Original subtitles

Dzisiaj pan komendant pozwala wam odpocząć.

Jutro o 6 rano będzie apel.

Każdy do niewoli wzięty otrzyma perzelnik kartę.

O co się rozchodzi?

Melduje pani tłumacz, że tu kolega chory jest. Może by jego do izby przyjąć albo

jak.

Pan Lagerhardt dzisiaj nie przyjmuje. Jutro zgłosić na apelu.

Czy to pomógłbyś przyjaciel? No proszę.

Przemysie przypadkowo nie znamy.

Bugajczyk jest z Warszawy.

Nie, nie da parafia.

Ty jak tu jesteś?

Da się wytrzymać.

A ty co?

Artyreria, piechota?

Nie, idiota.

Dobrowolnie się tu wpakowałem.

Pewno gdzieś cię widziałem.

Jak twoje nazwisko?

Kuraś. Kuraś.

No to wesołych snów, kolego. Niech ci się żonka przyśni.

No Miećku, to ja wiem, że to mnie weseli.

Ty śpij Miećku, a jutro doktor przyhula i przyniesie tobie aspirynki albo

kłódka.

Miećku, trzymaj się Miećku.

Ojczakowie takie, słyszczaj Maju, że już o dziewiątej bramy zamykają.

Miećku.

Ty, skąd masz Urszulę? Jaką Urszulę? Moją żonę. Jesteś wariowany? W życiu nie

widziałem twojej żony.

Jak ty sastry, śniegu.

Daj zapalić.

Ostatni. Niestety.

Miećku, może ty byś się wody napił, co?

Miećku.

Miećku.

Skąd ja cię znam?

Nie wiem.

Widziałeś te szlapskie rowery?

Trzeba uciekać.

Nie nogami się ucieka, frajerze, a głową.

Myśleć trzeba.

Myślę, myślę.

Chyba w jak?

Tak jest, proszę pana.

Co ty płaczesz?

Już mój Miedźku jutro na apelu nie wstanie.

Prośby mam do pana.

Jakby pan się kłócał albo co, bo to ludzie różne mają uprzedzenia do

nieboszczyków, to niech się pan przeniesie na moje łóżko na dół, ale

się tę ostatnią noc spokojnie przykima. Ja pana proszę.

Jutro zgłosimy, dobrze?

Dobrze z Ciebie, przyjacielu.

Tak. A my z Mieczkiem od takich okinderów.

Zawsze razem.

I na hinter my oba chodzili.

I swajery my oba łapali.

A racisku... Racisku mnie upuścił.

Jak się nazywał?

Kamieć. A to wiem.

A, susłyk. A ty?

Adasiu.

Słynny Adasiu.

Dałbyś tą dyla?

Że to proszę, proszę bardzo?

Uciekłbyś.

To w każdej chwili, na kulanach.

Można mieć do ciebie zaufanie?

Daj do pana chyba też, nie?

W końcu pan.

Adaśku jestem, Hruszewski. A ty?

Ja. No widzisz, to właśnie od ciebie zależy.

Odde mnie, mamo, iż oryna, co pan gada.

No weźmy to na zdrowy rozum.

Gdyby z obozu Łucyk, Jeniec, na przykład Koraś, to gdzie by go szukali?

W domu. No u siebie, na Pomorzu.

No ma się rozumieć. A gdyby z obozu prysnął twój Miećko, to gdzie by go

No to we Lwowie.

A tam teraz Ruskie.

No tak, uj tak.

Słuchaliby go na pomoc?

To posłuby zdania radzić.

No.

Co no?

No pomyśl.

Dla mnie już od tego myślenia ma kutrat buło. Nic nie wiem, czego pomóc.

Jutro rano na apelu zameldujesz, że zmarł twój przyjaciel.

No, jasne.

Leon Kuroś.

To co, pan heterozi?

Dzień Radośku, takie czasy przyszły.

Sulewski, Marciniak, Siemianowski, Nowakowski,

Kowalski, Martyniuk, Horoszewski, Susłyk.

Do młyna!

No weź. Skąd masz?

Dostałam od szkoły.

A, dziękuję.

Ty, w końcu powiedz mi, kto ty jesteś? Susłyk czy Kuraś? Susłyk. A gadałeś, że

Kuraś.

Przesłyszałeś się.

Ja cię jednak gdzieś widziałem. Och, odchrzaj się.

Koleś, u nas na woli. To byś dostał tak i koniec.

No i co?

Ale się pobrudził.

Nawet dzisiaj. Jeszcze trochę.

No, teraz może mnie w dupę pocałować.

Jeden zero dla ciebie.

Bystry jesteś.

We dwóch to moglibyśmy nieźle zwojować.

Na przykład?

A na przykład zobacz to.

Można by się do rzeczy nie dostać.

Co ty na to?

Proszę. Dzień dobry.

No, zjawił się pan nareszcie.

Znalazł się w końcu ten pański chofer.

Naprawdę? Tak.

Trwało to, jak pan widzi, jakiś czas.

Proszę, panciara. Dziękuję.

A w końcu go mamy.

Powiedział coś?

Gdyby powiedział, nie potrzebowałbym pana.

Ten pański bugajczyk odnalazł się i jest w stalagu pod Wałczym. Proszę bardzo.

Dziękuję bardzo.

Początkowo nawet zamierzałem sprowadzić go tutaj.

Obiecać mu nawet zwolnienie do domu, ale...

Dochadłem do wniosku, że to słuchanie nam nikt nie da.

Bugajczyk może kłamać. Z tego postanowiłem, że zamiast jego do domu,

wpakuję do niewoli.

Proszę?

Nie posiedzi pan tam długo. Zresztą my przestrzegamy umów genewskich i w

nie będzie panu źle.

Pan więc i od niego wyciągnie jako kolega niedoli.

Rozumiem.

Cieszę się, że pan...

Komendant obozu będzie poinformowany o pańskiej misji.

A ubrania?

Ja mam.

Ty masz, ale my nie mamy.

To trzeba się postarać, fujary.

Widziałam coś podobnego, postarać się, fujary. Coś podobnego.

Moi przyjechali, patrz.

Zaremba. Jest.

Zemło. Jestem.

Bogajczyk.

Bogajczyk. Jest.

Pokalacji dyżur w umywalni.

Wszyscy nowi.

Komandę do rzeźni.

Siadaj.

Witajcie.

Coś nie taki

przestraszony. Czy zawsze tego we zdaniu słabo żreć?

Przyzwyczaił się, co przyzwyczaił się.

Papierosa chcesz?

Rabia.

Kolejny starak beczy.

Tutłyk.

Siadaj z nami.

Dawaj, gramy w marynarza.

Cholera, nie mam szczęścia.

No dobra.

Właś, Adaśku.

Wchodź. Czego wy chcecie ode mnie?

Właś. No co jest?

Cześć. Zapuśćcie to, cholery. Co wy szpargi szukacie?

W królewcu dwóch chłopców uciekło w beczkowozie.

Sami Niemcy ich wywieźli za bramę. Ty, po co nam te bajki opowiadasz?

Przecież w wozie każdy myśli tylko o jednym. Nie?

No dobra chłopaki, do roboty, do roboty.

Mięsa Hitlerowi potrzeba. Nie?

No nie?

No więc, skończymy. Wczoraj nie musi przyjechać. Będzie zablokowane. Najpierw

jutro.

Dobrze.

Nie ma do kogoś z Warszawy? A bo co?

Szukam swoich. Ja jestem z Warszawy. Tak? A gdzie mieszkałeś?

Na Górczewskiej.

A ja na Chłodnej, Ruch Bronień.

Tak? Gdzie pałeś?

Za Ptyborskie.

Po bitwie cię wzięli?

Żeby po bitwie.

Kierowcą byłem. Woziłem jednego kapitana, ale go po oczy strzeliło i tam

została.

Mojego dowódcę też zabili.

Kapitan Głogulski się nazywał.

A twój jak się nazywał? Jak się twój dowódca nazywał? Miszczyk.

Miszczyk?

Znałem jednego miszczyka.

Ładował syfony na Nowolipkach.

Ten nie był od syfonów, kolego.

Nie martw się.

A nie ogień już mu było?

Tadeusz!

To widocznie innego znałem.

Dzisiaj wszyscy za karę jadą do nowej roboty.

Tylko bez wkarg.

Co się stało?

Nie wiem. Podobno jakichś dwóch uciekło. Do ciężarówek!

Gdzie się zwinęli?

Pod Kockiem.

Kłacko? Nie Kockiem, tylko Kockiem. 4 października.

W bitwie?

Tak.

Ktoś ty w Gdańsku na defiladzie nie był.

A w jakich defiladzie?

No w Gdańsku.

Dołączyli nas do tych, co bronili Helu.

A wiesz, oni do końca dupy nie dali.

Ferser stał przy dworcu Artusa, a nas gnęli jak psów.

Mówię ci, rzeka płynęła, a cywilne szwaby z okien lali na łeb, co popadło.

Nocniki z gównami koszy, ze śmieciami, pętali się pod nogami i pluli.

Co ty, bracie, wiesz, jak dzisiaj tam nie było?

Do końca życia tej defilady nie zapomnę.

Gdzie oni nas przywieźli? Nie wiem.

Nie znasz tego miejsca?

Skąd?

Czuję, że rzeźni już nie zobaczę.

Ty,

a gdzie oni ich prowadzą?

Altyn Werka, masz masz tempo?

Zawiodły pana nerwy. W pańskim zawodzie.

Wybaczy pan, panie majorze, ale sytuacja była tego rodzaju, że wszystko

wskazywało na to, że... Że co? Że rozstrzelewujemy jeńców, tak?

Wojennych jeńców.

Pomijając już takie konwencje, ci ludzie są nam potrzebni do pracy.

Nie mógł pan o tym pomyśleć?

Prosty żołnierski żart pan wziął poważnie. Ostatnio może mam rzeczywiście

mniejsze poczucie humoru.

Przyznaję, że wyszukany dowcip to nie było, ale żołnierze to ludzie prości, a

poza tym nudzą się śmiertelnie.

Wolałbym, panie majorze, na przyszłość nie uczestniczyć w tego rodzaju misjach

ogóle. W ogóle to jeszcze nie zakończyliśmy tej sprawy.

No więc jak, żyje ten pański kapitan czy nie?

Sądzę, że nie.

Ale pewności nie mamy, co?

Uważam, że i tak bardzo wiele osiągnąłem. Sprawdzał pan tamte

Owszem, owszem, sprawdzałem.

Mam jego wszystkie dane, ale cóż z tego, kiedy te dane nadają się najwyżej do

nekrologu? No jeżeli nawet, to przesyłki i tak nie opuściły kraju.

Ten kraj wprawdzie ostatnio bardzo się zmniejszył, ale ma i tak dostatecznie

dużą powierzchnię ziemi, w której można to wszystko zakopać.

No a jeśli to dostało się w ręce Rosjan, to pan chyba sam rozumie, co?

Rozumiem. Odlukał pana ten pański kierowca?

Nie rozumiem.

On pana musiał rozpoznać grubo wcześniej, niż pan sądził.

Miszczyk żyje.

Niemożliwe. Nie tylko żyje, ale zdaje się, że już go nawet mamy.

Sturmbandier Sliwhorn zdjął właśnie jakiegoś człowieka, który przybył do

Miszczykowy.

Dzięki za uwagę!

Nareszcie. Ruszyło się.

Ruszyło się, rozumiesz?

Anglicy zatopili Niemieckich rąża wodnika.

Słuchasz mnie?

Słucham? Odbyła się wielka bitwa u ujścia La Plata.

Pan wie, co to jest La Plata?

Nie, nie wiem, co to jest La Plata.

Co ci jest?

A Niemcy zabronili obchodzenia Sylwestra.

Będziemy musieli spędzić go we dwójkę razem.

Wybierasz się do końca?

Ja nie.

Wobec tego to.

Słuchaj, co to w ogóle jest?

To są twoje rzeczy.

Pytali o mnie?

Nikt się o ciebie nie pytał. Nie bój się tak strasznie o siebie.

Powiedz naprawdę, co się stało.

On żyje. Kto?

Tadeusz.

Wiedziałeś o tym. Cały czas o tym wiedziałeś. To jest nieporozumienie.

on zginął na początku wojny.

Kłamstwo.

Maryla, ja mam świadka.

Porucznik Zawistotki. Tadeusz zginął na jego oczach. Wierzysz mi?

Zbyliście ludźmi honoru.

Oficerami. Tak się zachować wobec kobiety, która została sama.

Przysięgam ci.

A co?

Ale to...

Nie rozumiem, że to nie świadczy, że on żyje.

Zresztą kto ci przyniósł te dokumenty?

Ktoś, kto go widział na własne oczy. Jest zdrów i cały.

Tadeusz? Niemcy go aresztowali, ale on jest!

Wynoś się!

Marylanie, rób tego.

Proszę cię.

A więc to o co chodzi?

Wyznaj sobie inną i najlepiej wmów w nią, że jest wdową. Niezły sposób.

Maliski możesz mi nie oddawać. Nie przychodź, nie pisz, nie telefonuj.

Jedno pytanie.

Kto to był?

Kto przyniósł ci te dokumenty?

Pozdrowienia dla porucznika Zawistowskiego.

Zarezerwowałem go wyłącznie dla pana, jak pan sobie rzekł.

Nieźle pracujemy, prawda?

W każdym razie, szybko.

Czy z uwagi na to zamiłowanie do szybkiego działania ten człowiek jest w

w ogóle mówić?

Mówi bardzo dużo i chętnie.

Wiedzień Kulpiński!

Może znajdzie pan trochę czasu i dla mnie. Miał pan odwiedzić urzędy

Wie pan, że wyjeżdżałem.

Proceder z przygotowaniem listów do nas powtarza się coraz częściej. Niech pan

się niczego nie boi, panie Kulpiński.

Nastąpiło małe nieporozumienie, ale wkrótce pan będzie mógł wrócić do domu.

Zapali pan?

Bóg zapłaci.

Papierosy szkodzą.

Ksiądz proboszcz to tak kopcie jak komina. Pan organista to tego cybucha z

nie wyjmuje. A mnie, chwala Bogu, jakoś się uda. A jak tam zdrowie księdza

proboszcza? Bóg zapłaci. Bóg zapłaci.

Ksiądz proboszcz pana wysłał do Warszawy, tak?

A po co?

Gdzie by tam ksiądz proboszcz mnie wysyłał?

Mówi, Kulpijski jedzie do Warszawy do brata, to może... Pan ma brata w

Warszawie? Tak, brat.

Alojzy, Rymasz. Bardzo dobry.

Mieszka tutaj... Odwiedził pan brata, a przy okazji ksiądz polecił panu zwrócić

się do pani Miszczykowej, tak?

Prawda?

Prawda, ale nie po kolei. Bo ksiądz proboszcz mówi tak.

Kulpinski, Boże Narodzenie idzie, opłatków nie ma, nie masz tego

robić, tak?

Skąd znacie Miszczykową?

Skąd ja znam?

Widziałam ją po raz pierwszy w życiu, tak jak pana.

Przepraszam, skłamałem.

Pana mam przyjemność już widzieć po raz drugi. Ale pan Kurpiński wcale nie zna

Mirczykowej. To będzie oczywiste.

To ksiądz ją znaje, prawda?

Mój ksiądz?

No tak.

Dał panu przecież jakąś przetyłkę dla niej.

No dać dał.

Ale czy ją znał? No nie wierzcie panowie temu ani jednego słowa. Czego to ludzie

nie nagadają, żeby osobie duchownej znajomość z babą przypisać?

A jak jeszcze baba jest taka, jak nie przymierzając pani Miszczykowa, co to ma

na czym usiąść i czym oddychać, no to gadają tyle, co im ślina na język

przyniesie. Tak, a prawda jest taka, żebym się z tego miejsca nie ruszył. Że

owszem, myśmy z księdzem proboszczem znali, ale pana Miszczyka.

Tak, i taka jest prawda.

Kłamać nie będę.

Bywał u was, czy jak?

Nie bywał.

Raz bywnął i tyleśmy go widzieli.

Ale papiery po nim pozostała. A że czas wojenny, to ksiądz proboszcz po

chrześcijańsku postanowił zawiadomić rodzina pana Miszczyka o tym

jakie się stało. O jakim nieszczęściu?

Pan pułkownik żartuje, a sam wie o tym najlepiej, że wtedy pana Miszczyka i

dwóch z plebanii wasi zabrali. Jacy nasi?

Żandarmi.

A nazwiska tych dwóch?

których zabrano wtedy z Miszczykiem?

Nie powiem. Nie dlatego, że nie chcę, bo sercem i duszą służę, ale... Nie wiem.

Jedną nocą nas nocowali.

Kliphorn. Tak.

Waber?

Nie, na miejscu.

Będę tam za chwilę.

Wyprowadź z więzienia. Tak jest?

Wawel. Wawel koło Grochowa.

Przepraszam,

majorze, ale nie mam na to zupełnie czasu.

Zamordowano dwóch naszych ludzi w knajpie.

To operowie?

Nie, ale to nie ma żadnego znaczenia. To byli Niemcy.

Właściciela knajpy, żony i jego dziecko już powieszono.

Ale odpowie za to cała ulica.

Prowadzi pan, niepotrzebnie martwiliśmy się o pańską zgubę.

Okazuje się, że Miszczyk jest zdrowy i cały.

Może nie zupełnie cały, ale jest w naszych rękach. Wobec tego moja rola

zakończona.

Jak pan to rozumie?

Zajmowałem się tą sprawą. Wyłącznie tą sprawą.

Chciałbym, żeby pan powiadomił Sturmbannfuhrera Cliffhorna o tym, że do

tajniaka nie nadaje się.

Nie mam na to ochoty.

Rozumiem pana.

Proszę.

Pomówię z nim na ten temat.

Dzień dobry.

Dzień dobry, panie profesorze.

To ogłoszenie jest sam raz dla pana, bo pan jest bez roboty.

Ja wiem, gimnazjum to oni nie otworzą.

Oni akurat potrzebują, żeby pan wypuścił jakiegoś Sienkiewicza albo, broń Boże,

Kościuszki.

Czy pan wie, co oni zrobili w Anini?

Raczej we Wawrze. Co za różnica. Może być nawet Częstochowa.

Ja na przykład jestem akurat zomer.

Ale mogę być lubomirski, to oni mnie i tak zabiją.

Bo tutaj w środku to ja jestem ein Juden.

A pan mnie poprawia.

Zanina na Wawę.

Oni mordują. A co za różnica gdzie?

Oni wszędzie mordują.

Pan słyszał, oni mają nas zamknąć w wiecie.

Słyszałem. No widzi pan, teraz to ja przynajmniej mogę tu wyjść, mogę

panu złoty szafka.

A co ja będę potem komu sprzedawać? Ale ja muszę, bo ja za to muszę kupić chleb.

Chociaż mi grozi dwie kary śmierci. Za zegarek i za chleb, nie daj Boże biały

tego. Ale ja się nie boję śmierci.

Bo ja wiem to.

czego oni nie wiedzą.

Dewaluacja.

Wie pan, żeby oni mnie grozili karą śmierci za to, że ja jestem Żydem, to

bym się bał. Ale jak oni mnie grożą za handel chlebem, wędzonką, za brak opaski

albo za spacer pięć minut po szóstej, to mnie jest tak czysto jedno, za co ja tę

kulkę dostanę, że nastąpiła jedna wielka dewaluacja kary śmierci.

No dobrze, ale tymczasem co pan sprzedaje?

Książki.

No, książki. I wie pan, nie mogę się zdecydować wejść do antykwariatu.

Dlaczego? Tam jest zatrudniony mój kolega i namawiał mnie.

Aha.

Tydzień się wahałem. No.

Żona na poczcie zarabia groszem.

Nie wiem.

No dobrze, ale książki to też towar. Dlaczego pan się waha?

Dzisiaj trzeba myśleć, żeby przeżyć jeszcze ten jeden dzień.

Dziś jest poniedziałek. Jak pan sprzeda książki, to będzie pan miał słoniny i

będzie pan żył we wtorek. A to już jest dysk.

A jak pan będzie wiedział, że pan będzie żył jeszcze w środę, to już jest

złoty interes.

A co z Mładeczkiem? Żyje?

Dostaliśmy właśnie wiadomość od siostry z Krakowa.

Żyje.

Nareszcie wiemy, tylko nie mamy pojęcia, gdzie jest.

Ty i twoi Żydowie...

Co to robi Halina?

Chodź.

Stało się coś strasznego.

Co się stało?

Kazikę aresztowali.

Halina przybiega przed dwoma godzinami. Tam działo się podobno piekło.

Aresztowali go?

A nic nie będę słuchał.

Brata mi zabrali.

Budzią. Nic więcej ci nie powie.

Uciekła. Setki ludzi uciekło z Anina. W Grochowa nawet uciekali ludzie do

śródmieścia, bo z Bawra dochodziły strzały.

Już drugą noc aresztują.

Kazika przyjdzie dziś rado.

Gdzie on jest?

Nie wiadomo.

Zaczekaj.

Proszę Sturmbannfuhrera, Filchorna.

Tak?

Dopiero pojutrze?

Dziękuję.

Co to ma znaczyć?

Dokąd ty właściwie dzwonisz?

A co do Gorączki, niech go pan nie zniechęca.

Nie rozumiem.

Gorączka oczywiście nie jest kryształowym człowiekiem, inaczej nie

zdrajcą, chociaż jemu ciągle się wydaje, że tym zdrajcą nie jest. Ale nie

wyprowadzam go z błędem. On nie jest bardzo gorący.

To ideowiec.

Tak, tak, może mi pan wierzyć. Jego interesuje wyłącznie walka z

Dokumenty, których teraz szukamy i które pan miał polecenie przejąć, zawierają

spis polskiej defensywy na terenie Rzeszy. No wiem.

No tak, ale on o tym nie wiedział.

I jemu powiedziałem, że te dokumenty zawierają spis defensywy, ale

którą polski wywiad rzekomo znał. Oczywiście tak nie było, chociaż mogło

Pan wie, Polacy obawiali się Rosja. I wysiłki ich wywiadu szły wyłącznie w

tamtym kierunku.

Całe szczęście.

Gorączko szuka czego innego i ja czego innego, choć obaj tropimy te same

dokumenty.

Bardzo pomysłowe.

Przyznaję.

Z każdym człowiekiem trzeba postępować inaczej. Niech pan wierzy.

Agenta i donosiciela natopno pan z niego nie zrobi. Chyba pan go jednak

przesunie. Przecież sam przyniósł mi i pokazał donos na siebie.

Ale przez kogo napisali?

To jest Policz -Deutsch.

Nie, nie, nie.

Gorączko to kanalia, ale mimo wszystko Polak.

Tak jest.

Sprawdź, gdzie jest teraz aresztowany Kazimierz Gorącko.

Najpierw nas meldować.

Tak jest.

To rodzony brat?

Tak.

Przykre, że to właśnie pański brat.

On na pewno nie miał z tym nic wspólnego.

W takim razie nie ma powodu do obor.

Zabrano go z domu cztery dni potem.

Zresztą nie mieszka dobrze tylko w Aninie.

Wybaczy pana, to nie ma żadnego znaczenia.

Pan Dymitrow mieszkał w Sofie, a podpalił Reichstag w Berlinie.

Ja ręczę za niego.

To mnie pociesza.

Pan chyba nie wątpi w sprawiedliwość niemiecką. Znaje, bywa często surowa,

to wojna.

Jeżeli brat pański zostanie oczyszczony z zarzutów.

A czy dowiedział się pan czegoś o tej kobiecie, która przyniosła panu wtedy

anonim?

Skoda. Chybatki przechwytania na tej korespondencji mnóżą się coraz bardziej.

Ale kto wie, co to za kobieta? W ogóle nie wiadomo, czy ona akurat pracuje na

poczcie. Oczywiście.

To tylko pan mógłby potwierdzić.

Ma pan jeszcze coś do mnie?

Dobrze. Sprawdzę urzędy pocztowe. Oby pomyślnie.

Za to nie mogę ręczyć. Podobnie jak ja nie mogę ręczyć za uwolnienie pańskiego

brata.

Znajdę ją.

Panie Gorącko.

Tak?

Pan już podpisał jego zwolnienie.

I proszę nie żalić się majorowi Heinkesowi, że ja pana do czegokolwiek

zmuszałem.

To była pańska inicjatywa.

Do widzenia.

Proszę.

Dziś rano, razem z piętnastoma innymi.

No cóż, pan Gorącko się spóźnił.

Mógł być u mnie z samego rana.

To był jego brat?

Dzień dobry.

Dzień dobry, panie profesorze.

Co trzy razy, panie Leopoldzie?

Niewiele nowego.

Szkół nam chyba nie otworzą.

Coraz mniej nadziei na to, że będziemy uczyć.

Przecież nie musimy uczyć w szkole. Możemy uczyć pana, u mnie, uczniów.

Po pięciu, po dziesięciu.

Trzeba jakoś to dzieci ratować.

Kto wie, ile jeszcze miesięcy takiej bezczynności przed nimi.

Tak, przedłużyły im się te wakacje.

Sądzi pan, że dobrowolnie powrócą do nauki? W normalnych warunkach kijem ich

można było zapędzić. Polak jest w natury przekorny. Jak mu zabraniają, to

właśnie spróbuję.

A czy można by ewentualnie liczyć na pana, gdyby coś ruszyło?

Dzień dobry.

Dzień dobry.

Dział niemiecki mam tutaj.

Poproszę. To, to, to wszystko.

Zweig? Proszę?

Zweig. Arnold Zweig. Nie słyszał pan?

Nie słyszałem, ale... Mann?

Niestety.

Fallada? Pan pytał książki, których mi mieć na składzie nie wolno.

A tam?

Proszę bardzo, może pan sprawdzić na zapleczu.

Nie mam.

Katalog wpływów?

Katalog, katalog.

Proszę sprawdzić.

Dobrze zapłacę.

Proszę. Jeżeli pan nie chce pieniędzy, może być prowiant.

Koniak, cygara.

Interesuje pana poedia.

Mamy tutaj prawdziwy raritas.

Stare wydanie.

Goethe.

Dlaczego pan to cytuje?

Bo akurat to pamiętam.

Zapomniałem dodać, że Hajne może być także po polsku.

Wpadnę jeszcze zapytać.

Chciał kupić Hajnego.

Gdyby żył, kazaliby mu ustępować schodnika.

Mogli nie palić, nie musieliby szukać.

Dziwny naród.

Bardzo dziwny.

Pan do kogo?

Do kogo pan?

A to tam, w korytarzu na prawo, drugie drzwi.

Dziękuję.

Szuka pan kogoś?

Wydaje się, że pomyliłem drzwi.

Jestem filatelistą. Słucham pana, proszę.

Szukam serii znaczków Pucharu Gordon -Bennetta. Nie ma pan?

Rok 37.

Cóż to za seria? Dwa znaczki.

Nie, nie mam, nie mam.

Zaginęłem we wrześniu.

Przepraszam. Proszę, proszę.

Na Wilczą, na pocztę. Znowu na pocztę?

Dawniej to się jeździło z knajpy do knajpy.

Szukam naczelnika.

A nie ma naczelnika u siebie.

A pan służbowo czy prywatnie?

Służbowo.

O, jest naczelnik.

Przepraszam bardzo, pan jest naczelnikiem poczty? Tak, a o co chodzi?

Zaraz panu wyjaśnię, nie moglibyśmy gdzieś przejść.

Ale o co chodzi właśnie?

Jestem graczynistą i zaginęła mi seria znaczków wydana z

okazji zawodów o puchar Gordon -Bennetta.

Przepraszam. Bardzo dziękuję.

Widziałam się z Jeglińskim. Jest tu do kupienia węgiel. O ile?

350.

Nawet niedrogo.

Bójże się, Boga zosię, dziesięć razy drożej niż przed wojną.

Jeżeli pytam, to dlatego, że opału zostało na myśl tylko na kilka dni.

Wszędzie żądają po czterysta.

To za tym jedni z nim pokazywał, tylko błagam cię nikomu ani słowa. Ciągle

pracuje w tym antyperiacie? Tak, i wyobraź sobie, ktoś przyniósł mu gazetkę

odbitą na powielarku, ale bardzo interesująco zadagowaną. Nie tutaj

domu mi pokażesz.

Gdzie ty tak cię umieszczysz?

i odnam tego człowieka.

Jeliński proponował mi, żebym uczył. On oczywiście już zaczął, ale ja odmówiłem.

Nie wiem, czy słusznie.

A wiesz, czym to grozi, gdyby Niemcy wykryli?

Nie, od takich rzeczy trzeba się trzymać z daleka. Raz już ciebie szukali.

Nie, to chyba była jakaś podmówka.

Idź już.

I czekaj na mnie w domu.

Nie warto zaczynać tajnego nauczania, kiedy najgorszy się to wszystko i tak

skończy. Muszę wracać.

I załatw ten węgiel.

Naszucha.

Proszę?

Naszucha. No słyszę, ale Naszucha nie dojedzie. Tam z dwóch stron zamknięte.

to wysadzi mnie pan przy Litewskiej. A chyba, że tak.

Panie inżynierze, Szwagrodzkiego spotkałem. Mogę zabrać?

Proszę. Siadaj.

Co tam słychać?

Co ty nie wiesz?

Czerwony plakat wisi.

Znowu 30 poszło do bozi.

Ja tym skurczybykom... Chwileczkę. Wydaje mi się, że kapucha.

Aha.

Ja tym skurczybykom paskarzom dam popalić.

Ty mnie jeszcze nie znasz.

Siadam. Zaczekaj.

Pojedziemy się rozgrzać.

Ja stawiam.

Nie mówiłem, że kapucha wie.

A mój gust to on się miękki w nogach zrobił. Jeszcze na pogotowie wyląduje.

Pytaj Wacek, dokąd chce jechać.

A tak mniej więcej to gdzie pan sobie mieszuje?

Wsienna.

12 .27 od drogi 2, droga 3.

Powtarzam.

Od drogi personelnej od Katowic do Danzig, przez Posen, Bromberg,

Dirschau, Elbing.

12 .00...

Proszę pana.

Proszę pana, chwileczkę.

Gdzie jest ulica Grunwaldzka?

Niech pan nie używa tej nazwy i nie mówi po polsku.

Przecież to Rajch. No, to któremu mam pójść?

Idę w tamtym kierunku.

Zaprowadzę pana.

250, 300, 350, 400, 450, 500, 550,

565. So.

Und hier unterschreiben Sie bitte mal, ja?

Pani pod... Pani... Podejdź na pan tu bliżej.

Mród ciągnie.

Dziękuję. Do

zobaczenia.

Od początku wziąłeś się do transportu? Ale skąd? Całkiem niedawno.

Trzeba tak się przy siusianiu władzi ustawiać, żeby nie pod wiatr.

Jak wróciłem, to byłem szklarzem.

Szklarzem? No tak, a co wtedy ludziom najbardziej było potrzeba? Ani jednego

okna całego nie było, a szyb to wiesz.

I na wystawie potrzebne, bo kradną i w sypialni, bo zima.

Nawet w kraczu, bo podwiewa. Ty to rzeczywiście nie zginiesz.

Trzeba chodzić do taktu, to grunt.

Prawda, Adaszku?

Zapewni, że tak.

Dobrze, że do nas przyjechałeś, bo właśnie Adaśku odchodzi.

To prawda, panie Adaśku?

Tak i tak.

W dwie platformy trzeba jeździć.

Interes się rozkręcił jak Magda w tańcu.

Zlecił mnie, nie będzie.

Adaśko to u mnie przy tyłu. Gdzie przy tyłu? Tak, śmietnik mu rośnie. No to

śmietnik. I zabawami zaczyna się oglądać. No, co prawda, co prawda.

Tylko nie wie, jak granitę przekroczyć.

To Galileusz.

Do Krakowa może mógłbym panu załatwić.

Faktycznie?

Mam znajomego kolejarza, który jeździ właśnie na tej trasie.

Ale miałbym do pana prośbę.

Miliony dwa za to, co pan dla mnie robi.

Dam panu przesyłkę, którą pan odda Basi Białasównie w Oświęcimiu.

Zapamięta pan?

Ona już będzie wiedziała, co zrobić.

Tylko ty i chłopa.

Dobra, zrobi się.

A jaki ona ma adres?

Ten kolejarz panu pokazał.

Dobrze.

Aleśku, podrzuć kod nam siana.

To ja już im dało żyć.

Oni frygali, żeby ja taki z masem był.

No to jeszcze raz podrzuć.

A, no chyba, że tak.

Co ty chcesz mu dać?

Błonę filmową.

Kładź ją.

No przecież wiem, że nie stary testament w tłumaczeniu księdza wujka.

Co to za zdjęcia?

Zdjęcia. Tej dziewuchy?

Niezupełnie. Ładeczku, nie daj się wciągać w takie sprawy.

Nie będę siedział z założonymi rękami.

Władziu, jak ci nie każą, to nie pchaj się na wystawę.

Bo życie to nie sklep. I drugiego takiego towaru na składzie nie

Rozumiesz?

No na mnie już tak.

Za pół godziny odchodzi mój skład.

Nie, Baśka, ciebie nie zabiorę.

Może latem w Krakowie, kiedy wszystko ucichnie. Może ojca wypuszczą.

Miałam czekać do wiotny. Czekałam teraz do lata. A może się wszystko uspokoi.

Bądź cierpliwa. Może Tadek wróci. O nim nawet nie wspominaj. Drań się okazał.

Jak to człowiek człowieka nie zna? A tyle serca mu Antego kazał.

Słuchaj, szwagier, mam do ciebie prośbę. Nie przyjeżdżaj ty do nas.

No, gościnnyś trzeba przyznać.

Ja chcę żyć. Ciągnie się to za tobą, jak weron za wdową.

Co?

No wiesz co, chcieliście Polskę na czerwono przemalować i widzisz, kto wie,

za tobą nie chodzą. Nie przyjeżdżaj, szwagier.

Antek, przecież to mój brat.

On ma swoich towarzyszy.

Im rodzina niepotrzebna.

A kto ciebie nauczył, że tak dobrze wiesz, że nam rodzina potrzebna czy nie,

Panie szefie, klient do pana.

Co za klient?

Dwa jarączki.

Czy pan Siemiński?

Tak, o co chodzi?

No, to o kwiatki ma się rozumieć.

No, bywaj z rów. Cześć. Cześć.

Niech pan siada.

Mam tylko fiołki.

Tak, dla mnie choćby i 100 krotki. Ja ich tak i tak nie kupię. Ja tylko tak

chęci, żeby przy obcym sztępu nie robić. Ale faktycznie... Nie rozumiem.

No faktycznie to ja z policjania Tadzia Miszczyka.

Całe rączki pana Basia zapewnię. Bardzo mi miło.

Choroszewski jestem.

Tadzio, zdrow.

Cały. Okazał się pięknie kłaniać. A, chwileczkę.

Zaraz, zaraz, gdzie on się tu zaszportał?

A gdzie on jest?

No to u kolegi.

No, nareszcie.

Tadziu, moju, że pani będzie wiedzieć, o co chodzi i że wujku będzie bardzo

zadowolniony. O, proszę.

No, co to ma znaczyć, Baśka?

Nieważne.

Czy wujek już poszedł? Tak.

Jest już daleko. Nie tręczko.

Gratuluję panu siostrzyniczki. Cudo.

Marzenie. A o Taszkę niech się pan nie boi. Jemu tam będzie lepiej u kolegi jak

u mamy.

A wiesz pan, zanim ja się przez tę granicę przeszwarcuję, to ja we

mogę panu pomóc. Ja i końmi mogę jeździć, i kwiatki mogę podlewać. No

zrobię, co pan zechce.

Panie, ja lubię jasne sytuacje.

Przyszedł pan tutaj, żeby granicę przekroczyć, tak?

No już.

Jeżeli pan taki uprzejmy, taćku mi mówił, że pan ma szwagra.

Dla niego to raz splunąć, nie? Mam, niestety, mam.

Wyszedł przed parowa minutami. Ja się mam tego dość, panie!

Przemytniczy, komuniści, kontrabanda. Już lepiej pójdę i znajdę sobie

zanim to gestapo za mnie zrobi.

Co, coś nie pasuje?

A co to za okazja?

Kuzyn Urszuli zwariował. W taki czas wesele wyprawia.

Dzisiaj wieczorem pijemy wódkę.

Ale wiesz, może ja jakoś głupio mi.

A co ty?

Szef cię zaprasza.

artylerzycka, weterynacz, medyk identycka, kryzmier, burmistrz i

I nikotiner!

Jest to w Wiszniewsku?

Tak jest.

Marian, Andrzej, Antonina, Lucina, Zenon? Tak jest, mieszkają tutaj.

W dwóch godzinach wszystko jest na dół z rękawiczką.

Wyjeżdżacie do GG.

Dzisiaj Wiszniewski i do końca tygodnia cała strata.

Nie rzucim ziemi skąd nasz wróg.

Nie damy pogrzeź mowy.

Polski naród, polski lud,

królewski szepiasowy.

Nie damy, by nas zgnębił wróg, tak

nam do powodu.

Dzień dobry.