Original subtitles

Jest rok 1905.

Na dalekim wschodzie trwa wojna rosyjsko -japońska. W styczniu po masakrze

robotników w Petersburgu, zwanej Krwawą Niedzielą, wybuchła rewolucja.

Ogarnęła ona wszystkie przemysłowe ośrodki Rosji, w tym także ziemię

Kongresowego. Polski proletariat w tym czasie skupiony był wokół dwóch

organizacji. Polskiej Partii Socjalistycznej oraz Socjaldemokracji

Polskiego i Listu.

Po wybuchu rewolucji obie partie odstąpiły od sporów na tematy

niepodległościowe, a zajęły się organizowaniem masowych wystąpień

również na obszarze Zagłębia Dąbrowskiego.

W tym czasie w Wielowicach nie ma już pasterników.

Antoni od 35 lat mieszka w Sosnowcu.

Pracuje w hucie.

Los go ciężko doświadczył. Gruźlica zabrała mu najpierw żonę, potem ukochaną

córkę. Zmienił się pod ciężarem tych przeżyć nie do poznania.

Zostało mu dwóch synów.

Młodszy Roman, na którego przelał całe ojcowskie uczucie, i Mieczysław, który

odbywa służbę wojskową w oblężonej przez Japończyków twierdzy Port Arthur.

W domu oczekuje wciąż Mietka jego żona Danusia z synkiem Michasiem.

W Sosnowcu także mieszkają Anna i Kazimierz Borut.

Tutaj urodził im się najmłodszy syn.

Tadeusz, teraz już uczeń szkoły realnej.

W Katowicach, w Familoku, blisko kopalni, od 16 lat mieszka z rodziną

już 43 lata.

Tateczny żywot, jaki wiedzie u boku żony róży, dobra kuchnia i pociąg do piwa

sprawiły, że przybrał na wadze i wydostojnia.

Tutaj urodziło się pięcioro jego dzieci.

Tomasz, Jerzy i Henryk oraz Teresa i Elżbieta.

Nie wiedziałam, że śnieg pachnie.

Wroceń? Nie, jakoś tak dziwnie, ale przyjemnie.

Pokaż.

Ja bym też tak potrafiła. O, na pewno lepiej.

I ty nie pozwoliłbyś mi upaść, prawda?

Tak bym chciała mieć łyżę.

Będziesz miała.

I taką niebieską sukienkę de tolo.

Podobną mi ładnie w niebieskim.

Będziesz miała niebieską sukienkę.

Niebieskie oczy, niebieska sukienka.

Niebieskie migdały.

Trzeba tylko w to uwierzyć, naprawdę.

Nie wstąpisz?

Nie, dzisiaj nie.

No, ale niedziela przecież.

Mam jeszcze coś do załatwienia.

No to do jutra, niebieskim migdałku.

Ja nie powieliłem tekstu tej ulotki z paru powodów.

Zawiera ona akcent polemiczny wobec socjaldemokratii Królestwa Polskiego.

Ja pytam się, czy w chwili obecnej, kiedy tron carski chwieje się na skutek

przedłużającej się wojny z Japonią, kiedy rośnie niezadowolenie wśród

proletariatu, kiedy leje się krew robotników w starciach z starską

teraz musimy sprzeczać się o metody walki.

Oto jak naród polski ma dojść do samostanowienia.

Ja uważam, że obie partie, pomimo dzielących je różnic, powinny działać

w imię najszczytniejszego celu, jakim jest wyzwolenie klasy robotniczej w

pokutisku Saratu. To was, towarzyszu, nie upoważnia do samowolnego wstrzymania

druku ulotki.

Niech towarzysze osądzą, czy postąpiłem źle.

Kto chce zabrać głos?

Słusznie postąpił.

Ma rację. Mam tu nowy tekst ulotki, mogę przeczytać.

No jak, towarzysze?

Niech czyta.

Towarzysze, ludu roboczy zagłębia.

Jesteśmy świadkami powstania siły ludu roboczego, o jak i dotąd niesmianą maru

Polsce.

A siła to nie chlepa, lecz żądająca wolności słowa.

zgromadzeń, stowarzyszeń, ustaw ochronnych dla robotników.

Tego wszystkiego, o co walczy proletariat Europy.

Tej siły nic nie zdoła pogodzić zaraz.

Stowarzysza, my, robotnicy Zagłębia, bez względu na należność partyjną, nie

możemy zostać obojętni wobec panoszące się tyranii cara i jego pachołków.

Zburzenie absolutyzmu leży nie tylko w interesie klasy robotniczej, lecz z

całego społeczeństwa polskiego.

Wzywamy pretokustkich, uczciwych Polaków do walki o należne im prawa.

Bez walki nie ma zwycięstwa.

Musi się wyspać, bo idzie na nas do pracy.

Czemu dziadzi mi się do pracy?

A z twojej gramy kto nie?

Rozsądne pytanie, mały.

Najśmieszniejsze jest to, że nie popraszamy na tym, gdzie nie jemy, ani

Komukolwiek.

Wieczerze masz na piecu, weź sobie.

A w szafce jest kwiat lipowy. Zapasz i wypij.

Poleż trochę, wypocisz, może wreszcie ten kaszer.

Samo przyjdzie.

Jak tylko z mrozu wchodzę do ciepłego, zaraz kaszlę. Tak to nie.

Masz coś od miatka?

Nie martw się.

Natłuczę jak pończyków i wróci z medalami.

Słyszałeś? W Petersburgu sześć tysięcy zabitych.

Grzebać nie zdążyli. Ciała wrzucali do morza.

Z miasta do morza daleko.

Ale co taki mądry? Widziałeś? Byłeś w Petersburgu?

Nie byłem, ale wiem.

Jak ludzie zaczną wierzyć w te bzdury, to się skończy ich gniew.

Są tacy, którym zależy na tumanieniu ludzi.

Dla nich krwawa niedziela to tylko groza.

Dziesięć tysięcy zabitych, sto tysięcy. Tak, to robi wrażenie.

A prawda jest jedna.

Strzelali do robotników, bo się ich boją.

Ale ktoś tak się rozsierdził.

Nie, wydaje ci się.

No dobra, spieszę się. Dobranoc. Cześć.

Za lekko się ubierasz.

No, futra to jeszcze nie mam.

Ja też nie.

A widziałeś, jest jedna próżnica między nami.

Ojciec nie chce mieć futra.

Nie wierzę, że może je mieć, a ja wierzę.

Futra dla wszystkich.

O, łydzby dla wszystkich. To piękny program.

Jakie te łydzby?

No takie, myśli pan.

Na pewno znów będziesz czytał do późna.

Wyjmij klucz, żebym cię nie musiał budzić rano.

Dobrze.

Dobranoc. Dobranoc, wieczor.

Walcownia nie finna.

Rozpuścili ludzi do domu.

To... A ojciec nie?

Odpowiedz na pytanie.

Nie tylko wie, że ja walczę o to.

W moim mieszkaniu.

No, gdzieś to trzeba robić.

Rozumiem, ale dlaczego właśnie u mnie?

U tego jedynego, który jeszcze zarabia na życie.

Nie przypuszczałem, że ojciec tak to potraktuje.

A jak mam traktować?

Mogę nie korzystać z ojca zarobku. Bardzo mnie to cieszy.

Ale jest jeszcze twoja bratowa i mój wnuk. Czy ty naprawdę nic nie słyszałeś

rewizjach? Jeśli to znajdą u mnie, to przede wszystkim mnie zamkną.

Czy ty naprawdę taki głupi? I nie wiesz, że walcząc o coś nie należy narażać

innych? Nie, nie, nie. Taki głupi to ja nie jestem.

Ja wiem tylko, że są ludzie poza wszelkimi podejrzeniami.

Rozumiem.

Chciałeś powiedzieć, że u takiego jak ja...

Nie będzie rewizji.

Ale tego też nie będzie.

Proszę, ojca.

Dobrze, niosę to z domu.

Tylko niech ojciec nie niszczy tego.

Jak dotąd nie udało się, to nawet carskim żandarmom.

Trzeba przewieźć powielacz w inne miejsce.

Macie jakieś propozycje? Towarzyszu Roman powiedział, że tam znajdzie nowy

lokal. Towarzyszu Wojtyniak, zajmiecie się przewiezieniem powielacza.

Teraz omówimy sytuację w hucie Katarzyna i na kopalniach.

Trzeba przenieść po wiele.

Zrobione.

Tylko pamiętaj, co ci mówiłem.

To już moja w tym głowa.

Wiesz, najlepiej by było, jakbyś teraz poszedł ze mną.

Obejrzysz w tobie wszystko.

Sam się przekonasz.

Ja go nie rozumiem.

Widzisz, tak to już jest.

Że dzieci nie rozumieją swoich rodziców.

Nie, to nie o to chodzi, wujku.

Jako ojca rozumiem go doskonale. Mam dla niego wiele szacunku, naprawdę.

Ale przecież jest się nie tylko ojcem albo synem.

Także człowiekiem, który... który czegoś pragnie, dąży ku czemuś.

Marzy o czymś.

A on nie.

Twój ojciec wyświadczył nam ogromną przysługę.

Wtedy, kiedy wszyscy się od nas odwrócili.

Drogo za to zapłacił.

Musiał uciekać z Prus.

Poszedł na wygnanie, bo tu nikogo nie znał.

Nic mi o tym nie mówił.

Ciociu, jak to było?

Kiedy indziej ci opowiem.

Potem my z wujkiem musieliśmy opuścić Prusy.

Antoni już tu mieszkał.

Bardzo nam pomógł.

I dlatego nie pozwolę mówić o nim źle.

Ten stół na pewno ci się przyda.

No, a w tej skrzyni możesz to trzymać. Nikt tam nie zagląda.

W porządku.

Musisz mi klucz pożyczyć. Oddam ci jutro.

Koledzy dorobią mi nowie.

Dziękuję za wszystko.

Tylko pamiętaj, nikt się o tym nie może dowiedzieć.

To ta choroba, suchoty.

Najpierw zabrała mi żonę, potem moją Julcie,

córeczkę jedyną.

A teraz podgryza mi Romka.

O Mietku już od pół roku nic nie wiem.

Takie to życie.

Oj, Antoś.

Za co nas tak los prześladuje?

Za ojca?

Za to, co zrobił z Tadzikiem?

Nie płacz, Anuś.

Udźwignęłaś wszystko, co na ciebie spadło.

Ja też się nie załamię.

mama znajdę.

Praca to zarobek, to regularne, dobre odżywianie.

Tenusu, posłuchaj.

Daj mi spokój. Co mi tam?

Widzi ojciec? Jemu to w ogóle nic nie interesuje.

A co to takiego?

To wspaniałe. Port Artur upadł.

No i co z tego?

No to jak przecież twierda na dalekim wschodzie.

Ta?

A ja myślałem, że sanatorium.

Dla gruźlików?

To jest najlepszy dowód na to, że nie ma...

Niezwyciężonych. Sera też to czeka.

A kto go zwycięży?

No jak to kto?

My.

Proletaria.

Wy.

A ileż to macie karabinów?

Armas, okrętów.

Dlaczego macie?

Chce ojciec powiedzieć, że ojciec to nie my.

Nie odpowiedziałaś mi na moje pytanie.

Jak będzie potrzeba, to i karabiny się znajdą.

Najważniejsze to chcieć go pokonać.

Uwierzyć, że można to zrobić.

I nic innego nie przyszło ci na myśl, kiedyś się dowiedział, że twierdza

Przecież tam jest twój brat.

Jej mąż.

Tatuś Michasia.

Patrzę, ojciec, ale ja na te sprawy patrzę trochę inaczej. Oczywiście.

Kiedyś siedzi się za piecem i czyta gazetę, to wszystko wygląda inaczej. A

mam zrobić? Powiesić się?

Idź po resztę bielizny na strych.

No idź.

Maman tu idzie.

Powiem mu.

Czy naprawdę trzeba?

Muszę. Ktoś powinien to wziąć na siebie.

Niech to będę ja.

Dostawisz. Wiem, co mam robić.

Jak Ninka?

Widzisz, Romeczku, z Ninką to jest tak.

Zostaw ty ją w spokoju.

Cóż ja tam?

Ona nie jest dla ciebie.

Dlaczego? Co to znaczy?

Rozum swój masz, co tu będę dużo gadać.

Nie przychodź tu więcej.

Nie spotykaj się z nią.

Czy ona chce tego?

Możesz mi wierzyć.

Przykro mi tak z tobą rozmawiać.

Proszę pana, co tu się stało?

Domeczku.

Tak będzie dla ciebie lepiej i dla niej.

No idź.

No idź już.

Wyrzucam je, pani.

To nie ja.

Rozumiem.

Co się stało?

Kedę.

Musimy porozmawiać.

Ale... Dlaczego?

Musimy

porozmawiać spokojnie.

Wiem, że się kochacie.

Ale czy ty wiesz o nim szybko?

No tak.

Powiedzieliśmy sobie,

Że jak tylko dostanie pracę, to od razu się pobierzemy. Nie powinniście.

Dla waszego dobra. Dla twojego przede wszystkim.

O co chodzi?

Wiesz, na co umarła jego matka?

A najstarsza siostra? Julka?

I tak za niego wyjdę! I tak za niego wyjdę, choćbym miała pójść z domu!

Zostań!

Nie trzeba było.

Nie trzeba było siedzieć pod piecem, tylko odezwać się. Powiedzieć coś. Jak

ojciec, jak mężczyzna.

Nie powstrzymasz jej. Postawi na swoim.

Nigdy.

Ma twoją naturę.

To powinna wiedzieć, że wszystko robię dla jej dobra.

Ja nawet nie wiem, co mu powiedzieli.

Na pewno coś złego.

On tak zbiegał po tych schodach.

Danusiu. Danusiu, powiedz mu, proszę cię bardzo.

Powiedz mu, że u mnie się nic nie zmieniło.

Że ja chcę się z nim koniecznie jutro widzieć. Powiedz mu to, Danusiu.

Ja go tak kocham.

Ja nie mogę bez niego.

Danusiu, powiedz mu.

Słyszeliście? Warszawa strajkuje.

Kto tam Warszawa?

Tu, żeby coś tam.

Dojdzie i tu.

Najpierw był Petersburg.

Potem Warszawa, teraz będzie Zagłębie.

Panie majster, co z pracą dla syna?

Panie majster, obiecał wal. A ty co, pilnujesz mnie?

Nie, ja tylko... Bardzo proszę, ja zrobię wszystko, co pan każe.

Na razie do jawolnego miejsca nie widzę, ale pamiętam o tym. Jak tylko będzie

możliwość, załatwię.

To nie tak, proszę panów.

Ci, którym marzy się wolna Polska, nie są aż tak niebezpieczni.

O wiele gorsi są ci, pożal się Boże, rewolucjoniści.

Polak, Niemiec, Francuz, Belg, Rosjanin, każdy z osobna albo wszyscy razem, mogą

być wrogami lub sojusznikami. To zależy, gdzie się znajdują, na dole czy na

górze.

Jeszcze Polska nie zginęła.

To nie jest aż tak groźne.

Proletariusze wszystkich krajów, łączcie się. To należy tępić.

Wszelkimi siłami.

Tych ostatnich jest coraz więcej.

A dlaczego?

Duch Święty ich oświeca?

Agitatorzy nie próżnują, proszę panów.

Agitacja i propaganda to nowoczesna broń w walce politycznej.

Najlepszą agitacją jest pieniądz.

Z tym mamy czas, panie Strzępa.

Na razie trzeba sięgnąć po inne argumenty.

Nasze zagłębie graniczy z Górnym Śląskiem, o wiele większym i bogatszym

ośrodkiem przemysłowym.

Tam też żyją robotnicy.

Dogadują się z pracodawcami i dobrze na tym wychodzą.

Dobrze by było posłać tam kogoś.

Niech by potem na wiecu.

Powiedział. Będą podejrzewać, że podstawiony.

A nie mamy... Nie mamy tu kogoś, kto jest stamtąd.

Kogoś takiego, kto ma tam rodzinę, krewnych.

U mnie jest taki.

Pasternik!

Pasternik, dyrektor Retner cię wzywa.

Guten Tag, Herr Pasternik.

Dzień dobry, panie dyrektorze.

Cóż to, zapomniał pan języka niemieckiego? Nie wierzę.

Tu nie był mi potrzebny.

Może cywiaro?

Dziękuję, nie pal.

Pan wie, że ja też jestem z pochodzenia Niemcem. Jesteśmy więc rodakami.

Tylko, że ja...

Nigdy Niemcem nie byłem, panie dyrektorze.

Czasem mnie tak to nazywają.

A widzi pan, ludzie wiedzą, co mówią.

Nie wystarcza, że jest pan solidnym hutnikiem, starszym walcownikiem, że

pan ludzi krótko, po prusku.

Tak trzeba.

Dobra szkoła.

Otóż mam dla pana propozycję korytną.

Pojedzie pan na Śląsk. To niemożliwe.

A więc tu cię mamy.

Zaskrobał pan coś?

Boi się pan?

Czego? Prawa?

Studiowałem prawo w Niemczech.

Możesz mi wierzyć, człowieku, ze strony prawa nic ci już nie grozi.

Wszystkie przewinienia po dziesięciu latach ulegają przedawnieniu.

Panie dyrektorze, ja ze swoimi stronami rodzinnymi

pożegnałem się raz na zawsze.

A jeżeli pana poproszę?

Pracuję tyle lat w hucie, nigdy nie dałem powodów. To jest przeszłość. Mnie

interesuje to, co teraz.

Jedzie pan czy nie?

Właściwie po nic.

Nie rozumiem.

Powiedzie pan, żeby ludzie wiedzieli. To ma się roznieść po walcowni.

Jak pan wróci, to opowie pan ludziom to, co pan tam widział.

Wysoka technika, łatwiejsza praca, dobre zarobki.

Robotnicy na tym korzystają i przemysł się rozwija.

Tam jest spokój.

Ludzie pracują, zarabiają, żyją coraz lepiej.

Dogadują się z pracodawstwami.

Nie politykują.

O, coś takiego pan powie.

Mam prośbę do pana dyrektora.

Krótko.

Mam syna.

Dobry, zdolny.

Jest bez pracy.

No proszę.

Zaraz poznać rodaka.

Nic za darmo.

To mi się podoba.

Załatwione. Chyba przyjmę.

No oczywiście pod warunkiem, że pan się wywiąże z zadania.

Niech ojciec zobaczy.

Naszemu łeb carski i wydrze.

Nie wydrze, tylko chydrze.

Znowu idzie ckwi.

Na piecu masz obiad.

Co tam obiad? Co radia biorą?

Myślisz, że jak cara nie będzie, to już będzie raj na ziemi.

Myśmy tam u nas też mieli swojego cara.

Bismarck mu było.

Wykończyli go swoim.

A i tak nic się nie poprawiło.

Kiedy ojciec mówi u nas, zawsze ma na myśli Prusy.

Nie Prusy.

Moje strony rodzinne.

A dlaczego ojciec tam nie pojechał?

Dla waszego dobra.

Mamusia mówiła, że ojciec bał się czegoś.

Tylko tyle ci powiedziała?

No, że ojciec musiał uciekać.

Gdybym tam pojechał, zamknęliby mnie.

Nie bałem się więzienia.

Kto wie, czy nie byłoby ono znośniejszy od tego wszystkiego.

Matka by na pewno wcześniej umarła.

Julcia też.

A ja?

Co ty?

No.

Kiedy ją umrę?

Przestań.

A jeszcze krwią nie pluję, ale... Jestem podobny do mamy Julci. Wszyscy tak

mówią.

Miedek i Michaś idą po ojcu.

Ich się słuchoty nie chwycą.

To dobrze.

Nie mów tak.

Ludzie z tym żyją.

Wychodzą z tego.

Jak dostaniesz pracę, zaczniesz regularne odżywianie.

A to najlepsze lekarstwo.

Nie musi ojciec mnie pocierać.

I tak wiem, że moje życie będzie krótkie.

Dlatego nie chcę go zmarnować.

Nie zmarnujesz, synu.

Kontrola graniczna. Proszę paszport.

Dzień dobry, Stanisław. Dzień dobry.

Antek, doszło do piorunów.

Skąd się tu wziąłeś?

Nie bałeś się?

No, powiedzieli, że nic mi już nie grozi, że tamto uległo przedawnieniu, a

przyjechałem.

Chciałbym pojechać do Wielowik.

Pojedziesz ze mną?

Ale dopiero w niedzielę, a teraz nie mogę.

Robota. W niedzielę to ja już muszę być w domu.

Więc pojadę sam.

Pomóc ci?

Cóż, pójdź.

Węgiel może poczekać.

Rozarka się ucieszy.

Mord, rozgrzyj się.

Na pewno żeś zmord w tej podróży.

Zaraz zrobię wam coś do jedzenia.

Szuka pan kogoś?

Tak, pana Jerzego Porwola.

Majstra nie ma.

Pan w sprawie kuźni?

Można by tak powiedzieć.

To jest dobra kuźnia.

Gdybym miał pieniądze, sam bym kupił.

Dlaczego sprzedaje?

To mnie nie obchodzi.

można obejrzeć?

można, to nic nie kosztuje

Powadło jeszcze stare.

Pan zna tę kuźnię?

Nie. Ale widać, że stare.

Kiedy majster wróci? Jest w karszmie.

Pewnie pijany.

Dziś pan nic nie załatwi. Trzeba przyjść jutro.

Ja się wcale nie dziwię, że chcę sprzedać.

Mojego starszego syna przejechało na kolei.

Czura ogłupła.

Złąk się chce uciekać.

Ta kuźnia jest przeklęto.

Na nie jest srogie nieszczęście.

Ten wieprz zniszczył starego kowola, na którego tu go dali.

Polski król, a jego córka posłał z torbami.

I wszystko się rozleciało.

Poszło w cudze ręce.

Osiemści?

Ach,

pasterniki.

Znaliście ich?

że się tak nazywali.

Na waszym miejscu nie kupowałbych tej kuźni.

To przekleństwo z niej nigdy nie zejdzie.

Dawno tak piję.

Co to znaczy oddał?

To dziecko, jak każdy.

Woda, mleko, herbatę, kawę.

Ja wiem, co mu smakuje.

Pan jest człowiekiem interesu. Wie pan, że interes to ryzyko.

A ja nie chciałbym za bardzo ryzykować.

Jak to chce?

Dlaczego chce?

Sprzedać kuźnię.

Ale ja wiem.

Bo ja chcę widzieć dwa razy,

a nie jeden raz.

To mi się podoba.

Kto to był?

Gość.

Ja w tej karczmie za dużo pieniędzy zostawiłem, żeby mi tak odpowiadać.

Dlaczego pan mnie pyta?

Jeśli swój, to go znam.

A ten jest obcy. Nie będę go legitymował.

Co to ja, policja?

Ja go już gdzieś widziałem.

Może tak, a może nie.

Może jeszcze jednego korna?

Na długo pojechał?

Nie wiem.

35 lat temu.

Mówią, że człowieka ciągnie do gniazda.

Jego chyba nie ciągnie.

Tak myślisz? A mój ojciec mówi, że to dobry człowiek. Ma rację.

Jakby co to na co, bo je weźmie na utrzymanie i będzie harował do upadłego.

to co to mało?

Wiesz, to jest krępująca dobroć.

A ja muszę być wolny.

Nie mogę żyć z jej umorzeniem.

Ninusiu, ja cię naprawdę strasznie kocham.

Tak bardzo, że nie jesteś w stanie sobie tego wyobrazić.

Jesteś moją jedyną dziewczyną.

Szkoda tylko, że... Że co?

że to wszystko jest takie krótkie.

Ale nie mów tak.

Ta noc będzie bardzo długa.

Ludzie!

Ludzie, pomóżcie!

Zlitujcie się!

Słyszycie? Po polsku się przypomnił.

Co on jej nie kupił, to zwolił.

Warstwie był jeden, kto chciał kupić.

Myśmy odszkodowani i ludzie.

Żaden tu płacąc po nim nie będzie.

Ludzie, ogień to jest ogień, nie polityka.

Trzeba pomóc.

Niepotrzebnie tu w ogóle przyjeżdżałem.

Po tylu latach nie powinno się wracać na stare miejsca.

Wielowice już nie są te same.

A ty byś chciał, żeby świat stał w miejscu.

Nie, ale... Chciałbym być przy tym, jak się to zmieni.

Uskarżam się przed tobą.

Widzisz, moje życie było niepotrzebne.

Przyniosło tylko upokorzenia mnie i moim bliskim.

Żyję jeszcze tylko dla nich.

Dla Romka.

Dla niego tu przyjechałem.

Jak tu? Dla niego?

Dyrektor obiecał mi dla ciebie pracę.

To ojciec wchodzi już w układy z dyrektorem?

A kto ci da pracę?

Robotnik.

Przyjdzie czas, kiedy robotnicy będą o tym decydować. Ja dalej nie.

Tylko dyrektor albo kierownik mogą ci dać robotę.

Towarzysze!

Wojsko wsadziło wszystkie...

Towarzysze, powoli! Wśród nas są prowokatorzy i podwitają do

awantur! We Francji, w Belgii, w Niemczech!

Robotnicy też walczą o swoje prawa, ale to jest walka na argumenty, a

nie na salwy karabinowe.

Niech Pasternik powie. Był na Górnym Śląsku. Jest stamtąd.

Posłuchajmy.

Ludzie,

znacie mnie przecież.

Wiecie, jaki jestem w robocie i w ogóle byłem tam

parę dni temu.

Rodzina, wiecie, jak to jest.

Tam też nie ma Polski, tak samo jak tutaj.

Ale tam jest porządek.

Robotnicy mają swoje związki, które dbają o nich.

No i dogadują się z dyrektorami. Tak to jest.

Głowiec! Tu jest ulotka!

Rozdawano ją na wieczór w Katowicach.

Robotnicy górnośląscy wyrażają głęboką część dla polskiego i rosyjskiego

proletariatu. Proszę!

Możecie sami sprawdzić.

Ludzie, byłem tam, widziałem.

Panie dyrektorze, zrobiłem, co pan kazał.

Kiedy syn może się zgłosić?

Człowieku, też ty na głowę upadł?

Rozsierdziłeś ich. Wygwizdali cię. Dolałeś oliwy do ognia.

Powiedziałem to, co pan kazał.

Tylko patrzeć, jak zastrajkują.

Zachęciłeś ich.

Tak, dałem, ale teraz je odbieram. Ale powiedział pan, że... Wynoś się!

Jak ja teraz spojrzę ludziom w oczy?

Zwyczajnie, synu.

Jak człowiek, który ma czyste sumienie.

Wstydź mi za ojca.

Wstydzić się tylko trzeba krzywdy wyrządzone innym. Ty nie skrzywdziłeś

ja też nie.

Ludzie walczą o słuszną sprawę, ojciec.

Ja nie rozumiem.

Ostrzegłem ich tylko przed awanturą.

Strajk nazywa ojciec awanturą.

Ludzie gardą ojcem.

Robią to już od trzydziestu paru lat.

Może się nie mylą.

Słuchaj, przyszedłem tu jak równy do równych, a oni widzieli we mnie tylko

Prusaka.

Nie robotnika, a Prusaka właśnie.

Przywykłem do tego, że jestem inny.

Nie miał ojciec prawa występować przeciwko wszystkim.

Przeciwko mnie.

Przeciwko tobie.

Staniczku.

Braciszku.

Stanik z Tomkiem przyjechali.

Dzień dobry.

Witajcie. Dzień dobry.

Dzień dobry.

Cześć.

Mama wam posłali trochę naszego śląskiego kołacza i powiedzieli, żeby

smakowało. Toż to cała blacha.

Podziękuj mamusi bardzo serdecznie.

A dlaczego Róża z wami nie przyjechała?

Ktoś musi królików pilnować.

Tadziu, skocz do wujka Antosia i poproś, żeby przyszedł.

I Romek też niech przyjdzie.

Ten świat wcale nie musi być taki, jaki jest.

Taki ponury i spaskudzony.

Gadanie.

Zostawmy młodych.

To, co nam się wydaje niezrozumiałe,

Oni wyjaśnią.

Niech urządzą ten świat po twojemu.

Ale oni wcale nie chcą go urządzać.

Oni chcą go zburzyć.

Jeżeli będzie lepszy.

Lepszy?

Od czego?

Ile wam było w Bielowicach?

Uciekaj.

Jak już o Bielowicach, o domy, to mu muszę powiedzieć.

Że kuźnia się spoliła.

Joseito.

Żałujesz?

Zostawilibyście wreszcie te wasze wielowice.

Nikt z was już tam nie mieszka, to przeszło.

Trzeba myśleć o tym, co teraz. Co robić, by ludziom było lepiej.

Jak robota idzie dobrze, to ludzie zarobią.

A jak zarobią?

Do zachwalu.

Co im trzeba więcej?

Tak, tak. Ty i tak mówisz, jakby był co najmniej właścicielem kopalni.

A skąd wiesz, że nie jest?

Niech się ojciec ze mnie nie nawija.

Ja wiem, że po drugiej stronie robotnicy też się organizują, żeby walczyć o

lepsze jutro.

To są śmierdzie robótki.

Robić im się nie chce.

Nikt ino by wie co wali.

Ludzie muszą być uświadomieni.

A ja wiem, o co wam chodzi.

Wystarczy, żeby najjaśniejsi panowie cesarze umówili się między sobą i

takie sobie tajemnicze wko polskie.

Własną flagą, wodłem, pieniądzem.

A fabryki, huty i kopalnie niech dalej zostaną w rękach bogaczy.

Jeżeli zapomnimy, żeśmy Polakami...

staniemy się dla samych siebie wrogami.

Najpierw trzeba być wolnym Polakiem, a dopiero potem można walczyć o

sprawiedliwość.

Tak jest.

Jest fałszywy pogląd.

Prawdziwą wolność może przynieść tylko rewolucja.

Trochę ciszej, dobrze?

Tu nie biec.

Pójdę już.

Zostań. Ciocia przyszykuje kolację.

Nie musisz się za Roski obrażać.

Wcale się nie obrażam.

Przykro mi tylko, że moi najbliżsi są tak... tak bardzo innego zdania.

Ale się rozjargo.

Ten chłopak się żywcem spala.

Czegoś taki najeżony.

Powiedz, Nino, czy ja chcę źle?

No słuchaj, ja ci powiem. Na pewno wiem jedno. Dla mnie chcesz jak najlepiej.

Oni w ogóle nie widzą, co się dookoła nic dzieje.

Ta potulność oślepiła ich zupełnie.

No ale kogo?

Przyrytki. Ojca też.

Stąd we mnie, no.

Nie, no Romeczku. Twój ojciec zaraz wróci.

Nie, możesz być spokojny.

Teraz zasiadają do kolacji, potem odprowadzą stryja na dworzec. Taka

Mamy ze trzy godziny dla siebie.

No chodź.

Niech nie dziękujemy za gościnan.

Musimy już iść.

Pociąg mnie czeka.

Odprowadzę was na wkazie. Ja też.

Tatusiu!

Pójdę ja.

Ty masz się uczyć. Zmarnowałeś dzisiaj dużo czasu.

To też kawałek.

No dobrze, ale tylko kawałek. Dziękuję.

Proszę.

Kazimierz Borucki w domu.

A panowie w jakiej sprawie?

Urzędowo. W niedzielę wieczór?

Policja.

Gdzie jest Kazimierz Borucki?

Nie wiem.

Kto tu był?

Bracia. Pani ma jednego.

To nie można mieć już więcej braci.

Był u mnie brat z Zabrnicy.

Ale może ja coś mogę załatwić?

Nie mam.

Pewnie syn schował do kieszeni, kiedy brał węgiel z piwnicy.

Jak to chłopcy?

Pani, damy sobie radę. Przeprowadźcie rewizję.

Panowie, tak nie może.

Wyłamać drzwi!

Tak bardzo bym chciał, żebyś była szczęśliwa.

Jestem szczęśliwa.

Ale nie tak inaczej.

Żebyśmy byli naprawdę razem.

Zawsze.

I żebyśmy już nigdy nie musieli się ukradkiem kochać.

Kto tam? Tadek!

Co się stało? Otwórz!

Znaleźli.

Policja.

Skąd wiesz?

Nie daj się złapać, Roman. Uciekaj.

Zaraz, zaraz, spokojnie.

Wujek Kazik?

Ojciec jest na stacji. Odprowadza wujka Stanika.

Leć szybko na dworzec. Może jest... Zacznij, Margo.

W żadnym wypadku nie może wrócić do domu.

Grotimu Sibir, rozumiesz? Rozumiem.

Najlepiej niech idzie do Danusi, tam bezpiecznie.

Ja zawiadomię, towarzysze obstawią was w domu i zatrzymają go, gdybyś się z nim

rozminął.

No, leć!

Powiedz, że we mnie jest coś niczącego. Nie, no o czym ty mówisz?

Wszystko, czego się dotknę, przemienia się w nieszczęście.

Chodźmy, mamy mało czasu.

Źle zrobiłeś, ale to nie pora na wymówki.

To moja wina.

Nie chciałam, żeby to robił u mnie.

Przegnałem go.

Poproszę, Romek dobrze radził.

Pójdę teraz do Danusia, potem zobaczymy.

Ty wracaj do domu.

Musisz być bardzo ostrożny.

Musisz dbać o matkę.

Taki nasz masz.

To Barysze!

Kałoga Huty przystąpiła do strajku poprzeknego!

Komitet strajkowy ogłasza, że praca w Hucie zostaje przerwana! Aby nie

dopuścić do szkód!

Dzień dobry.

Można wujka prefit.

Hop.

Wsiadaj.

Nie ma innego wyjścia. Musi wujek uciekać do Galicji.

Wasze mieszkanie jest ciągle pod obserwacją ochrany.

Cześć, Anna i tadyk też.

Teraz jest dobry czas. Wybuchł strajk powszechny. Policja i wujek mają to

ręce roboty.

Niech wujek posłucha.

Dzisiaj w nocy.

Nasz człowiek przeprowadzi wujka przez granicę austriacką. No a tam towarzysze

pomogą urządzić się i znaleźć pracę.

Dziękuję, tam dam sobie radę.

Jeszcze chwilę.

Chciałem napisać chyba wujkowi pieniądze.

A ja już teraz przepraszam.

tego, że piece pracują.

Codziennie ponosimy olbrzymie straty.

Inne wydziały też powinny pracować, szczególnie walcownia.

Nie przeprowadzimy tego w komitecie strajkowym. Do diabła z nim!

Znam tych nierobów.

Kozaków na nich napuszczę. Nachajkami rozpędzą to tałatajstwo.

Ojska w mieście nie zabraknie.

No dobrze.

Powiedzmy, że nie będziemy liczyć się z komitetem strajkowym.

Ale trzeba znaleźć chętnych. A u nich wszyscy są solidarni.

Pieniądz złamie każdą solidarność. Trzeba ich kupić.

Kogo my tam walcowni mamy ze starych walcowników?

Czerwina i Pasternika.

Proszę mi to przysłać Pasternika.

Nie, panie dyrektorze.

Dlaczego?

Jest strajk.

Pan się z nimi solidaryzuje?

Z tą hołotą?

Za to, że nazywali pana pruskim pachołkiem?

Przywykłem.

Pracy dla syna też pan już nie szuka?

U pana?

Nie.

Wolnenie z pracy w czasie strajku?

Niech pan to przeczyta.

No, lepszej pracy nigdzie nie dostanie.

Pod jutra może zaczynać.

To jest zobowiązanie na piśmie. Trzyma pan je w ręce.

Z tego już się nie mogę wycofać.

Skąd wezmę ludzi?

To już pańska sprawa. Trzeba ich kupić.

Może pan dawać podwójną stawkę.

Pan wna tych ludzi.

Pan wie, kto na to pójdzie.

To będzie trudne i niebezpieczne.

Płacę i daję obstawę.

Hutę zajmie wojsko.

A Remka tu nie było?

Na mieście go widzieli, na wiecu. A Michaś?

Pobiegał na brozie, śpi teraz w pokoju.

Gdyby Romek przyszedł, powiedz, że załatwiłem mu pracę w hucie.

To bardzo dobra praca.

Och, nareszcie.

Ale tak jakoś tu teraz niespokojnie.

Co to będzie? Nic nie będzie, dziewczyno. Wojsko zrobi z tym porządek.

Michasiem zostań u nas na razie, dopóki że to wszystko...

Nie wyjaśni. Zmieścimy się jakoś wszyscy.

W gromadzie zawsze bezpieczniej.

Dzień dobry, Anuś.

Dzień dobry.

Mojego Romka szukam. Nie było go tutaj?

Nie. A co znowu?

Nie, nie, nic.

A co z Kazikiem?

Jest w Szczakowej.

To po austriackiej stronie przez kolejarza dał znać.

O ciepłe rzeczy prosił.

Tak mi go żal.

Ciągle musi uciekać. Najpierw z Tadeuszem, potem ze mną.

Teraz znowu.

To przeze mnie.

Nie przez ciebie, bracie.

Ani przez Romka.

To już jest taki los.

Pójdziemy za Kazimierzem.

On tu już nie ma powrotu.

Proszę.

Dobry wieczór. Dobry wieczór.

Romka szukam. A Romka? On teraz wciąż wiecuje.

Jest dla niego praca.

A jaka praca?

Lekka. Taka w sam raz dla niego.

Bo czy tak jemu praca? Mamo, proszę cię.

Teraz dostał pracę, kiedy inni ją porzucają?

Niech pan siada. Panie Antoni, pogadamy.

Nie, dziękuję.

Muszę go znaleźć.

Dobrze.

Masterik!

Gratuluję! A gdzie syn?

Ja zastałem go w domu. Ale zostawiłem mu wiadomość.

Towarzysze!

Jest tylko jeden standard, pod którego przewodem robotnicza brać może kroczyć

zwycięstwu. Jest to standard, na którym wypisane jest hasło walki o wyzwolenie

proletariatu.

Towarzysze, mam złą wiadomość. W hucie Katarzyna pracują łamistrajci.

Brańcy! Brak z pachołkami Sara!

Radim na łódzkie!

Towarzysze! Nie możemy pozwolić takiej chwili na rozbicie jedności klasy

robotniczej!

Idziemy na Katarzynę! Na Katarzynę! Na Katarzynę!

Towarzysze! Musimy zachować porządek!

Pójdziemy pochodem! Na Katarzynę!

Zajdź!

Zajdź!

Zajdź!

Załatwiłem ci pracę.