Original subtitles

Achtergrond.

Ik maak nu al een lange tijd films.

Dat inspireert me als ik het script schrijf.

Ik denk hierover na als ik de cast zoek.

Alles gaat om die ervaring die groter is dan het leven...

die we aan het publiek willen laten zien.

1. HET GELOOFSPRINCIPE

Je hebt ideeën als filmmaker als je lang werkt.

Die kunnen pas decennia later tot bloei komen.

De tijd moet rijp zijn op allerlei manieren.

Deze film is zeer complex en ambitieus.

Hij had dit tien jaar geleden niet gekund.

Het is een product van de jarenlange ervaring...

die we nu allemaal hebben.

Ik wilde bij Tenet...

terug naar een bredere filmervaring.

Dunkirk was een grootschalige film, maar hij was specifiek voor...

één tijd en plek.

Zonder daar te veel op te reageren,

wilde ik weer een wereldreis maken.

Nathan is belangrijk voor de vroege preproductie van de films...

wanneer Chris nog aan het script werkt.

Ze sturen al vroeg scouts op pad.

Aan het begin gaan we op zoek naar de film.

We wilden zien wat er zou gebeuren.

Ze hebben veel gewandeld...

en de omgevingen verkend.

Dat is kostbare tijd...

omdat het de tijd is voordat Chris...

alle vragen kan beantwoorden.

Dit vormt de film en het script.

Tenet is een klassieke spionagefilm.

Ik houd van spionagefilms, vooral de Bond-films.

Om te zorgen dat mensen die nu leuk vinden,

moest ik aan de slag gaan...

en ik wilde meer mogelijkheden hebben.

Ik wilde het zo doen dat ik er blij van werd.

Het overvalgenre voor Inception...

wilden we ook bij Tenet naar voren halen als spionagefilm.

In deze film zie je het concept inversie.

De entropie van een object...

of een persoon kan dan worden omgekeerd.

Dit is geen Interstellar.

Kip Thorne las het script en hij hielp met het concept.

We wilden dat het wetenschappelijk gezien allemaal klopte.

Het is gebaseerd op echte wetenschap.

Elke natuurkundige wet is symmetrisch en bij elke natuurkundige wet...

is tijdreizen mogelijk en blijft hij hetzelfde...

in tegenstelling tot entropie.

Als je de entropiestroom zou kunnen omkeren,

zou het kunnen dat...

de richting van tijd van het object omgekeerd is.

Ik heb dit scenario...

het meeste gelezen tijdens mijn hele carrière...

vergeleken met andere scenario's.

Memento was zo en Inception ook.

Je leest het script en het is...

vrij moeilijk om te begrijpen.

Ik las het script graag terug...

om ervan te genieten dat veel dingen hun vruchten afwierpen.

Het bleef draaien om het begrijpen van...

waarom we daar waren of waarom die persoon erbij betrokken was.

Wat ik mooi vond aan het script was hoe uniek het was.

Ik had nog nooit zoiets gezien.

Hij behandelt het begrip tijd.

Het gaat over...

hoe we natuurkunde begrijpen.

Hoe we ons gedrag aanleren, hoe we liefhebben, haten en reageren.

Al die dingen door onze waarneming van tijd.

Inversie is zeer cinematografisch.

Je moet dit op het scherm zien...

om het volledig te ondergaan.

Daarom vond ik dit een interessante film.

Je kunt het scenario lezen en zien hoe het zich ontwikkelt.

We willen het voelen en het ervaren...

en daarom maken we de film.

2. DE GROEP MOBILISEREN

Ik wilde geen spionagefilm maken...

zonder dat ik wist dat het uniek zou kunnen worden.

Tijdens de scriptfase hebben we het veel gehad over...

dat personages vaak worden neergezet...

met cynisme. Als harde en cynische personages.

Toch zijn ze niet zelfzuchtig...

en offeren ze zichzelf op als dat moet...

en dat draait om andere ethische kwesties.

John David Washington was voor mij een inspiratiebron.

Hij kon zoveel doen met dit personage.

Mijn agenten zeiden dat Christopher Nolan...

met mij wilde afspreken.

Ik geloofde het niet. Ik wist niet waar het over ging.

Ik sprak met Chris en we hebben een paar uur gepraat.

Aan het einde zei hij:

'Succes.'

Ik dacht: dat was het dan. Dit ging niet goed.

Hij begreep het script meteen.

We voelden aan dat dit een kans was...

om een personage met warmte en vrijgevigheid te creëren...

als motivatie om extreme plekken te bezoeken...

en om extreme dingen te doen voor het grotere belang.

De Protagonist is een ambitieuze figuur.

Hij is zachtaardig en zelfverzekerd en hij is toch stoer...

maar hij is ook zeer menselijk.

We houden van hem. Je kunt niet anders.

Ik wel.

Ik wilde niet warmhartig of charismatisch zijn.

Ik ben...

Ik ben best wel een nerd.

Als je zo iemand speelt,

word je net zo...

omdat hij zich er echt om bekommert.

We hebben JD als eerste gecast...

en daarna hebben we de rest gecast.

Ik kon niet rustig blijven bij Michael Caine.

Ik zat tegenover hem en dacht: blijf in je rol.

Maar ik was een toeschouwer.

Ik wilde even toekijken.

Dat hij met Sir Michael een scène speelde,

was echt geweldig.

Het was super om Michael te zien acteren.

Chris ging erheen en omhelsde hem.

Hij zei: 'Michael Caine, het zit erop.'

Dat was een prachtig moment en ik voelde het.

Het is fantastisch dat Michael meedoet.

Rob Pattinson deed mee...

en we waarderen zijn werk enorm.

Hij heeft uitdagend en interessant werk verricht...

in de afgelopen jaren bij onafhankelijke films.

Je ziet een man die zichzelf wil uitdagen,

die het anders wil doen.

Ik heb Chris gesproken. We hebben 3,5 uur gepraat.

Er werd niet over een film gepraat. Ik heb afgewacht.

Ik ben weggegaan en mijn agent vroeg:

'Hoe was het?'

Ik zei: 'Weet ik niet. Hij is erg aardig.'

Hij had het niet over een film, dus het zag er niet goed uit.

Ik vond het belangrijk...

dat we een wereldreis hebben gemaakt in de film, omdat...

de hele wereld in gevaar is, de hele mensheid.

We wilden een internationale cast waardoor je dat steeds bleef beseffen.

Dimple is zeer beroemd in India...

waar filmcultuur erg belangrijk is.

Ik ging naar mijn neefje en ik zei:

'Ik mag in een film van Nolan spelen.'

Hij zei: 'Tante, Chris Nolan.

Je vindt Prestige leuk. Chris Nolan.'

Ik zei: 'Goed, rustig. Wellicht klopt dit niet.

Ik wacht nog even af.'

Het moeilijke aspect van Priya casten was de logistiek.

India is ver weg van Hollywood.

Het beste was om daar met Dimple af te spreken...

en over de film te praten, zodat zij een scène kon spelen...

en dat wilde ze wel.

Het hoogtepunt was dat hij een camera vasthield...

en dat was een hoogtepunt voor mij.

Hij hield de auditie.

Ik zag Elizabeth Debicki in Widows...

en ik zei tegen Chris: 'Je moet die film met haar zien...

want ze is geweldig.'

Hij stemde toe en zei: 'Ja, we vragen haar.'

Chris schreef een zeer krachtige vrouw, Kat.

Ze is enorm intelligent.

Ze is zeer intuïtief. Ze kan manipulatief zijn als ze dat wil.

Ze heeft een droge humor die ik geweldig vind.

Het was fijn om dat in een vrouwelijk personage te zien.

Ze is gewend om alles te krijgen wat ze wil.

Maar ze wordt gevangengehouden door een man.

Chris Nolan zei geregeld...

dat deze man in en in slecht moest zijn.

Hij noemde hem 'een vreselijk mens'.

Hij doet me denken aan Heath die de Joker speelde...

toen we The Dark Knight maakten.

Hij was niet het type schurk...

waarbij je je zorgen maakte over de motiveringen...

voor zijn gedrag. Het ging veel meer om...

een destructieve verschijning en hoe daarop gereageerd moest worden.

Als we een achilleshiel in hem zien,

is dat op emotioneel vlak.

Liefde voor zijn vervreemde vrouw Kat.

Maar hij is meedogenloos en egocentrisch.

Dat is angstaanjagend bij een intelligent wezen.

Een intelligent wezen dat roekeloos risico's neemt.

We moeten duistere aspecten aanboren van de personages.

Ik was dankbaar dat Ken mijn partner was...

omdat we beiden begrepen hoe serieus...

de beelden op het scherm waren.

Zijn mening bevat wel enige logica...

en wat Ken met dit personage doet,

is dat hij ervoor zorgt dat je geen sympathie voor het personage kunt krijgen.

Het is lastig om...

zijn mening of de waarheid te accepteren...

die hij probeert uit te leggen om zijn acties te rechtvaardigen.

Hij doet alles om de verkeerde redenen.

Geloven is krachtig.

We zien Sator en de Protagonist en ze geloven dat ze gelijk hebben.

Hun motivaties zijn verschillend en hun tactiek is zeker verschillend...

maar ze geloven in hun principes.

Deze thema's worden prachtig weergegeven...

in deze film door de personages en het script.

Wat interessant blijft en waardoor je het verhaal wil volgen...

van wat er met inversie gebeurt, zijn de personages.

Twee, één... - Actie.

Dit is mijn derde film met Chris.

Je leest het script en je denkt:

Hoe gaan we dit doen?

Hij wil dit echt doen.

3. DE AANPAK

We weten dat Chris...

alles zo echt mogelijk wil filmen.

Als je een film met hem voorbereidt,

wordt hij anders dan andere films.

Je moet alles in ogenschouw nemen...

en veronderstellen dat je het doet tot je hoort dat het anders moet.

Zo maken we films. Als we het kunnen bouwen, doen we het.

Als het niet kan, helpen onze VFX-vrienden ons uit de brand.

We gebruiken visuele effecten...

om filmelementen te combineren.

We doen zo min mogelijk in plaats van volledige computeranimaties te gebruiken.

Publiek zou 20, 30 jaar geleden...

deze trucs hebben herkend.

Ze zien ze niet meer. Nu zijn we gewend aan computeranimaties,

volledig gebouwde omgevingen.

Dan kun je het publiek misleiden...

door oude trucs te gebruiken.

De textuur is zeer belangrijk.

Het publiek ziet altijd...

de verschillen tussen animaties...

en iets wat gefilmd is.

Dat heeft een glans en textuur en een bepaalde smaak...

die onbekend is voor mensen.

Dat heeft op lange termijn invloed.

Daardoor kun je de film opnieuw kijken.

Al zijn films worden mettertijd krachtiger.

Ik moet zijn manier van filmen applaudisseren.

Je probeert jezelf bij elke film uit te dagen...

omdat je iets nieuws wilt tonen aan het publiek.

Je wilt ook je techniek verbeteren.

Als je naar de films en het traject kijkt,

zie je dat ze op elkaar voortborduren.

Het was duidelijk dat dit script...

op vele manieren een zeer technische uitdaging zou worden.

Een filmverhaal vertellen is zeer lineair.

Je gaat van A naar B. In dit script...

gaan mensen van B naar A en soms ontmoeten ze elkaar halverwege.

De film omdraaien is een truc die mensen kennen.

Zo kunnen we ons verhaal niet goed vertellen.

De tijdsmanipulatie, cinematografisch gezien,

die we nodig hadden,

is net zo analoog als de manier waarop we gewichtloosheid benaderen...

in Inception en Interstellar.

We gebruiken technieken, waardoor we niet één truc gebruiken...

die het publiek ziet, waardoor het nep aanvoelt.

We hebben veel technieken gebruikt...

waaronder cameratechnieken,

mensen die achteruit lopen of auto's die achteruit rijden.

De camera draait vooruit en achteruit afhankelijk van de noodzaak.

We gebruiken ook animaties om de omgeving te creëren.

We wilden iets maken...

wat mogelijk voelt en plausibel lijkt...

maar wat er gebeurt is onmogelijk.

We begonnen te filmen in de Rotas-kluis, omdat...

die relatief ingeperkt, maar zeer complex was.

De eerste filmweek leek wel de kleuterschool.

Ik heb nog nooit een baan gehad waarbij zoveel professionals...

aan het werk waren op een bepaalde dag...

en eerlijk gezegd klopte die scène niet.

Dat is geen reprimande of kritiek op iemand.

Het is gewoon zeer ingewikkeld en verschillend...

van andere films.

Het was een vuurdoop.

De eerste week was moeilijk.

Het was erg moeilijk, maar de toon werd wel gezet.

Chris was erg blij en de dagopnamen zagen er goed uit.

We kregen een enorme morele boost om dit geweldige avontuur aan te gaan.

Dit komt door de vaardigheden van de verschillende afdelingshoofden.

Elke techniek die we konden gebruiken, werkte goed.

We moesten per scène beslissen...

voor elke shot van elke sequentie...

welke techniek we zouden gebruiken...

om het verhaal op de juiste manier weer te geven.

De camera ziet letterlijk de tijd.

Voordat filmcamera's überhaupt bestonden...

4. HET RAAM ALS BEWIJS

wisten mensen niet wat slow motion inhield...

of wat omgekeerde beweging inhield.

Cinema is het raam naar de tijd...

waardoor dit project zich kan ontplooien.

Dit project kan alleen bestaan, omdat filmcamera's bestaan.

Het beginpunt van hoe je deze dingen ziet is...

de film in de camera omdraaien.

Chris wil altijd alles met de camera doen.

Door jezelf te beperken en alles met de camera te doen,

blijf je altijd verbonden met de natuurkundige realiteit.

Bij elke film die we maken gaan we verder...

met IMAX-camera's...

die we gebruiken zoals we andere camera's zouden gebruiken.

Ze trekken de kar voor ons.

Ze zijn enorm krachtig...

en sterk en hierdoor wordt...

het publiek in het verhaal gezogen.

Het is een imposante camera.

Het voelt belangrijk als je iets met een IMAX filmt.

Je voelt de druk.

Iedereen gaat zorgvuldig te werk.

Je moet de filmrol om de paar minuten vervangen.

Je bent veel tijd kwijt per take.

Je moet snel het beste in jezelf naar boven halen.

Mensen vinden IMAX iets groots.

Ik vind het ook iets anders.

Je kijkt zodanig naar beelden en een verhaal...

dat je niet alleen intellectueel aanspreekt...

maar ook heel gevoelsmatig.

Dat is iets wat het grote format bij mij teweegbrengt.

We hadden twee 65 mm-camera's van Panavision.

We hebben veel dialoogsequenties met die camera's gefilmd.

En onze grote actiesequenties met IMAX-camera's.

We hebben meer camera's gebruikt...

en meer gefilmd met 65 mm-camera's dan welk project dan ook.

We hebben in totaal bijna 500.000 meter film gebruikt.

Dat is indrukwekkend.

We wilden niet alleen in IMAX filmen...

maar we wilden dat de camera's achteruit filmden.

Dat was een uitdaging.

Voor zover ik weet, draaien die camera's nooit achteruit.

Niet bij een productie zoals deze.

We hebben veel hulp gehad van IMAX bij dit technische project...

en we hebben de camera's zo aangepast...

dat we achteruit konden filmen.

We moesten heroverwegen hoe we de rollen gingen gebruiken,

hoe de elektronica in omgekeerde richting zou werken, dat soort dingen.

Soms werken we met een achterwaartse rol als we filmen...

en soms met een normale filmrol.

Je moet die niet door elkaar halen...

want dan zijn de gevolgen rampzalig.

Hoyte is zeer technisch.

Hij weet veel over techniek maar hij is ook visueel zeer sterk.

Hij bedenkt altijd...

manieren om de limiet van camera's te doorbreken...

en van waar acteurs kunnen zijn.

Zijn team en hij konden bij deze film...

alles doen wat ik wilde bereiken.

We hebben de EDGE-arm gebruikt voor de auto-achtervolgingen.

We hebben ook de EDGE-arm bij de boten gebruikt.

We hebben uit de lucht gefilmd.

Steadycam.

We hebben veel met de hand gefilmd, Hoyte vindt dat geweldig.

Hoyte is atletisch. De IMAX-camera's zijn zwaar.

Hij filmt ermee.

Bij één take vocht ik...

en ik trapte hem en ik zei...

Hij zei: 'Nee, ga maar door.'

Ik dacht: ik heb de DP getrapt en hij vindt het prima.

Chris, ik en het kernteam...

waren op die boten en we wilden zo dichtbij mogelijk filmen.

Zijn liefde voor films en dit proces...

en de band met zijn collega's...

zit in hoe hij het licht gebruikt en camerahoeken vindt...

en hoe hij de kracht vindt om de zware camera te dragen...

en met mij meerent als ik beweeg.

Vooral bij dit project...

leer ik elke dag steeds meer.

Dat is erg gaaf.

Het is het moeilijkste dat ik ooit heb gefilmd.

Niet qua actie...

maar qua begrip van de film...

en hoe we mensen door het verhaal willen loodsen.

Het is een enorme uitdaging.

Als je een sequentie meer dan één keer ziet...

of meerdere perspectieven ziet,

willen we niet alleen de film omdraaien...

maar we willen een nieuwe sequentie creëren en nieuwe keuzes maken over...

hoe we het filmen...

en vanuit welk perspectief we gaan filmen.

We zeiden dan:

'Goed, we zijn dit vanuit het oogpunt van de Protagonist.

Welke Protagonist?

Hoe ervaart de eerdere Protagonist de latere Protagonist?

Als je een ingewikkelde lijn volgt...

en er dingen vooruitgaan en achteruitgaan,

wordt het zeer belangrijk...

hoe je als kijker door het verhaal wordt geloosd.

5. HET STAPPENPLAN

Deze tijdsaanpak is zeer bijzonder...

en de combinatie van tijdsrichtingen...

waardoor je die zeer moeilijk kunt aanvoelen.

Het wordt een film...

die je veel makkelijk kunt zien dan maken.

Een Chris Nolan-film is altijd ingewikkeld.

Het team, wij dus, moeten enthousiast reageren.

Er komt meer bij kijken dan vooruitgaan en achteruitgaan.

Het is de interactie en combinatie...

van dingen die achteruitgaan en vooruitgaan.

En achteruitgaan is teruggaan in de tijd...

en alles wat daarbij komt kijken.

Je had een stappenplan nodig om door deze film te komen.

De visuele effecten spelen bij veel films...

vaak een rol bij de previsualisatie en dat gaat dan om...

technische previsualisatie.

Het is meer een gps-kaart...

van de hele sequentie en alle elementen die daarbij horen.

Bij deze film werd het al gauw duidelijk dat dat...

erg nuttig zou zijn.

Zo nuttig dat ik dacht dat ik alleen maar dat zou doen.

Andrew Jackson is een van mijn favoriete VFX-supervisors.

Dit komt doordat...

hij niet pas begint als jij klaar bent.

Ook al richt hij zich op VFX, hij heeft wel ideeën en suggesties...

die zorgen dat wij creatiever kunnen zijn...

in plaats van dat hij zegt:

'We doen alleen visuele effecten.'

Andrew Jackson krijgt alle informatie...

zoals hij bij al onze films krijgt.

We gebruiken zo min mogelijk wat nodig is...

zodat je niet iets neps in de shot gebruikt.

Ik heb Bodie erbij gehaald voor de previsualisatie...

en ik me weer kan bezighouden met de visuele effecten.

Dat is mijn werk.

Doordat iemand zo toegewijd is aan de film...

om slechts uit te leggen wat er gebeurt,

geeft aan wat voor film dit was.

Bij alle stappen tijdens de hele film...

moest het voor- en achteruitgaan werken.

In sommige delen van de film...

waren er minstens vier versies van één persoon.

Minstens vier. - Op een willekeurig moment.

Bij elke film is continuïteit belangrijk.

Ik wilde elke scène overdag of 's nachts filmen...

en het verhaal chronologisch vertellen.

Maar iets wat hier gebeurt, kan ook hier gebeuren...

maar dan in omgekeerde richting.

Later in de film...

bekijken ze dezelfde gebeurtenis, maar vanuit een ander perspectief.

Alleen bij de previsualisatie kon je zien...

hoe de tijdlijnen in beide richtingen tegelijkertijd werkten.

Je moet het mensen snel kunnen uitleggen.

Veel is visueel. Je ziet het...

en je denkt: dat is wel logisch.

Ja, zo moet je dat doen.

Het was een mooi hulpmiddel...

maar denken dat je het...

kon zien en denken: dat verklaart alles.

Dat was niet het geval.

De grap op de set was...

dat we hem een vraag over de achtervolging stelden:

'Gebeurt dit voor dit?' Zulke vragen.

Het eerste antwoord was altijd fout.

De mate waarop je instinct je iets vertelt, is opmerkelijk.

Je bent ervan overtuigd...

en nadat je de sequentie hebt uitgevogeld...

en er objectief naar kijkt, realiseer je je dat...

je verkeerd bent begonnen.

Ik heb nog nooit aan een film gewerkt waarbij zoveel mensen...

de details van het plot zo intens bespreken...

en discussiëren over: 'Wat als dit gebeurt?'

'We hebben het mis. We moeten stoppen.'

Er waren veel mensen voor nodig voordat iedereen elkaar goed kon aanvoelen.

Dat is niet makkelijker geworden en dat is uniek aan de film.

Dit versterkte mijn passie over dit concept...

en mijn interesse in het concept.

Het voelde altijd als iets wat pas als het klaar was...

als je het had ervaren, volledig te begrijpen was.

Het was spannend om daarbij betrokken te zijn.

Het was goed voor ons om met het concept te worstelen...

maar worstelen met de actie...

Aan het einde van het script dacht ik:

dit wordt de moeilijkste opdracht ooit van stuntcoördinator George Cottle.

6. ENTROPIE IN ACTIE

Het was de eerste ontmoeting met andere afdelingshoofden.

Chris sprak met me over...

hoe hij de film als eerste wilde aanpakken.

Ik dacht: oké. Hij zei: 'Je moet een gevecht creëren...

dat iemand voorwaarts tegen iemand anders vecht...

en dat speel je achterstevoren af.'

Ik zei: 'Oké.' Ik noteerde alles.

Ik dacht: voorwaarts vechten en achterstevoren afspelen.

Dan haal je de ene man weg...

en zorg je dat de man die als eerste aanvalt...

de video van hemzelf dat hij achterstevoren gaat, bekijkt.

Dan zorg je dat hij de handelingen perfect achterstevoren uitvoert...

en dat iemand hem dan aanvalt terwijl hij achterstevoren beweegt.

Ik dacht: oké, hem aanvallen terwijl hij achterstevoren beweegt.

'Daarna draaien we die beelden om en dat is je vechtscène.'

Ik stopte toen met schrijven...

en ik keek op en iedereen aan de tafel moest lachen.

Chris zei: 'Je snapt het niet meer, toch?'

Ik zei: 'Nee.'

Ik moest bij het schrijven veel visualiseren...

en zo goed mogelijk gokken...

hoe het zou aanvoelen en uitwerken.

Maar hoe de film er echt uit zou komen te zien...

en totdat George en zijn mannen inzagen wat er goed uitzag,

was het onmogelijk om te weten.

Ik had een team van vier stuntmannen en een paar stuntbouwers...

en we bedachten makkelijke bewegingen...

om te zien hoe het er voor- en achteruit uitzag.

Aan het einde van de week combineerde ik alles en sprak ik Chris.

Hij zei: 'Dit is goed, dit niet. Dat werkt mooi.'

BEWEGINGEN VOORUIT

OMGEKEERDE BEELDEN

Het eerste dat we leerden is dat als je...

zulke getalenteerde stuntmannen als wij hebt...

ze dingen vooruit en achteruit doen en toch hetzelfde lijken.

Ik heb George en zijn team aangemoedigd om dans...

en dansbewegingen te bestuderen om onconventioneel te denken.

We hebben een topper binnengehaald.

De bewegingen op de grond waarbij hij door het lint gaat...

en het pistool wil grijpen? Dat was iets wat zij had bedacht...

en we lieten dit aan Chris zien en hij zei:

Super. Dat moet erin.'

De training was zeer belangrijk.

Niemand slaat omgekeerd.

Hoe moet je dat in het echt doen?

We hebben elke repetitie gefilmd...

want soms vochten ze of deden ze een beweging...

of ze liepen gewoon achteruit...

en dan zeiden ze: 'Dat ziet er stom uit.'

Ik heb nog nooit zoveel gekeken naar playbacks, want dat moest wel...

vanwege mechanische doeleinden.

Je moest die geruststelling hebben.

'Nee, dat is best goed.'

Ze zeiden: 'Super. Perfect.'

Juist. - Zelfs de stuntmannen vonden het moeilijk.

Ze hebben er lang aan gewerkt om dat niveau te behalen...

en de acteurs hebben maar drie of vier weken...

om hetzelfde niveau te halen.

Ik neem mijn pet voor ze af. Ze hebben het super gedaan.

Ja.

De film was enorm zwaar voor alle acteurs.

Ze moesten uitvogelen hoe ze achterwaarts moesten acteren en praten.

Bij gevechten, rennen en praten.

Sator heeft een Russisch accent.

Als je snel in het Russisch achterstevoren moet spreken...

terwijl je achterstevoren vecht en loopt,

is zeer lastig voor een acteur.

Het lijkt wel alsof praten met een Russisch accent achterstevoren...

nu een nieuwe acteurscode is.

'Kun je achterstevoren met een Russisch accent spreken?

Op zoveel dagen dacht ik:

Wacht even. Laten we dit bespreken voordat we het opnieuw doen.

Washington was geweldig, omdat hij wilde spelen.

Waar blijft die chilisaus?

Hij was een professionele footballspeler.

We hebben hem niet gebroken...

maar we hebben hem zeker gepusht.

In de eerste week hebben we gevochten in de kluis en dat was intens.

JD moet dat gevecht op vier verschillende manieren leren.

Voorwaarts, als de Protagonist in het heden in het pak.

We hebben dat ook in omgekeerde richting gefilmd...

toen in het antagonistenpak dat uit de tijdmachine kwam...

en hij moet dat gevecht vooruit vechten...

en dat gevecht achterstevoren vechten.

Als je de film ziet, ziet het er foutloos uit...

en je beseft niet hoeveel tijd en moeite erin zit...

om dit goed te laten verlopen.

Dat was gekkenwerk.

De vraag was anders en de taak voor de acteurs was anders.

Ik vond dit geweldig.

Het was wel stressvol, want je wil het goed doen.

Bij fysiek getalenteerde acteurs...

wil je ontdekken wat ze zelf kunnen.

Als je niet weet wat een acteur kan...

en wat een stuntman kan,

als de acteur alleen maar kan lopen en praten.

Als hij dan moet rennen, moet je de stuntman inschakelen.

De manier waarop je filmt, wordt beperkt.

Bij elke film die we maken, blazen acteurs hoog van de toren.

Ze willen hun eigen stunts doen.

Dit waren geweldige acteurs...

omdat ze niet alleen zeiden dat ze goed waren...

maar ook echt goed waren.

We hebben een paar shots in het warme Mumbai gefilmd...

toen we op een gebouw met een touw werden gelanceerd.

Rob en ik hebben het eerste deel gedaan.

JD en Rob kwamen aan en zeiden: 'Wat moeten we nu weer doen?'

We liepen met ze naar boven...

en ze zeiden: 'Laat maar zien.'

Ik liet hun stuntmannen het stuk voordoen...

en ze zeiden: 'Goed.'

Dat is het voordeel als je zo bekaf bent.

Je hebt geen energie meer om bang te zijn.

Ik was daar niet zenuwachtig voor. Dat was leuk.

Het voelde als een achtbaan. Die zijn top. Het springen vond ik eng.

Ik zei: 'Chris, wil je dat er een platform hangt en dat JD springt...

zodat je dat kunt filmen?' Hij zei: 'Ja. Fantastisch.'

Het was drie bij twee meter.

Als je dat boven een gebouw van 76 meter hoog hangt,

lijkt het een postzegel.

JD besprak alles met de stuntmannen...

over het harnas en de veiligheid en waar het platform zich bevond.

Ik sprak met hem over het acteren.

Chris gaf me aanwijzingen, omdat ik een zin zeg...

Ik moest wat doen voordat ik sprong en ik ben altijd scherp en alert.

Ik zei alleen: 'Ja, goed.' Ik lette niet op de aantekening.

Ik dacht dat hij een ander idee had...

over hoe hij de scène wilde spelen en hij hield zich daaraan.

Hij wist dat het me zou lukken na zo'n zeven takes.

Hij moest lachen en zei:

'Ik besefte dat je doodsbang was.'

Ik zei: 'Dat klopt.'

Ik was zo bang.

Hij vond het eng toen hem werd gevraagd om van een wolkenkrabber te springen.

Ik zei: 'Begrijpelijk.'

Rob Pattinson moest veel rijden.

Rob heeft veel zelfspot.

Hij doet alsof hij nauwelijks kan rijden.

Ik heb één dag geoefend om achteruit te rijden...

en mijn leraar werd zo ziek dat hij moest stoppen.

Ik dacht dus: nu mag ik niet meer rijden in de film.

Het stuntteam heeft hem geëvolueerd...

en ze waren onder de indruk dus hij heeft zelf veel gereden.

We hebben in het verleden autoscènes gedaan.

Wat mijn interesse wekte, was:

'Wat gebeurt er als je een auto op zijn kop laat vallen...

maar anders bekijkt?

Je daagt iedereen uit...

om manieren te bedenken om dit op een unieke manier te doen.

Toen we wat ideeën hadden voor het over de kop gaan...

We hebben allemaal honderden keren auto's over de kop zien gaan.

Het moest voorwaarts...

en achterstevoren kloppen.

We moesten dit gewoon doen.

Scott Fisher en zijn geweldige effectenteam hebben deze auto's gebouwd...

en de aandrijfas omgedraaid...

zodat we hard achteruit konden rijden.

De eerste keer dat we dit deden was voor iedereen overweldigend.

Het was ongelofelijk om dit in zijn achteruit te zien.

We zijn naar Estland gereisd en hebben alles gecombineerd...

en we waren klaar om te gaan.

De mannen hebben de voertuigen klaargemaakt voor de film...

met dezelfde spullen als die we hadden getest.

We zien dit voertuig op de weg over de kop gaan.

Je ziet hier een special effects-constructie.

Een kanon dat ervoor zorgt dat het voertuig kantelt.

Ze hebben alles klaargemaakt...

en getest en ervoor gezorgd dat alles veilig was tijdens het filmen.

Als we komen, gaan we de snelweg op...

en doen we bijna twee weken lang alleen autoscènes.

Als je overdag filmt, is het lastig...

om een weg te vinden...

in de stad die je wekenlang kunt afsluiten.

De stad Tallinn in Estland...

was zo aardig om ons een stuk snelweg te geven...

voor een groot deel van de dag.

Dat was uniek voor mij. 'Wanneer zullen we dit ooit nog doen?'

We hebben een hele snelweg afgesloten.

We wisten dat we veel podwerk moesten doen.

Dat is een cabine met een bestuurdersstoel,

pedalen en een stuur.

We wisten dat de auto's vooruit en achteruit reden.

De pods moesten zich in het voertuig bevinden...

toen ze achteruit reden zodat de man zich kan verstoppen.

We hadden die ook op het dak nodig...

zodat we vanuit alle hoeken konden filmen...

waar Chris met de IMAX-camera wilde zijn.

De afstand ziet er perfect uit.

De stuntrijders werken al decennialang met elkaar...

dus ze waren goed op elkaar ingespeeld.

Het vechten van eerder was bijna een dans...

en hetzelfde geldt voor de voertuigen.

We gingen naar Tallinn waar nog nooit een Hollywoodproductie was geweest.

De stad wilde ons graag helpen...

en laten zien dat je iets grootschaligs kon maken.

Het is moeilijk om te beseffen dat dat in een andere stad mogelijk is.

7. DE WERELD ROND

Chris wilde de wereld rond bij deze film.

De beste manier om dat te doen is om zelf te reizen.

Vooral bij spionagefilms...

is het element van escapisme enorm aantrekkelijk.

Het idee van de personages...

die in een wereld kunnen leven waar wij niet kunnen leven.

Ja, je kunt India in een filmstudio namaken...

of Londen.

Je kunt de essentie en authenticiteit dan niet goed vastleggen.

Doordat we naar zeven verschillende landen zijn gegaan,

krijg je een genuanceerd gevoel van realisme, omdat je daar echt bent.

Wat je zag, is wat wij hebben ervaren.

De voorbereiding op deze film was enorm ingewikkeld...

omdat we vanuit Los Angeles werkten...

en grote actiescènes moesten plannen...

die overal ter wereld zouden plaatsvinden.

We hebben gereisd tijdens de drukste tijden.

Zomer in Amalfi, regenseizoen in India.

We moesten de beste mensen ter plaatse hebben...

in elk land en die hadden we.

Chris wilde een brutalistische oostbloksfeer creëren...

die we in Tallinn kregen.

Het was fantastisch. De cultuur is zeer levendig.

Er staan interessante Sovjet-gebouwen.

Tijdens de voorbereiding wilden we steeds meer in Tallinn doen.

We hebben het concertgedeelte daar in de Linnahall gefilmd.

Het is voor de Olympische Spelen van 1980 gebouwd.

Het is brutalistische architectuur en je kijkt uit over de Baltische Zee.

Het is een van mijn favoriete gebouwen...

waar we ooit hebben gefilmd.

Als je publiek ziet, is dat een fragment of een shot...

maar je filmt de werkelijkheid.

Je wilt die werkelijkheid geloven.

Als je een SWAT-team of de acteurs stuurt,

wil je dat zij de architectuur van de plek begrijpen.

Een echte locatie helpt dan veel.

India is een mooi land om te filmen, maar het is uitdagend.

We hebben 's nachts gefilmd in het regenseizoen...

en het was zeer nat bij een groot gebied dat we moesten verlichten.

Dit was zeer uitdagend.

We kwamen hier en combineerden van alles op een grootschalige manier.

Iedereen is vol ontzag over wat hij hier doet.

Het is fenomenaal.

Het gebouw dat we hebben gefilmd,

heet het Vardhan-gebouw.

Het heeft maar twee kleine liften...

die soms ineens stopten of gewoon niet kwamen.

Dan moest je kiezen:

'Loop ik 18 verdiepingen omhoog of niet?'

De Indiërs met wie we hebben gewerkt,

waren zeer aardige en hardwerkende mensen...

die exact wisten wat er gedaan moest worden...

en die dingen voor ons deden.

We hebben geweldige beelden kunnen filmen...

waaronder een van de eerste luchtbeelden in een film van Mumbai ooit.

Dat stonden ze vroeger niet toe.

Essentiële plotelementen vinden op vreemde plekken in de film plaats.

Wie wist dat er een enorm windmolenpark in de oceaan stond...

bij de kust van Denemarken?

Voordat ik Dunkirk heb gefilmd, reisde ik met mijn gezin...

en ik zag dit windmolenpark vanuit een vliegtuig en ik schreef het op.

Tijdens het filmen van Dunkirk waren we vlak bij een offshore windmolenpark...

en bij de enkele visuele effecten voor Dunkirk...

moesten we de windmolens uit het beeld verwijderen.

Dat was jammer, want ze zagen er geweldig uit.

Daardoor zag ik de visuele potentie ervan in.

Ik wilde een van deze windmolenparken graag filmen.

Wat we bij Dunkirk hadden gedaan,

is dat we veel bootscènes hebben gefilmd.

Als je op boten filmt en op het water werkt,

is dat zeer ingewikkeld.

Ik zou nooit hebben geprobeerd...

om op het windmolenpark vanaf de ijsbreker te schieten...

als we Dunkirk niet hadden gefilmd.

Het was een uitdaging om schepen te vinden...

die we konden gebruiken voor de film...

en om uit te vogelen hoe we ze gingen filmen.

De ijsbreker viel mij meteen op...

omdat hij opmerkelijk is en de kleuren zijn ongebruikelijk.

Die boten zijn in gebruik.

Hij wacht niet totdat iemand hem vraagt of hij in een film wil.

We hadden een ijsbreker gevonden...

en we konden hem krijgen toen we hem nodig hadden...

en dat was super.

Voor Dunkirk hebben we een van de grootste...

marine-eenheden ooit voor een film gebruikt.

Doordat ik dat met Neil had gedaan,

dacht ik dat deze taak een eitje voor hem zou zijn.

Maar als je luxe jachten...

en ijsbrekers gaat betrekken, wordt het steeds meer.

We hebben 120 schepen voor deze film gebruikt en dat is onthutsend...

en meer dan de helft is gefilmd.

We hadden veel opties voor onze megajacht.

Veel van die boten bestaan, maar meestal...

zijn ze van mensen die ze niet willen verhuren.

Veel jachten varen langs de kust...

en meren bij het strand aan. De jacht die we hebben gekozen, Planet 9...

was erg utilitair. Deze boot was geen grap.

Het is letterlijk een wereldreismachine.

Hij heeft een ijsbrekersromp en kan overal in Antarctica varen.

Ik gaf er een militair aspect aan. Hij voelt als een verdedigingsmiddel aan.

Het is geen speelgoed.

Hij heeft een functioneel doel.

Bij de kust van Amalfi, rond die tijd van het jaar...

was het bijna onmogelijk om te rijden.

Rond 03:00 begonnen we met spullen vervoeren...

richting het jacht om te werken.

Voedsel, water, alles wat nodig was, filmrollen.

We vervoerden alles per boot.

Dit is de eerste keer dat Planet 9 bij zoiets betrokken was.

Normaal gesproken heeft een jacht 12 gasten...

maar nu liggen we hier voor anker met honderd man.

Het was een geweldige, heel andere ervaring voor ons.

De grote uitdaging bij het filmen op zo'n luxe jacht...

is dat alles op de boot...

van enorm hoge waarde is.

Het leek wel alsof we in een museum of een porseleinwinkel filmden.

Alles is aangepast. Het meubilair is in het jacht gebouwd.

Het behang, het licht, de tapijten.

De deuren zijn erg smal op een boot...

en het meubilair is erg groot.

Dit beschermt het houtwerk tegen ons.

We moesten de deuren en de muren beschermen...

omdat ze van stof of leer zijn gemaakt.

We bereiden nu een scène voor...

met een MI-8-helikopter van het leger.

We voeren wat handelingen op dit dek uit.

We verwachten neerwaartse snelheden van bijna 160 kilometer per uur.

Dat is gigantisch. Dat is evenveel als een orkaan van klasse twee.

De helikopter is te zwaar om op het dek van het jacht te landen.

Het jacht heeft een eigen helikopter die kan landen...

en die is erg klein.

Hij was gigantisch. Ze landen meestal op een vliegdekschip, niet op een megajacht.

Door te testen en te oefenen...

konden ze uiteindelijk op het dek komen,

laag genoeg, zodat mensen konden in- en uitstappen.

Niemand heeft dit ooit eerder gedaan...

en dit zul je nooit meer meemaken.

In de film is het een snelle actie.

Zo werkt dat bij dit soort films.

Dit is een echt jacht. Zo zou Sator echt hebben geleefd.

Je krijgt goed te zien hoe dit personage leeft door de boot.

Je ziet het aan de geweldige schepen...

die zorgen dat hij onoverwinnelijk lijkt.

Hij weert alle indringers af en vaart door zijn omgeving...

op een dodelijke, snelle haaiachtige manier.

Dit soort boten moet je ook casten.

Vooral voor Sators personage, het jacht,

zijn persoonlijke racezeilboten.

Iemand van dat kaliber heeft de beste boten.

Voor het script zocht ik een brug...

tussen de glamoureuze, frivole wereld.

Jachten voegen fysiek gevaar toe.

De F50's zijn de gaafste zeilboten op het water. Ze gaan superhard.

Ze waren angstaanjagend.

'Ja, ik weet dat hij boven het water uitkomt.'

De eerste keer dacht ik: jeetjemina.

Hij ging zo enorm hoog.

Ik had wat mannen gebeld die hadden gezeild...

in de America Cup en sommigen van hen...

zijn nu professionele zeilers in de SailGP.

Dat is de Formule 1 voor zeilboten.

Toen we SailGP voor het eerst spraken,

wilden we dat ze naar Amalfi kwamen, want we waren er al.

We zeiden: 'We komen naar jullie als jullie naar Southampton gaan.'

Deze boten reizen niet. Het kost veel moeite...

om ze te verplaatsen en ze alleen in en uit het water halen...

is een heel proces.

Ze kwamen en creëerden grote tentsteden.

Ze laden hun boten uit die in containers staan.

Stel je een boot voor die niet wil drijven.

Daar heb je mee te maken. Deze boot wil vliegen.

Je zet hem in het water...

en je haalt hem weer uit het water.

De mannen van SailGP hebben dit nog nooit gedaan.

Dit is ze nog nooit gevraagd.

Zeilen op dit niveau...

is nog nooit in een speelfilm geweest. Dit is uniek.

Het was ook een leerproces om ze te filmen.

We hebben allemaal wat geleerd.

Twee gekke werelden kwamen samen.

De filmcrew kwam een reizend circus tegen...

met de beste atleten ter wereld en de snelste boten op zee.

Mensen van hun eigen boot afgooien,

is een nachtmerrie voor hun.

'Je kunt niet iemand van de boot gooien.' 'Nee, maar dat moeten we doen.'

'Hij mag niet van de boot afvallen.' 'Dat moet hij doen.'

We hebben veel veiligheidsprotocollen...

die we moesten volgen en de acteurs moesten ze kennen.

We hebben de veiligheidstraining gevolgd...

voordat we in de buurt van de boot mochten komen.

Voor de eerste keer...

voelden we, als filmcrew, ons afhankelijk...

van de mogelijkheden op deze boten.

Ze varen 50 knopen...

en alles wat ze kan bijhouden,

zal niet stabiel genoeg zijn om te filmen.

Het is niet eens zo koud.

Het is niet zo koud. Het is wel nat.

De doorbraak was dat Andrew Jackson...

een week eerder naar SailGP ging en naar de cameraplatforms heeft gekeken.

We hebben dingen met die boten gedaan die nog nooit eerder waren gedaan.

Het was nog nooit nodig geweest of geprobeerd.

We hebben de vleugel verwijderd en de boot gesleept...

en hem op de foils gekregen die zeer stabiel en veilig waren.

Toen was het veilig genoeg voor de acteurs...

en we konden ze filmen, terwijl ze hydrozeilden.

Dan komen ze uit het water.

We moesten een deel van de sequentie...

op een ander vaartuig filmen.

Het booreiland was een aanvulling.

De helft van het schip werd aan een motorboot vastgemaakt.

Dit was voor close-upbeelden en dialoog.

Het kwam uiteindelijk goed en zag er zeer soepel uit.

We hebben de sequentie in niet al te lange tijd gefilmd.

Chris is uniek, want hij ziet dingen als enorme boten...

en het licht op plekken als Amalfi...

en hij doet er iets magisch mee...

voor het verhaal. En waar het voor hem om gaat:

Hoe maak je een mooie film?

Niet alleen verhalen vertellen met beelden...

maar hoe creëer je het bioscoopgevoel?

Dat je er echt inzit en het fysiek voelt,

het om je heen voelt. De boot onder je voelen bewegen.

Dat helpt je automatisch als acteur.

Bij veel sequenties die je in het script leest,

denk je: dat zou gaaf zijn om te zien.

Je gaat naar de set en dan hoor je:

'Ja, we laten een 747 in een gebouw crashen.

Zo gaan we dat doen.'

8. HOE GROOT IS HET VLIEGTUIG?

Toen ik het vliegtuigongeluk schreef,

wist ik dat ik sommige dingen wilde filmen.

Op papier was het een zeer spannende sequentie...

en ik wist niet goed hoe we dit voor elkaar zouden krijgen.

Ik vroeg Chris meteen: 'Hoe groot moet het vliegtuig zijn?'

Hij moest lachen en ik zei: 'Ik kan wel een echt vliegtuig regelen.'

We gingen naar een luchthaven in Victorville...

waar allerlei vliegtuigen staan die voor oud ijzer worden verkocht.

Ik vond de 737's vrij klein in vergelijking met de 747's.

Ik zag de MD-11's aan de andere kant.

'Zullen we anders daar gaan winkelen?'

Toen we het over een vliegtuigcrash hadden, dacht ik aan een Cessna.

Of een 707, iets kleins.

We kozen voor de 747...

die 136.000 kilo weegt.

Als je zo'n groot vliegtuig ziet, realiseer je je...

waar we in vliegen. Ze zijn gigantisch.

We begrijpen niet hoe groot ze zijn...

als we door de vliegtuigslurf lopen.

We wilden ons daar vooral op de remmen richten.

Die verwijderen ze meteen als een vliegtuig wordt gedemonteerd.

Dit zijn wielen met vier van de acht remmen.

Vier aan deze kant en vier aan de andere kant.

Dit zijn echte remklauwen van Boeing.

Hetzelfde systeem waarmee we auto's besturen op afstand...

met pods, gebruiken we ook in de buik van het vliegtuig...

terwijl één man stuurt en een andere remt.

We verplaatsen hem met kabels.

Dit is onze cockpit. Er zit niemand in...

en we rijden en sturen vanuit hier.

Remsystemen zitten rechts.

Er staan een paar camera's naar voren gericht.

Naar achteren en we zien constant de wielen.

We kunnen tussen verschillende camera's wisselen.

We kunnen naar voren en naar achteren kijken.

Bij een paar shots klimmen mannen uit het ontsnappingsgat...

en ze zijn dicht bij de wielen.

We wilden klaar zijn voor een noodgeval.

We hebben veel moeten voorbereiden voor die sequentie...

omdat we op een werkende luchthaven filmden...

en daar houden ze zich niet bezig...

met vliegtuigen laten crashen.

We hebben gezorgd dat de veiligheid in orde was.

We hebben met Scott Fisher en zijn team gewerkt...

om te zorgen dat alles veilig was.

Bij sommige secties moesten we door de auto's heen,

dan stoppen, dan moest de man lossen.

Hij blies het goud uit de achterkant.

Het goud viel op de grond.

Bij films van Chris doe je iets en als het werkt, ga je verder.

Ik zal er meer van genieten als ik de film zie.

Ik dacht: hoe gaan ze dit doen?

Ze laten dit vliegtuig echt niet in dat gebouw crashen.

Het is nog steeds een 747.

Die zijn zeer groot.

Chris en ik filmen graag met één camera tegelijk.

Als je iets opblaast...

en dit maar één keer kan, filmen we met meerdere camera's.

We hebben zoveel camera's dat alles wat je ziet,

wordt gefilmd.

Wacht tot de film volgend jaar uitkomt.

Iedereen op zijn plaats. Draai maar.

Drie, twee, één... Actie.

9. DE DRESSCODE

Qua kleding...

was de film zeer uitdagend.

Bij zo'n soort film...

wil je iconische beelden vastleggen...

en dat was iets wat Jeffrey zou kunnen...

en hij stelde een goed team samen.

Ik heb het script vier of vijf keer gelezen...

voordat ik Chris sprak...

omdat we wisten dat we iets unieks moesten doen...

omdat dit een topfilm is.

We hebben het eerst over de personages gehad.

Wat ze doen en waarom ze het doen. Wat hun onderlinge relatie is.

Toen over de individuen.

Je kleren tonen waar je bent en wat je doet.

Als je de Protagonist ziet,

zie je dat hij verandert. Hij neemt verschillende persoonlijkheden aan.

Hij is bijna een James Bond. Hij is geheim agent, maar toch aanwezig.

Al die dingen komen erbij kijken als je zo'n persoon aankleedt.

Ik bedacht een iconische look...

die goed bij JD en de film paste.

Ik hoefde er niet over na te denken. Ze voelden natuurlijk aan...

bij het personage. Ik voelde me sexy.

Het poloshirt is onze 'iconische' look geworden.

Het straalt kracht uit...

maar overmeestert je niet met de stropdas en het shirt.

Het voelt ontspannen en vertrouwelijk aan...

en het staat JD goed.

Neil is een sloddervos. Hij komt elke dag en hij doet wat hij doet.

Neil leek me het type persoon dat van chaos houdt.

Hij nam zichzelf niet al te serieus.

Zijn eerste pak dat hij in India draagt, is dit linnen pak.

Het is oud geworden en versleten...

alsof het nooit is gereinigd.

Alsof hij het elke dag draagt. Dat is de echte Neil.

Hij heeft een kleine stropdas die hij als een schooljongen draagt.

Daarna doet hij zich voor als een rijke zakenman...

en hij neemt een andere houding aan.

Je ziet toch nog wat van Neil erin.

Je hebt een pak met dubbele knopen dat perfect op maat is gemaakt.

Als je de stof bekijkt, zie je dat het speels is.

Dat personage is er nog...

ook al doet hij zich als iemand anders voor.

Bij Sator kon je van alles doen.

Als je aan een Russische oligarch denkt, denk je aan rijkdom en veel geld.

Of je ziet een man die zegt: 'Ik ben zo rijk, het boeit me niet.'

Je kreeg zo de denkwijze van dit personage te zien...

en hoe hij de wereld ziet en erop reageert.

Het oorspronkelijke ontwerp voor hem was meer overdreven.

Na een serieus gesprek met Chris...

heb ik het wat normaler gemaakt...

en dat past goed bij het personage. Het maakt hem het individu dat hij is.

Kats reis in de film varieert tussen krachtige momenten,

kwetsbare momenten en zachte momenten.

Ze is erg conservatief.

Je kunt makkelijk een vrouw van een oligarch van haar maken.

Je kunt het heel modieus maken.

Maar doordat ze niet die persoon is en het huwelijk uit elkaar valt...

omdat ze niet meer van hem houdt,

leeft ze niet meer zo. Ze heeft een deftige achtergrond.

We hebben haar zo gehouden.

Elizabeth beweegt enorm sierlijk.

Alsof ze aan ballet doet.

Ik moest een actrice van 1 meter 90 kleden.

Ik wilde het goed doen...

en ik zei tegen Chris: 'We moeten ervoor gaan.'

Ik heb gezorgd haar lichaam goed uitkwam in de kleding.

De garderobe bij dit soort films vind ik altijd erg belangrijk...

en Jeffrey voelt geweldig aan...

hoe hij glamour...

met een wat ambitieuze kwaliteit kan combineren.

Maar met een idee van hoe dat past...

in de textuur van de echte wereld die we willen laten zien.

10. HET BOUWEN VAN DE SCHEMERWERELD

Nathan draagt bij aan hoe de films eruitzien.

Nathan en ik komen uit Noord-Londen.

We zitten op één lijn qua industrieel ontwerp vanuit onze jeugd.

Hij werkt al lang samen met Chris. Hun synergie is fantastisch.

Bij onze werkwijze...

proberen we iets reëels te vinden en dat filmen we.

Dan voegen we wat toe in de studio met oude technieken.

Alles krijgt een grotere dimensie.

Je moet het publiek laten geloven...

dat het futurisme geloofwaardig is.

Je moet het dus bekend maken.

Je moet aanvoelen dat...

dit zou kunnen bestaan, voor de kunstafdeling...

en voor Chris.

Het is leuker om dingen te maken.

Nathan kan dingen zo bouwen dat je er meteen in gelooft.

Ze zijn visceraal. Het lijken echte plekken.

De eerste keer dat je het script leest,

heb je veel vragen...

zoals: 'Draaideur?

Hoe werkt dat?'

We wilden het inversieproces integreren...

in de textuur en de toon van de rest van de film.

Het idee van de twee roterende dingen was iets wat...

Nathan had bedacht, het spiegelen.

Hoe het op een reflectie lijkt...

maar tegelijkertijd is het de helft van wat er gebeurt.

Er is een evolutie van die draaideuren...

Aan het begin zijn ze klein en ze worden steeds groter.

Aan het begin zijn het twee cilinders...

die roteren en je kunt overstappen...

en de volgende is dan groter. Hetzelfde idee...

maar je kunt naar iets heel groots overstappen.

Ze zien er dan uit als een gokautomaat die verticaal ronddraait.

Je kunt ze starten en stoppen en de snelheid aanpassen...

afhankelijk van wat er nodig was voor de shot.

Bij elke film proberen we...

zoveel mogelijk echt te filmen.

We hebben een paar schaaltrucs gebruikt...

zodat we niet zo groot hoeven te bouwen en we kunnen...

het oog misleiden met geforceerde perspectieven.

In Barbara's kantoor...

kun je mensen misleiden, omdat je de echte set hebt...

en op een gegeven moment wordt het schilderkunst.

Ze hebben een Britse schilder gehaald die met de vrije hand heeft geschilderd.

Je denkt...

Je zorgt dat drie dimensies...

op een tweedimensionaal oppervlak komen...

zodat het lijkt dat het een constante is.

Bij de laatste gevechtssequentie...

was de schaal van de set immens.

Er was een mijn bij Joshua Tree in Eagle Mountain...

die honderd jaar oud is.

Er stonden enkele bestaande vervallen gebouwen...

zodat we de locatie konden ontwikkelen en aanpassen zoals we wilden.

Er stonden een paar gebouwen.

In het model waren de bestaande...

gebouwen lichtgrijs gemaakt.

Het donkergrijs zijn gebouwen die we hebben gebouwd.

We hebben miniatuurgebouwen gebouwd die 30 of 50 procent...

van de ware grootte waren...

Dit gebouw is ongeveer 50 procent van de ware grootte...

en de stad is nog verder uitgebreid dan wat we hebben gedaan.

Bij de grotsequentie, waar ze door de ingang gaan,

moest het kloppen met onze Eagle Mountain-set.

De grot was geweldig. Hij was verbijsterend.

We zijn in Studio 16 bij Warner Bros.

Dit is de grootste set in Hollywood qua volume.

Dit is het verbindingsstuk naar Eagle Mountain.

We hebben meerdere grotten gebouwd...

en we hebben geleerd hoe we die grote schaal kunnen bereiken.

Hij voelt groot aan, maar het is een illusie.

Aan het einde zie je een gedwongen perspectief.

Het lijkt oneindig, maar dat is het niet.

We lopen er nu in...

en het perspectief is nu gedwongen...

en het lijkt wel Alice in Wonderland.

Zie je?

We hebben het kleiner gemaakt en met de 3D-printer gemaakt en daarna...

heeft Ed Strang, onze scène-ontwerper,

een achtergrond geschilderd zodat het verder lijkt te gaan.

We komen nu in de hoofdgrot.

Dit is het hypocentrum.

We hebben mallen van glasvezel gebruikt,

schuimwerk en toen we hoger kwamen,

hebben we het lichte Vacuform gebruikt.

Daarna hebben we alles aan elkaar vastgemaakt.

Er zijn veel verschillende technieken.

Chris heeft een voor hem typische grote set gemaakt...

en aan het einde wilde hij hem opblazen.

We hebben ons best gedaan om hem op te blazen.

Door al die dingen kon ik beter acteren.

Het leek zo echt dat je je in die werkelijkheid waande...

en dat je ervoor ging. Dat komt door Nathan.

Hij weet wat hij doet.

Drie, twee, één. Omhoog.

Cut. - Stop maar.

Cut. - Stop.

Drie, twee, één... Actie.

11. HET LAATSTE GEVECHT

De strijd bij Stalsk-12 aan het einde...

is het gedeelte van de film...

waar je het concept aan het publiek laat zien...

en je kunt het op grotere schaal laten zien.

We hebben dit aan het einde gefilmd...

omdat we dit allemaal nog moesten leren...

voordat we bij die sequentie waren.

Toen we er aankwamen, voelden we dat we er klaar voor waren...

om dit op grote schaal uit te voeren.

Ik dacht: dit is Dunkirk op steroïden of zo.

Ik heb nog nooit in zo'n film gespeeld.

Vooral iets wat geen deel van een franchise is.

Het is bijzonder.

De omgeving kan niet realistischer worden.

Het is makkelijker, omdat je er echt bent...

en je het kunt voelen. Je hoeft niet...

je eigen fantasie te gebruiken.

Elke set op elke locatie brengt zijn eigen uitdaging met zich mee.

In de werkelijkheid van Tenet...

kan een gebouw ontploffen, maar een gebouw kan ook zichzelf opbouwen.

We hebben de meest praktische aanpak gebruikt.

We hebben de onderkant van een gebouw met een schaal van één op drie opgeblazen.

We hebben ook de bovenkant van zo'n gebouw opgeblazen...

en daarna een volledig gebouw...

wat het begin van de nasleep was.

Als je veel films met groene schermen hebt gemaakt,

voelt het als een voorrecht om te doen.

Ja, laat dat gebouw ontploffen en zorg dat het weer intact wordt.

Het voelt echt aan, omdat het echt is.

Aan het einde hebben we bij Eagle Mountain gefilmd.

Het duurde lang en iedereen was moe.

We waren in niemandsland.

Je dacht: mijn hemel. Het wordt echt moeilijk.

Ineens hoorde je vier Chinooks starten.

We dachten: mijn hemel. Het gaat nu echt gebeuren.

Zelfs mijn ervaren stuntmannen die epische dingen hebben gedaan dachten...

Ze stonden op...

en hielden hun geweren omhoog en zeiden: 'We gaan ervoor.'

Hierdoor wilde het hele team...

zich pushen om de drie weken bij Eagle Mountain door te komen.

We waren in de woestijn. Het was warm...

en de mannen droegen hun pakken.

Het moeilijke was om de sequenties uit te voeren...

zowel vooruit als achteruit.

Rennen in de woestijn over zulke grote stenen...

zonder dat je ziet waar je heen rent.

Je probeert te zorgen dat je in de goede richting lijkt te lopen.

Dat was een uitdaging.

Het is eng, want...

de schaal van deze film is zo groot...

Om vier militaire helikopters en 600 figuranten opnieuw in te zetten...

Er waren een paar shots waarin ik...

Je valt gewoon.

Ik zei: 'Sorry.'

George en het bedrijf krijgen alle lof...

omdat iedereen goed samenwerkte...

en tegelijkertijd bewoog, voorwaarts en achterwaarts.

Deze scènes zijn zo intens...

dat iedereen constant moest nadenken en moest werken als een team.

Eagle Mountain was voor iedereen een enorme proef op de som.

Alles wat we hebben geleerd, kwam hier samen tot uiting.

We hebben dat hier fysiek voor elkaar gekregen.

Bij Stalsk-12 nam elk afdelingshoofd...

de expertise mee die ze het afgelopen halfjaar hadden ontwikkeld.

Hierdoor hebben ze geweldige dingen kunnen uitvoeren.

12. COHESIE

Als je met nieuwe mensen werkt, heb je altijd moeilijke momenten...

en je verliest je...

Het comfort dat je hebt als je met bekenden samenwerkt.

Ludwig en Jen zijn geweldig...

en ze waren beiden zeer vroeg betrokken bij de opnamen.

Ze hebben nieuwe energie en perspectieven meegebracht.

Jen Lame heeft geweldig werk, al voor de film, verricht.

Het is makkelijk om naar een grote actiefilm te kijken...

en de invloed van de editor te zien.

Het is moeilijker om zo naar dramafilms te kijken en kleinschaligere dingen...

en om de invloed van de editor volledig te begrijpen.

Goed werk is goed werk en ik zocht iemand...

met een andere mening die met een frisse blik...

naar de film kon kijken.

Ik kende Ludwigs andere werk...

en het was interessant om met een jonge muzikant te werken, iemand die...

in een heel andere tijd is opgeleid.

Wat zo geweldig was aan ons eerste gesprek was...

dat het niet negatief was.

Alles was positief.

Zo van: 'We bedenken beiden interessante dingen.'

Als ik werk met een nieuwe regisseur...

word je in het diepe gegooid tijdens het proces...

wanneer ze de film monteren.

Dit was anders, omdat...

hij contact met me opnam voordat ze begonnen met filmen.

De uitdaging voor componisten met wie ik werk is...

dat ik geen tijdelijke muziek gebruik.

Ik gebruik liever ook geen tijdelijke muziek...

omdat je dan aan iets went.

Het voelt vreemd aan om cd's van andere componisten te gebruiken.

Dat voelt niet goed.

Chris zei: 'Wil je beginnen?'

'Wil je alvast wat demo's schrijven?'

Ik ging meteen aan de slag.

Hij gaf me nummers terwijl we de film aan het plannen waren...

en dingen die ik kon beluisteren tijdens het filmen.

Ik heb veel met JD Washington gepraat over zijn personage...

zodat ik wist hoe hij de Protagonist zag...

en dat was zeer inspirerend.

De laatste filmdag in de woestijn...

zagen we duizenden figuranten in militaire uitrusting.

Robert Pattinson rijdt de wagen de heuvel op en vier helikopters...

Ik dacht: hoe moet ik muziek voor deze scène schrijven?

We hebben de traditie behouden...

die tot voor kort in de filmindustrie bestond...

om dagopnamen zoveel mogelijk te screenen.

Mettertijd heeft John Lee manieren bedacht om dagopnamen...

naar zeer moeilijk te bereiken plekken te brengen.

We zijn nu in Amalfi en we hebben deze school gevonden...

en dit is de gymzaal.

Onze operateur, Lucien, reist met deze spullen rond.

We tonen de beelden als ze klaar zijn. Dat doen we vier à vijf keer per week.

Het was geweldig om de dagopnamen te bekijken.

Focus, maak notities,

bedenk hoe ik dat zou gebruiken als ik het over vier dagen krijg.

Je kunt je niet verstoppen in IMAX.

Ik heb wat oude trucs bij bepaalde dingen.

Je moet weten wat het eindresultaat wordt.

Ik had niet veel vechtsequenties gedaan.

Bovendien moest iemand vooruit vechten tegen iemand die achteruit vocht.

Het komt twee keer voor. Ik was er zenuwachtig voor.

We hebben elke sequentie twee keer gefilmd.

Ik heb de scène twee keer geregisseerd.

Ik sprak Jen al vroeg over een regel...

die we bijna nooit overtraden.

We moesten het één keer doen, maar nooit dezelfde shot gebruiken...

in beide sequenties, omgekeerd.

De film kan nu worden bekeken...

en als mensen de bewerkingen achteruit en vooruit bekijken,

zien ze verschillen in de sequenties.

Ik moest blijven kijken naar het beeldmateriaal...

en op een gegeven moment had ik het zo vaak bekeken...

dat ik even wegging en een ommetje ging maken en terugkwam...

omdat het ontmoedigend was.

Monteren is een verkeerd begrepen beroep...

omdat het als een technisch beroep wordt gezien...

maar het technische aspect is het minst belangrijke.

Het gaat om het gevoel voor het verhaal en het personage...

en hoe die dingen in elkaar overgaan.

Jen kan dat voortreffelijk. Ze is een topper.

Ik was ook zo blij...

om aan een Chris Nolan-film te werken vanwege de muziek.

Chris is zo betrokken bij muziek.

Ik zag hem aan het werk met Ludwig en hij kreeg steeds ruwe versies.

Hij heeft iets geweldigs bedacht.

Wat ik altijd over muziek in films heb gedacht is dat...

het geen laag vernis moet zijn...

dat aan het einde van de film wordt toegevoegd.

Het moet iets zijn...

wat in de constructie van de film past.

Het moet een van de bouwstenen van de film zijn.

Bij de vliegtuigcrashscène bijvoorbeeld waarin ze een 747 in een gebouw crashen.

Ik heb de muziek geschreven, gebaseerd op het script...

en ik dacht: heb je deze scène gefilmd...

terwijl je naar mijn muziek luisterde? Alles klopte als een bus.

Je bouwt alles als geheel op...

en je ziet hoe...

de verschillende elementen als één geheel werken.

Door de set te zien, de ontwerpen,

het script natuurlijk van tevoren te kennen,

zoveel mogelijk tijd met de rest van het creatieve team door te brengen,

kun je begrijpen hoe besluiten worden genomen...

en zie je alles als geheel groeien.

Die cohesie is zeer belangrijk voor me.

13. BETEKENT DIT DAT HET NOOIT IS GEBEURD?

Ik kan met trots terugkijken,

wetende dat toen ik het script las...

ik in die kamer zat te denken:

ik weet niet hoe we dit allemaal moeten doen.

Het dan doen en Chris blij maken...

dat is ongelofelijk.

Het laat zien wat je kunt bereiken...

als je de tijd neemt en je de juiste mensen hebt...

en je al die ingrediënten bij elkaar voegt.

Het was zeker ambitieus...

maar we hebben met de beste mensen in de filmindustrie gewerkt.

De talenten waren fantastisch...

die ons hebben geholpen om de film tot leven te brengen.

Chris zei na een van de vergaderingen:

'Het wordt zwaar.' Zo zei hij het...

en ik moest lachen, maar maanden later...

Je had gelijk, het was erg zwaar.

Als je aan een film van Chris Nolan werkt, voelt het alsof je een film van hem kijkt.

Het voelde als een van de moeilijkste banen in mijn leven...

en het zwaarste dat ik ooit heb gedaan en het leukste.

Zo voelt het als je een Chris Nolan-film bekijkt.

Je denkt: dat moet ik weer zien. Dat was gestoord...

maar het was superleuk.

Het was een van de ingewikkeldste dingen...

waar ik ooit aan heb gewerkt.

Het was inspirerend om te zien hoe de verschillende afdelingshoofden...

en de mensen met wie ze werkten, de uitdagingen te lijf gingen.

De sfeer op de set was zeer inspirerend.

Chris weet zoveel van films.

Hij regisseert iedereen, elke afdeling.

Hij regisseert niet alleen de acteurs en hun acteerwerk...

maar hij zorgt dat iedereen begrijpt...

waarom je iets vooruit en achteruit doet...

en wat het effect in de film ervan zal zijn.

Chris zet altijd de toon. Voor mij en voor de acteurs.

Hij rust nooit, hij is niet bang...

om een constructie uit te testen.

Hij blijft maar filmen. Hij vindt het super als het regent.

Je mag nergens meer over klagen.

Dat is slim van hem.

Het is besmettelijk. Je wilt maar door blijven gaan...

en alles geven.

Je komt werken en je gaat acteren...

want dat is belangrijk.

Dit is een puriteinse benadering van kunst.

De toon is geweldig...

en we doen het samen. We maken samen deze gestoorde film...

en laten we niet te terughoudend zijn.

We doen het veilig en we gaan ervoor.

Als kind denk je...

bij grote Hollywoodfilms:

zo stel ik me dat voor.

Een gigantisch team dat de wereld rondreist,

geweldige locaties bezoekt en geweldige dingen filmt.

Dat is Tenet in een notendop.

Cut. - Stop.

Meer dan bij andere films van ons,

alles wat we hebben gedaan en alle middelen die we hadden,

zie je op het scherm en het publiek kan ervan genieten.

Als ik het eindproduct zie, ben ik erg tevreden.

Het is geweldig entertainment.

Dat was mijn ambitie voor de film.