Original subtitles

Goeiedag.

We maken een documentaire voor de Nederlandse TV.

Weet u wie Carlos Drummond de Andrade was?

Geen idee, schat.

Wat zegt u? -lk weet het niet.

Carlos Drummond de Andrade weet u wie dat was?

lk wil het helemaal niet weten. -Nee?

Waarom zou ik?

Alleen mijn leven interesseert me, ieder het zijne.

Meneer, weet u wie Carlos Drummond de Andrade was?

Wie was het? -Dat weet ik niet meer.

lk heb die naam wel vaker gehoord.

lk herinner het me niet meer.

Meisje, ik weet het niet.

Bedankt.

Goeiedag, mevrouw.

Weet u wie Carlos Drummond de Andrade was?

ledereen weet toch wie Carlos Drummond was.

lk woon in Copacabana en kwam hem een keer tegen in de Rua de Jamori.

lk was zo onder de indruk dat ik geen handtekening durfde te vragen.

Later rende ik alsnog achter hem aan, maar hij was al weg.

Dat vergeet ik nooit.

Wist u dat hij erotische gedichten schreef?

Ja, maar daar kwamen ze pas na zijn dood achter.

lk las erover. Zijn ze gepubliceerd? -Ja.

lk heb er een of twee gelezen in de Jornal do Brasil.

En? -Geweldig.

Hij was een klasse apart, zo iemand komt er niet snel meer.

Wilt u een gedicht voor ons lezen?

Natuurlijk, maar ik heb mijn leesbril niet bij me.

Deze bril is voor de zon.

lk heb mijn tas niet bij me, anders deed ik het graag.

Hij is een groot en sympathiek dichter uit Minais Gerais.

Alle Brazilianen zijn verliefd op zijn gedichten.

Licurgo is een bewonderaar en kan dat beter vertellen.

Zoals iedere Braziliaan die van literatuur houdt...

...interesseerde ook ik me voor de grote Carlos Drummond de Andrade.

'Het kontje, ach hoe aardig'

Het kontje, ach hoe aardig.

Lacht aItijd, nooit tragisch.

kan niet schelen wat van voren zit.

Het kontje is zich zelf genoeg.

ls er nog meer? Misschien de borsten.

Nou -moppert het kontje- die jongens hebben nog heel wat voor de boeg.

Het kontje is twee tweelingmanen in een bolrond wiegen.

Loopt vanzelf in zijn lieftallige cadans,

zijn wonder twee in een te zijn, volledig.

Het kontje vermaakt zich in zijn eentje. En bemint.

ln bed beweegt het. Bergen rijzen, dalen.

Golven slaan op grenzeloze kust.

Daar gaat het kontje, lachend.

Blij met de streling er te zijn, te schommelen.

Harmonieuze sferen hoog boven de chaos.

Het kontje is het kontje, een rondje.

Zijn oneerbiedigheid is literair. -Hij wijkt af van zijn eigen stijl.

Ja, dat is waar. Drummond is echt formidabel.

Hij kleedt de vrouw uit met een grote verbeeldingskracht.

Zoals wij dat daaglijks doen. -Dat is waar.

De vrouw heeft de controle over ons vooral op het erotische vlak.

Doen jullie het nog? -lk wel.

Hoe oud bent u? -67.

En u? -82.

Maar u doet het toch niet meer? -Hoezo niet?

lk zal u niet vragen of u met mij wil experimenteren.

Maar ik ben er niet slecht in.

Zuigen en gezogen worden door de liefde

Tegelijk de mond muItivalent

het lichaam twee in een genot volledig

dat niet mij behoort noch jou behoort

genot van fusie diffuse Transfusie

likken zuigen en gezogen worden in hetzelfde spasme

alles is monden mond

negenenzestigvoudig tongenmond.

Vindt u het mooi?

Het is half sexueel.

Het is een beetje sexueel.

Een beetje?

Hoe bedoelt u?

Hij wil daarmee zeggen...

...dat het de sexualiteit van man en vrouw is.

Waarom?

Omdat er zonder sex geen liefde zou bestaan.

En zonder liefde geen sex.

De vloer is bed wanneer de liefde overmand.

Op hoogpolig tapijt of op het hardst parket,

als liefde om naar bed te, gaan niet wachten kan

vormen wij lijf aan lijf het vochtige ballet.

Om uit te rusten van het liefdesspel gaan we naar bed.

Prachtig.

Perfect.

Wie houdt niet van zoiets?

We zijn oud, maar we zijn niet dood.

Kom, kom.

Hij komt dichterbij.

Tweede.

Tweede, hij kwam er bijna langs.

Hij heeft goed gelopen.

lk heb deze bundel nooit gelezen.

'O Amor Natural'

Maar ik weet dat Drummond deze gedichten niet wilde publiceren.

Ze verschenen pas na zijn dood.

lk denk dat Drummond bang was...

...dat ze als pornografisch zouden worden beschouwd.

'Liefde - want dit is het ene woord -'

Liefde - want dit is het ene woord -

moge mijn vers beginnen en omgeven.

Liefde leidde mijn vers en zij verene

daarin zieI, verlangen, vulva en lid.

W�e zal beweren dat hij enkel ziel is?

W�e voeIt niet van ziel zijn lichaam zwellen

Tot het openbarst in louter kreten van orgasme,

onbegrensd moment?

Het lichaam, in lichaamsomstrengeling

versmoIten, opgelost,

bereikt de bron der wezens die Plato ondeelbaar zag,-

en het is een, volmaakt in Twee, Twee-eenling.

Eenwording in bed, of in de kosmos?

Waar houdt de kamer op, raakt hij de sterren?

Welke lust in onze lenden voert ons naar dat ver domein

etherisch

eeuwig?

Een zacht beroeren van de clitoris

en reeds is alles in een oogwenk anders.

Dat ene kleine plekje op het lichaam

is het centrum van bron, branden honing.

De doorboring volgt en breekt door wolken

ontdekt zonnen van een schittering

die mensenogen niet verdragen,

maar de coitus, van licht doorgloeid, gaat voort.

En voort, en breidt zich uit zodanig dat,

aan ons voorbij, voorbij het leven zelf,

als vlees geworden, actieve abstractie

de idee van het genot geniet.

En in genot vol lijden Tussen woorden

minder nog, geweeklaag, klanken, klachten,

bereikt een enkel spasme in ons het punt

waar liefde sterft aan liefde goddelijk.

Hoe vaak niet sterven mensen in elkaar

in het vochtig geborchte van de schede

in die dood die zachter is dan slaap,-

de pauze van de zinnen, nu verzadigd.

Vrede hersteIt zich.

De vrede der goden, uitgestrekt in bed,

gelijk in zweetgeklede beelden,

dankbaar voor dat wat de aardse liefde toevoegt aan een god.

ls dat whisky?

Ja, dat is hij zo gewend.

Dat drinkt hij elke dag tot een uur of drie.

Het is goed voor mijn hart.

Het is goed voor zijn hart, dat heeft hij nodig.

Hij beweegt weinig, maar houdt nog veel van whisky

Hoe oud is hij? -85 toch?

85 en een half.

Hij is op dat halfje gesteld. -Hij vertelt graag de waarheid.

Het is waar want hij is in december jarig.

Vandaar dat halfje, 85 en een half.

Hoe oud bent u? -61.

lk ben in 1935 geboren, dus 61.

Bent u de vrouw van Gon�alino? -Nee, zijn dochter.

Een dochter waar hij van houdt. -Heel veel.

Hij houdt van me, maar ik heb veel broers en zusters.

lk zou u willen vragen een gedicht van Carlos Drummond te lezen.

Kent u hem? -Natuurlijk.

Die kennen we wel, nietwaar pa?

lk wil dat mijn dochter me voorleest.

lk kan het niet lezen. -Hij ziet slecht.

lk zie heel weinig. -lk lees wel voor

Geef mijn bril eens, want zonder bril ben ik nergens.

'De dingen die in bed gebeuren;

Goed luisteren. -lk luister.

(De dingen die in bedgebeuren zijn geheim van wie bemint.)

Precies.

Het geheim van wie bemint is,-niet slechts vluchtig het genot

Te kennen dat ons diep doordringt,

totstandgebracht op deze aarde

en zo verre van de wereld

dat het lichaam, dat het lichaam vindt

en daarin voortgaat op zijn vaart,

de vrede vindt van groter gaarde,

vrede als in de dood, onaards

als een nirwana, penisslaap.

O bed, o zoet, zoet wiegelied,

slaap kindje, slaap kindje, slaap,

nu slaapt de boze jaguar,

nu slaapt de argeloze vagina,

en de sirene slaapt, de laatste of voorlaatste...

En de penis slaapt,

de poema, 't uitgeputte wilde dier.

slaap nu, o nu open sluier op en om je vulva.

En laten zij die minnen zwijgen,

tussen laken en gordijnen

nat van zaad, van de geheimen van de dingen die in bed gebeuren.

Precies.

Mooi h�, pa? -Heel mooi.

Vond je het wat? -Nou en of.

Des te beter.

Vertel eens wat over het gedicht.

Als ik mijn verleden vertel...

...blijf je met twee pijnlijke oren zitten.

Geeft niet ik stop er straks watjes in.

lk hield van een vrolijk leven.

Je hield van uitgaan, pa. Vertel maar over je avontuurtjes.

Dat weet ze toch?

Vertel van je vriendinnetjes, ze komt hier voor het eerst.

lk zal het vertellen.

lk ging al heel jong Iekker wild leven.

lk begon al op mijn vijftiende.

Nu ben ik 85 en een half...

...en kan ik het niet meer.

lk leef van mijn vroegere wilde leven.

Van mijn herinneringen.

Vertel eens over uw herinneringen. -Wat?

Vertel eens.

lk heb heel veel mooie dingen meegemaakt.

Heel veel.

Meisje, heel veel slechte dingen en heel veel goede dingen.

Zoals wat?

lk heb hem ook ingewijd.

Mijn eerste nacht regelde hij.

lk heb hem zijn eerste liefje bezorgd.

Wie was het? -Dat weten ze niet meer.

Een hele mooie Fran�aise. -Een kennis van me.

Hij heeft er veel ingewijd? -Op mijn vijftiende.

Ze bedoelt dat je heel wat jongens hebt ingewijd in het sexuele leven.

Heel wat.

Hoe lang was u getrouwd?

E�n maand voordat we 50 jaar getrouwd waren...

...overleed mijn vrouw.

Vijftig.

Ze verdroeg me 50 jaar.

lk was een prima echtgenoot, maar ook een rokkenjager.

Was u haar ontrouw? -En niet zo'n beetje ook.

lk had heel wat liefjes.

Maar u hield van uw vrouw? -Ze accepteerde het uit liefde.

Pa, of je van mama hield? -Ontzettend veel.

Maar hield u van haar? -Hij zegt dat hij gek op haar was.

lk hield heel veel van haar, maar ik ging graag de hort op.

Zo leefde hij.

Waarom die andere vrouwen dan?

Als aanvulling.

lk had aan ��n vrouw niet genoeg.

Nu leeft hij van zijn herinneringen.

Nu doe ik het per telefoon.

Nu doet hij het per telefoon. -Met wie?

Met een oude vriendin. -Zijn laatste.

Het gaat met haar over de telefoon, ze is bevriend met mijn dochter

lk zat eens bij mijn vriendin thuis, toen de telefoon ging.

Zij zat in bad en vroeg of ik opnam. Dat deed ik dus.

Toen ik opnam, zei mijn vrouw..

''Dus daar ben je? Ben je gelukkig?''

lk moest wel zeggen dat ik gelukkig was.

Het was mijn moeder die belde.

lk zat daar rustig, maar zij was erachter gekomen.

lemand had haar het adres gegeven, anders kon ze het niet weten.

Stom dat u de telefoon opnam.

Hij nam op omdat zij in het bad lag.

Ze zat in bad en zei.. ''Neem even op, Gon�alino''.

Hij verwachtte niet dat het mijn moeder was.

lk kon niet weten dat zij het was.

Maar inderdaad, erg stom om op te nemen.

Was uw vrouw niet jaloers?

Jawel, ze was jaloers.

Ze was wel jaloers, maar ook heel redelijk en begripvol.

Ze accepteerde mijn wilde leven, ze hield heel veel van me.

Ze zei.. van de deur naar buiten ben je vrijgezel.

En vanaf de deur naar binnen ben je getrouwd.

Mama accepteerde het, want ze was een vredig mens.

Ze was rustig en huiselijk.

Ze zorgde voor mijn kostuum als ik ging dansen.

Zij kleedde mij aan als ik naar de 'Bola Preta' ging.

Toch begrijp ik niet dat ze het kon accepteren.

Ze accepteerde het. -Omdat ze van me hield.

Als je van iemand houdt...

...accepteer je soms dingen die je niet moet accepteren.

Ze vergaf hem altijd alles.

Maar hield u ook van haar in bed?

Heel veel.

Waarom die andere vrouwen dan? -Voor de variatie.

lk wilde weten of andere vrouwen op haar leken.

Ah, om te vergelijken, wat een slimmerik.

Papa is slim, h�?

En dan te bedenken dat hij nu 85 en een half is.

Hij zou een boek kunnen schrijven.

lk heb de haren geknipt van zeven presidenten van de republiek...

...van drie koningen en een keizer.

lk knipte de haren van Chacrinha en van vele persoonlijkheden...

...waaronder vele grote artiesten zowel uit Brazili� als uit Portugal.

...laatste of voorlaatste... de penis...

Billehoning billekleur billelelie billelief

Billewet billelust billeblauw billebrood

billen duizendvormig, muItibil unibil

bil in bloei, bil in al

manebil en zon in

billegloren.

Billen magisch in meervoudigheid, billen voorbij onwerkelijkheid

protobil verzegeld in hermetisch schrift

opaliserende bil

fosforescerende bil

zoete raat verscholen in duistere foefjes

ontoegankelijk voor de zwavel der zinnen

en waar de bolvormige bleekheid van die hyperborische domeinen

de tijdloze muziek concentreert van de bilwentelende kosmos.

Billeril billering

bil meer dan bil

billen in mutatie/renovatie

die aan het getal een nieuwe harmonie toevoegen.

Met al die billen kan ik niet scheren.

Momentje.

Daar gaat daar zingt en daar verwikkeIt in orgasmen

de triomfboog, de brug der zuchten

de zelfmoordtoren de dood van de harpo�nier

billitaal neukobil

billelief billelief

Moeilijk scheren als je dit hoort.

Het herinnert je aan oude tijden.

Kwam je vroeger in de 'Contilagem'?

Kwam je daar? -Dat was luxe.

Het kostte 20.000 Reis.

Herinner je je die blonde stoten?

Het zat er vol mooie blonde vrouwen.

Argentijnsen. -En Fran�aises.

Hij viel niet op de donkere vrouwen.

Alleen op blondines.

Hij streelde ze over de dijen. -Dat was goed import-materiaal.

Kende je die Fran�aise?

Herinner je je Mimi, de Fran�aise?

De vloer is bed wanneer de liefde overmant.

Op hoogpolig tapijt of op het hardst parket,

als liefde om naar bed te, gaan niet wachten kan

vormen wij lijf aan lijf het vochtige ballet.

Om uit te rusten van het liefdesspel gaan we naar bed.

Mooi, h�? -Nou en of.

lk vind het spectaculair zoals hij de dingen omdraait.

Normaal ga je ervoor naar bed. -En doe je alles daar.

Maar eerst is er de liefde die je overmant...

...die vlam die overal kan oplaaien...

...op de grond, op het tapijt of zelfs op de keukentafel.

lnderdaad. -Ja, toch?

Een lijf aan lijf gevecht van zweet, sperma en lichaamsvocht.

Ze weet er alles van!

En daarna pas ga je naar bed om uit te rusten.

Dat is toch prachtig zoals hij dat bedenkt.

Heb jij zoiets al eens ervaren?

Je wilt ook alles weten.

Doe niet zo flauw, volgens mij ben je er de persoon wel naar.

Dat is al zo lang geleden.

Vertel het nou maar ik ben nieuwsgierig!.

lk was met mijn vriend op een landgoed.

En hij besloot te gaan vissen.

lk ging languit op een rots liggen.

Meisje, ik werd helemaal gek.

We hadden daar op die rots gemeenschap.

Dat was het mooiste moment in mijn leven.

Kwam het tot een mooi eind? -Het verliep perfect.

En toen het afgelopen was, ging ik op bed uitrusten.

Net als in dit boek.

Een mooi verhaal? -Maar niet zo po�tisch als dit.

Veel po�tischer. Wonderbaarlijk.

Maar het was eenmalig.

lk wou het vaker doen vandaag, morgen, overmor'gen.

Maar dat gaat niet, het dagelijkse leven staat 't niet toe.

lk sta ervan te watertanden.

lk kan je het adres van dat landgoed geven.

lk hoef er niet voor naar je landgoed, dat kan hier ook.

Daar is het perfect.

Op het strand, temidden van de golven.

Mevrouw, hoe oud bent u?

81.

lk was de eerste Zuid-Amerikaanse die aan de Olympische Spelen deelnam.

ln 1936 nam ik opnieuw aan de Olympische Spelen deel...

...dit keer in Berlijn.

Daar had ik het genoegen...

...Leni Riefenstahl te ontmoeten en zelfs door haar te worden gefilmd.

Zij was in die tijd baanbrekend in het sportieve en artistieke filmen.

En in Berlijn was ik ook de eerste vrouw...

...die de toen uiterst moderne vlinderslag zwom.

lk heb grote bewondering...

...voor de gedichten van Carlos Drummond de Andrade.

lk heb een paar bundels die door hem gesigneerd zijn.

Deze nieuwe bundel kende ik nog niet...

...maar ik vond hier een heel mooi gedicht...

...omdat dit mijn gevoel voor water heel goed weergeeft.

Het heet 'Onder de douche beminnen'.

Onder de douche beminnen zeep en kussen,

of in bad, beiden gekleed in water,

glibberende liefde, glippend, grijpend,

wijkend, water in de ogen, monden,

dansen, varen, duiken, regenen,

dat schuim op onze buiken,

en de driehoek van het schaamhaar wit

- van water, sperma, liefdesloop,

of zijn wij bron geworden?

Heel mooi.

'Zonder dat ik het vroeg, was je zo goed'

Zonder dat ik het vroeg, was je zo goed

mijn lid zich te doen lengen.

Zonder dat ik het verwachtte Iag je op je knie�n in devote houding.

Wat geschiedde is niet slechts geschiedenis.

Voor aItijd en een dag

ontvangt mijn penis de kus van devotie van je mond.

Nu ben je er niet, noch weet ik waar je bent,

in absolute onmacht tot gebaar of boodschap.

lk zie je niet, hoor je niet druk je niet tegen mij aan,

alleen je mond is hier, aanwezig, in aanbidding.

Nooit had ik gedacht dat ik een god tussen mijn dijen had.

Nog eentje? -Prima.

'Wanneer andere verlangens spreken'

Wanneer andere verlangens spreken

en straffe begeerte zich verscherpt,

dan wijken de bloembladen van de anus

bij de trage gang van 't lange lid.

Het komt, het gaat terug,

en maakt de enge weg tot plaats van het meest zoet vertoeven.

Vrouw, tweevoudig vrouw,

uw wezen bergt verborgen Ovidiaanse melodie�n.

Grappig, die Carlos Drummond de Andrade.

ln het eerste gedicht heeft hij een enorme behoefte zijn ego te versterken.

'ln aanbidding' -De aanbeden penis.

Hij denkt dat hij een god tussen de dijen heeft.

Een echte macho houding.

En de vrouw altijd onderworpen. -ln aanbidding.

Het lid lengend, zoals hij het zegt.

Het andere gedicht is interessant.

Het is waar dat de man behoefte heeft om af te wisselen...

...de vrouw ook, maar de man meer...

...en zo andere vrouwen te vinden in ��n vrouw.

Een andere 'aanpak' van dezelfde vrouw.

Sory, ik begrijp niet wat u bedoelt.

Met ��n vrouw zijn, maar haar op verschillende wijzen beminnen.

Misschien is dat zelfs wel een vorm van trouw.

Misschien vindt hij in haar andere vrouwen.

Er staat.. 'Vrouw, tweevoudig vrouw'.

Het zijn in feite vele vrouwen.

Verschillende facetten van dezelfde vrouw.

ledereen heeft behoefte af te wisselen niet alleen de man.

Vrouwen ook. -'Wanneer andere verlangens spreken'.

Laat je verlangens spreken.

Al je verlangens.

Er is nu zo een lawaai. -We moeten ermee stoppen.

We gaan nu maar lezen.

Sommige mensen denken dat een magnetron alleen dient...

...om te ontdooien en op te warmen.

Pure onzin!

Hij doet bijna alles voor me.

Hij kookt, braadt, gratineert en maakt popcorn.

Met de Sharp magnetron gaat alles sneller.

U kunt nu uw tijd aan andere dingen besteden...

...zoals SEX !

'Het was op een morgen in mei'

Het was op een morgen in mei

en toen dit,-zij kuste mijn lid.

Vliegmachines wolken vlogen

zwarte koren...

...don...derden.

U kunt beter uw bril gebruiken.

Heeft u geen bril nodig?

zij kuste mijn lid

Mijn kinderjaren en mijn jeugd

ln de reclamespot houdt u blijkbaar van sex.

lk ben heel streng opgevoed door een oma van me.

lk verloor mijn moeder op mijn derde...

...en mijn vader toen ik ��n was.

Mijn oma heeft me dus opgevoed.

Ze bracht ook mijn broer en zus groot.

Mijn zuster is overleden en mijn broer ook.

Alleen ik leef nog.

Tot nu toe...

...win ik het van de dood.

Gaf ze u een goede sexuele opvoeding?

Nee, dat veroordeelde ze.

Ze zei dat als je trouwde...

...je niet van je man hoeft te houden, maar hem moet dienen.

Hij moet bediend worden.

Hij wil, dus jij geeft.

Je denkt niet aan jouw plezier, dat is er niet.

Je denkt niet aan jezelf, je moet alleen hem bevredigen.

Dus sex was er om kinderen te krijgen en de man te behagen?

Om de man te behagen en kinderen te krijgen. Ik kreeg er drie.

Maar heeft u ooit plezier gehad?

Pas veel later...

...zeker tien jaar later...

...slaagde ik erin wat plezier te beleven.

Een klein beetje maar, omdat mijn geweten me dwars zat.

Een vriendin zei.. ''Vertel vooral niet dat je niet klaarkomt''.

''Lieg, voer maar een show op''.

Dus ik ging die rol spelen, net als in een film.

Hij werd zo bevredigd...

...maar ik vond dus geen bevrediging.

En we deden het minder vaak omdat ik niets voelde.

Als hij klaar kwam, was ik uitgeput...

...verdrietig en nerveus.

Begrijp je?

Zodra hij dicht bij mij kwam...

...wilde hij ogenblikkelijk spuiten.

Genieten !

Dus het was niet makkelijk voor me.

Maar dacht u wel aan sex had u bepaalde fantasie�n'?

Nou en of, het gonsde in mijn hoofd van fantasie�n.

Het zat vol fantasie�n.

Geen vrouw in de wereld die zoveel fantaseerde.

Nu fantaseer ik niet meer want mijn karkas laat me in de steek.

Dit is allemaal vreselijk slap.

Wat voor soort fantasie�n had u?

Van een mij onbekende man die me met geweld nam.

Dat geweld wilde ik.

Dat hij me dwong en beschimpte.

Daar had ik behoefte aan.

Niet van dat slappe gedoe.

Het moest met geweld, want ik ben een gewelddadig iemand.

Een vrouw die naakt loopt door het huis

vervuIt ons van zo grote geestesrust.

Het is geen gedateerde, geile naaktheid.

Het is een gekleed in naaktheid gaan,

onschuld als van een zuster een glas water.

Het lichaam wordt zelfs niet waargenomen

door het ritme dat het meevoert.

Welvingen gaan langs in staat van reinheid

geven de naam kuisheid aan het leven.

Haren die bekoorden verontrusten niet.

Borsten, billen (stille wapenstilstand) rusten uit van strijd.

En ook ik rust.

lk vind het mooi. En jij?

lk ook.

Hoe lang zijn jullie getrouwd?

49 jaar.

We zitten in het vijftigste jaar, de 49 jaar zijn we al gepasseerd.

Een maand geleden pas.

Doet er niet toe we zijn er voorbi!j.

Het is niet makkelijk.

Als je denkt dat 't makkelijk is, vergis je je.

Niet alleen voor jou hoor, ook voor mij.

Het betekent een reeks kwaliteiten en gebreken...

...een reeks ontzeggingen en bevredigingen.

Kortom het leven.

Het is 50 jaar leven.

50 jaar leven heeft alles in zich waar een leven naar verlangt.

Zo denk ik erover.

Ben ik het mee eens.

ls het waar dat u de hoeden van Carlos Drummond de Andrade maakte?

Dat klopt, het dateert uit de tijd dat Rio de Janeiro geweldig was.

Volkomen anders dan het Rio van nu.

Het bezat charme en elegantie.

De straten waren prachtig...

...zoals de Rua Sete Largo S�o Francisco, Urugu aiana.

De Largo da Carioca was betoverend, maar alles is afgebroken.

Na de staatsgreep was het gedaan met Rio.

Dit is Sophia Loren.

Maakt u hoeden voor deze beroemdheden?

Allemaal, zonder mij geen hoeden. Ik ben de enige die deze maakt.

Zoals voor Mastroianni.

De koningin van Engeland, met breton-hoed.

Hier heb je Diana.

Prinses Diana met canotier-hoed.

Weet u welke hoed Carlos Drummond de Andrade droeg?

Hij hield maar van ��n type hoed.

Zijn strooien en vilten hoeden waren van dit model.

Hij hield alleen van asgrijs en beige.

Dit was zijn favoriete kleur

Dit was de hoed 'Carlos Drummond'.

Hij gebruikte vaak asgrijs en hield van deze kleur.

lk zal ook zijn Panama-hoed halen.

Teresa, pak even een Panama 57.

Hoe oud bent u?

lk word 85, ik ben nu 84 en een half.

U heeft mooie handen.

Mevrouw ?

U heeft mooie handen.

Omdat ik hoeden maak.

lk was zwarte band karate en jiujitsu.

lk was bokskampioen van Rio toen ik veertien was.

Maar nu ben ik dus verzwakt.

ln de zomer bij zijn witte pak, droeg hij de panama.

Deze in de zomer...

...en die twee in de winter.

Hij was een groot dichter.

Een groot dichter.

Als hij nog zou leven, zou hij nu...

...over de honderd zijn.

94. -94 dus.

Hij was een versierder en heel ijdel.

Een bijzonder man.

Hij hield ook van vrouwen.

Ze liepen achter hem aan.

Maar hij had stijl.

Heel veel stijl.

We waren samen een jaar bezig met de voorbereiding.

lk ging 's ochtends naar zijn huis, we dronken port en hij las po�zie.

Het was geweldig, we spraken over van alles en nog wat...

...en we werden goede vrienden.

Na 'n jaar hadden we zoveel geoefend, dat hij begon te overdrijven.

Hij begon een beetje hoogdravend voor te dragen.

lk moest hem afremmen.. ''Rustig aan maar''.

Maar de plaat was mooi.

Hoe oud was Drummond toen?

Hij was zo'n 72 jaar.

Toen we eenmaal in de studio zaten ging het heel snel.

We namen de plaat op en hij vond het geweldig.

Na afloop was hij triest.. ''Mijn leven heeft nu geen charme''.

Hij vond het leuk artiest te zijn.

Er staat een prachtig gedicht op.

Een centraal gedicht in zijn oeuvre dat in heel Brazili� bekend is.

ledereen leert het op school.

'Midden op de weg'

Midden op de weg lag een steen

lag een steen midden op de weg

lag een steen

midden op de weg lag een steen.

Momentje.

Midden op de weg lag een steen

lag een steen midden op de weg

lag een steen

midden op de weg lag een steen.

Nooit zal ik die gebeurtenis vergeten

in het leven van mijn zo vermoeide netvliezen.

Nooit zal ik vergeten dat midden op de weg lag een steen

lag een steen midden op de weg

midden op de weg lag een steen.

Prachtig, h�?

lk laat er nog een horen.

'Confidencia do Itabirano' -Die niet.

'Dat soort dingen'

''Jij hebt niet meer de leeftijd om te lijden om dat soort dingen. ''

ls er dan een leeftijd om te lijden

en een om niet langer te lijden om dat soort dingen?

Moeten de dingen, om te doen lijden, alleen gebeuren

op de voor lijden ge�igende leeftijd?

Of zou men soms niet moeten lijden om de dingen die leed berokkenen

omdat ze gebeurden op een ander moment, een rustig moment?

En als ik niet meer de leeftijd heb om te lijden

is dat omdat ik dood ben

en dood de leeftijd is om niet meer de dingen te voelen, dat soort dingen?

Het is mijn grote liefde.

Je wanhoop neemt steeds meer toe.

Geef ik het aan haar? -Nee, iemand kan het halen.

lk hou van jou, meer dan van enig ander...

...maar het is onmogelijk...

...onze verhouding voort te zetten...

...omdat...

Rustig maar.

Wat is dit vreselijk, zoiets doe je niet.

...mijn moeder een stageplaats wist te bemachtigen...

...op de wiskunde-faculteit van Londen.

lk haal wel iets rustgevends.

Hij komt heus wel terug.

Jij mijn wereld mijn horloge dat geen uren aangeeft,. ze vergeet.

Jij mijn lopen mijn lucht mijn eten mijn vasten.

Mijn vrede van vlammende zwaarden.

Mijn feestelijke slaap mijn ontwaken tussen girandoles.

Mijn warme lauwe koude bad ontvellend heet.

Mijn hele vel.

Mijn geslepen nagels scherp als bijtend zuur.

Mijn smaak van vergif.

Mijn gemerkte kaarten die ongemerkt verdwijnen.

Mijn foItering.

Mijn getemde gevlekte springende jaguar.

Mijn speeksel mijn zwervende bezitterige tong

mijn wrijven van buik tegen buik.

Mijn teloorgang tussen haren algen, water en warmten.

Mijn verzonken penis.

Tunnel grot grot grot steeds dieper steeds nauwer steeds meer.

Mijn kreunen kreten kermen Ioeien piepen mauwen zuchten

ah, oh, au, oei, aaah

mijn verdamping mijn zelfmoord in klaarkomst en glorie.

Fantastisch, het is niet indecent maar erotisch.

Dat is een enorm verschil.

Vonden jullie het mooi?

Je voelt de kunst.

Pure kunst.

En uiterst sensueel.

Sensueel, maar zo kwam hij niet over

Hij was zo verlegen en gereserveerd.

Waaruit bestaat in de po�zie het verschil...

...tussen indecentie en erotiek?

Menigeen zal dit indecent vinden, maar het is erotisch.

Het verschil is dat zijn taal kunst is.

Want indecentie + kunst wordt erotiek.

Het is geen indecentie meer.

Het is niet grof omdat het mooi is.

Het wil niet choqueren, maar de beminnende Drummond laten voelen.

Dat is heel belangrijk.

lk was heel bevriend met zijn dochter Maria Julieta.

Zij vertelde dat hij zoiets schreef...

...maar het niet voor zijn dood wilde publiceren.

Hij was heel gereserveerd, heel discreet.

Toch kwam ik hem op een dag tegen hand in hand met zijn grote liefde.

Waar? -Op het General Os�rio plein.

Hij stond daar met haar.

lk ken haar goed.

Ken je haar?

lk denk dat zij al deze gedichten bewaarde.

Dit boek is indrukwekkend.

Een gedicht van Drummond, 'Het was op een morgen in mei'

Van zijn erotische bundel. Ik kan beter mijn bril opzetten.

'Het was op een morgen in mei'

Het was op een morgen in mei

en toen dit,- zij kuste mijn lid

Vliegmachines wolken vlogen

zwarte koren donderden

zij kuste mijn lid

Mijn kinderjaren en mijn jeugd mijn jaren nog te komen

bloeiden waar ze samen kwamen

Zij kuste mijn lid

Een vogeItje zong

diep in de boom diep in de aarde, in mij, in de dood

Dooden lenye in ruwe staat

twistten om het klare water

water dat dorst verdubbelde

Zij kuste nog steeds mijn lid

Alles wat ik was geweest al wat mij was verboden

had voor mij geen zin meer

slechts de gekreukte roos

de hete steeI, een vlam

en die extase in het gras

Zij kuste nog aItijd mijn lid

Van alle kussen de meest kuise

in de ontklede zuiverheid van dingen die men geeft

Geen tribuut van een slavin die knielde in de schaduw

maar een gift van koningin

die werd tot iets van mij iets dat vloeide in mijn bloed

en zacht en traag en dwalend

zoals een heilige moet kussen in haar hemelse beleven

en in plechtig beven kuste ze en kuste ze mijn lid

Denkend aan andere mannen

had ik te doen met hen allen gevangenen in deze wereld

Mijn keizerrijk strekte zich uit Iangs alle verlaten stranden

en zij, op mijn zinnen gespitst zij kuste mijn lid

Het hoofdstuk van het zijn het mysterie van het bestaan

en liefdes misverstanden

waren enkel stille golven stervend op een verre kade

en een stad verhief zich stralend van edelgesteente

en van bijgelegde haat

en het spasme kwam in de wind om mij met zich mee te voeren

zo het mij niet ontbladerde zoals iemand de haren gladstrijkt

en het maakte mij verspreid in concentrische cirkels

in de rook van het heelal

Zij kuste mijn lid zij kuste mij

om kussend te sterven en te herrijzen in mei

Jullie kunnen komen.

Doe maar mee.

Kom op.

Verdwijnen jullie maar, want ik ga een interview geven.

Bent u dansleraar?

lk ben dansleraar en orkestleider.

lk leid de groep van bijna 4000 personen...

...voor onze carnavalsoptocht.

Kunt u zich de samba herinneren over Carlos Drummond de Andrade?

lk herinner me dat niet goed.

Maar Neuma weet er alles van.

lk breng jullie naar het huis van Neuma...

...zodat ze die samba voor jullie zingt.

Dona Neuma!

Herinnert u zich die samba?

Een beetje, maar ik roep mijn dochter.

Queza, kom die samba over Carlos Drummond zingen.

Zing de samba over Carlos Drummond. -Zijn jullie de samba al vergeten?

De sambaschool Mangueira...

...hand in hand met de po�zie...

...brengt onder het gewone volk...

...deze geniale dichter...

...Carlos Drummond de Andrade.

Zijn werk bestaat uit woorden...

...van een grote waarheid.

De stad Itabira heeft hij in zijn verzen altijd geprezen.

Hier zijn de Groen-Roze...

...ze bezingen in verzen en proze...

...wat de dichter inspireerde.

Dat is Charlie Chaplin...

...en Z� Pereira...

...op het ritme van Mangueira...

Het is Don Quijote...

...en Z� Pereira...

...en Charlie Chaplin op het ritme van Mangueira.

Kijk naar de boegbeelden...

...in de S�o Francisco rivier.

Roei dan, roeier, roei...

...het voorjaar komt eraan...

...en inspireert tot liefde.

De rivier wordt een samba...

...zoals de artiest dat verbeeldde.

ln de illusie van een samba vond ik...

...een olifant die ik me verbeeldde.

Dat is de tekst zingen kan ik niet.

lk kwam bij Carlos Drummond thuis toen hij al heel ziek was.

Wanneer was dat? -Na het carnaval.

lk bracht hem bloemen, maar ik herinner me het jaar niet meer.

lk herinner me het jaar niet. Mensen, ik ben nu 74.

lk word vergeetachtig, mijn geheugen zit in de menopauze.

Maar wie me over hem hoort praten, herinnert het zich vast wel.

Want het was een heel succesvol lied.

ledereen was het erover eens dat de optocht goed was.

Hij was een fijne vent, ik ben blij dat ik wat voor hem kan doen.

lk bracht bloemen voor hem mee en hij gaf me ook bloemen.

We werden goed ontvangen door hem en ik gaf hem een kusje.

lk kwam bij hem thuis en kon hem slechts een kusje geven.

Want hij was toen al heel ziek.

Hij was al ziek? -Ja.

Dat was dan rond 1986. -Kort daarna overleed hij.

Dit is perfecte sex.

Volgens mij is het echt volmaakt...

...want je voelt hier in je ziel wat echte sex is.

ln dit boek staat het beschreven...

... met de woorden en de handen van Carlos Drummond de Andrade.

Carlos Drummond ik wist niet dat je zo was.

Je schrijft ook dingen die ik niet ken.

'Een zacht beroeren van de clitoris' ik weet niet wat dat is.

En jij, Delegado? -lk zou het niet weten.

De clitoris is het plekje dat de vrouwen genot geeft.

Hij geeft dus de kietelaar een achternaam?

Dan begrijp ik het.

Drummond, waarom geef je niet meer details?

Dan begrijpen we het.

Prachtig, ik heb nog nooit zoiets moois gelezen.

Luister Drummond, toen ik hier in huis al mijn kinderen had...

...want ik bracht er 18 groot...

Hoeveel? -1 8.

...moesten ze van mij naar school.

Maar ze leerden helemaal niets.

lk bracht ze elke dag bij het Maracana en haalde ze weer op...

...tot ik op een dag slecht gehumeurd opstond en actie ondernam.

lk werd chagrijnig wakker, pakte een stuk papier...

...en schreef een berg groffe woorden.

De kinderen kwamen ontbijten, maar ze wilden absoluut geen oud brood.

''lk wil geen oud brood'', er was niets aan te doen.

Toen pakten ze het papier en lazen het.

Ze zeiden.. ''Neuma, je schrijft hier een grof woord''

lk zei dat het niet waar was.

''Jawel Neuma, en zelfs het synoniem.'' -Hoe weten jullie wat dat is?

''Omdat die drie woorden hier hetzelfde betekenen.''

''Dit wordt allemaal herhaald dus dat zijn synoniemen.''

''En er staan ook woorden in het meervoud.''

lk had 'Piemels' geschreven.

Ze wisten dat dat meervoud was.

'Pikken', ook in het meervoud.

Toen schreef ik..

'Pruim, kut, poesje, doos, scheur, gleuf'.

Dat zijn dus allemaal synoniemen.

Als je groffe woorden gebruikt, willen de kinderen wel leren.

Ook het vervoegen.

Ze deden het altijd verkeerd, zo van ''ik ga gaan''.

lk hield daar niet van ik wou dat ze het goed zeiden.

Zij vroegen naar een werkwoord.

lk schreef 't werkwoord 'schijten' op.

ledereen zei.. 'Tante, ik ga schijten'. Niet poepen maar schijten.

Dus verbuigen we het werkwoord 'schijten'.

'lk schijt, jij schijt, hij schijt'

Tot de voorwaardelijke wijs.

'lk zou schijten, jij zou schijten' en de stank bleef hangen.

Wilt u een gedicht lezen?

Natuurlijk wil ik dat.

Liefde - want dit is het ene woord -

moge mijn vers beginnen en omgeven.

Liefde leide mijn vers en zij verene

Jullie vinden het toch niet erg dat ik zonder punctie lees?

lk ben half blind met mijn 74 jaar, maar ik wil geen bril.

Zij verene daarin zieI, verlangen, vulva en lid.

Hij verbindt in deze zin de drie dingen die er echt toe doen.

Hij schrijft hier.. verlangen, lid en vulva.

Weet je wat vulva betekent? -Geen idee.

De schaamheuvel.

W�e zal beweren dat hij enkel ziel is?

W�e voeIt niet van ziel zijn lichaam zwellen

tot het openbarst in louter kreten

van orgasme, onbegrensd moment?

Weet je wat orgasme betekent? Klaarkomen.

Het lichaam in lichaamsomstrengeling

versmoIten, opgelost, bereikt de bron

der wezens, die Plato ondeelbaar zag,-

Die maffe Plato had het al door.

Die man is geweldig, hij voelt het allemaal.

en het is een, volmaakt in twee,. twee-eenling.

Dit is goed neuken.

Hij beschrijft in dit boek...

...wat wij elkaar niet durven te vertellen.

Daarom moeten we hem bedanken.

Hij reikt ons aan wat wij zelf zouden willen zeggen.

Geniet van deze woorden zoals je van het hele leven geniet.

Eenwording in bed, of in de kosmos?

Waar houd de kamer op, raakt hij de sterren?

Welke lust in onze lenden voert ons

naar dat ver domein, a�risch, eeuwig?

etherisch, eeuwig...

lk lees het en ik geniet ervan, het is geweldig.

Gefeliciteerd, Carlos Drummond.

Je herinnert me aan mijn neukpartijen overdag, 's nachts en 's ochtends.

lk herinner me alles want toen ik het nog kon...

...genoot ik van mijn man.

Met al dat neuken heb ik hem gedood, geloof ik.

Sex met zijn twee�n is het mooiste wat er is...

..tegen elkaar aangeplakt in bed en onder het zweet.

lk heb mijn portie gepakt.

lk heb 34 jaar lang sex bedreven, dus een eeuwigheid.

lk heb er nu geen heimwee naar omdat het verleden tijd is.

lk huil omdat ik heimwee heb.

lk heb wel heimwee ik loog toen ik zei van niet.

Wie heeft er geen heimwee...

...naar die heerlijke dagen en nachten?

Als de kinderen op waren, werd de binnenplaats ons bed.

En op de grond gebeurde het, ik wist van geen ophouden.

lk wilde neuken met alles erop en eraan.

lk heb heel wat afgeneukt, dat moeten jullie ook doen.

Doe ons dat plezier. Bedankt, Drummond!

Bedankt voor de mooie dingen die je in dit boek schrijft.

Je bevrijdt ons van de last dit niet te kunnen zeggen.

Liefde - want dit is het ene woord -

moge mijn vers beginnen en omgeven.

Liefde leide mijn vers en zij verene

daarin zieI, verlangen, vulva en lid.

W�e zal beweren dat hij enkel ziel is?

W�e voeIt niet van ziel zijn lichaam zwellen

tot het openbarst in louter kreten van orgasme

onbegrensd moment?

Het lichaam in lichaamsomstrengeling

versmoIten, opgelost, bereikt de bron

der wezens, die Plato ondeelbaar zag,-

en het is een, volmaakt in twee,. twee-eenling.

Eenwording in bed, of in de kosmos?

Waar houdt de kamer op, raakt hij de sterren?

Welke lust in onze lenden voert ons

naar dat ver domein etherisch, eeuwig?

Een zacht beroeren van de clitoris

en reeds is alles in een oogwenk anders.

Dat ene kleine plekje op het lichaam

is het centrum van bron branden honing.

De doorboring volgt en breekt door wolken

ontdekt zonnen van een schittering

die mensenogen niet verdragen,

maarde coitus, van licht doorgloeid, gaat voort.

En voort, en breidt zich uit zodanig dat,

aan ons voorbij, voorbij het leven zelf,

als vlees geworden, actieve abstractie

de idee van het genot geniet.

En in genot vol lijden tussen woorden

minder nog, geweeklaag, klanken, klachten,

bereikt een enkel spasme in ons het punt

waar liefde sterft aan liefde goddelijk.

Hoe vaak niet sterven mensen in elkaar

in het vochtig geborchte van de schede

in die dood die zachter is dan slaap,-

de pauze van de zinnen, nu verzadigd.

Vrede hersteIt zich.

De vrede der goden, uitgestrekt in bed,

gelijk in zweetgeklede beelden,

dankbaar voordat wat de aardse liefde toevoegt aan een god.

Vertaling: Wouter Tieleman