Original subtitles

Jest sierpień 1939 roku.

Ostatnie dni pokoju.

Granica polsko -niemiecka już płonie, zwłaszcza ta, która przecina Górny

Bojówki Frejkorpsu dopuszczają się ataków sabotażu, przekraczają linię

graniczną, ostrzeliwują zabudowania po polskiej stronie, terroryzują ludność

polską.

Władze polskie starają się szczelnie obsadzić granice, żeby uniemożliwić

ucieczkę członków niemieckiej organizacji na teren Rzeszy, a także

przerzutom dywersantów z Niemiec do Polski.

Tuż za terenem przygranicznym życie toczy się na pozór normalnie.

Kopalnie i huty pracują jak zwykle.

Komunikacja i handel funkcjonują bez przeszkód.

Jednak groźba wojny staje się coraz wyraźniejsza.

Dostrzegają to przede wszystkim dawni powstańcy, wypróbowani

bojownicy o wolność tej ziemi.

Wraz z nimi przygotowuje się do obrony młodzież harcerska.

Stanik i Róża z niepokojem śledzą bieżące wydarzenia.

Tomasz został komendantem osiedlowej samoobrony.

Robert stroni od polityki.

Henryk jest nadal prawą ręką wojewody, a Jerzy prawą ręką Belszego.

Bolek pogodził się z Krysią.

Zygmunt zakochał się po uszy w wisi.

Zbyszek uczestniczy w zajęciach przygotowujących harcerzy do obrony.

Gustek nadal balansuje na krawędzi prawa i bezprawia.

Rysiek nadal pracuje w hucie.

Willi nadal przebywa w więzieniu śledczym.

Werner jest we Wrocławiu. Tym razem nie przyjechał na wakacje do domu.

Zosia i Jadzia są w domu. W związku z napiętą sytuacją nie wyjechały na

Paulina i Teresa, Wanda

i Irma nie pracują. Zajmują się domem.

A wy?

Idziemy. Kurwanty nie żyje, trzeba piskać. Ale nie wszystkie.

No z trzech starczy.

Reszta zostaje na pracy.

Daj tu

mój sygnał.

Kupiłeś? Mamy pogotowie przednizotnicze.

Pan to widział?

Co to ma znaczyć?

Szichta dawno się skończyła.

Równo 20 lat temu wybuchło pierwsze powstanie.

Z maszynownią.

Co to było?

Dziękuję.

Dzisiaj rano o czwartej zmarł w Warszawie Wojciech Korfanty.

Pan się uśmiecha.

Nie mam powodu płakać po nim.

Tak,

zrozumiałem.

Jerzy. Czy ten kapelusz też pani zabiera? Tak, zanieś go do holu.

Tak, zaraz idę.

Przykro mi, że nie mogę cię odwieźć na dworzec.

Za kilka godzin będziesz we Wrocławiu.

Pozdrów Wernera.

Jerzy, zrób wszystko, żeby wypuścili Willego.

Postaram się.

Tam będziesz bezpieczna.

Nie, przecież nie chodzi mi o siebie.

Boję się o ciebie, o Willego, o wszystko, co tu zostawiłam.

To, co się dzieje, nie wróży nic dobrego.

Bądź ostrożny.

Będę i byłem.

Dla ciebie, dla dzieci.

I chcę was jak najszybciej zobaczyć.

Koledzy, kiedy wybuchło trzecie powstanie, Polacy na to zaskoczyli.

Rozbroili naszych.

Teraz my ich zaskoczymy.

Natychmiast po wkroczeniu Wehrmachtu wszyscy z tej listy zostaną aresztowani.

Musimy pomóc, żeby aresztowanie nastąpiło szybko i sprawnie.

Nie muszę chyba dodawać, że ta lista to materiał ściśle tajny.

Mam ważną wiadomość.

Słuchamy. Pogrzeb Korfantego odbędzie się w Katowicach na cmentarzu przy ulicy

Francuskiej.

Rzeczywiście, to bardzo ważna wiadomość.

Koledzy, to będzie na pewno wielka manifestacja.

Zajdzie się dużo ludzi.

To jest szansa. Taki tłum.

Domyślacie się, o co mi chodzi.

Aż się prosi, żeby w tym tłumie coś pękło. To jest myśl. Zaraz, zaraz.

Zanim coś w kondukcie huknie, możecie się wszyscy znaleźć za klatkami.

Pogrzeb w Katowicach spowoduje zaostrzenie środków ostrożności, a więc

prewencyjnych aresztowań.

Mądrze mówisz, Bjork. O tym trzeba pamiętać.

Musimy być czujni.

Ale tej szansy nie możemy zmarnować.

I to będzie zgodne z dyrektywami centrali.

W ostatniej chwili mają przemówić bomby zegarowe.

A kto to ma zrobić?

U nas od tych spraw był Kulewik.

Przecież jest po drugiej stronie.

Wielkie rzeczy kilkanaście kilometrów stąd. Ściągniemy go tutaj.

Granica staje się coraz szczelniejsza.

Nie szkodzi. Ten swój przemytnik da sobie radę.

Zapłacimy, ile zażąda. W końcu i tak mu to odbierzemy.

A Kulewika musimy ściągnąć.

Przypominam, że była propozycja podłożenia bomby na dworcu w Katowicach.

Mogłoby tam zginąć wielu naszych.

Zrezygnowano z tego. Nie wiem, czy teraz nie należy wziąć tego pod uwagę.

Nie. W tym pogrzebie wezmą udział sami Polacy.

Nikt z naszych nie zginie.

Taka okazja się nie powtórzy.

Czy trasa konduktu jest już znana?

Nie mam wiadomości.

Musimy wybrać kilka wariantów trasy i ustalić miejsce podłożenia bomby.

To jesteś w Polsce.

Dalej radz sobie sam. Moja rola skończona.

A co z Kluczakiem?

Twoja sprawa. I tych, co ci płacą.

Żegnaj.

W dupę se go wsadź.

Pani Weidenbott? Tak.

Jestem Wiktor Hornig. Proszę.

Co ty tu widzisz?

Nudzę się.

Wynoś się.

Bolciu, tylko Zazorta może mnie stąd wyrzucić.

Porozmawiamy? Nie mam nauczyń.

Gościnny nie jesteś.

Jestem bądź co bądź twoim ciarecznym bratem. Nie poprosisz do środka? Nie

Niestety mamy.

Dziadków.

Pasterników. Nie wycieraj sobie nimi gęby, nie jesteś ich godzien. Nie popisz

się, głupi to nie o to chodzi.

Słuchaj, właśnie.

Widział cię kto na schodach?

Zalecę ci na tym?

To ci zaraz zostawię taki numer, że wszyscy usłyszą. Chcesz?

Sprzedałeś się.

Co to, ja jeden?

Wujek Henryk, wujek Jerzy, wujek Toma. Wara cię od mojego ojca.

Z tych wszystkich braciszków to mój ojciec jest najolskiejszy, chociaż

mnie z domu na pysk.

Co tak stoisz, Bolciu? No oddawaj jakąś blachę, a... Uuu...

Zawodowy artyst.

Przepraszam.

Powiedz mi, czy widziałem cię tutaj, jak tu wchodziłeś.

Dlaczego ty się boisz?

Rodziny, sąsiadów, czy co? Że narzucą ci kontakty wewnątrz? Taki wstyd, tak?

Nie, naprawdę, nie trzeba się bać. Są ważniejsze sprawy. Siadaj.

Siadaj. Zjawił się tu pewien gość z tamtej strony granicy. Oczywiście, przy

twojej pomocy.

Nieważne.

Ważne, że tu jest.

Nie wiem po co jest, ale wiem gdzie jest.

Brynów, Mostowa, pięć.

W takim niepozornym domku u niemieckiej wdowy. Na pewno nie szykuje niczego

dobrego zainteresu się tym.

Dlaczego ty przychodzisz w tym domie? Idź na policję.

Jakby ci powiedzieć, widzisz...

Oni mnie tam chyba za bardzo nie lubią. Wiesz?

Przepraszam cię, ale ja oczekuję gościa. Idź już.

Idź, to już lepiej niż wyność się.

Nie lubię, jak mnie wyrzucają.

Dziękuje.

Mostowa pień.

Jaki kulewik.

Widzisz tę studzienkę?

To stanie się tutaj.

Studzience, obawiam się, że szkody będą niewielkie.

A ty byś chciał cały kondukt załatwić jedną bombą. Tu nie chodzi o szkody.

Chodzi o to, żeby ta bomba wybuchła.

Strach na nich padnie.

Nikt nie wchodził, nie wychodził. Spokojnie. W okolicy też nic nie

Godzinę temu zgasło światło. Piecz czeka bez przerwy. Czuję obcego.

Zaczynamy. Każdy na swoje miejsce.

Stój pod selam!

Cześć, Rysiu. Hej, poczekaj.

Zapalenia płuc dostanie. Późniony jestem. Czekaj. Na randkę?

Dąży. Na drugą zmianę? Nie, idę hutę pilnować. Szef. A bo ja wiem. Wczoraj

suwnicę uszkodził. No to szef w walcowni powiedział, że teraz będziemy pilnować.

Dziadek mówi, że będzie wojna.

Aha. Wierzysz?

Wszyscy starzy tak mówią.

No.

Cześć.

Cześć.

Przepraszam, siostro.

Gdzie jest gabinet dyrektora Kulickiego?

Tutaj, proszę.

Dziękuję bardzo.

Panie doktorze... Panie doktorze, przed chwilą do tego szpitala przewieziono

pewnego Niemca.

Gorzej... Młody człowieku, w szpitalu są tylko pacjenci. Narodowości nas nie

interesują.

Panie doktorze, przewieźli pacjenta.

Tylko Kulewik.

Nie, nazywa się Wiktor Hornig.

Wybaczy pan, ale musimy się zająć tym pacjentem.

A czy mógłbym pójść razem z panem?

Nie.

Ten twój kawaler trochę nerwany.

Musisz go utemperować.

Co za przypadek?

Znaleziono go nieprzytomnego na załańskiej hałdzie. Leżał cały we krwi.

postrzelony.

Chodźmy.

Ktoś taki rozgorączkowany.

Chodź, powiem ci.

Później po pracy.

Zygmunt, przyjdziesz jutro, sama cię do niego zaprowadzę i przekonasz się, czy

to rzeczywiście on. Jutro to jestem w pracy, na rannych zmianach.

A no, że się pomyliłeś.

Tam przecież mówiłeś, że Kulewik uciekł. Skąd by się to wzięło? Ale rozumiesz,

widziałem go po prostu.

No, przed szpitalem go widziałem na nosach.

Dwa razy ucięli wczoraj już.

Wróciliśmy wczoraj późno trochę.

Byliśmy po chuj.

Dostanę wezwanie do wojska.

W partek muszę zostawić w batalionie oświęcimskim.

Mobilizacja? Chyba taka cicha.

A ty sprzęt do mnie.

Kulewika widziałem.

Kiedy? Wczoraj.

Poczekaj tu na mnie. Dobra.

Dzień dobry.

Panie doktorze, to jest mój brat.

Kulewika zna lepiej ode mnie.

To nie ma znaczenia.

Właśnie rozmawiałem z panami.

Ten pacjent uciekł.

Znowu panowie. Chwileczkę.

Zgłosi się pan do nas w celu złożenia zeznań.

Ja? Tak.

Tutaj trzeba wiele wyjaśnić.

Od kogo dowiedział się pan, że tam mieszka ktoś, kto nas może interesować?

A czy to nie była prawdziwa informacja?

Nie odpowiedział pan na moje pytanie.

I nie odpowiem.

Niech się pan zastanowi.

To jest zbyt poważna sprawa.

Wpadliśmy na trop niebezpiecznego dywersanta.

Wy wpadliście, tak?

No, dzięki panu.

Ale tym samym został pan w to wmieszany.

Niech się pan nie denerwuje.

Może pański informator wie coś więcej o tej sprawie? Albo o innych?

To znaczy, że pan go dna.

Na Moskowej znaleziono bombę zegarową.

Ta już nie wybuchnie, ale może inne czekają gdzieś tu na swoją godzinę?

Niech pan o tym pomyśli.

Ktoś sypie.

Wpadka z kulewikiem to nie przypadek.

W końcu dobrze się skończyło.

Dobrze. A bomba to co?

Teraz mają w ręku namacalny dowód.

Bez przesady.

Znaleźli bombę i aresztowali właścicielkę domu, starą wdowę. Oni się

czy ja to robota, ale udowodnić tego nie mogą.

Ale jedno jest pewne, że ktoś sypie.

Kto?

A ten twój przemytniczek, to co?

Jego interesują tylko pieniądze.

Czemu go bronisz?

Zastanów się. Chociaż nie wiedział, po co Kulewik tu wraca, jak się nazywa,

gdzie się zatrzyma. Ciebie też przeprowadził przez granicę i nie

No tak.

Ale ktoś sypie.

Kto?

Ja? Ty?

Oni?

Trzeba go mieć na oku. A najlepiej sprawdzić po drugiej stronie.

Trzeba go tam wysłać pod jakimś pozorem.

Już nie pójdzie. Powiedział mi to.

Rozkazać mu nie można. Nie jest członkiem naszej organizacji. O nie,

nie tak, żeby ladajaki przemytniczek dyktował nam warunki, kiedy pójdzie

granicę, a kiedy nie.

Pieniądze pieniędzmi, ale wiedział, dla kogo to robi.

I musi robić nadal. A na opornych jest sposób.

Akcja na trasie.

Kondukt odpada.

Szkoda.

Szade.

Cześć, walczyno. Obejrzyj się do tyłu, tylko nie tak podpadająco.

Ktoś lezie za mną, nie?

Dziwisz się? Dobrze wiesz, co robisz.

Ja wiem.

Wy tylko chyba nie za bardzo.

Jak o mnie mówicie?

Ha, ha.

Zdrajca.

Na pieniądze wszystko zrobi, tak?

A może to nie jest tak, co?

Może ja też jestem... harcy?

Jeszcze większy od ciebie, co?

A może ty wyrabiasz sobie coś w rodzaju alibi, co?

Jak Niemcy dostaną w kość, wtedy powiesz przepraszam, ja zawsze pomagałem

Polakom.

Ty jesteś piekielnie inteligentny chłopak.

Jakżeś się na to wpadł.

To fantastyczne. To pasternik, to pasternik.

Czemu cię z tego gimnazjum wylali, jak ty masz taki wspaniały łeb, co?

No zobaczymy.

Katowice Cajtunk obłudnie ubolewa nad losem Korfantego.

Właśnie z tej strony należy spodziewać się awantur.

Trzeba zatem zmocnić straże, ściągnąć posiłki, a w razie czego lać po łbie, aż

kudły polecą.

Pogrzeb to będzie wielka manifestacja, to zresztą w tej sytuacji jest

zrozumiałe.

Dyrektywa jest jedna.

Należy za wszelką cenę nie dopuścić do prowokacji ze strony Niemców.

Ich łzy na tym pogrzebie są niepotrzebne.

Teraz druga sprawa.

Trasa konduktu.

Rodzina wyraziła zgodę na zmianę trasy. Mieli zastrzeżenia?

Nie.

Wytłumaczyłem, że chodzi o bezpieczeństwo.

Dobrze. Obstawa domu żałoby?

Przygotowana. Trzeba pamiętać, że tuż obok domu żałoby jest budynek dyrekcji

księcia Pszczyńskiego, a książę jest figurą w Volksbundzie. Tak jest.

I ostatnia sprawa. Aresztowania.

Akcja jest już w toku.

Wiemy, kto jest kto.

Przymkniemy.

Nie dopuścimy do awantur.

Dzień dobry.

Policja.

Augustyn Wanat w domu?

On tu nie mieszka.

A gdzie?

Nie wiem.

Matka nie wie?

A musi.

Kto to?

Rychiek, mój młodszy.

Robi w hucie.

Mu na noc.

A co chcecie od Gustka?

Powiemy mu.

Co ci, panowie?

Przyszli po gustkę. Tu?

Może pan wie, gdzie on jest? Nie wiem.

I nie chcę wiedzieć.

Swój rozum, bo albo nie.

Mieszko, to idziejcie mi święty spokój.

No to... Do widzenia.

Widzicie tak na niego przed cudzymi?

Przecież tak to syn.

Dzień dobry.

Dzień dobry.

Czy Henryk w doma?

Nie, jeszcze w pracy.

To jo może kiedy indziej przyjdzie. Nie, Czereniu, zostań. Tak rzadko się

widujemy. On na pewno zaraz przyjdzie.

Innymi drogami chodzimy.

Chodź.

To są moje córeczki.

Starca Zosia i Jadzia. Dzień dobry.

Wy wiecie, kto jo jest?

Nie. Jak to nie?

Dziecia Teresa, opowiadałam wam o niej.

Jadziu, zagrasz coś cioci, a ja zrobię kawę, dobrze?

Dobrze. Tereniu, proszę cię usiąść. Dziękuję.

No, zagraj.

No to baba otwiera taśka, wyjmuje bojtlik, zawiera taśka, otwiera bojtlik,

wyjmuje pieniądz, zawiera bojtlik, otwiera taśka, wkłada bojtlik i daje

Szetnerowi. A on go o to, że to za mało. No to baba otwiera taśka, wyjmuje

bojtlik, zawiera taśka. Jak się masz, Teresko?

Dzień dobry.

Chodźcie, dziewczynki, tatuś sobie porozmawia z ciocią.

Policja chodzi za Gustkiem.

Co oni od niego chcą?

Nie wiem, nie jestem policją.

No to my sobie już pogadali.

Niepotrzebnie kto przyszła.

Teresa.

Nie bądź taka oparzona.

Powiedz spokojnie, o co ci chodzi.

Byli po niego.

Jak go wezmą i zamkną, to się tam synek zmarnuje.

Skoro byli po niego, to znaczy, że coś na niego mają.

Ty doskonale wiesz co.

Ojciec podstaniec, matka w związku Polaków, a ten co? Jaką drogą poszedł?

Może i złą.

Ale on zły nie jest.

A ty drogą po ojcu poszedłeś? Teresko, proszę cię, nie kłóćmy się.

Gustek powinien skończyć taką szachtę twoją z buntem.

Ja mogę ci obiecać, że jeżeli zostanie aresztowany, natychmiast go zwolnią.

Bardzo ty dziękuję.

Chłopcy moi,

paserniki kochane, byli my wszyscy na pogrzebie,

ale do grobu my nie doszli.

Za wielko ciszba.

Ale was przywiódł teraz na ten grób, żebyście se nas zawsze zapamiętali,

kto tu leży, kto już nie wstanie.

A teraz, w tym ciężkim czasie, przydałby się tu taki jak on.

Wojciech Korfanty.

Pamiętajcie.

Wojciech Korfanty.

Ten, co nas doprowadził do Polski.

Dziękuję. Codziennie będę na nie patrzył.

Myśl o mnie, Buleczku.

I wracaj jak najprędzej. Będę czekała, tak?

A, rozmawiałem z twoją mamą.

Prosiłem, żeby pozwoliła ci mieszkać tutaj, kiedy mnie nie będzie.

Masz klucz.

Na pewno wrócę wkrótce.

Niemcy nie zaryzykują nowej wojny.

Tak.

No cóż, idziemy, bo nie zdążysz na pociąg. Chodź.

Kto to?

Nie mam pojęcia.

Myślałem, że nie przyjdzie.

Firma Gustaw Wanat jest niezawodna.

Patrz, co ci przyniosłem.

No, powstańcy, harcerze, sokoły.

Człowieku, to nie jest lista odznaczeń. To zostało przekazane na tamtą stronę.

Ludzi trzeba ostrzec.

Znaczy, ja mógłbym, ale... Kto mi uwierzy? Poza tym mogę nie zdążyć.

Już mi się teraz koło życi kurzy.

Przepraszam, panie.

Wie pani, łażą za mną i jedni, i drudzy.

Słuchaj, Gustaw, przepraszam, ale...

Ja mam wezwanie do wojska.

Wiesz jak jest, nie mogę się spóźnić.

Nie wiedziałem.

Przepraszam. Poczekaj, a może Krysia by pomogła?

Nie, po co ją do tego mieszać?

Jakoś sobie poradzę.

Krysiu, bardzo cię proszę.

Sprawdź, co on z tym zrobił, dobrze?

Ja już nie mogę, a to jest bardzo ważne.

Dobrze, idziemy.

Jak wiecie, komendantem osiedlowej samoobrony jest Tomasz Pasternik.

Był na odprawie.

Powie nam co i jak.

Proszę cię, Tomek.

Powiem krótko.

Jest pogotowie.

Na granicy niespokojnie.

Co dzień napady bojówek z tamtej strony.

Bez to musimy się mieć na baczności.

Punkt obserwacyjny będzie na dachu szkoły.

Warta będzie na okrągło po dwie godziny.

Kto mu szychta na noc, będzie wachował bez dzień i na opak.

Pomogą nam harcerze.

Harcerki też, ale one i no bez dzień.

No kuchnia, punkt opatrunkowy i takie tam inne rzeczy.

A jakby na przykład telefony były przerwane, to oni będą zagońców.

No, to byłoby chyba wszystko.

Czy są jakieś pytania?

Są.

Czemu my, starsi, nie dostali karabinów?

No, nie stykulo wszystkich.

Oni.

No, nie trzeba wiszać nudli na ślipiach.

To nie tak.

My starsi możemy iść na pierwszy ogień.

Nos mogą powystrzylać.

Rok wcześniej, albo rok później pożegnacie z tym światem. Co za różnica.

Bez to musimy dostać karabiny.

I tu nie ma nic do śmiechu.

Do strzelania nie trza siły.

Siła jest potrzebna do ucieczki.

A jo już za słaby, żeby uciekać.

Bez to rządom karabinu.

Przecież trykom na wojna nie pójdę.

Dziadku, pozwólcie, ja nazrywam.

Co ci?

Padniesz, giery połomiesz i bycie po jabłkach.

Ty możesz być w szkole, na warcie.

Bardzo bym chciał, ale mama nie pozwala.

Może by tak dziadek porozmawiał z mamusią albo z tatusiem.

Nie mogą, ja nie.

Dobrze, synku.

A żeby nie wyglądało na to, że to byli jako sprawa, to też pójdę do nich nie w

byliakich łachach.

No się przebleka jak do kościoła. A ty teraz łaź na drabina i czekaj tu, aż

przyjdę. Dobrze.

Synek się wstydzi.

Przestań się. Ta kowarta na dachu to jest dla takich łeboniów.

Ale on nie pójdzie i zbyte.

Patrz mi na to.

Ojciec, wy się jego nie pytajcie.

Jorzef wychowała zwyczka.

Jorzef go wydarła śmierci. Bez całkie noce, że jak nie spała. Męczyła to

woskowymi okładami. Ale go wyciągła z tego najgorszego.

Jak chorobity, bo chorobity, ale żyje.

Ja... Ja wiem, co on może, a co nie może.

A doktory powiedzieli, że jak się będzie szanował, to dożyje waszych lot.

Wierzysz doktorom?

Ja go nie puszczę.

Bolek i Zygmuś to co innego. Ja, ale Zbyszka nie dam zmarnować.

No, nie zapomniał winąć mu garba ciepłym falem, jak pójdzie spać.

I przyjdzie mu do garba ciepłe kneple.

Nie gniewaj się na Wojtała.

Wojna idzie. Bolek już w wojsku. Jak Biedsoczo, ty też pójdziesz.

Zygmuś też.

Niech miałaby Pyszek, zostanie.

Zostanie.

Nie staraj się,

synku.

Mnie też odstawi na bok.

Jak staroko moda. A tatuś, co na to?

Ojciec nie ma teraz głowy do takich spraw.

No to co mam teraz robić?

Matki i ojca trzeba słuchać, bo jak nie, to trzeba się z tego spowiadać.

Widzisz Zbyszku?

Miał ich brata.

Tadeusz mu było.

No i starszy.

Nie znałem go.

Miałek rok, jak umarł.

Wtedy w Polsce była szarpaczka.

No, nie w Polsce, bo jeszcze wtedy Polski nie było, ale to w tamtych

było. Powstanie styczniowe?

Porachuj se, to będziesz wiedział.

Miałek rok.

Toż Tadeusz tam poszedł.

Ojciec buzał kozu, nic nie pomógł.

Na żadnego się nie oplątał.

Ino spakował klamory i poszedł.

A jak wrócił, dostał lanie?

Nie.

Umarł.

A co jego tata?

Nie wiem, jak to było.

Miał wrog.

A ile waży taki karabin?

To cię nic nie obchodzi, Bąku.

Ale ja wiem.

To co z tego, że wjeżdża na morze?

Co jeszcze wiesz, jak się z niego szczylą do orgeszów?

Jako sytuacja? Bez zmian.

To dobrze.

A gdyby trzeba było porzucić broń, co byście zrobili, żeby tak nikt już nie

używać?

Zapamiętaj, że w śpikolu jeden róz na zawsze, że powstańcy nie wyciepują

Kapral na zbiórce mówił, że trzeba zamek wyjąć. Bronił się wtedy nie do użytku.

Obejrzyj, to się tak robi.

Bez tamto wojna, to my mieli w Langinne kolabiny.

Opie, co się z nich naszczelą?

Do kogo żeście strzelali? Do Francuzów?

Ty słuchaj, Rosmarka, ty nie być taki mądry.

Ty możesz obserwować, a od komenderowania to ja tu jestem.

Trzeba mieć na wszystko otwarte oczy i uszy.

Tak jak my w drugim powstaniu.

Hopie. Szliśmy z Imielinio do Hołdynowa. Przez starą gaci.

Ciar, jak pieroń.

Wiatr, mróz, śnieg. A tu nawet holt.

Mamy zaraz słup do żyta.

Przecież był śnieg.

Godołek, chci, żebyś nie był taki mądry.

No, co tu u wos? A wszystko w porządku. Z tamtej strony słychać jakieś psały.

To na kopalni.

Dzwoniłem do sztabu. Jakaś bojówka zaatakowała, ale nasi ją uciszyli.

Co?

Harcerz śpi?

Te, rajca, coś tak ucisz.

Ej!

Co?

Ty tutaj?

Rajcuje i rajcuje, a teraz siedzi jak niemowa.

Idziemy. Tato.

Już?

Jazda.

Tato.

Cześć.

Jazda, jazda, jazda do domu.

No już iść nie taki smarkaty i wisz, że matka nigdy nie chce źle dla swego

dziecka. Nie?

No co?

Nie umiesz godać?

Co mam powiedzieć?

Nie usłuchałem was.

Przyszedłem na służbę. Możecie mnie ukarać.

Słuchaj, Nowunku.

Takiej gotki to ja już nie ścierpię.

Już idziesz do domu.

Tatusiu, możesz mnie sprać.

Ale ja nie pójdę.

Będę krzyczał.

Niech się zlecą. Niech zobaczą, że to nie ja nie chcę pełnić warty. Że to nie

ja.

Tatusiu, pozwól mi ten jeden raz.

Ostatni. Jutro już nie przyjdę.

Daj słowo, harcerskie.

Pozwól mi dzisiaj do końca służby.

Idziemy do domu.

Nie możesz zasnąć?

Nie.

Żal mi go.

Ty myślisz o mnie, nie?

Trzech mamy, każdy jest moim dzieckiem. I za każdego bym dała, nie wiem co,

ale... On jeden to jest jakiś taki... Jak by ci to powiedzieć?

On mnie najwięcej cieszy i najwięcej boli.

Tak mnie prosił, a ja nic.

O tyganiu mnie powiedział, że idzie spać do dziadka, a poszedł do szkoły.

To w takim cienkim mundurku, a noce są teraz takie chłodne.

Zimno mu nie było.

Tam mam kocę.

Śpij.

Rano trwa do roboty.

Bierzcie, ludzie.

Bierzcie. To dla was. Co mamy w to domu?

Z dalekaści?

To już granica.

Bierzcie. Bierzcie. To dla was.

Ojciec, proszę was, nie buntujcie mi, synka.

No po co mu godacie takie tam rostomajkę o waszym bracie, o Tadeuszu?

Ty się go wstydzisz.

Do mnie tak nie godajcie.

Ale sami wiecie, jak to bierą takie łewonie jak Zbyszek, nie? Oni od razu by

chcieli iść na wojnę, wojować, o i takie tam.

No i co się stało?

Poszedł bez zezwolenia na warta.

A kto go tam wpuścił? No, co wy tam, ojcieca, po porządek?

na Warta.

To tak pierwszy lepszy może tam przyjść? Nie. A jak ktoś przyjdzie swą szturmu,

to go wpuścicie na Warta?

Ojciec, wejmy pokój takim belekwastom.

Jak mi nie chcecie pomóc w sprawie Zbyska, to mi aby nie przeszkodzejcie.

Dobra, dobra.

Jeszcze nie widział, żeby pasterynkiem rządziła baba.

O, o, o, o, o!

Dziadek wie, że ja tam na dachu byłem.

A w domu było lanie?

Nie.

Musiałem dać słowo, że już tam więcej nigdy nie pójdę.

Dałeś.

Co miałem zrobić?

Dałem.

I nie pójdziesz?

A mam iść?

Dziadku, gdzie ty by poszedł?

Doć. Ja by poszedł.

Ale co innego ja, a co innego ty?

Ja już nie mam rodziców i nie muszę się żadnego pytać.

A ty, jak już to słowo, to go musisz dotrzymać.

Muszę.

Ojciec zna przecież Niemców. Zna.

Ale bez to nie będę przed nimi uciekał.

Jak trzeba gonić?

Pogonimy.

I przegonimy.

Ale na razie trzeba się cofnąć.

Niechże mama wytłumaczy ojcu.

Mama może tu zostać. Mamie nic nie zrobią.

Ale ojciec powinien jechać ze mną.

Zostawię go w Krakowie.

Wanda i dziewczynki tam już są.

Synku, co ja mógłbym dogadać?

52 lata z nim żyję i zawsze było jego na wirku.

I to co ja mógłbym teraz powiedzieć?

Zostań.

Jak jest?

Jejdź z Bogiem, synku.

Źle ci było ze mną.

Co ty gadasz?

Zawsze, że się urodził.

Jakby się dwadzieścia albo trzydzieści lat później urodził,

to bych miał teraz za czterdzieści.

Ino wziąć karabin do ręki i zrobić porządek z tymi haharami.

W papuciach.

Zapiec. Czego ty jeszcze chcesz, Staniczku?

Przyjdą tu mocni, pyszni, a ja będę przed nimi stał

mały, słabutki.

Jurek się będzie ze mnie śmiał.

Kiedyś powiedział, wszyscy będziecie stąd uciekać.

że serce starego nie boli.

Proszę. Carlosie, ty się chyba pomylił. Chyba nie.

Dzień dobry.

No to wyjdź, tymi samymi drzwiami.

Zaraz pójdę.

Nie zaraz i no już.

Bo ja stąd pójdę.

Gdzie babcia?

U cioci.

Daj to dziadkowi.

Powiedz, że ludzie z tej listy nie powinni lotować w domu.

Czemu? A w razie wojny pierści muszą uciekać.

Przed kim?

Dziadek wie.

Dzieciusiu.

Cześć.

Cześć. Zrób, jakim pijemy.

Panowie, przepraszam.

Panowie, może po mnie? Ja jestem Augustyn Wanat.

Nie czas na żarty. To nie żarty, panowie. Już miałem być wcześniej

tylko ci panowie, co po mnie wtedy przyszli, to mnie wtedy nie zostali w

Przecz salacjo!

Pan pójdzie z nami.

Nareszcie trochę spokoju.

Prowadźcie mnie koło Volksbundu, tylko tak, żeby widzieli.

Dobrze, szynku, weź mi to pecio.

Ale to wszystko nie jest warte funta kłaków.

Gustek jest ostatni, któremu bych uwierzył.

Bardzo prosił.

Prośba hachara jest zawsze fałszywa.

To zamiankuj.

Nie widzę.

Wiele to już jest?

Za siedemnaście piąta.

Coś mi się dzisiaj dłuży ta warta. Tobie nie?

E, jeszcze godzina i siedemnaście minut.

Dokładnie.

Zaraz wyjdzie słońce. To będzie cieplej.

Poznać po warkocie, czy to nasze?

A czyjeżby?

E, nie nasze.

E, głupiś.

Nie przylecą. Nasze by ich zaraz załatwiły.

Widzisz? Germany się nigdy nie odwożą.

Nasze by ich na strzępy rozerwały.

To ćwiczenia. Nie strachuj się.

Możesz iść na dół.

Czemu wyganiasz synka? Niech się przypoczy, jak nasi ćwiczą.

Józek, to wojna.

Bił telefon.

Otrzyć pierwszy na piąto zaatakowali. Trzeba wzmocnić posterunki, ściągnąć

więcej ludzi.

Mamy harcerzy.

Daj pokój, Rzek.

Dzieckami będziesz wojował.

A wielość ty miał lot przy pierwszym powstaniu.

To było co niczego.

Dzisiaj, od wczesnego rana, nasze wojsko bije się z wrogiem.

My mamy inne zadania.

Burek ze swoimi zgłosi się w domu powstańca i tam już zostaniecie.

Mendera! I twoi ludzie pójdziecie na kopalnia. Trzeba wzmocnić straż.

Reszta zostaje tutaj.

W szkole.

Spać będziemy tutaj.

Żadnego wychodzenia.

Żadnego przyjmowania znajomych. Nic. Jest wojna. Bo sami rozumicie, nie?

O wszystkim meldować.

No i to byłoby tyle.

Rodzę ci.

Co, synku?

Wojna. No wiem, wiem.

Uciekaj, tato.

Uciekać to my już nie będziemy.

Gustek przyniósł do dziadka taką listę i powiedział, że jak będzie wojna, to

wszyscy, co są na tej liście, mają uciekać. Tam był dziadek, stry Henryk,

i ty też tam byłeś. I wiele innych.

Poczekaj.

Oddamy im broń na dyżurce i pójdziemy do dziadka.

Kajmo cię ta lista.

ciepłych do pieca.

Ojciec, mocie wyrozum.

Augustek tak bardzo prosił.

Na szczęście w piecu nie było ognia.

Schowałem ją.

Choć bałem się, że źle zrobiłem.

Dlatego nie mówiłem nawet dziadkowi.

Jesteś bardzo dzielny.

I oto jest komendant samoobrony.

Nie puściłeś się na ta warta w szkole.

Ale teraz dostaniesz bardzo ważne zadanie.

Weźmiesz ta lista i pójdziesz do wszystkich tych, co tam są na niej

Powiesz im, żeby się stawili w szkole w komendzie samoobrony.

No, druhu pasternik.

Wykonać. Tato, dziękuję bardzo, panie komendancie.

Ojciec, dlaczegoście mi od razu tego nie dali? To wcześniej byśmy ich ostrzegli.

Źle zrobiłem.

Kustek jaki jest, taki jest.

No sowizdrzał. Ale to jest nasz synek.

Zbyszek jest gipki.

Pora ci sam.

Zadanie częściowo wykonane.

Dlaczego częściowo?

No, niektórych nie było w domu.

Zamknięte. Jutro pójdę ich powiadomić, dobrze?

Dobrze, druhu.

Teraz idź do kuchni polowej. Tam jest dobro grochówka.

Taką jak babka robi.

Idź.

Gdzie jest Bolesław? Jest w wojsku. A gdzie mąż?

Nie wiem.

Nie ma nikogo. A to kto?

Moja synowa.

Nikogo nie ma.

Jeszcze ich dostaniemy.

Zostanę przy mamy.

Nie zbytek, idź do dziadka, proszę, bo zatrzymaj to najgorsze.

Proszę. Nie widziałeś kajtanu Zbyszka? Nie, dziadku.

Panie Burek. Co?

Gdzie nas prowadzą?

Wszystko będzie dobrze, Zbyszku.

Opowiemy dziadkowi.