Original subtitles

Nederlandse ondertitels: Rustroest.

Moet het volume hoger?

Even kijken hoe erg de ruis is.

Bugs, we nemen de Ampli-Phone.

Ik wil meer noise factor.

Zijn jullie zover?

Tape loopt?

Zo goed, Rick?

Een, twee, drie.

Op dit ogenblik...

in deze periode van mijn leven...

voel ik me veel meer op mijn gemak.

Het is soulmuziek.

Dat ben ik.

Ik voel me een soulzanger, omdat je in contact met je ziel moet komen.

Zo voel ik dat, artistiek gezien.

Ik ben erg productief momenteel.

Ik ben meer mezelf.

Begin 2020 werd een aantal 16mm films ontdekt in Tom Petty's archief.

Ze zijn geschoten tussen 1993 en 1995 door filmmaker Martyn Atkins...

tijdens de opnamen van het 'Wildflowers' album en de daaropvolgende tour.

Met meeste materiaal is nog nooit vertoond.

Dit solo album is echt een soort lievelingsproject geworden...

en ik vind het echt fijn om eraan te werken.

En ik vind het fijn dat ik er tijd in kan steken.

Ik wilde discussie binnen de Heartbreakers voorkomen...

door afstand te nemen en het een soloplaat te noemen.

Je wilt niet altijd in hetzelfde kringetje blijven hangen.

Want de Heartbreakers bestaan al twintig jaar.

En als ik alleen platen bleef maken met dezelfde vier mensen...

kwam ik nooit iemand anders tegen, dan leerde ik niks bij.

Daar had ik echt behoefte aan.

Ik had het gevoel dat ik m'n hele leven al in een band zat.

En ik wilde vrijheid.

Ik wilde echt af van het democratisch proces.

Het was tijd voor iets nieuws en het resultaat was 'Wildflowers'.

Ik prijs mezelf gelukkig want ik wist al heel jong wat ik wilde.

En ik heb nooit getwijfeld. Ik had geen andere keus.

Ik deed 't gewoon.

En als ik had geweten hoe weinig ik ervanaf wist...

had ik misschien de moed laten zakken. Ik deed het met overgave.

En als je dat kunt doen, mag je jezelf gelukkig prijzen.

Ik voel me een bevoorecht mens.

Tom was onder contract bij MCA Records.

Ik belde de directie en zei...

Ik zou het geweldig vinden om een keer iets met Tom te doen.

En ze zeiden dat Tom uitsluitend werkte met Jeff Lynne.

Het was uitgesloten dat ik dat ooit zou kunnen doen.

En ik zei, 'Oké, hartelijk dank. '

Ik werd gewoon keihard afgepoeierd.

Ik wilde iets anders.

Ik ben erg verknocht aan Jeff Lynne.

En omdat ik iets anders wilde, stelde Mike Campbell Rick voor.

Hij zei dat ik hem wel oké zou vinden.

En ik belde hem gewoon.

We kunnen het later ook overdubben.

We kunnen de cello's apart doen.

Het eind vind ik goed.

Rick Rubin houdt van muziek.

Daarom wilde ik met hem in zee gaan.

Niet om zijn technische vaardigheden.

Die heeft ie niet.

Hij beheerst niet echt een instrument.

Hij speelt een beetje gitaar.

Hij houdt gewoon van muziek.

Hij is geen teamspeler.

Wat ik te bieden heb, is dat ik liefhebber ben.

Ik kan je vertellen wat ik goed vind en wat niet.

Ik weet niet precies waarom, maar ik ga af op mijn eigen smaak...

en probeer het een kant op te sturen die mij goed lijkt.

Wil je het horen?

Want dat moet echt goed worden.

Ik heb erg veel steun aan Rick gehad...

en hij heeft veel bijgedragen aan het album.

En ik weet niet of dat zijn bedoeling was...

dat hij me heeft teruggebracht naar een punt...

waar ik me muzikaal gezien het meest op mijn gemak voel.

Rick is ontzettend enthousiast.

Hij is jong.

Dit was de eerste keer dat de baas een stuk jonger was dan wij.

Wij nemen niet echt makkelijk iets aan van iemand.

We hebben nooit een A&R man gehad of iemand die ons zei wat te doen.

We doen het laatste couplet. Goed?

We doen het laatste couplet vanaf de brug.

Er zijn geen regels voor wat we doen.

Het gaat om de songs.

Ik was nooit echt een Tom Petty fan toen ik jong was.

Ik hield meer van wat agressievere muziek, zoals punkrock.

Hij was mij te melodieus.

En toen kwam 'Full Moon Fever' uit.

Ik kocht 'm nadat ik de derde of vierde single had gehoord.

En ik heb er ontelbare keren naar geluisterd in de auto.

Ik was pas verhuisd van New York naar Los Angeles.

En als ik in de auto zat, draaide ik elke keer dat album.

Hij hield van 'Running Down a Dream'.

We zongen in de auto mee met 'You're So Bad'...

Zo deden we de akoestische gitaar.

Ik werkte destijds met Rick bij het bedrijf Def American.

En het klikte wel tussen Tom en mij.

Hij liet me mijn gang gaan en vond me grappig.

Tom was een held, een idool.

Voor mij was 'Damn The Torpedoes' de plaat die mijn leven veranderde.

Ik wist dat hij een ambachtelijk songschrijver was.

Maar ik besefte niet hoeveel geweldige nummers hij heeft.

Hoe kan één iemand zoveel goede nummers maken?

Dat snap je gewoon niet.

Na 'The Wilburys' en 'Into The Great Wide Open' en 'Full Moon Fever'...

had hij zijn naam gevestigd.

Hij hoefde zich niet meer te bewijzen.

En hij was met z'n 40 jaar nog steeds erg jong...

en de songs bleven komen.

En als mijn vader mensen als Eddie Vedder en Kurt Cobain zag...

herkende hij zich in hen. De energie die hij ook had.

Hij voelde de tijdgeest goed aan.

Tom kon zo zijn stijl zo aanpassen aan de muziek van die tijd...

dat het klonk als Tom Petty maar ook eigentijds was.

Weet je wat zou willen horen, Tom?

Het is een intrigrerend verhaal. - Zal ik beginnen?

Vertel het verhaal over hoe je je contract kreeg.

Hoe je hele carrière van start ging door een afwijzingsbrief.

Dat klopt.

Ik wacht even tot de telefoon stopt.

Kijk eens aan.

Hij is van gedachte veranderd.

George is producer en een redelijk bekend muzikant...

en hij was vaak aanwezig, gewoon op vriendschappelijke basis.

En hij heeft af en toe meegespeeld, al weet niemand meer wat.

Hij pakte af en toe dingetjes op en speelde mee...

en hij werd een soort goeroe.

Wat denk jij ervan, Mike?

Ik herinner me van onze eerste ontmoeting bij Mike thuis...

dat we gewoon over muziek zaten te praten.

Hij vond het album goed dat ik met Mick Jagger had gemaakt.

En we luisterden naar de demo van 'Good to be King'.

En het enige nummer dat hij had voor het volgende project...

bleek 'Wildflowers' te zijn.

Als hij meer nummers had, gingen we daar samen naar luisteren.

Ik ging regelmatig bij hem thuis langs in de Valley.

Hij had een muziekkamertje met een vier- of achtsporen cassette recorder.

Hij liet me demo's horen of hij speelde akoestische versies van nieuwe nummers.

Rick bracht erg trefzeker onder woorden wat hij vond van wat ik speelde.

Maar ik heb hem nooit echt ingehuurd. Hij kwam gewoon steeds terug.

Dan deden we weer een sessie en stopten ermee.

En ik schreef nieuwe nummers en dan belde ik hem.

Dan kwam hij langs en gaf zijn mening over de nummers.

Wat hij vond dat beter of anders moest.

En zo ging dat zo'n 1½ jaar lang.

Hé, Bugs.

Goed je te zien.

Terug in het clubhuis?

Ik heb een paar gitaren die je moet uitproberen.

Wat heb je voor me?

Op 'Wildflowers' hebben we een paar van die gitaren gebruikt.

Die zeker.

Dit is een Martin en die is gebruikt in het nummer...

'Don't Fade on Me', met dat finger-picking.

Dit is het Heartbreakers' clubhuis en we waren een hechte groep.

Dit is ons muzikale thuis.

We brachten heel wat tijd door hier.

We oefende hier, maakten opnamen...

hadden lol samen in deze ruimte met Tom.

Ik zat hier. Daar was de deur.

Daar een tafel waar de band zat te eten.

Ik zat hier te wachten en zag hem de hoek om komen lopen.

Ik zie hem bijna voor me nu.

Tom had iets dat ik niet vaak heb meegemaakt.

En ik heb met veel goede schrijvers en zangers gewerkt.

Hij kon ter plekke gewoon iets uit de lucht plukken.

Tom was een fantastisch songschrijver.

Ik heb het altijd geweldig gevonden dat ik in deze band zat.

Je vond het bijna vanzelfsprekend dat Tom met een geweldig nummer kwam.

Maar 'Wildflowers' was een klasse apart.

Ik vind het schrijven van nummers het leukste.

Er is geen beter gevoel dan als er eentje af is.

Vergeleken bij alle verschillende dingen die we doen...

is niets zo bevredigend als een song die af is.

Soms is het echt lastig er een te schrijven.

De beste ontstaan doorgaans snel.

Die komen bijna vanzelf.

'Wildflowers' is misschien alleen voor mensen van wie je houdt.

Of die je al het goede toewenst.

Mensen om wie je geeft, wens je al het goede.

Dat nummer was er gewoon.

Dat is me maar eenmaal in mijn leven gebeurd.

Ik was in mijn huisstudiootje...

zette de microfoon aan en speelde het hele nummer.

Van begin tot eind, tekst en muziek in één keer.

En ik stopte de band en luisterde het terug.

En ik was in verwarring.

Ik speelde het nog een paar keer en dacht...

Waar moet ik aan werken? Wat zou er anders moeten?

En toen dacht ik, ik verander er niets aan.

Zoals hij vanuit het onderbewuste kwam, laat ik 'm gewoon.

Rick verveelt zich, hij is artdirector.

Het nummer 'Wildflowers' is wat mij betreft een akoestisch solonummer.

Tom speelt gitaar en zingt.

Meer is het niet.

Terwijl er in werkelijkheid misschien wel 50 verschillende dingen gebeuren.

En die kleine dingen vallen ieder voor zich niet op.

En als je niet goed luistert, hoor je gewoon gitaar.

Maar het wordt versterkt met die verschillende kleuren.

Die houden het interessant en boeiend.

En er onbewust voor zorgen dat je het steeds weer opnieuw wilt horen.

Mij is gevraagd wat er anders was aan 'Wildflowers'...

vergeleken bij andere platen van Tom.

En dan zeg ik dat ik dat niet weet, want ik was er voor 'Wildflowers'...

en niet voor de plaat daarvoor.

Dus Mike, hoe anders was het maken van 'Wildflowers'...

dan het 'Free Falling' album?

Het grootste verschil is de producer.

We leerden jou nog maar net kennen...

en we hadden een paar platen gemaakt met Jeff Lynne...

die een totaal andere benadering had.

Met jou wilden we terug naar het live spelen.

Live spelen en opnemen en niet alles apart.

We moeten wat aan het geluid hier doen.

Het klinkt akoestisch als ik 't speel.

Je microfoon pikt te veel op.

Goed, daar gaan we.

Ik ben ervan overtuigd dat omdat de twee platen voor 'Wildflowers'...

zijn geproduceerd door Jeff, dat op Tom een enorm positief effect had...

om aan 'Wildflowers' te beginnen.

Want hij had het schrijven van puntige songs zo in de vingers.

En het was niet van, de sfeer is goed, dus kom op.

Daar was geen sprake van.

Het waren echte popliedjes...

die op natuurlijke wijze tot stand kwamen.

De platen met Jeff waren prachtige, vakkundig gemaakte popplaten.

Die waren af. - Ja, fantastisch.

En mijn inbreng was minimaal op die platen.

Want Jeff krijgt een idee, er staat een keyboard...

hij speelt wat en dat is geweldig.

Maar dit was bijna loslaten wat je van Jeff had geleerd.

We gaan hier niet op verder bouwen, we zien wel wat er gebeurt.

Totaal anders, maar heel gericht.

Heel erg gericht op ambachtelijk gemaakte songs en opnamen.

Maar met een grote mate van vrijheid. Erg prettig.

Het gaat lekker. Misschien moet het iets sneller.

Het idee achter 'Wildflowers'...

was dat veel mensen willen dat je in je hok blijft...

en hits blijft produceren.

En hij schopte dat hek altijd open.

Nee, ik ga gewoon lekker muziek maken met mijn vrienden.

Wat daar ook uitkomt, je zult het zeker wel waarderen.

Mijn vader voerde constant strijd met het label.

Dat is een goed gedocumenteerd verhaal.

Hij werd niet echt op waarde geschat.

Het kwam erop neer dat hij die kostbare platen gewoon afgaf.

Maar toen ze 'Full Moon Fever' afkeurden...

was dat reden voor mijn vader een totaal ander pad te kiezen.

Hij is nooit gelukkig geweest met MCA.

Hij wilde met Warner Brothers in zee.

Toen die gelegenheid zich voordeed, aarzelde hij niet.

We nemen graag op voor Warner Brothers, want ze smaken goed.

Mango-achtig.

Erg lekker.

We zaten al erg lang bij MCA.

Een erg succesvolle tijd.

Het was er gewoon de tijd voor.

Ik werkte alleen voor mensen die ik kende en die ik vertrouwde.

Ik weet nog dat ik in de Cello Studio's was met jou.

Jij zei dat je een plaat ging maken met Tom.

En jij vroeg of ik een goede bassist kende.

Ik zei: "Howie."

En jij zei dat je Howie niet wilde gebruiken.

Ik noemde een aantal bassisten.

Die hebben we op een paar nummers uitgeprobeerd.

Misschien zijn ze op een nummer op de plaat terechtgekomen.

Dat weet ik nog.

Dat het begon dat jij iets anders wilde doen met een andere bassist.

Ik weet niet eens meer of je ook een andere drummer wilde.

Dat kwam van Tom, trouwens.

Tom wilde dat omdat het een solo album moest worden.

Geen Heartbreakers album.

Hij zei dat als Howie en Stanley meededen...

het een Heartbreakers album werd.

Het moest geen bandplaat worden, maar meer een singer-songwriterplaat.

Het interessante is dat hij kreeg wat hij wou.

Maar het werd ook een bandplaat.

Want tot aan het einde zei hij als hij naar de band keek...

dat 'Wildflowers' de beste plaat was die we ooit hadden gemaakt.

Tom wilde een soloplaat maken.

En daardoor had hij nog meer het gevoel dat het op hem aankwam.

Dat gevoel had hij altijd al.

Maar nu nog meer.

Het was in zekere zin persoonlijker.

Het was geen bandproduct.

Het was een Tom Petty product.

Het refrein moet goed.

Die riff is...

'To Find a Friend' is gewoon een mooi liedje.

Maar onbewust ging het misschien over mijn leven.

Want mijn huwelijk liep op dat moment niet zo lekker.

Veel akkoorden.

Ik geloof dat ik 'm doorheb.

Jij wel, wij niet. - Is er een brug?

Hopelijk niet.

Wie doet de solo? - Jij.

Ik denk dat 't wel lukt.

Misschien.

Hoe begint het?

Maar er is een lange uitloop aan het eind.

Voor het einde.

Mijn ouders hadden een erg sterke band.

Ze was altijd aan zijn zijde.

Ze moedigde hem aan door te gaan en een standpunt in te nemen.

Maar deze plaat is een soort voorbode.

Je bereidt ons voor op het cliché wat te doen om de relatie te beëindigen.

Het huwelijk liep op z'n laatste benen.

Dat had invloed op wat ik aan het doen was.

Niet dat ik probeerde het daarover te laten gaan.

Ik probeerde gewoon een aantal liedjes te maken.

Het was geen themaplaat.

Maar als ik 'm hoor, merk ik dat het in mijn achterhoofd speelde.

Veel wijst erop dat hij in een overgangsfase zat.

De muziek was voor hem de ontsnappingsmogelijkheid.

Ik kan geen enkel ander album noemen...

dat zo sterk zijn geestesgesteldheid weergeeft...

ten tijde van de opnamen.

In dat opzicht is het erg persoonlijk.

Hij vond een manier om zich uiten op een veel persoonlijker wijze.

Een soort evolutie in het songschrijven.

Er was sprake van een soort waterscheiding...

in zijn manier van schrijven.

Hij had een andere manier gevonden om zijn emotie te uiten.

Toen 'Wildflowers' werd geschreven, ging hij voor het eerst naar therapie.

En ik geloof dat dat interessante inzichten opleverde.

Het zelfvertrouwen en het zelfonderzoek...

dat hij ervoer, maakte dat hij veel dingen anders wilde in zijn leven.

En dat ging langzaam, methodisch, voorzichtig en het was pijnlijk.

Ik voel me niet verplicht mijn ziel bloot te leggen, zeker niet publiekelijk.

Het valt niet mee, maar niemand wil dat je gaat lopen zeuren.

Ik stel het op prijs dat ze me willen interviewen...

of überhaupt iets van me willen weten.

Ik voel me gevleid.

Maar het is lastig om steeds over jezelf te praten.

Ik wil gewoon muzikant zijn en muziek maken.

Zijn hele leven veranderde en daar hield hij niet van.

En hij was zeer gesteld op zijn privéleven.

Maar ik wist dat deze plaat betekende, hierna ga ik van je moeder af.

Dat bleek uit de tekst van 'Don't Fade on Me'.

Ik was trots op hem dat hij het lef had...

om te doen waarvan hij dacht gelukkig te worden.

Hij wilde schoon schip maken.

Daar koerste hij op aan.

En dat had hij niet eens door totdat hij het geschreven had.

We hadden geen optredens en Mike had een studio thuis.

De 'Wildflowers' sessies gingen erg informeel van start.

We gingen iedere dag bij Mike thuis spelen.

En je zou het Stan Lynch moeten vragen...

maar ik had het idee dat toen hij 'Wildflowers' hoorde...

hij er niet echt van onder de indruk was.

Toen we begonnen aan wat 'Wildflowers' werd...

deden we een paar van die nummers met de Heartbreakers.

En dat was niet echt geweldig.

En Stan zei later tegen Mike dat ie de nummers maar niks vond.

Hij vond de nummers te relaxt.

En hij vond dat niks voor ons.

Dat deed me wel pijn.

En dat is vreselijk als je een song onder ogen krijgt...

waarvan je weet dat er met hart en ziel aan is gewerkt.

En ik weet dat Tom goed is.

Dat staat als een paal boven water voor me.

Hij is goed. Wat nu?

Niemand komt met een handleiding aanzetten...

'Op pagina 14 staat je drumpartij.'

Je moet iets bedenken dat zij ook zien zitten.

En meestal vinden ze het niks.

Ze vinden mijn shirt niks. Mijn haar.

Ze hebben overal de pest aan.

Dus dat is leuk.

Het is een uitdaging.

Er kunnen spanningen ontstaan in bands.

En het werd ongemakkelijk.

Stan kreeg het gevoel dat hij te veel in een bepaald keurslijf werd gedwongen.

En misschien waren we te hard voor 'm.

We begrepen elkaar op een of andere manier niet.

Net als in een huwelijk, dat gebeurt nu eenmaal.

Hij was een erg goede en hardwerkende drummer.

Maar hij was nogal opvliegend.

Hij kon erg leuk en aardig zijn, en dan opeens het grootste probleem.

Ik had met tussenpozen aan dit album gewerkt...

toen ik eraan werd herinnerd...

dat er twee tracks nodig waren voor het 'Greatest Hits' album.

Er mooi. Goeie track.

We stopten halverwege omdat MCA twee nummers wilde...

voor een album met grootste hits, zodat Tom van zijn contract af was.

Tom wilde naar een andere studio.

Een totaal andere opzet, zodat het 'Wildflowers' niet in de weg zou zitten.

Want dat was de toekomst en die grootste hits hoorden bij het verleden.

Alles is mogelijk, maar er is een probleem.

Allemaal politiek.

Maar Toms hart lag bij 'Wildflowers'. Dit was een verplicht nummertje.

We wisten dat het doel van de sessie, twee nummers was...

voor het album met grootste hits en dan konden we weer terug...

naar het echte werk, 'Wildflowers'.

De brug moet vertraagd, anders blijft er niks van over.

Geen brug zonder goede vertraging, zeg ik altijd.

Ik belde de Heartbreakers en we legden het een tijdje stil.

Ik stopte wat ik aan het doen was en schreef een paar nummers voor ze.

We deden die sessie, 'Mary Jane's Last Dance' en nog een paar.

Behoorlijk snel, in een paar weken.

We namen 'Mary Jane's Last Dance' op.

Dat werd een enorme hit.

En dat is het laatste dat Stanley met ons deed.

Een paar maanden later belde Tom.

Hij kon er niet meer tegen. Hij wilde van Stan af.

Ik zei dat hij moest doen wat hij nodig vond.

Dat wordt geen voetbalteam met een stelletje rukkers.

Ik ben op zoek naar mensen die ervoor gaan.

Jullie hebben te veel aan je hoofd om te voetballen.

Alleen die klote muziek en rukken.

De eerste opdracht was uit te zoeken hoe de band eruit zou zien.

We hielden audities voor drummers.

Tussen de drummers die we uitprobeerden, was Steve Ferrone.

Ik woonde in New York en was studiomuzikant.

Er was een boodschappenservice, Radio Registry...

die je belde en boekte voor opnamesessies.

En die belde of ik een sessie kon doen in Los Angeles.

Ik zei: Ja, natuurlijk. Voor wie is 't?

En dat was top secret.

We hadden een band samengesteld in de studio.

En de drummers kwamen een paar uur af en aan.

Er kwam een drummer binnen en we speelden een nummer.

En dan dacht ik, nee.

Toen ik aankwam, werd Kenny Aranoff's drumkit naarbuiten gebracht.

Dat vond ik niet vreemd, wat soms worden ze ingehuurd voor één bepaald nummer.

Of de producer wil verschillende drummers of zoiets.

Ik liep de controlekamer in.

En daar waren Mike Campbell en Tom Petty.

Ik zei: O...

Is dat de drummer?

Waar heb je het over?

Noem je dat een drummer? Nee.

Dat is een ritmetechnicus.

Toen Steve Ferrone binnenkwam, keken jij...

en Mike en Tom elkaar aan en zeiden: Dit is 'm.

En Steve was een vrolijke vent.

En hij was nieuw.

Niet om het een of ander, maar ik heb Steve erbij gehaald.

Dat is waar.

Het was een goed idee om van ritmesectie te veranderen...

want dat veranderde alles.

Want Steve en Stan spelen totaal verschillend...

en daardoor klonk het niet als de Heartbreakers.

Het klonk niet als de Heartbreakers, maar wel erg lekker.

Hij speelde de track in een keer, zonder 'm te hebben gehoord.

En het stond erop.

Zijn we zover? Nog een keer? Klaar?

Toe maar.

Steve Ferrone is helemaal uit New York gekomen.

Goed dat jullie er vandaag zijn.

'You Don't Know How It Feels' was anders.

Het was geen doorsnee Tom Petty nummer.

En Rick snapte dat.

Rick had precies door welke kant Tom op wilde met dit album.

Omdat ik een hip hop achtergrond had...

besteedde ik bijzondere aandacht aan de ritmiek...

zoals dat in het verleden mogelijk niet was gebeurd.

Er was discussie met Rick en Tom of er een hit op deze plaat stond.

Iemand zei: Hoe klinkt een radiohit dan?

En iemand zei: Die Steve Miller song, 'The Joker.'

Tom ging naar huis met dat idee en kwam terug met de song.

Het was echt de drumbeat die de impuls vormde voor dat nummer.

We hadden nooit eerder geprobeerd een hit te maken, maar het ging prima.

Ferrone was echt de sleutelfiguur voor hem om het anders te laten klinken.

Ik zag de Heartbreakers al die nummers ook spelen...

maar dan had het niet zo geklonken.

Het had geweldig geklonken, maar niet zo.

En daar zocht ik naar.

Hij speelde op gevoel.

Hij deed het perfect vanaf het begin.

En ik mocht hem.

'Wildflowers' is geen echt soloalbum in de zin dat het zonder band is gemaakt.

Omdat, zeker nu Stan is vertrokken, ís het de band.

De rest was er allemaal.

Dat gebeurde nogal toevallig.

Dan was Mike er en dan Ben weer.

En dan kwam de vraag op, wie zingt er mee?

Ik wil dat Howie meedoet.

Tom en ik kunnen goed met elkaar opschieten.

Ik heb nog nooit problemen met hem gehad.

Het gebeurt vaak dat als je nauw samenwerkt...

of bij het afronden van iets, dat je de met iemand ruzie krijgt.

Maar nee, we kunnen het prima vinden samen.

Hij heeft een geweldige tweede stem.

Zijn stem lijkt erg op die van mij als we samen zingen.

Hij is erg getalenteerd.

En ik prijs me gelukkig dat hij mijn vriend is.

Want je komt niet snel iemand, zo open van geest als Howie, tegen.

'Only a broken heart'.

We deden eerst de gitaren.

Niet op een click track, maar op Steve's hi-hat.

De loops die we gebruikten op het tweede album...

waren Stan of Tom die met een krant sloegen.

Zo kreeg de loop iets menselijks.

En dat maakt het totaal anders.

'Only a Broken Heart' is een van mijn lievelingsnummers van dat album.

Prachtig. - Ik vind het fantastisch.

Ik vind het beste aan 'Wildflowers' dat het organisch is.

Alle nummers worden uitgevoerd door mensen.

We gebruikten geen drumcomputers of clicks of zoiets.

En dat hoor je.

Wel veel akkoorden.

Je hoorde het hout.

Je hoorde het hout van de klankkast van de akoestische gitaren.

De drums en alles was erg natuurlijk.

Erg aards en natuurlijk.

Ik wil nu een paar akoestische nummers doen.

Want er zijn zoveel nummers die ik vanavond wil doen.

Dus we hebben nog even te gaan.

Tom heeft heel lang platen gemaakt met gelaagd opgenomen gitaren.

Als zes of twaalf gitaren hetzelfde spelen...

klinkt het niet meer als iemand die gitaar speelt...

maar meer als gewoon gitaar.

We wilden af van het idee van een muur van gitaren...

maar meer als instrument dat door een iemand wordt bespeeld.

Met het geluid van vingers over de snaren.

En de persoonlijkheid van iemand die gitaar speelt...

in tegenstelling tot het geluid van een gitaar.

Ik hou van de hartverwarmende schoonheid en eenvoud van dat nummer.

Maar er zit een scherp randje aan.

Want in Californië heeft hij zich opnieuw uitgevonden.

Daar liet hij een gewelddadige vader achter zich.

Daar stichtte hij een eigen gezin, omringd door vrienden.

Daar had hij enorm succes.

En hij en mijn moeder waren koppig en gek genoeg...

om hier succesvol te zijn en het te laten slagen.

Ik geloof dat hij erg blij was dat hij hier woonde.

En hij voelde zich gelukkig dat Los Angeles bestond.

En toch, de gedachte dat hij zingt...

"Sometimes You Got to Save Yourself."

Dat was zijn doel.

Het doel van zijn werk, was zichzelf beter te maken.

Tom en ik hebben zijn teksten nooit geanalyseerd.

Zo van: Wat bedoel je hier?

De therapie was aan het werk gaan en muziek maken.

En zo loste je het op.

Het schrijven heeft veel tijd gekost.

De opnames zijn over een lange periode uitgesmeerd.

Dat geeft het album diepte, vind ik.

Als je platen maakt die een moment in de tijd vastleggen...

worden die veel interessanter, als die momenten verder uit elkaar liggen.

We hebben al vijftien nummers opgenomen.

De meeste artiesten zouden zeggen...

Het album is klaar, we hebben vijftien goede nummers.

Pak de beste twaalf en breng uit.

Maar we gaan waarschijnlijk nog vijftien nummers opnemen...

en kiezen daaruit de beste.

Of het wordt het een dubbelalbum, wie weet.

Dat zou ik te gek vinden.

Stem volgende week weer af voor dubbelalbums die zijn geflopt.

Waarom dubbelalbums niet werken.

Wisten we dat het een mijlpaal was?

Die de tand des tijds zou doorstaan? Nee.

Je deed het gewoon elke dag omdat het hartstikke leuk was.

Bugs is de enige die het wist.

Bugs is het orakel Yoda.

Als je Tom of Mike of Ben een vraag stelt, krijg je antwoord.

En dan zei Bugs: Dat klopt niet.

Hij corrigeerde ze, omdat hij ze beter dan wie ook kende.

Hij kende elke song.

Zelfs als ze een andere titel wilden, ging dat vroeg of laat via hem.

Hij bemoeide zich overal mee.

Toen ze genoeg nummers hadden voor een dubbelalbum...

behielden we het overzicht door een lijst, met hier alle nummers.

En bovenaan een lijst met wat er gedaan moest worden.

Of het nummer af was, of er een tekst was...

of er nog iets aan veranderd moest worden...

alle instrumenten die ervoor nodig waren.

Als het klaar was voor de mix, werd het hier afgevinkt.

Tot slot...

De George Drakoulias 'maak er een teringbende van' kolom.

Dat betekende iets achterlijks.

Wie zal het zeggen? Het kon van alles zijn.

Een raar geluidje of iets achterlijks.

Het was een enorm bord.

En hoe meer ze opnamen, hoe groter dat werd.

Dat gaf aan waar je op enig ogenblik was.

Dus bijvoorbeeld: 'Leave Virginia Alone', oké.

We hebben laatst de gitaren gedaan. Wat doen we nu?

Er moet iets doms bij.

We proberen dit, wat dan ook.

Het was de handleiding.

Voor 'Wildflowers' had Tom een indrukwekkend aantal songs geschreven.

Absoluut.

Te veel voor een plaat.

Ja. Maar ik weet nog goed dat ik van elke dag in de studio genoot.

En het duurde allemaal erg lang, maar ik vond het fantastisch.

Soms werkten we de hele dag aan één piano overdub.

Maar die klopte dan wel helemaal.

Die klopte helemaal.

Er hing een sfeer van, wat gaan we vandaag weer horen?

Ik ga muziek maken met mijn vrienden.

Mijn vriend Rick is er om te zeggen: Naar de brug.

Perfect.

We moeten die brug veranderen en minder dichtimmeren.

En ik dacht: Oké, ik heb vertrouwen in Rick.

Oké, dat doen we.

Ik was erg blij tijdens die sessies.

Het was leuk.

Dat was zo speciaal aan deze plaat...

met Rick en Tom en ik als producers.

En met de inbreng van Ben.

Een lanterfanter. - Lanterfanter.

Maar wat Rick en ik hadden, wat Tom en ik hadden...

-en dat mis ik enorm-, was wat voor plaat we ook maakten...

wie ook de producer was...

we gingen voor het beste.

Ik heb vandaag een song geschreven.

Misschien niet zo goed als 'American Girl'...

maar we gaan hier zitten...

en maken 'm beter dan alles dat we ooit hebben gemaakt.

De volgende dag, een nieuwe song, die het beste wordt dat we ooit maakten.

En zo was Tom.

Elke song moest zo goed mogelijk worden.

En we deden alles om dat te bereiken.

Zo is 't goed.

Goed zo, ja.

We waren er niet op uit...

om een minimalistisch, akoestisch meesterwerk te maken.

De antithese van alles dat Tom Petty ooit heeft gedaan.

Zo was het totaal niet.

We maakten de plaat die we maakten.

En we deden wat we altijd deden, namelijk...

het zo goed mogelijk proberen te doen.

We zouden ons erg opgelaten voelen als we niet beter werden.

Daar streef ik altijd naar, want ik vond mezelf vaak niet zo goed.

Dus...

Ik probeer mezelf constant te verbeteren.

De muziek van 'Crawling Back To You' roept een bepaalde sfeer op.

Muziek is absoluut sfeerbepalend.

En daar ga je in mee.

Ik weet dat ik mijn handen op de pianotoetsen had.

Ik herinner me het begin van de opnamen.

Ik herinner me niet echt de eigenlijke opnamen en dat is een goed teken.

Als je broodjenuchter een blackout hebt tijdens de opnamen...

dan zit je helemaal in de muziek.

En dat is voor mij op die plaat één van de beste dingen.

Het is één van mijn favorieten.

Daar was ik erg tevreden over...

want dat is echt een erg persoonlijk nummer.

Zo ben ik.

Altijd maar beren op de weg en als je erover nadenkt...

vindt het meeste waarover je je zorgen maakt, nooit plaats.

Die zin opende me echt de ogen.

Ik maakte me over heel veel dingen zorgen...

en door die zin was het me ineens duidelijk.

En toen Tom overleed, heb ik 'm op mijn arm laten tatoeëren.

Volgens mij kwam het uit 'You Don't Know How It Feels'.

Dat was de demo waar dat op stond.

En het paste prima in 'Crawling Back To You'.

Soms begin ik aan een nummer...

en dat is totaal anders tegen de tijd dat we de studio ingaan.

Deze bijvoorbeeld.

Deze was eerst zo.

Tom had altijd iets frivools.

Dan hoorde je een serieuze, emotionele tekst.

En plotseling was er iets, niet per se geks...

maar meer een soort sneer en dat was hoe hij ook echt was.

Hij had groot gevoel voor humor.

Wat je echt vindt.

Waarvan? - Van dit alles.

Ik vind het een prima manier voor de jongelui om zich te vermaken.

Houdt ze van de straat en uit de rottigheid.

Ik vraag me alleen af: Waarom in godsnaam dat haar?

Het gaat hartstikke goed, er is veel talent aanwezig.

Ik vraag me af of dat haar echt nodig is.

Zijn gevoel voor humor kwam vooral omdat hij erg slim was en veel had gelezen.

Hij vertelde me ooit dat hij erg van de Engelse taal hield.

Hij hield van het spelen met woorden.

Van het door elkaar halen van woorden en ze gebruiken alsof het noten waren.

Ik wist dat hij een bibliotheek vol had waaruit hij kon putten.

Hij was zeer belezen en keek veel oude films.

Daar heeft hij waarschijnlijk het nodige uit opgepikt.

En hij kon naar believen met een grappige limerick voor de dag komen.

Mijn eczeem is genezen sinds ik mijn geluksketting draag.

Ik had eczeem van mijn neus tot aan mijn knieën.

Maar mijn eczeem is genezen sinds ik mijn geluksketting draag.

Vaak als we wat aan het jammen en aan het aanklooien waren...

kwam hij met erg grappige teksten.

En we konden soms bijna niet verder spelen.

Want dan kwam hij met iets geks aanzetten dat zo grappig was.

Allemaal gratis, dank u.

Mijn vader vertelde me dat ik klein jongetje...

alle kinderliedjes en sprookjes uit mijn hoofd kende.

Als pas later las ik gedichten en schrijvers die zogenaamd goed waren.

Ik heb altijd geprobeerd rock and roll teksten te schrijven...

die niet te serieus moeten worden genomen.

Het is leuk om daarin te duiken.

Het speelse van 'Honey Bee'.

De rechttoe rechtaan rock and roll van 'Cabin Down Below'.

Het knappe van 'You Wreck Me'.

En het absurde van 'I'll Be the Boy in Corduroy Pants'.

Al die geweldige nummers gewoon.

De pijn, de humor, het verdriet, het verlies.

Alles wat hij zegt, is ook hartstikke grappig.

Alleen de eerste zin al. Na zo'n zin kun je niet meer verliezen.

'Ik was verliefd op een meisje dat aan de LSD zat'.

Welke kant gaat dat op?

Dat spreekt iedereen aan en iedereen wil weten hoe het verder gaat.

Waarom? Wat doet ze?

Wat ga je eraan doen?

Bij mijn vader was het altijd feest.

En jij was uitgenodigd.

Ga zitten en luister goed.

Mijn eerste indruk van 'Wildflowers' was...

dit is erg veel prachtige muziek.

Wij dansen in al jouw personages.

We dansen in al die verschillende plekken die jij bedenkt.

En alles komt hier tot leven.

Dit is goddomme ongelooflijk.

Ik was gefrustreerd dat ze geen dubbelalbum wilden.

Wat nu? - Ik ook.

En jij en Tom brachten het terug naar een enkel album.

Ik was geschokt dat Tom akkoord ging met een enkel album.

Ik was geschokt.

Ik was niet geschokt, maar hij wilde gewoon dat het werd uitgebracht.

Maar het viel niet mee omdat het niet als dubbelalbum was bedoeld.

We hadden al die nummers en die pasten niet op één plaat.

Wat moeten we? We maken er een dubbelalbum van.

De platenmaatschappij zei: Dat verkoopt niet.

En toen begonnen we 'm te knijpen of zo.

Maar het was lastig nummers te schrappen.

Daar heb ik niet veel mee van doen gehad.

Jij en Tom hebben, dacht ik de volgorde bepaald.

Dat was vooral Toms werk. Ik heb wel bijgedragen.

Tom bepaalde op alle platen wat erop kwam.

Daar worstelde hij mee en daar was hij dag en nacht mee bezig.

Ik ben met een film bezig hier en jij zeikt mensen af.

Je scheldt ze uit en zeikt ze af.

George staat bekend om zijn dubbele bodem.

Wat ik je zeg.

Het is eigenlijk vals spelen.

Nou, George, op de korte termijn werkt het goed.

Carrière ten einde.

Het waren twee cd's.

En toen alles af was en we ernaar luisterden...

dacht ik: Dat is wel erg lang.

Maar Rick vond het prima.

De prijs werd wel erg hoog door die dubbel cd.

Dus om tien nummers af te laten vallen, was een lastige beslissing.

Het heeft wel drie maanden geduurd...

om te bedenken wat eraf moest en wat niet.

Er was een nummer 'Hung Up and Overdue' met Ringo op drums.

En één van mijn lievelingszangers ooit, was Carl Wilson...

van de Beach Boys.

En Carl had prachtige harmonieën ingezongen.

Een geweldig nummer, maar een beetje afwijkend van de rest.

Het duurde zes minuten en was erg langzaam.

Er kunnen maar een paar langzame nummers op, dus er moest iets afvallen.

Ringo speelde op een kleine drumkit.

En hij speelde erg ingehouden.

En dat volle geluid vulde de ruimte.

Het was prachtig om mee te maken.

Hij speelde anders dan anderen.

Het klonk anders, het resoneerde anders...

en het had een andere swing.

Ik geloof dat hij het zichzelf bij deze plaat toestond...

om in de beste entourage en met de beste mensen te werken.

Dat heb ik heb hem vaak horen zeggen.

Hoe hij het daar naar zijn zin had.

Als je naar de film kijkt, zie je hoe gelukkig hij is.

Maar ik heb genoten van het hele proces.

Dit album stond veel dichter bij mij dan veel andere die ik heb gemaakt.

Het was erg intiem en ik had totaal geen haast om het af te maken.

Mike Campbell kwam met prachtige akkoorden...

die me deden denken aan de platen die we hadden gemaakt.

Ik wilde eigenlijk een Heartbreakers plaat uit de jaren 70 maken.

En dat is gelukt, volgens mij.

Tekstueel was dat nummer bedoeld als terug in de tijd.

Pure nostalgie.

Het sloopte me.

En het had pure lol moeten zijn.

Het is erg rock and roll-achtig.

Ik weet niet wat het is.

Het is één van mijn favorieten.

Jongens? Kunnen jullie hierheen komen om naar het nummer te luisteren?

Is iedereen er?

Moet ik het...

Wat wil je ze het eerst laten horen?

Laat ze hun eigen partij horen, zodat ze...

Sommige noten springen eruit.

Het werk van een artiest heeft iets weg van een dagboek.

Het geeft een tijd in iemands leven weer.

Het was niet altijd duidelijk waar het vandaan kwam.

Hij vertelde me dat dat 'Wildflowers' hem beangstigde.

Want hij was er niet zo zeker van dat het echt zo goed was als het is.

Het was een beetje een verwarrend gevoel voor hem.

Hij wilde het graag opnieuw uitbrengen.

Dat vond hij erg belangrijk...

want 'Wildflowers' was een wezenlijk deel van zijn carrière.

En hij wist dat het tweede deel van 'Wildflowers' een belangrijk statement was.

Wil je invallen of... Overnieuw beginnen

Deze koptelefoon lekt erg luid hi-hat. Hoort dat zo?

Sorry, ik hoor je niet.

Ik had deze keer geen controle over wat ik schreef.

Ik heb me niet aangepast en ik heb niks weggelaten.

Het kwam gewoon vanzelf.

Er is nog een aantal nummers dat later uitkomt, neem ik aan.

Maar ik vond dat dit een echt einde moest krijgen...

en 'Wake Up Time' is een soort finale.

'Wake Up Time' vind ik een prachtige song.

Het is opgenomen met alleen Tom achter de piano.

Ik speelde alleen op de hihat voor de timing.

De song ademt echt.

De songs stonden steeds voorop.

Wie er ook aan dit nummer werkte, zo moest het worden.

Geen obstakels, zorg dat het gaat werken.

Dat was hetzelfde met 'Wildflowers'.

Haal het beste uit de nummers en zorg dat je daarbij een hoop lol hebt.

We hebben allemaal erg veel plezier gehad bij het maken van die plaat.

Er was geen negativiteit of ruzie.

Het was bijna: Moeten we echt al stoppen?

We hebben een dubbelalbum, dus we moeten nu stoppen.

Wat moeten we nu?

We hadden gewoon door kunnen gaan.

Ik vond het erg belangrijk om optimistisch te eindigen.

Sommige nummers op dit album zijn ronduit duister.

En ik ben door die duistere periodes gegaan.

Maar ik heb altijd geloofd dat er licht aan het eind van de tunnel is.

Dat helpt me door de zwaarste tijden.

Hij is uniek.

Er was er maar één zoals hij om ons vreugde te schenken.

Daartoe was hij op aarde.

Maar ik luister anders naar Tom sinds zijn overlijden.

Dat gebeurt bij veel artiesten.

Als ze dood zijn, waardeer je ze meer.

Je gaat terug in je gedachten.

En we hebben heel wat teruggedacht sinds Toms overlijden.

Het was soms emotioneel zwaar...

om naar songs van je vriend te luisteren die er niet meer is.

Dat was emotioneel.

En een andere keer is het gewoon leuk.

Gelukkig dat we dat gedaan hebben. We waren echt wel goed.

Die hele rijkdom aan belevingen op deze plaat.

Ik denk dat elk lid van de Heartbreakers blij is...

dat wij zijn band waren. Dat wilden wij en dat is wat Tom wilde.

Hij wilde deze plaat maken en mensen hem laten horen.

Dus zijn wens is uitgekomen.

Uiteindelijk kreeg hij meestal wat hij wilde.

Daar had hij zo zijn manieren voor.

Daar ben ik erg tevreden over.

Ik vind het een van de beste dingen die ik heb gedaan.

Ik vond die zin erg goed: Hoe zal het gaan...

Wat was 't?

Het komt goed, al duurt het even.

Dat was de gedachte erachter.

Iedereen heeft zo zijn sores en het kan even duren...

maar als je op jezelf vertrouwt, komt het allemaal wel goed.

Bedankt. God zegene jullie, tot ziens.

Tom Petty's 'Wildflowers' was het bestverkochte album in zijn carrière.

Het werd driemaal platina, slechts negen maanden na het uitkomen in 1994.

Het wordt tegenwoordig gezien als de beste plaat die Petty heeft gemaakt.

Zoals hij had gewild, werd in oktober 2020...

'Wildflowers & All The Rest' eindelijk uitgebracht.

Hij was binnen een week uitverkocht.

Men wilde de weggelaten nummers maar wat graag horen.

Het bewijs dat dubbelalbums niet altijd per se een miskleun zijn.

Nederlandse ondertitels: Rustroest.