, ona rozwiesza pranie.

Ber wymierza jej cios w twarz.

Natalia torturowana.

Natalia radosna w gospodzie.

Odchodzi od stolika Jorga. On uśmiecha się do niej, wodzi za nią wzrokiem.

Natalia przesłuchuje globka.

Zmaltretowana Natalia obandażowanymi dłońmi wkłada na głowę słuchawki.

Ostatni obraz. Ona i Jorg stoją blisko i patrzą sobie w oczy.

Znowu Natalia w kościele z głową na oparciu ławki.

Wolno podchodzi do niej ksiądz.

Stuka w ławkę, Natalia zrywa się, rozgląda.

Ksiądz przygląda się jej.

Ja... zasnęłam.

A może panienka nie ma dokąd pójść?

Nie, nie.

Ja sobie jeszcze trochę posiedzę, pomodlę się.

Natalia rozgląda się znowu, splata ręce. Ksiądz chce odejść.

Proszę księdza.

Zatrzymuje się.

A to był ze mną taki pan.

Może czeka przed kościołem.

Natalia wtaje.

Przyklęka i robi znak krzyża.

Wolno idzie do wyjścia.

Zwalnia kroku.

Niepewnie się rozgląda. Ksiądz patrzy za nią.

Natalia wychodzi z kościoła.

na zewnątrz. Rozgląda się uważnie. Jej wzrok przykuwa kobieta,

która szuka czegoś wśród gruzu.

Grudzowisko. York, Kompain, Czarny i Glopke przyglądają się jak jeńcy

z piwnicznego otworu dużą drewnianą skrzynię. Jest na niej biały numer.

piwnicą stoją już cztery skrzynie.

Ja wypełniłem swoje zobowiązanie.

Proszę o glejb.

To aparat.

Gdzie jest mózg?

W skrzyni numer 40.

Kompain otwiera tę, którą wskazał Glopke.

Jest w niej urządzenie.

Jork potakuje.

Całe życie walczyłem z największym wrogiem tego świata.

Z bolszewizmem.

Niestety tę walkę przegraliśmy.

Nie rozumiem dlaczego wy, mieniący się narodem demokratycznym, wsparliście to

zło.

Ale wiem, że teraz wy będziecie musieli podjąć tę walkę.

Aparat wam w tym pomoże.

Proszę o glejt. Gdzie jest Natalia?

W tym kościele.

Wszyscy patrzą w kierunku wskazanym przez Globkego.

Jest pan wolny, jak się kamban teraz nazywa.

Globke odbiera glejt, sprawdza papiery i odchodzi, robiąc ręką

pożegnalny gest.

Czerny przydeptuje niedopałek papierosa.

Chwileczkę. Czerny idzie w stronę Globkego.

Pan już nie jest jeńcem.

No.

Przecież zostałem zwojony.

Zgodnie z zasadami wojny.

Panie Oberstsumbenführer.

Andrzej.

Uprzedziłeś mnie. Jork obserwował to zdarzenie. Z aprobatą macha czernemu

Globke odchodzi, trzymając chustkę przy twarzy.

Odprowadza go uśmiech Jorka.

Jork z trudem idzie o kulach przed gruzowisko.

Z drugiej strony nadchodzi Natalia.

Czarny i Kompain odchodzą.

Jork i Natalia idą na wprost siebie.

Zatrzymują się.

Przyglądają się sobie wzruszeni.

Czerny i Kompejn stoją w boku, obserwują ich nieco wkrępowani.

Kto cię znowu trafił?

Jork na chwilę opuszcza głowę, ale zaraz ją podnosi i patrzy na Natalię. Po ich

policzkach płyną łzy.

Są zbyt poruszeni, by coś powiedzieć.

Widzimy ich wspomnienia.

Biegną razem.

Namiętnie się całują.

Powrót do rzeczywistości.

Natalia uśmiecha się przed łzy.

Gabinet Holana.

Kompejn z ołówkiem w zębach trzymając serkę z dokumentami podchodzi do

To wysoka szafa z mnóstwem metalowych pokręteł i przycisków. Obok stoi duża

drewniana skrzynia.

Pułkownik z cygarem w ustach przegląda dokumenty. Nogi położył na biurku.

Odkłada dokumenty.

Kompain przykuca przy aparacie, czyta notatki, kręci pokrętłami. Pułkownik

wstaje zza biurka, wkłada kurtkę od munduru, bierze z wieszaka czapkę.

Kompain przy aparacie notuje.

Zamyślony Jorg opiera czoło na ręce.

Pułkownik wkłada czapkę.

Gotowy.

Jork budzi się z zamyślenia.

Zweryfikuj.

To tu mamy zaczynać całą pracę od samego początku?

Z ostatnich kilka godzin nic innego nie robię, jak tylko wciskam te cholerne

gwoździe. Jeżeli wcisnąłeś nie ten gwóźdź, to trzeba maszyna zgłupiać.

Zweryfikuj.

No dobra.

Kompane wraca do aparatu.

Wolf, ukryty w wąskim załuku między kamiennymi murami, obserwuje profesora

Kuncego.

Profesor z dużą skórzaną teczką schodzi po kamiennych schodach.

Przepraszam.

Profesor Kunce?

Tak, czy my się znamy? Wolf wyciąga nóż. Już nie.

Wbija go w brzuch Kuncego.

Profesor osuwa się w ramiona mordercy.

On wciąga ciało w miejsce,

Kompejn przy aparacie. Przekręca pokrętło.

Rusza podłączona do aparatu maszyna do pisania.

Działa, stary, działa.

Roześmiany kompejn podchodzi do Jorga. Gratulują sobie.

Działa, działa.

To jest moja największa zwycięstwo.

Rybamiet, aparat, na który podawały wywiady kilku panek jest w naszych

Kompejn z czułością głaszcza aparat. Siada na skrzyni obok. W ustach trzyma

niezapalonego papierosa.

Maszyna się zatrzymuje. Kompejn wyjmuje wydruk, podaje Jorgowi.

Harry przekazuje materiały od Charlesa.

Konstrukcja bomby.

Aktywnym materiałem bomby jest element 94 bez użycia uranu -235, tak zwany

inicjator Beryl Polon.

Źródła cząsteczek alfa usytuowane są w środku pięciokilogramowej

kuli z plutonu. Jorg zamyśla się.

Czy ty wiesz, co to oznacza?

Jezus Maria.

To jest największa amerykańska tajemnica i Rosjanie o wszystkim wiedzą.

Dobra, jutro rozmontujemy aparat i wysyłamy go do Londynu.

Proszę pani, szukam mieszkania inżyniera Mayera.

A tu na trzecim.

O, to on, właśnie idzie. Dziękuję bardzo.

Inżynier Mayer?

No tak.

Mam dla pana wiadomość w sprawie ewakuacji. Majer, trafiony kulą, pada w

klatki schodowej.

Wolf pistoletem w dłoni zbiega po schodach. Mija kobietę, która przywarła

ściany.

Na dole klatki schodowej leży zabity inżynier. Wolf pochyla się nad nim.

Odwraca ciało.

Na posadzce kałuża krwi, strzęp mózgu. Wolf odchodzi.

Co ci jest?

Kompain zwraca się do Czernego.

Czerny uśmiecha się.

Czas na mnie.

O czym ty mówisz?

Czas, żebym wrócił do Anglii.

Odwołują mnie.

Misja skończona.

Czerny bierze czapkę z wieszaka na ścianie.

Roluje ją.

Wciska za pagon na lewym ramieniu. Podchodzi do niego kompain.

Chciałbym, żebyśmy kiedyś wrócili do Czochy.

Jesteśmy to winni Hamletowi.

Pewnie.

Ale wcześniej widzimy się w Londynie.

Nie wracasz do Polski?

Nie teraz.

Tam Sowieci... Na pewno chcieliby

wyrównać ze mną rachunki.

No to...

Wciskają sobie dłonie z kompejnem.

Czerny podchodzi do Jorga.

W Londynie idziemy do polskiej restauracji.

Świetne jedzenie.

Ja stawiam.

Czerny wyjmuje z kieszeni zapalniczkę i rzuca ją kompejnowi.

Czerny mruga porozumiewawczo do Jorga.

Uśmiechają się.

Czarny wychodzi.

Kompejn bawi się zapalniczką, zapala ją, podpala papierosa.

Noc, ciemny zaułek w mieście. Tęgi cywil z płaszczu i kapeluszu siedzi na łapce,

na kolanach ma małą walizkę.

Nerwowo bębni po niej palcami. Nadjeżdża otwarty dżib, w nim Wolf zatrzymuje

się, wysiada.

Mężczyzna wstaje, idzie w stronę Wolfa.

Dobry wieczór.

Pan jest Rudy Teller.

Spóźnił się pan. Przepraszam.

Ma pan wszystkie katalogi?

Podaję walizkę.

Są tutaj.

Dziękuję.

Dobranoc panu.

Dobranoc. Telar odchodzi. Wolf odwraca się, wyjmuje broń.

Telar pada na łapkę.

Dżipy podjeżdżają do sztabu.

W środku żołnierze z karabinami. Na samochodach napis Military Police.

Policja Wojskowa.

Z jednego z samochodów wysiada dwóch mężczyzn. Cywil i pułkownik.

A teraz dowodził specjalną misję wywiadu.

No to chodźmy. Przy wejściu stoi Holan. Salutuję.

Pułkownik William Holan.

Pułkownik Lincoln H .S. Zastępca Szefa Wywiadu Wojskowego. Pan Grossli,

przedstawiciel naszego sekretarza stara. Zapraszam. Wchodzą do wielkiego holu

potoczonego kolumnami. Rozglądają się.

Nie no, pułkowniku. Coś wspaniałego.

Zajęliśmy ten budynek tydzień temu. Wprawdzie Niemcy wszystko wywieźli.

Ale wnętrze zostało.

Fantastyczne. No to co, panowie, zapraszam do siebie na górę.

Wolałbym... Przesporujmy się może chwileczną.

No rzeczywiście, piękna pogoda.

Chodźmy na zewnątrz.

Panowie, wciąż rozglądając się, wychodzą na dziedziniec.

Kręcą się tam żołnierze. Kilku rannych wypoczywa na leżakach. Cywil Grossley

podchodzi do rannych, wita się.

W pułkowniku raport komandora Kompajn.

A co, nie mógł się sam pofatygować?

Wrócił już do Londynu.

No to co potrafi ta wasza maszyna?

W archiwum w Stanach zalega 200 tysięcy zaszyfrowanych rosyjskich depesz,

nadanych przez sowiecką ambasadę w Waszyngtonie podczas wojny.

Odsyłane były do archiwum, ponieważ niestety nikt nie potrafił złamać ich

szyfru. A teraz, dzięki tej maszynie, będziemy mogli je sobie przestudiować.

No to jest robota na ładnych parę lat.

Ale potem...

zacznie się niezłe piekło.

Bo ta maszyna odczytując depesze pozwoli ujawnić siatkę sowieckich agentów u

nas, rozumiesz?

Wiesz, rozumiem tyle, że FBI dostanie ich na srebrnej tacy.

Dokładnie.

Powiedz mi, czy te rozszyfrowane depesze mogą stanowić dowód przed sądem?

Mam nadzieję, zakładam, że tak.

A ja mam nadzieję, że nie.

Przecież przy pierwszej sprawie oświadczymy światu...

Że jedyną naszą obroną przed szpiegami to jest paru facetów, którzy potrafią

wykraść maszynę.

Zaraz, zaraz. Do czego ty zmierzasz?

Główniku. Lincoln, pozwól na chwilę.

HS oddaje teczkę Holanowi. Odchodzą.

Zatrzymują się w pewnej odległości od Holana. HS czeka na wyjaśnienia.

Słuchaj.

Jedyna rzecz, na której mi zależy, to to, że to musi być absolutnie i

bezwzględnie amerykański sukces. Rozumiesz?

No więc, co proponujesz?

Ty do 1943 roku prowadziłeś grupę, która zajmowała się rozszyfrowywaniem

rosyjskich kodów, tak?

Tak, i mamy na koncie kilka ewidentnych sukcesów. Okej.

Czy ta grupa miała jakiś kryptonim?

Venoma.

Venoma. Pięknie.

Dobrze, zatem ogłosimy światu, że ta twoja grupa, a szczególnie pewien młody,

zdolny, bystry, genialny kryptolog.

Dzięki swojej żmudnej i uporczywej pracy złamał wreszcie rosyjski szyfr. Co ty

na to?

Szczwany.

A kompejn?

Co z nim?

Wiesz, wojna się kończy.

Trzeba zmniejszać liczebność armii. Daj mu medal i zwolnij.

A, najważniejsze, ciekawe, czy pułkownik ma zamrożonego szampana.

Pułkowniku, no jak?

Znajdzie pan jakiegoś szampana dla nas?

No, i paramy.

Chodź, Lincoln.

Groszlej i Holan idą do budynku.

Groszlej macha do H .S., by do nich dołączył. Groszlej podaje rękę rannym

żołnierzom wypoczywającym na tarasie.

Paryż. Czarno -białe zdjęcia z kroniki filmowej.

O, dziękuję.

Mogę poprosić o kawę?

Kompain niedbale ubrany, rozparty w fotelu, pali papierosa. Obok na podłodze

stoi telefon.

Czarny ze słuchawką przy uchu.

Kompain sięga po telefon, stawego sobie na kolanach.

To znowu ty.

Skąd wiedziałeś, że to ja?

Nigdy inny nie jest tak bezcenny jak ty, żeby dzwonić do mnie o różnych porach

dnia i nocy.

Zdaje się, że obudziłem. Nie zdaje się, tylko na pewno.

Skoro to zrobiłeś, to teraz nie próbuj się wycofać.

No dobra, Howard.

Dzwonię z Paryża.

Myślałem, że będę dłużej czekał na połączenie.

Przepraszam. Nieważne.

O co chodzi? Doszły mnie słuchy, że przenieśli cię w stan spoczynku.

Czyli, krótko mówiąc, wywalili twoja.

Coś cię tak bardzo cieszy?

Niezmiernie.

Jakbyś dostał jakąś ciepłą posadzkę, utknąłbyś tam na amen.

A tu w Paryżu zebrała się stara wiara.

Brakuje tylko ciebie.

No to już jadę.

No właśnie.

Na Old Compson w Soho w kasach British Airways jest bilet na twoje nazwisko.

Okej, dobra, lecę.

Na dzisiaj, na 18 .40.

Żartujesz?

Właśnie przyszła Joanna z notarią. Słuchaj, czekamy na ciebie z kolacją.

Cholernie droga restauracja.

Jeżeli się spójrzysz, będziemy musieli zamówić kilka dodatkowych butelek. Na

twój koszt, oczywista.

Teraz to już wiem, że nie żartujesz.

Dobra, do zobaczenia.

Czekaj, czekaj, czekaj.

Bywaj.

Czarny całuje w rękę Joannę.

Ujmuje rękę uśmiechniętej Natalii.

Kompejn kręci się po swoim pokoju.

Czarne i kobiety siadają przy stoliku.

Przyjedzie? O, na pewno.

Powiedziałem mu, że będzie musiał zapłacić za wino.

Jeżeli on myśli, że ja będę płacił za jego wina, to jest w grubym błędzie.

Kompejn wkłada skarpetki.

Wiadomo coś o Annie Marie?

Nie.

Pod adresem, który wskazał Globkę, nie było jej.

Chyba uciekła.

A znaleźć dziewczynę w dzisiejszych Niemczech, to niebywała sztuka.

Na ile poznałem Jorga, to jej dokona.

Natalia uśmiecha się zmieszana. Joanna zerka na nią.

O Afganie, cicha.

No właśnie.

Jest ślad, który wskazuje na to, że go nie zabili na miejscu.

Tu tylko przywieźli do więzienia w Wałbrzychu.

Trzeba tam pojechać. Tak?

Wasza służba jeszcze się nie skończyła.

Czarny wstaje, podchodzi do Joanny, pochyla się ku niej.

Co masz na myśli?

Esesmańskie szczury wychodzą z nor.

A najgorsze jest to, że amerykański wywiad im pomaga.

Czarny zapala Joannie papierosa.

Zaczynamy nową wojnę.

Tak.

Noc. Rzęsisty deszcz. Czarny Volkswagen Garbus jedzie ulicą.

Z przeciwnej strony idzie cywil pod parasolem. Ulica jest dość jasno

Auto zatrzymuje się. Mężczyzna z parasolem przeskakuje przez kałużę.

W samochodzie za kierownicą siedzi Globke.

Czeka. Do samochodu zbliża się mężczyzna z parasolem, sięga do drzwi auta.

Globke zwalnia blokadę drzwi.

Pan na mnie czeka, panie Otto?

Pod numerem 5 od pół godziny.

Mężczyzna składa parasol i wsiada.

Jestem generał Józef Kroll.

Hans Jakob Globke.

Obejrzczą pan chwilę.

Ostatni przydział, placówka służby bezpieczeństwa Czocha.

Wiem. Mam o Pany jak najlepszą opinię. Dziękuję.

Zastanawiam się, co z tego wyniknie.

Nowe zadanie.

Panie generale, wojna się skończyła, a ja zacząłem budować moje cywilne życie z

dużym wysiłkiem.

Nie interesuje mnie Pański wysiłek.

Ciekawi mnie, kto Pana zwolnił ze służby.

Pojedzie Pan na zamek.

Do Czochy?

Nie, ale blisko. Do książa.

Stąd uzałer, krymityzm.

Dobry na wojenne czasy.

Nasze nowe zadania wymagają inteligencji, finezji, ludzi wielkiego

Miałem inne plany.

Może pan tam jechać bez obaw.

Wyczyściliśmy teren.

Hasło to samo.

Aha, jeszcze jedno.

Generał podaje Globkemu płócienny woreczek. Globke wyjmuje coś małego,

błyszczącego. Ogląda.

Leczą zastygnie, świadkowie zamilkną, poza tym podrzucimy im parę fałszywych

tropów.

Dezinformacja. To jest główne pańskie zadanie.

Rozumiem. Z kim będę się kontaktował?

Od tej pory jedyną osobą, której może pan zaufać, jest Henta Hausner.

Heidla.

Heidla. Generał wkłada kapelusz i wysiada.

Rozkłada parasol.

Zatrzymuje się, puka w szybę auta. Globko odkręca szybę. Generał nachyla

Tak.

Niech mnie pan nie zawiezie, Globko.

Taki dobry eses mam jak pan.

Na latarni.

To nie byłby miły widok.

Odchodzi, przeskakując przez kałuże.

Globkę cofa samochód.

Generał wchodzi po kamiennych schodkach.

Zamek książ.

Konwój radzieckich samochodów wjeżdża na zamkowy dziedziniec.

Na zamku wciąż wiszą hitlerowskie flagi. Czerwone ze swastyką.

Na ciężarówkach jadą żołnierze z karabinami, gotowi do strzału.

Konwój zatrzymuje się na dziedzińcu. Czyżykow wysiada i daje znak. Żołnierze

wyładowują się z samochodów.

Uzbrojeni Rosjanie wbiegają do zamku. Część zostaje na dziedzińcu. Osłaniają

kolegów.

Czyżykow czeka, aż żołnierze znikną w zamku.

Idzie za nim.

Widok z góry. Na kamiennej, mozaikowej posadzce stoi otwarty fortepian. Wokół

rozrzucone papiery.

Fortepian jest w sali z ozdobnym kominkiem i ogromnymi oknami.

Do sali wolnym krokiem wchodzi Czyżykow. Ręce ma splecione z tyłu, trzyma w nich

czapkę. Rozgląda się.

Patrzy na sufit.

Patrzy na leżące na podłodze potłuczone szkło. Kopie je. Staje na środku sali.

Oprócz fortepianu i stojącego obok taburetu nie ma tam nic, tylko kartki

na podłodze.

Żykow podchodzi do fortepianu, kładzie na nim czapkę.

Gra stojąc.

Siada na taburecie.

Inna zamkowa sala, również pusta, bez mebli. Kilku radzieckich żołnierzy

przegląda dokumenty. Niepotrzebne kartki rzucają na podłogę. Przez salę

przechodzą dwaj Rosjanie z jeńcem.

Trzymają go na muszce.

To Globke.

Żołnierze z Globkem wchodzą do sali z fortepianem.

Czyżykow wstaje, odchodzi od instrumentu, przygląda się Globkemu.

Co to za człowiek? Towarzyszu komendancie, przyszedł do bramy, mówi,

komunista. Niemiecki komunista.

Dokumenty jakieś macie?

Tak jest. Mam. Globke podchodzi do Czyżykowa, podaje papiery.

Hans Jakob Krause.

Dokumenty wydane przez władze amerykańskie.

Jako antyfaszysta i komunista byłem więziony w Dachau.

Wyzwolili nas Amerykanie, więc dokumenty amerykańskie.

Ale z Dachau do Książa daleka droga. Po co się tu przyjechali?

Przed wojną mieszkałem w Albrzychu, parę kilometrów stąd.

Pójdźcie do domu, tu pracowałem.

Znacie zamek?

Zamek znam.

I podziemia.

Towarzyszu majorze, jak tylko dowiedziałem się, że jesteście,

złoziłem. Chcą mnie wywieźć, a ja mogę wam się przydać. A to jak?

Znam teren, a w obozie przejściowym poznałem kilku ciekawych Niemców,

Nie wiedzieli, że jestem komunistą.

Mówili przy mnie o złocie.

Czyżykow przenikliwie patrzy na Globkego.

Podchodzi bliżej.

Wiecie co, panie Krause?

Ja nie wierzę Niemcom. Komunista, nie komunista, nie miedzy.

Sprawdzimy was.

Pogadamy.

Wy trzymacie, znaczy mówiliście prawdę. A nie to pod mur. Zabrać go!

Towarzyszu majorze!

Towarzyszu majorze!

Czyżykow odwraca się.

Żołnierze wyprowadzają Globkego z sali.

Czyżykow wraca do fortepianu.

Czerny i Kompein w dzipie. Na tylnym siedzeniu Jorg. Jadą przez ruiny

miasta. Na ulicach powracający uchodźcy z walizkami.

Więźniowie w pasiakach.

Alianccy żołnierze.

Dwie kobiety w pasiakach prowadzą kozy.

Ludzie ciągną wózki z dobytkiem.

Żołnierze w dżipie raz na jakiś czas unoszą ręce w geście pozdrowienia, jadą

dalej, mijają mężczyzn pracujących w ruinach, wydobywających całe cegły.

Przez tłum podróżnych z tobołkami przeciska się ciężarówka z białą gwiazdą

boku.

Wokół morze gruzów.

Kilka ocalałych ścian, po lewej stronie jeden budynek.

Ciężarówka wjeżdża przez bramę z metalowej siatki. Wartownik w cywilu

Z budynku wybiega gromada dzieci.

Za nimi wychodzi kobieta, Anna Maria Zolow.

Patrzy w stronę ulicy. Z tłumu ludzi z bagażami wyłania się Jeep.

Dzieci bawią się na podwórzu. Anna przyklęka, poprawia dziewczynce

uśmiecha się do niej. Jeep jest coraz bliżej.

Anna obserwuje bawiące się dzieci.

Włącza się do zabawy szmacianą piłką. Śmieje się.

Dżib przejeżdża wzdłuż bramy sierocińca.

Anna widzi Jorga i biegnie do bramy. Nie może jej otworzyć. Napiera rękami na

siatkę.

Dżib odjeżdża. Jedzie dalej przez zrujnowane miasto. Mija powracających

uchodźców.

Anna płacze, zaciskając ręce na siatce bramy. Dżib znika z pola

widzenia.

Anna przytula stojącą obok dziewczynkę.

W drugiej ręce trzyma pluszowego misia.

Zrujnowaną ulicą idą uchodźcy.

Grupka kobiet w pasiakach.

Mężczyzna w kapeluszu gra na akordeonie.

Anna Maria odchodzi z grupką dzieci.

Koniec odcinka trzynastego.

Czytał Stefan Knotę.