Original subtitles

FASCYNUJĄCA AMAZONKA

Reżyseria: Timo Johannes Mayer, Benjamin Eicher

Amazonka. Jedna z najdłuższych rzek świata z majestatycznymi wodospadami.

Wraz z dwoma źródłami, Marañón i Ucayali,

prawie całkowicie dzieli północną cześć Ameryki Południowej.

Rzeka znajduje się około trzystu kilometrów na południe od równika.

Ograniczona na zachodzie przez Andy,

przecina amazońską tropikalną dżunglę

i przesuwa się na wschód aż do Atlantyku.

Dżungla Amazonii jest siedliskiem

niezliczonych gatunków zwierząt i roślin.

Siedem milionów metrów kwadratowych Amazonii -

to największy nieskończony krajobraz,

który tworzy drugi co do wielkości jednolity las na planecie.

Stanowi około pięciu procent całkowitej powierzchni ziemi.

Tu żyje jedna trzecia wszystkich gatunków zwierząt i roślin na naszej planecie.

Tajemnicze, olśniewające, gorące i wilgotne zielone piekło -

prawdziwy skarb świata.

To jest fantastyczne, żywe, ciekawe i kolorowe.

Symbioza rożnych gatunków zwierząt i roślin.

W dorzeczu Amazonki można spotkać wiele gadów,

a także wszystkie rodzaje i typy ptaków.

Na przykład, papugę arę, bo jest widoczna z daleka

ze względu na jej kolorowe upierzenie.

Inni mieszkańcy, tacy jak ten wąż,

są doskonale przystosowani do swojego środowiska,

pozostając niewidzialni dla swoich wrogów.

Boa dusiciel jest jednym z największych drapieżników wśród gadów.

Używa swojego koloru kamuflażu,

aby spokojnie dostać się do swojej ofiary.

Długość Amazonki wynosi 6850 kilometrów, to jedna z najdłuższych rzek na świecie,

z najbardziej uroczymi wodospadami.

Nawadnia w sumie

pięć i pół miliona kilometrów kwadratowych,

z czego prawie cztery miliony znajdują się w Brazylii.

Swą ogromną wielkość i wodospady zawdzięcza dziesięciu tysiącom dopływów.

Siedemnaście z nich ma ponad 1600 kilometrów.

Dostarczają one Amazonce

prawie dwukrotnie więcej wody, niż cała ilość z obu półkul,

również podczas deszczu letniego .

Kiedy zaczyna się pora deszczowa

i masy wody zalewają cześć dorzecza Amazonki,

zaczyna się szczęśliwy czas dla aligatorów.

W miejscach, w których jaguary zazwyczaj polują na zdobycz,

pływają tam teraz rozmaite kajmany w poszukiwaniu zdobyczy,

na przykład czarne i karłowate kajmany.

Zwykle kajmany działają samodzielnie.

Dopiero gdy poziom wody spada, i siedlisko ryb zmniejsza się,

polują w dużych grupach.

Są to nocne zwierzęta, żywią się rybami i innymi zwierzętami wodnymi lub tymi,

które zbliżają się do wody, na przykład kapibary;

ptactwo wodne i węże.

Ponadto żywią się chorymi, starymi lub słabymi zwierzętami,

pomagając w ten sposób w procesie doboru naturalnego.

Ponad cztery miliony kilometrów kwadratowych lasów deszczowych

stało się domem dla setek tysięcy gatunków roślin,

zwierząt, grzybów, mikroorganizmów i bakterii.

Większość lasów lub terenów w zalewowej części Amazonki,

może zawierać więcej gatunków niż na całym kontynencie.

W niektórych miejscach rośnie na jednym hektarze

więcej drzew niż w całej Europie.

Jednak w tym środowisku prawie nie znaleziono dużych ssaków.

Oczywiście, przeszkodziliśmy temu żółwiowi,

gdy odpoczywa sobie na słońcu.

Naszą drogę przecina grupa żółwi ząbkowanych.

Te żółwie o długości 60-70 centymetrów

można łatwo rozpoznać po żółtych plamach na łapach.

W ich naturalnym środowisku

dostępny jest im szeroki wybór pokarmów.

Głównym źródłem pożywienia jest trawa, liście i owoce tropikalne.

Ponadto odżywiają się też ślimakami, robakami i owadami.

Kochają ciepło i wilgoć.

Dlatego tropikalne warunki dżungli

są idealne dla żółwi ząbkowanych.

Pomimo ich powolności, żyją na dużych obszarach.

Trogon białosterny w poszukiwaniu zdobyczy.

Zwykle ptaki te, znajdują się wysoko na gałęziach w strefach siedliskowych,

czekając na przelatujące owady.

Ponadto uwielbiają ucztować na jagodach i dojrzałych owocach.

Trogony białosterne łatwo rozpoznać po żółtej piersi

i czarno-białym upierzeniu ogona.

Są samotnikami i szukają partnerów tylko w okresie godowym.

Te cudownie koguty - hoacyny lub bażanty,

są znane również jako "śmierdzące ptaki",

ponieważ mogą wydzielać zapach podobny do łajnu.

Powodem tego, jest prawdopodobnie

unikalny przewód pokarmowy hoacynów.

Jest obszerny, stanowi jedną czwartą masy ptaka i znajduje się w dolnym przełyku.

Przez to przypominają ssaki przeżuwaczy.

Pomimo dużych skrzydeł,

hoacyn jest zdolny jedynie do krótkich lotów,

ponieważ ma za słabe mięśnie do latania.

Ale ponieważ żywią się roślinami, nie potrzebują umiejętności latania.

Jednak w lasach tropikalnych rośnie wiele trujących roślin

i wymagają specjalnej metody spożycia lub mechanizmów trawiennych,

a te hoacyny rozwinęły je do pewnego stopnia.

Papugi Ara również przystosowały się do

wymagającego środowiska tropikalnego lasu.

Ary żywią się wyłącznie roślinnością.

Wolą rożne owoce, jagody i orzechy.

Ponieważ trujące składniki roślin i owoców

nie mogą przejść przez specjalny przewód pokarmowy,

ara nieustannie połyka glinę.

Pomaga uzyskać to minerały,

potrzebne do neutralizacji toksyny.

W Amazonii występuje osiem różnych rodzajów papug,

jak również wiele innych odmian papug.

Ary wyróżniają się wielobarwnymi głowami.

Mają potężne pazury i mocny dziób.

Z ich pomocą doskonale wspinają i trzymają się,

są one praktyczne podczas łamania twardych skorup różnych owoców palm.

Ary żyją zazwyczaj parami i wychowują młode zwierzęta w gniazdach,

ukrytych w złamanych pniach palmowych lub w pustkach.

Pisklęta wylęgają się od grudnia do marca,

zwykle w gnieździe są cztery jaja, ale tylko jedno pisklę przeżyje.

Przy długości ciała 90 centymetrów,

Ara zielonoskrzydła jest największym gatunkiem papugi.

Ary zielonoskrzydłe wyróżniają się czerwonym upierzeniem

i dziobem w kolorze kości słoniowej.

Razem z krukami i dzięciołami papugi są najmądrzejszymi ptakami.

Mówi się, że ara południowoamerykańska ma talent do imitowania mowy.

Papugi amazońskie to największa rodzina papug:

obecnie znanych jest 31 gatunków.

Jednak 16 z nich są obecnie zagrożone.

Papugi amazońskie z długością ciała od 25 do 45 centymetrów,

są dużo mniejsze niż ara.

Ich upierzenie składa się z szerokich, zaokrąglonych piór,

przeważnie zielonych.

Nasza podróż

przez tajemniczy, wodny, świat Amazonki trwa.

Widzimy tutaj wielką białą czaplę,

polującą w płytkiej wodzie.

Widzi przez wodę

i uderza błyskawicznie dziobem jak sztylet.

W rzeczywistości przebija ofiarę,

która składa się głównie z ryb, płazów,

a nawet ptactwa wodnego i małych ssaków.

Egreta lub białą czaplę można znaleźć na całym świecie.

W Ameryce Południowej i Środkowej występuje 20 gatunków,

takich jak mała czapla południowo- amerykańska lub czapla trójbarwna.

Duża grupa amazońskich papug.

Zbierają się przy tak zwanych "wycieków gliny".

To miejsca na stromych brzegach rzek, na których odsłonięte są warstwy gliny.

Minerały w glinie potrzebne są do neutralizacji toksycznych roślin,

które papugi konsumują.

Ponieważ ogromne masy wody zmywają minerały z gleby,

rośliny w dżungli chronią niewielką ilość,

którą zdołają zdobyć, wytwarzając na przykład toksyny.

Tak więc się bronią i są zdolne do przeżycia.

Papugi amazońskie są bardzo towarzyskimi zwierzętami.

Najczęściej żyją parami, ale lubią też jednoczyć się

w nieuporządkowane małe grupy lub stada.

Zwykle gromadzą się w dużych ilościach, aby zabezpieczyć pokarm

i często budują swoje gniazda obok siebie.

Zobaczmy trochę słodkiego figlowania papug amazońskich

i cieszmy się żywością natury.

Na naszej drodze przez gęstą dżunglę,

mamy do czynienia z żółwikiem z żółtymi plamami.

Łatwo rozpoznać go po żółtych plamach na głowie.

Żyje w słodkiej wodzie

i chociaż odżywia się głównie roślinami,

ślimaki oraz owady i ryby są również zawarte w racji tego żółwia,

który ma tylko 45 centymetrów.

W porze deszczowej, gdy prawie jedna piąta lasu deszczowego jest zalana,

tylko wierzchołki drzew wystają z wody.

Ale rośliny i zwierzęta skutecznie przystosowały się

do tak nagłych zmian pogody.

Te kormorany wykorzystują okres powodziowy,

aby polować na ryby,

których jest bogato w tym czasie w Amazonce.

Wchodzimy jeszcze głębiej w zielone piekło.

Las deszczowy otrzymał są nazwę z powodu wyczerpującego ciepła,

wysokiej wilgotności i ogromnej liczby trujących węży, owadów i pasożytów.

Ta anakonda powinna być traktowana z szacunkiem, ze względu na jej rozmiar.

Boa może osiągnąć od czterech do sześciu metrów długości

i poruszać się zarówno w wodzie, jak i na lądzie.

W wodzie poruszają się znacznie szybciej niż na lądzie.

Zabijają swoje ofiary gryząc je,

a następnie wciągają je do wody, aby je udusić.

Połkną ofiarę w całości.

Boa dusiciel, podobnie jak anakonda, należy do rodziny boa.

Hindusi uważają te węże za posłańców bogów.

Polują głównie o zmierzchu i w nocy,

jedząc wszystko, co upolują, biorąc pod uwagę rozmiar.

Atakują nawet małe kajmany.

Dorosły boa praktycznie nie ma naturalnych wrogów.

Jednak duże koty i kajmany uwielbiają polować na młode węże.

Oprócz niesamowitej różnorodności gadów,

w amazońskich lasach deszczowych istnieje duża ilość wyjątkowych ptaków,

z których niektóre już poznaliśmy.

To jest amazonka skromna.

Ten gatunek papugi należy do rodziny papug neotropikalnych.

Wolą gęste lasy deszczowe na wzgórzach

i gniazdują w dziuplach.

Drozdek samotny należy do rodziny kolibrów,

przyciągają go czerwone kwiaty, takie jak te helikoniowate.

Pomaga w zapylaniu tych roślin,

przenosząc pyłek na inne rośliny,

gdy siada, by wypić przez swój długi dziób.

Tu ukrywa się również tygryska rdzawoszyja.

Poluje głównie o zmierzchu i w nocy

na ryby, koniki polne, wodne chrząszcze i węże.

Przy długości wynoszącej 70 centymetrów, jej 10-centymetrowy dziób jest dość długi.

Chociaż wolą polować samotnie,

te raczej towarzyskie ptaki gniazdują w dużych koloniach nad brzegami rzek.

Jasne, kolorowe upierzenie wskazuje, że jest to młoda tygryska rdzawoszyja.

Upierzenie jej przypomina marmur.

Ptaki tropikalne często zwieszają swoje gniazda.

Jest to prawdopodobnie sposób na ochronę przed drapieżnikami,

które mogą wspiąć się na drzewo, takie jak węże i jaszczurki.

Najbardziej efektowne, wiszące gniazda

w centralnej i południowej Ameryce, budują kacykowce.

Na przykład, kacykowiec rdzaworzytny wylęguje jaja w kolonii,

w której setki gniazd zwisają z drzewa.

Każde gniazdo jest wykonane w postaci metrowej butelki

z włókien roślinnych, które są wplecione w drzewo.

Ten kacykowiec z rodziny szpakowatych rozszerza właśnie swoje gniazdo.

Gniazda są używane od wielu lat,

są stale rozbudowywane i ulepszane.

Wykonywane są z różnych materiałów:

na przykład z włókien palmowych, kory, korzeni i włókien kokosowych.

Po zakończeniu budowy, która jest wykonywana głównie przez samicę,

składa tam jedno lub dwa jajka.

Widoczne i wytrzymałe gniazda przyciągają inne ptaki,

więc sporo szpaków woli chwytać cudze gniazda.

Szpaki i wróble tego typu występują tylko w Nowym Świecie.

W zależności od rodzaju, rozmiar szpaka

waha się od 18 do 45 centymetrów, samice są mniejsze od samców.

W ciągu roku w lasach Amazonii, może spaść trzy litry deszczu na metr kwadratowy.

To cztery razy więcej, niż w Europie Środkowej.

Oprócz obfitych tropikalnych opadów,

które mogą trwać kilka tygodni, istnieje także palące tropikalne słońce.

Właśnie dlatego życie w Amazonii kwitnie.

Rozwój gatunków jest tutaj znacznie szybszy niż w innych częściach świata.

Te problemy lasów deszczowych, wyhodowały nowe odmiany,

które rozwijają się w szczególny sposób.

Wiele z nich nie są zarejestrowane.

Tak zwane "brzydkie" dopływy Amazonki,

ze względu na to, że ich wody zamglone są gliną,

są również nazywane rzekami białej wody.

Dostarczają depozyty z Andów i innych obszarów górskich.

Podczas licznych powodzi depozyty te osadzają się w glebie,

nasycając w ten sposób setki kilometrów kwadratowych wzdłuż brzegów rzek.

Następnie, gdy woda się cofa,

przybrzeżni mieszkańcy uprawiają tutaj różne rośliny.

Ponadto rzeki są pełne ryb.

Jedną z najważniejszych rzek w dorzeczu Amazonki

jest Solimões,

która łączy się z ciemnymi wodami rzeki Rio Negro w pobliżu Manaus

i wpływa do przepływającej Amazonki.

Rio Negro otrzymała swoją nazwę ze względu na jej kolor wody,

która wydaje się czarna,

ponieważ zawiera dużą ilość kwasu huminowego i fulwowego.

Czarne wody nie przenoszą osadu,

są przezroczyste i zawierają niewiele składników odżywczych.

Kiedy obie rzeki trafiają na siebie w pobliżu Manaus,

przepływają kilka kilometrów równolegle

ze względu na różnicę gęstości, temperatury i prędkości,

aż w końcu łączą się.

Zjawisko to nosi nazwę "Spotkanie Wód"

i jest najbardziej popularną atrakcją turystyczną w Manaus.

W przeciwieństwie do innych lasów na naszej ziemi,

które stoją na młodej, pożywnej glebie epoki lodowcowej,

drzewa w lesie deszczowym stoją na kwarcu starożytnych gleb,

dlatego drzewa w lasach tropikalnych nie trzymają się na ziemi.

W tym przypadku niezbędne składniki odżywcze dostarczają kultury grzybów,

zwane mikoryzą.

Fantastyczna symbioza natury.

Około 80 procent biomasy tworzonej jest z liści drzew,

właśnie dlatego większość flory i fauny lasów tropikalnych

żyje w wierzchołkach drzew.

Tylko kilka z nich schodzi na ziemię.

Liście, gałęzie i ekskrementy zwierząt, spadające na ziemię,

są natychmiast włączane do cyklu żywieniowego

przez gęstą masę drzewnych korzeni na powierzchni.

Podczas wizyty w tropikalnym lesie deszczowym,

pierwsze wrażenie nieograniczonego potencjału wzrostu,

które wynika z jego bujnej zieleni i obfitej wody,

jest tylko iluzją.

W porównaniu z glebą lasów europejskich,

gleba lasów tropikalnych jest jałowa.

Przez tysiące lat, gleba ta, dotknięta była wilgotnym klimatem,

więc skała pod ziemią w większości obszarów,

rozłożyła się na głębokość pięćdziesięciu metrów.

Minerały ważne dla odżywiania roślin i drzew,

takich jak wapń, fosfor i azot,

zagłębili się głębiej w ziemię,

więc górne warstwy są niezwykle ubogie w składniki odżywcze.

W rezultacie, substancje odżywcze

dostarczane są na powierzchni jedynie przez substancje organiczne,

głównie rośliny i martwe zwierzęta,

które szybko ulegają rozkładowi w tym klimacie.

Gęsta siatka korzeni uniemożliwia ich przeniknięcie do ziemi.

Większość z nich absorbuje rośliny epifityczne bezpośrednio z gleby.

W Amazonii stale występują przemienne okresy suszy i powodzi.

W porze deszczowej, kiedy stopiony śnieg i lód nadpływa z Andów,

dorzecze Amazonki jest regularnie zalewane.

Oznacza to, że ogromna przestrzeń, która niedawno była sucha,

przez krótki czas zamienia się w podwodny świat.

Ta ciągła przemiana i zmiana siedliska

przez wiele miesięcy powodzi,

oznacza ciągłe tworzenie nowego środowiska,

czyli nowych gatunków roślin i zwierząt.

Niektóre gatunki mogą się przystosować do tak ekstremalnych warunków

i wymierają,

inne przystosowują się szybciej, rozwijając specjalne cechy, którymi przeżywają.

To stwarza niesamowitą unikatową różnorodność gatunków

w tym zakątku planety,

która wciąż nie jest w pełni do dziś zbadana.

Tą walkę przeżycia zwierząt i roślin,

można zobaczyć na przykładzie mrówek grzybiarek parasolowych.

Mrówki te przetwarzają prawie jedną piątą masy liści lasu deszczowego,

utrzymując w ten sposób cyrkulację minerałów.

Rozdrabniają szczękami głównie trujące liście

i przenoszą je na ich mrowiska, pozostawiając glebę.

Służy ona jako wylęgarnia dla grzybów.

Grzyby tworzą nietoksyczne bulwy, bogate w składniki odżywcze,

które służą jako pokarm dla mrówek i innych zwierząt.

Najbardziej znanym produktem naturalnym z regionu Amazonii to kauczuk,

naturalna guma pochodząca z drzewa kauczukowego - brazylijska hevea.

Ludy tubylcze w dorzeczu Amazonki,

korzystały z kauczuku naturalnego już w erze przedkolumbijskiej.

Bardzo popularny w tamtych czasach,

był mecz Mezoamerykański w twardą piłką z gumy.

Ze względu na wodoodporność gumy, została pokryta również materiałem.

Ale naturalny kauczuk topi się w upale i staje się kruchy w zimnie.

Dopiero po tym, jak Charles Goodyear

wynalazł proces wulkanizacji w 1839 roku,

przez który stworzył gumę, którą do dziś znamy.

Potem rozpoczął się gumowy boom w Amazonii.

W 1910 roku Brazylia była światowym liderem w eksporcie kauczuku naturalnego,

ale dziś jest najsłabszym producentem,

produkującym tylko sto tysięcy ton rocznie,

o łącznej globalnej produkcji ponad siedem i pół miliona ton.

Teraz głównym producentem jest Tajlandia,

która zapewnia około połowy światowych potrzeb.

Ten ogromny las tropikalny - to nie tylko flora i fauna.

Żyje tutaj około milion ludzi, ze 150 różnych lokalnych plemion

w pełnej harmonii z tropikalną naturą.

W amazońskiej dżungli ukrywają się nawet ostatnie plemiona,

które nie miały jeszcze styczności ze światem zglobalizowanym.

Innymi ważnymi grupami populacyjnymi

są tradycyjni mieszkańcy brzegów rzek,

tak zwanych "Ribeirinos".

Niektórzy z nich przybyli tutaj podczas gumowego boomu

i handlują gumowymi bryłami.

Inni osadnicy przenieśli się tutaj później,

ponieważ dla rozwoju regionu

stworzono państwowe programy przesiedleń,

a te ziemie zostały przeznaczone na rolnictwo.

Istniały napięte stosunki rolników i pasterzy,

jedni zajmowali się wycinaniem drzew gumowych,

dla ich potrzeb rolniczych,

a drudzy pozyskiwaniem gumy,

dla których te drzewa były źródłem istnienia.

Z pewnością jedną z najpiękniejszych roślin tropikalnych

można uznać helikonię,

nazywana jest również rośliną papugą,

ponieważ jej piękny kwiat wygląda jak dziób papugi.

Przed nami prezentuje się Helikonia dziobata.

Kwiaty wyrastają prosto ze środka

jasnoczerwonych, owalnych, wydłużonych liści

i są zapylane przez kolibry, duże motyle, a nawet nietoperze.

Istnieje ponad dwieście gatunków roślin z rodziny helikoniowatych.

Wszystkie te wiecznie zielone rośliny,

przypominające imbir, mają jedną wspólną cechę:

kwiaty rosną w dwóch rzędach z różnych stron łodygi.

W tym gatunku Helikonii wagneriana

łodygi kwiatów rosną prosto i mogą osiągnąć wysokość 21 centymetrów.

Helikoniowate lubią tropikalny upał, dużo światła i wilgoci,

ale nie lubią bezpośredniego światła słonecznego.

Kształt roślin bromeliowatych przypomina ananasa,

co nie jest zaskakujące, ponieważ ananas to najsłynniejszy gatunek bromeliowatych.

Te kwiaty mogą być zarówno ziemskie, to znaczy rosnące na ziemi,

jak i epifityczne, to znaczy rosnące na innych drzewach lub roślinach.

Liany wspinają się po roślinach i wyrastają z ziemi.

Ponieważ potrzebują światła, wykorzystują sąsiednie drzewa lub rośliny

jako drabinę i wspinają się po niej do nieba.

Tak więc oszczędzają cenną energię.

Z kory kilku gatunków kulczyby, pozyskiwana jest toksyna kurara.

Skoncentrowana kurara jest silną trucizną,

lokalni ludzie używają jej podczas polowania

i jako środek znieczulający.

Rośliny z dżungli amazońskiej wpadły na kilka pomysłów,

jak zaoszczędzić niewielkie ilości materiałów,

które oferuje gleba,

lub jak ochronić je przed drapieżnikami,

a nawet jak nie konsumować ich w dużych ilościach.

To drzewo na przykład, rozwinęło bardzo twarde i długie ciernie,

sygnalizując, aby trzymać się od niego z daleka i lepiej nie dotykać.

A to kolejna epifityczna bromelia, która rośnie na innym drzewie.

Nie są to jednak pasożyty.

Nie żywią się rośliną, na której rosną,

po prostu używają jej jako podłoża.

Zaletą jest to, że są bliżej światła,

czego często brakuje na niższych poziomach lasu deszczowego.

Unikalna różnorodność roślin i zwierząt,

która znajduje się w dużej ilości w Amazonii,

jest dziś zagrożona z powodu nielegalnego wylesiania, wycinania

i podpalenia lasu.

Ogromne obszary leśne zostały zniszczone

w pozyskiwaniu niewielkiej ilości minerałów,

takich jak ropa naftowa lub złoto,

lub innych zasobów, jak guma lub drewno tropikalne.

Taką zniszczoną ziemię

nie można użyć nawet jako pastwisko, z powodu martwej gleby.

Oczekuje się, że zmiany w globalnym klimacie i ociepleniu,

są również związane z wycinaniem lasów tropikalnych,

dlatego w ostatnich latach liczba wylesień nieznacznie spadła.

Mimo tego, roczne zniszczenia ponad dwóch milionów hektarów

niesamowitej flory i fauny Amazonii, to wciąż jest zbyt dużo.

Wciąż wymaga wiele wysiłku,

aby zachować ten unikalny system,

który jest niezbędny dla działania naszego globalnego klimatu.