Original subtitles

Polski szlachcic pułkownik Dobgirt porzuca służbę w wojsku elektorskim.

Ucieka wraz z wiernym wachmistrzem Kaspem Pilchem i przez liczne zasadki

przedziera się ku polskiej granicy, aby dotrzeć do Warszawy i zawiadomić króla

polskiego o nieprawościach szerzących się w Prusach Książęcych.

Do Warszawy wyrusza także kurier von Röde z tajną pocztą, a wraz z nim

elektora, chytry dyplomata Marklawia Ansbach.

Kacper na czele kurpiów zabiera jednak elektorskim wysłannikom konie, a przy

okazji wpada mu w ręce tajemnicza czarna sakwa.

Własność Fenerodego.

W drodze do Warszawy Dowgierd z Kacperem i Magdą ratują przed napadem grasantów

samotną podróżną karetę.

Okazuje się, że uratowali pannę Annę Ostrowską, ulubienicę Hetmana

podróżującą wraz z ciotką oraz Ant Bacha i Fenerodego, którzy po utracie koni

skorzystali z pomocy pań i przyłączyli się do nich.

Wielka uroda panny Anny olśniewa młodego pułkownika.

Warszawa, czas sejmu.

Bargrabia Antbach, rezydent elektora Hoverbeck i przybyły do Warszawy von

Holstein za wszelką cenę chcą odzyskać czarną sakwę i knują intrygi przeciwko

Dowgirdowi.

Pułkownik przypadkiem znajduje ukrytą w czarnej sakwie listę nazwisk magnatów

opłacanych przez elektora.

Listę ową przekazuje hetmanowi Sobieskiemu.

który obu dzielnych żołnierzy przyjmuje do tej firmy.

Intryga Ansbacha i wielmożów na żołdzie elektora udaje się.

W czasie nieobecności hetmana sowieckiego Dovgird zostaje ujęty.

Osadzony w więzieniu i jako poddany elektora ma być wydany von Holsteinowi.

Anna z Magdą wyruszają po pomoc do hetmana, a Kacper dla ratowania swego

pułkownika gromadzi szlachtę.

Von Holstein z Hauberbeckiem przybywają po więźnia.

Długo kazałeś wasz mość, pan, na siebie czekać. Mam rozkaz, aby zatrzymać

więźnia do świtu. To?

To już niedługo.

Ale tutaj wyraźnie napisano, aby go wydać natychmiast.

W czas sejmu rozkazy zmieniają się z godziny na godzinę.

Przepraszam, ekscelencjo.

A ja waści.

Tak.

A ja waści?

O.

A ja waści.

Lacz, mój stół.

To się stało.

Nie śpij, durniu, wjeżdżaj!

Stój!

Doprowadzimy pułkownika.

Proszę ze mną.

Baczuś!

Trzech za mną. Proszę poczekać.

Mości, panie oficerze, proszę przeprowadzić więźnia do karety.

Cofnijcie się, wasz mościowie!

Mam rozkaz i muszę go wykonać.

Wasza miłość.

Ekscelencjo, mnie mam, iż zaszła tu pomyłka.

Wielmożny pan Hetman osobiście poręczył honor i uczciwość pułkownika Dowgirda.

A zapewne.

Ktoś tu z pewnością się pomylił.

Dziękujemy Waszej miłości.

W stolicy Sejm się odbywa.

W takim czasie żadne intencje do wzbudzania tumultu usprawiedliwione być

mogą. Proszę wtedy o spokój.

Cieszę się, mości pułkowniku.

Wybaczcie, pan oficerze, ale teraz ja go barę.

Panowie, Fonredę poniósł zasłużoną karę, a my możemy sobie pogratulować. Książę

elektor przesyła listę osób oddanych naszej sprawie.

Dowgird mają od dawna.

Biskup Kijowski, Pac, Ostroruk.

Pan znał treść tajnego pisma, Margrabio?

Nie.

Ale znam ludzi, ambicje, ich słabości.

Ta lista zresztą nie przedstawia dla nas żadnej wartości.

Dlaczego? Dowgird wie, że dopóki zna nazwiska magnatów stojących po naszej

stronie, my tej listy wykorzystać nie możemy.

Ale dlaczego on nie ujawnia tych nazwisk?

A po co?

Pomnożyłby tylko wrogów i to nie byle jakich.

My byśmy się oczywiście wszystkiego wyparli, a i Sobieskiemu nie byłoby to

rękę. A tak, obie strony trzymają siebie w szachu. A ja, Margrabio, w

jednym posunięciu dam Dowgirdowi mata.

Za pułkownikiem Hetman Sobieski stoi. Który tym razem sam będzie nalegał, żeby

Dowgirda wtrącić do wieży.

Intryga?

To nie pańska domyna, ekscelencjo.

Jeżeli się nie uda, margrabio, będę do pana dyspozycji.

Od rana z nim z panami Trzostowskim i Blażowskim gdzieś przepadł.

List do jaśnie wielbożnego pana przynieśli.

Kto przyniósł odchodzą? Nie wiem, nie chciał powiedzieć.

Dlaczego go do mnie nie przysłał? Nie chciałem waszej milości niepokoić.

Powiedz mojemu wachlicowi.

żeby na dworze hetmana się stali. I panienki pilnowa.

Co cię sprowadza o tej porze?

Troska o honor i dobre imię mojej ukochanej kuzynki.

A któż na nie nastaje?

Nie wiem, ale... ale na tamą myśl krew mi do głowy uderza.

Andrzej... Co się stało?

Nic.

Jeszcze nic.

chodź usiądź. Przyrzeknij, że dziś wieczorem w pałacu ostaniesz.

Andrzeju. Przyrzeknij.

Przyrzekam, ale... Chciałbym cię nieść. Przez lasy, łąki i pola i nikomu, nikomu

nie oddać.

Kuzynie. Wiem.

Ale miłować siebie nie zabronisz.

Jak brat siostra, siostra brata.

Andrzej.

Na mnie już czas.

Nie wiem, jaka potrzeba cię wzywa, ale niech Bóg cię błogosławi.

Tylko sam Lucyper poradzić im umie. Tylko sam

Lucyper poradzić im umie. I tak to

waszmościowie wyprowadziłem w pole rajtarów. Miłościwie panującego nam

Na pochybel! Na pochybel!

Uciszcie się, waszmościowie, bo straż miejską zbudzić.

Uciszcie się, waszmościowie!

Zapraszam, waszmościu, na mały kustyczek. I tak!

Waszmość proszę przodem. Nie, wasz pierwszy.

Nie, wasz pierwszy.

Waszmość pierwszy.

Bardzo dziękuję.

I piwa!

Dla mnie i dla moich towarzyszy. I do piory nie żałuj.

O, jest pan łachmistrz. Niedalej jak dwa pacierze, już pułkownik o wadź pana

pytał. No i znalazła się z dupa.

A jest u siebie?

Nie.

Pismo jakoweś do pułkownika przysłali. Po przeczytaniu wypadł stąd, jakby go

horda Tatarów goniła. Nie mówił dokąd?

Nie. Przykazał, żeby się wasz muś zaraz u pana Hetmana stawił i panienki

pilnował.

Czemu od razu nie gadasz?

Wybaczcie nas, mościorze.

Do pana marszałka nadwornego.

Gdzie panienka?

Co się stało? Mów, bo mi łeb pęknie.

Pułkownik jakoweś pismo dostał i kazał mi panienki pilnować. Ale co? Gdzie?

Kiedy? Opamiętaj się, Kacper.

Gadaj, gdzie panienka?

U siebie w pokoju.

Odpoczywa.

Prowadź mnie do niej.

Co?

Prowadź!

Wyznaję, ekscelencjo, że wiadomość, jaką mi pan przyniósł, jest zadziwiająca.

Niestety jest prawdziwa.

Dlatego przybyłem do pana, panie marszałku.

Wasza miłość?

Doniesiono mi, że imć pułkownik Dowgirt zwabił podstępnie starościca Andrzeja

Tarłowskiego do ogrodu na tyłach Etmańskiego Palacu.

Ruszaj, wasz mość, co rychlej.

Ruszaj, wasz mość.

Dziękuję, ekscelencjo.

Witam wasz mość pana pułkownika.

Dlaczego to wasz mość jak złoczyńca się skradasz?

Wodę niech będa dzięki.

List otrzymałem, że starościance grozi śmiertelne niebezpieczeństwo.

Urzew, strach cię obleciał.

Bo zamiast mojej kuzynki, którą nic nie chciałeś tu zbawić, zastałeś mnie.

To po twarz.

Nie doczywałeś.

Jeżeli reszta honorów tobie została, broń się!

Schowaj, Atan, szable.

Czy wiesz, co znaczy pod bokiem króla?

Dobądź szabli!

Dobądź szabli!

Atan, schowaj wasz szable.

Dobądź szabli, bo jak chama płazem przejadę!

Młodzieńcze, opanuj się!

Broń się!

Bóg mi świadkiem, że nie ja tego chciałem.

O baj baj sable.

Nic nie rozumiem.

Ja nic nie rozumiem.

To w starym obrotu. Wybaczcie, panie.

Idziemy, panie panu.

Wasza miłość!

Pościoki, ty!

Co się tutaj dzieje? Kto strzelał? Szukamy imię pana pułkownika Dowgirda,

którego mam rozkazać.

Panie... Reszty dokona za nas straż marszałkowska, która po ujęciu

Dowgirda przed Trybunał Królewski go postawi.

Wyrok może być tylko jeden.

Ciała starościca nie znaleziono, ale zakrwawioną pelerynę.

Krew nie oznacza jeszcze śmierci.

Radzę ekscelencjo owego wachmistrza mieć na uwadze.

On was do pułkownika

doprowadzić może.

Pełno wszelakiego tałata i twarcza z Sejmu do stolicy zjeżdża. Tak.

Ponoć imć pułkownik trupa ukrył, a sam ze stolicy uszedł.

A jak trupa nie ma, to skąd wiadomo, że szlak ci cubity?

Mówią, że starościanka pelerynę rozpoznała.

A małoż to szlachty peleryny nosi? Ta, ale ta rodowa po ojcu.

No niby wszystko się zgadza, a uwierzyć trudno.

Wybaczcie, wasz mościowie.

Gdzie pułkownik? Nie pytaj o nic.

Chryste, panie, co się tu dzieje? Paninka północy nie spała, dopiero medyk

dziełami przyszedł i nad ranem usnęła.

Hetman, jak się o nieszczęściu dowiedział, tak głośno krzyczał, że cała

po kątach się skryła. Co mówił?

Tak, a potem do komnaty kazał sobie wina przynieść z piwnicy, mnie zawołał i tak

na mnie patrzył, jak to ja bym była wszystkiemu winna.

Dlaczego pułkownik go ubił? No cicho, Magda, cicho.

To wszystko twoja wina. Och, ty capie jeden, to wszystko przez ciebie,

Coś ty, rozum straciła? Och, zamiast pułkownika pilnować, to po zajazdach się

buczysz? Ludzi buntujesz?

To polityka. O, polityka, o.

Pułkownika upilnować nie umie, za politykę się bierze. Nie gadaj tyle.

A do hetmana mnie prowadź.

Ja? O nie.

Ano ty.

Szybko, bo czasu mam niewiele.

Dobrze.

Pan Hetman imć Kalinowskiego do pana marszałka wysłał, żeby się wywiedział,

pan pułkownik już pojmany.

Jak cię ujrze, to cię do lochu wpędzi.

A trudno.

A Hetmana wiedzieć muszę.

Dzień dobry.

Dziękujemy.

Chodź panu, chodź panu. O Jezu, pan wachmistrz.

Antoni, Dionizy, chodźcie tu. A gdzie idzie pan pułkownik? Witamy was, mości,

witamy, witamy.

Bóg was tu zesłał. Z ojcem Acanny w pilnej sprawie rozmawiać muszę. Ojciec

niem, u krewniaka pod wolą stanął. Za kilka dni tu będzie.

A gdzie pułkownik?

Muszę z ojcem Acanny rozmawiać i to zaraz.

Co prowadzi?

Mam opiekuna.

Anioła stróża.

A który to?

Ten.

Antoni, zaprowadzisz pana wachmistrza do ojca?

A wy za mną.

Kto pierwszy daje, dwa razy daje.

Delegaci Stanów Pruskich w Lecku w zeszłej niedzieli obradowali. W tajnym

wjeździe uczetniczyło kilku rajców Torunia i Elbląga.

Miasta te na spłatę długów królewskich gotowe rewers wystawić. No, gdyby Sejm

umowy welawskiej nie uznał.

Delegaci tu zdążają, aby w czas Sejmu nasze starania swoim groszem wesprzeć.

widzisz, księże opacie dobrodzieju, już nawet i kupczykowie więcej troski o

dobro kraju wykazują, niż wielu takich, którym senatorska krew w żyłach płynie.

Czy delegaci podali już termin przyjazdu do stolicy? Na dniach tu będą.

Kaliskim traktem dla bezpieczeństwa zdążają. Wśród nich jest i syn chorążego

Odrowąża. Chorąży w waszym mości Hetmanie. W wojsku służył.

Później w Prusie osiadł. Wielki dowgirda przyjaciel. Pamiętam.

Pamiętam. Dzielny i prawy mąż duszą Rzeczypospolitej oddany.

Holsztajn w lecku do lochu go wtrącił i na śmierć skazał. Jezus Maria!

Syn ratunek u króla.

Dla ojca wyblagać pragnie. Pomóc mu trzeba.

Daj mi znać, gdy do Warszawy dotrą.

Cicho! Cicho!

Czy królestwo moje jest wielkie?

Jest największe na świecie.

Bardzo dobrze, bardzo dobrze. Czy królestwo moje jest mocne?

Jak najstarszy dom.

Bardzo dobrze, bardzo dobrze.

Cicho!

Jest wszystko, co Bóg stworzył. Bardzo dobrze, bardzo dobrze.

Więc poddani moim są szczęśliwi.

Tak, panie.

Śpiewają o mnie.

Tak, panie.

I góry, łąki i wody, lud

pracowity i twardy.

Królu w tym kraju więcej swobody, ma ruch podstępny i

hardy. Nie mogę śpiewać, bo serce pęka i

lutnia w rękę mnie pali. Nie mogę nu...

Nie mogę nucić mojej piosenki, królu, gdy lud twój się żali.

Nie mogę śpiewać, bo serce pęka i lutnia w

rękę mnie pali. Nie mogę nucić mojej

piosenki, królu, gdy lud twój się żali.

Ten na północy, gdzie mur liściasty, pająk swe sieci

rozwija.

Krzyż ma na plecach nienawiść w sercu, na ustach Jezus

Maryja. Nie mogę śpiewać, bo...

Królu mój, królu, tam lud twój ginie i

czeka twojej miłości.

W prastarej polskiej, prudzkiej krainie wróg się

podstępnie rozgościł. Nie mogę śpiewać, bo...

To komedianci, którzy w letku występowali.

Trzeba ich było wtedy do lochu wtrącić.

Pieśń z każdego lochu ucieknie.

Ekscelencjon. Nie mogę śpiewać, bo serce pęka i

lupnia w rękę mnie pali. Nie mogę nucić

mojej kasenki. Królu, to lud twój się żali.

Pójdziesz, Kalinosiu?

Do rezydenta elektora.

Zaproszenie na przyjęcie zaniesiesz.

Wolałbym na Tatary iść, niż tych pludrów zapraszać. Nie rezonuj mi tu właśnie.

Wolałbyś, wolałbyś.

Mój rozkaz jest twoją wolą. No idź już, idź.

Tym komediantom komnatę jakąś przysposowilaś? A jakże. Nigdy pałacu od

nie widzieli?

Do komnat na kołach przywykli, a tu jak dostojnych gości ich przyjmuj.

Koniec świata.

Starzysz mi się, Kalinosiu.

Marudzisz.

Nie mogę śpiewać, bo serce...

Pan Błazowski śpiewa? Wszyscy śpiewają!

Panie

Trzosowski,

spójrz na wachmistrza. Z bólu rozum mu odjęło.

Wielki to ból.

Jak to?

A tak to.

Widzę w tym głowę samego pułkownika.

Co? A to.

Zobaczysz, waść, że dawniej rychło tu chwale i zdrowiu przy tego przybędzie.

to? A tak to.

Bez miodu tego nie rozgryzę.

Nieprzyjednany wróg elektora otwiera swoje bramy.

Miał pan rację, Margrabio.

Zwyciężać można nie tylko siłą.

Wielki to zaszczyt dla nas być zaproszonymi przez jego wielmożność pana

Sobieskiego.

Czy ciało Tarłowskiego znaleziono?

Nie. Jeszcze nie. A wachmistrz?

Z pospólstwem po zajazdach pije.

I piosenek uczy.

Sam pan mówił, Margrabiu, że obie strony trzymają się w szachu.

Tylko, że w grze nie ma już Laufra, który nam zagrażał.

Nie ma mordercy siostrzeńca Hetmana.

Sobieski o tym wie.

Jesteśmy bliżsi zwycięstwa niż kiedykolwiek.

Proszę wybaczyć moją szczerość, ale gdyby księże elektor miał tylko takich

polityków jak pan, zostałby lennikiem do końca swoich dni.

Jak pan to rozumie, Margrabio?

Nie wierzę Sobieskiemu.

Tym razem to pan się myli.

Jeżeli się omylę, wówczas ja będę do pana dyspozycji,

ekscelencjo. Panowie, wypijmy.

Niech żyje Fryderyk Wilhelm, król w Prusie.

Pan marszałek nadworny powiadomił mnie, że przyjść nie może.

Pewnie Dovgirda oznaczył i sam pragnie do Kilnowazia, by tym razem nie uszedł

bezkarnie. Wasza miłość w dobrocie swego serca już raz dopuściłeś do uwolnienia

Dovgirda, który zamiast odwdzięczyć się za to, zbrodnił od płaciu.

Margrabia Ansbach i graf Erich von Holstein dobrze znają Dovgirdę. Tym

wojska moje doprowadzą was do Kulewca.

Proszę przyjąć wyrazy najgłębszego współczucia wraz z zapewnieniem, że

dopilnuję, aby winnego tej pochydnej zbrodni spotkała zasłużona kara.

Dziękuję, wasz mości.

W Bogu nadzieja, że swą sprawiedliwą ręką ukaże winnego.

Z głębokim żalem donieść muszę, że posłów elektorskich spotyka w stolicy

zniewaga. Wesołki dla gawiedzi.

Na rynku występując, zbiewają piosenki, których słowa i rymy, wierność i

przyjaźń elektora dla króla polskiego na szwank wystawiają.

A obelżywe te pieśni wachmistrz Dowgirta, a żołnierz waszej miłości

o zajadach roznosi.

Krucha byłaby to przyjaźń i nie stała wierność.

Skoro by się bała, była z weńskiej krotochwili.

Teatrum z sumieniem naszym była, pozwólcie, że moi aktorowie

rozweselą serca nasze.

Biskup Kijowski.

Ars longa vita brevis.

Idąc śladami wielkiego Anglika, który ojczyznę swą

rozsławił wierszami i dramą, pozwólcie,

czcigodni państwo, że odegramy przed wami tragedię bez słów,

ale jakże gestami wymowną.

Dzięki.