Original subtitles

Pułkownik Krzysztof Donert, polski szlachcic i pruski oficer, wypowiada

wojskach elektorskich, nie mogąc pogodzić się z nieprawościami

przez namiestnika, grafa von Holsteina.

Przy próbie uwolnienia wskazanego niesłusznie na śmierć mieszczanina

Stolpeckiego, zostaje pojmany.

Mierny wachmistrz Kacper Pilch uwalnia go jednak, a dalszą ucieczkę organizuje

dawny dowódca do Wigirda, Odrowąż.

Dragoni osobistego wroga pułkownika, rotmistrza Zaremby i rajtarzy kapitana

Knotego ruszają w pościg.

Rozwścieczony von Holstein wskazuje na śmierć mieszcza ujętych w czasie próby

odbicia Stolpeckiego.

Dowiedziawszy się zaś, że Odrowąż dopomógł do Wigirdowi w ucieczce,

namową wysłannika elektora, magrabiego Ansbacha, uwięzić Odrowąża.

Mieszczanie decydują, że trzeba wysłać posłów do polskiego króla, aby

przedstawić mu krzywdy ludu pruskiego.

I prosić o interwencję.

A pościg jest coraz bliżej.

Knotę osacza uciekających w bagniskach, ale pułkownik z fachmistrzem wymykają

się z pułapki i docierają do kuźni w lesie.

Kowal dradza.

Wysyła syna z wiadomością, że uciekinierzy kryją się u niego.

Dowgird dostrzega to i...

Żyję.

Citarz, ku Rzeczypospolitej to jedyna droga?

Tak jest, panie rozmistrzu.

Ze wzniesienia lepiej widać będzie.

Chłopów prowadzą we kruty.

Warto by sprawdzić, kto ich prowadzi.

Spotkaliśmy ich.

Z lambrzyckiego pułku.

Lubię dokładnie wiedzieć.

Wojsku na równinie widoczne. Do Wierda zgłoszymy.

Powinien sprawdzić, co to za ludzie.

Chcemy, żeby przyleciał do nas, do Lamswich.

Gada, że ci dwaj u jego ojca w kuźni są.

Za mną!

Zostaw, zostaw mówię! Czekaj!

Stać!

O! To pan pułkownik!

Witasz i wy tu.

Służba, panie pułkowniku.

Pod lasem oba oddziały czekają.

Wszystkie trakty obstawione.

Polowanie na ludzi służbą nazywacie?

Nie moja głowa sprawia rozsądzać.

Jedźcie lepiej lasem, pułkowniku.

Wrat mi z zarem, magostatarski nieboli zratował, to i mu wiarne jest człowiek.

Panie pułkowniku, zawsze człowiekiem zostanie.

Jedziemy w las!

Zabicie!

Panie Radmistrzu!

Panie Radmistrzu, bakwit wraca!

Warchmistrzu! Warchmistrzu!

Dowgir!

Warchmistrzu! Tam z poborowymi do lasu! Dlaczego się nie zatrzymał?

Sam byłem!

Jeszcze mi życie miłe!

Spokojnie, kapitanie.

Moi dragoni rozkazów dowódcy nigdy nie zmieniają.

Warchmistrzu, każcie wsiadek.

Hans! Dogonij!

Nagroń!

Nagroń! Dogonij!

Kasper, rozpuść ich do domów.

Chodź!

O, gdzie chcecie?

Do elektora?

Do domu!

A krycie dobrze po lasach, żeby was elektorscy nie złapali. Dziękujemy!

Niech was Bóg błogosławi.

Który z was zna najbliższą drogę do Galińskiej? Ja, panie. Gdzie?

Pojedziecie tam, za rzekę. Jak się las kończy, będzie osada wykroty. Tam są już

swoje ludzie. Tam już drogę wam pokażą.

Dobra, dziękujemy.

Bądźcie zdrowi.

Wierzymy?

Tak.

Będzie można z tego kapta nosić. Tak.

Nie widzieliśmy nikogo.

Spotkaliśmy tylko dragonów od mistrza Zaremby, panie kapitanie. Ma już lat?

Żadnego. Jadą w granicy.

Panie kapitanie!

Panie kapitanie!

Złapaliśmy dwóch gemajnów.

Co mieli przy sobie?

Skąd to mają?

Nie chcą gadać.

A ty?

Zwoli miłościwie panującego elektora, Jan Korba, w Gemajny ma być wzięty.

Toć on mój, mój, mnie przysięgał.

Elektor obawionych chłopów w Gemajny nie bierze.

Milcz chłopie, bo przez łeb zziele.

Toć on mój, mój. Słuchaj, Hanuś.

Dajcie pani choć ogarnąć się na drogę.

Ruszaj.

Jezu!

Zostawcie go!

Puśćcie!

Puśćcie! Zostawcie go!

Jest tu!

Puśćcie!

Zostawcie! Puśćcie!

Obych roty!

Prędzej najbliższa droga do galińskiej topieli. No!

Wierzyka w gębie się zapomnieli.

Co wy tu robicie?

Z reszlowskiego regimentu od Hauchmana Landdorfa. Rekruta mamy odprowadzić. Tu

dzian mój, mój mnie przysięgał. A nie wiesz to, że obawionych chłopów brać nie

wolno? Mam rozkaz.

Idź! Zablądować się u Hauchmana Landdorfa i ruszać stąd, żeby was

nie było. No!

Panie, nam trzeba napoić.

I przewodnika, co by drogę do Kalińskiej Topieli pokazał. Ja wielmożny, panie,

poprowadzę. A to dziw wrócę zaraz. Ale prosimy do nas.

Prosimy. Nie, nie, czasu nie ma. Nie no, coś do pisza dajcie. Zaraz będzie.

Matka, podaj pić, że można mu panu.

A długa czeka nas droga?

Niedaleko. Ja no przez bór przelecicie.

Ojciec, ja... Idź po konia, Jasiek, tylko wybierz najlepszego. Dobrze.

wasza wielmożność. Proszę, wielmożność, panie, prosimy, prosimy. I dla was,

wasza wielmożność, weselnego kołacza, prosimy bardzo.

Bierzcie, panie, pijcie. Proszę, weselny kołacz. Panie, ja wam oporządzimy.

Nie, nie, nie!

Ryszyk nas. Byłycie też.

Miasiek!

Panie! Głębice!

Kurze!

Pydlaki!

Chłopów się boicie!

Zawracaj! Ja wam pokażę! Ja wam pokażę!

Ale ojcze, bo przez nas zabiera.

Nie pierwsizna to dla nas dzielność, Panie.

My wroga zwyczajni.

Jedźcie z Bogiem!

Przesłuchać jaskę!

Sprawdzić chałupy!

Nie ma nikogo!

Nie ma nikogo!

Panie kapitanie można?

Wy skąd?

Pokornie melduję od hautmana Langdorfa.

Co tu robicie?

Rekrutami mieli brać, ale oficerowie nie pozwolili.

Jakie oficerowie?

We wsi dwóch.

Jeden Radziwiłłowski, drugi nasz.

Gadaj wraz.

Gdzie oni? Ten Radziwiłłowski to panita. Głową zapłaci. Panie rotmiszu,

dopadniem ich. Jak mi Bóg miły, dopadniem.

Jasiek, która droga do granicy?

Tędy najbliżej.

Jedno coś mi się widzi, że lepiej tą drogą przez bór jechać. Kasper.

Jest?

Obejrzyj mi ramię, że ten zbój kowal kości nie przetrącił.

Wielmożny pan ranie?

Trzy pacierzy stąd, tą drogą przez bór jest młyn mojego krewniaka. Tam ramię

opatrzymy. Tak?

Prowadź.

Kto tu mieszkał?

Łoki, panie rodnictwu.

Brandenburg tylko.

Siedzi też?

Słucham, panie radny.

Jak myślisz?

Jak myślisz, kto tę wioskę spalił?

Ja wiem, panie radny.

Wiesz, wiesz, stary.

Jedno gadać nie chcesz.

A wyruszajcie.

Bo mojego na coś czekam.

Na mój rozum, tędy pojechali.

Łopieś, a gdzie granicica?

Od kapliczki w prawo, panie kapitanie.

Tędy pojechali. Za mną!

Matka!

Matka!

Matka!

Matka!

Chodź mi no tu.

Jakieś gopcy tu jadą.

O Jezu, Jezu. Pewnikiem znowu poborczy.

Pozamykaj co trzeba. O Jezu, Jezu, Jezu.

Pochwalony.

Jasiek.

Witajcie, Jędrzeju.

Gości wam prowadzę.

Elektorscy mnie w Gemajny chcieli brać, ale wielmożni panowie zratowali.

U nas w wejściu cała bitwa była.

Teraz trzeba im wytchnąć.

Elektorskich bili, mówisz? A to dla takich zawsze u mnie drzwi otwarte.

Matka, chodź powitać wielmożnych panów.

Witam wasze miłości.

Witajcie, gospodarzu.

Serca zapraszamy w nasze ubogie progi.

O Jezu!

Kasper, konie prowadź! Ale tylko brodem wielmożny, panie, brodem!

Proszę, proszę.

Prosimy wielmośny panie, konie zaraz oporządzę. Dziękuję.

Chytar.

Damy tu koniom i ludziom wypocząć. Z koni!

Rozpoplężyć!

Napoić!

Ognisk nie palić!

Po krzakach się kryć!

Tak mi się widzi.

że Rzeczpospolita całkiem o nas przypomniała.

Brandenbury tu rządzą.

Elektorskie psiejuchy.

Może miodu?

Ja bo się tam na tym nie wyznaję.

Ojciec inny opowiadają, co my są tu od wieka i na swoje Niemca nie wpuścim.

Dobrześ powiedział.

Elektor nas nie zmorze, bo za tą ziemią Rzeczpospolita się upomni.

A wtedy Brandenburgia będzie musiała zdać rachunek za wszystkie sprawy.

Za pozwoleniem waszej wielmożności. Na mnie już czas.

Nie mogę dłużej usiedzieć, bo okrutnie niespokojny czy tam moi jakoś pomoc nie

potrzebują.

Dzięki waszej wielmożności za zratowanie.

Dzień z Bogiem.

Trafi się okazja, to ci jeszcze twą fatygę wynagrodzę.

A co tam o nagrodzie mówić?

Ja i tak do śmierci całej duszy wdzięczny będę.

Ostańcie z Bogiem, Wasza Wielmożność.

A pozdrow tam swoją ode mnie.

Ostańcie z Bogiem, Jędrzeju.

Bywaj, Josiu.

Może panowie głowni jeszcze?

Panu pułkownikowi zdoby się uspoczynek. Żona posła nie przygotowała.

Skromnie tu u nas, ale z całej duszy chcemy wygodzić waszej wielmożności.

Dziękuję. Śpijcie spokojnie, wasza wielmożność. Dobrej nocy. Dobrej nocy.

Dobrej nocy.

A ty, Kacper...

Ja to za pozwoleniem pana pułkownika prześpię się na dole.

Co tam, panie? Nic. Piękna noc.

Śpijcie spokojnie, Jędrzeju.

O Jezu, o Jezu, kto by?

O Jezu, a to bym się przestraszył. Myślałem, że to elektorscy, a to Polacy.

Ale by się pułkownik ucieszył.

Jaki pułkownik?

Anowar. Był tak odziany jak wasza wielmożność.

Był sam?

Nie, z drugim oficerem.

A gdzie oni teraz?

Pułkownik w ramie ranion. U mojego krewniaka kwatery zażywają.

Na koń.

Drogę znasz?

Choć wracam stamtąd.

Poprowadzisz. Wasza wielmożność, to cię do swoich, do wsi muszę.

No jakże to tak?

Sam powiadasz, że nasz pułkownik raniony, a ty mu pomocy nie chcesz

To prawda.

Poprowadzę.

Wielmożny panie.

Wielmożny panie. Cicho, cicho.

Wielmożny panie.

Coś niedobrego się dzieje. Psy okrutnie niespokojne.

Jesteśmy, panie oficerze.

Z koni.

Pójdziesz ze mną.

Bojesz krewniakowi, że ci się koń skaleczył i dlatego wróciłaś. Niech

drzwi.

Siadasz. Tak jest?

Potoczyć mułem. Niech żaden koń nie zarzuci. Co tu się dzieje? Przecież

wytwonił. Miejcz długo.

Prowadź. I pamiętaj.

Jeżeli bradzisz,

Gdzie jest?

Co mnie narobił?

Co mnie narobił?

Walenty!

Otwórzcie! To ja, Jasiek!

Nijak do wsi dojechać nie mogę!

Gumie Walenty!

Otwórzcie! Koń mi się skaleczył. To przecież Jasiek.

Idź, idź. Otwórzcie!

Walenty!

Walenty!

To on gada.

Jaki Walenty?

Mnie przecie jędrzej. Stój!

Kumie! Otwórzcie!

Kumie mnie, Walenty!

Radzisz ubije.

Piękniecie duchem. Pułko nieka budzić.

Kumie, Walenty!

Otwórzcie!

Walentyn! Jasiek!

Co cię tak cicho?

Wilcy po nocy włóczą.

Gospodarz tak się spił, że nijak nie można go obudzić.

Czekaj.

Pójdę skrzesać ognia, bo poćmaku nijak drzwi odepchnąć nie mogę.

Na dole, przy drzwiach.

Jasiek, już się gospodarz obudził.

Zaraz drzwi odepchnie.

Co ci, Jasiu? Wołaj głośno.

Puśćcie walenty.

Koniu się skaleczył. A kim jesteś?

Ano?

Spotkaliśmy w lesie.

Waszego krewniaka powiedział, że gościny u was zadać możemy.

Pan oficjar Sami?

Z moją jazdą w środę zdrożeni jesteśmy.

Gość w dom, Bóg w dom.

Konowie, spuśćcie!

Panowie! No panowie, nie bijcie! Panowie!

Puśćcie! Panowie!

Odstąpić!

Czekać na rozkazy!

Odstąpić!

Do koni!

Nie rusz go!

Tyż Polak i on Polak!

Grzegorzu, a między pułkownikiem a lotmistrzem nie nasza i no ich sprawa.

łbie się mąci.

Boś młody to i głupi. A głupi, bo i zgłupieć można, jak swój swojego goni.

To i goni. No to komu my służymy? Polskiemu królowi czy elektorowi?

Polska to ziemia czy elektorska?

Zdrajca Dowgird czy nie zdrajca?

Służy swojemu panu jaśnie wielmożnemu zarębie.

I nie ty, a no twój pan Dowgirda goni.

I nie przez to.

Przez co?

Przez zabiść.

Jakże to?

Obydwaj u hetmana Sobieskiego w jednej korągwi Odrowąża służyli, który chobu

uważał i cenił.

Ale kiedy choroba go zmogła, Odrowąż dowództwo w ręce Dowgirda złożył. Potem

znów hetman Sobieski Dowgirda swoim namestnikiem uczynił. No, ubodło to do

żywego naszego, naszego lotmistrza.

Kiedy pod Podhajcami z Tatarami się starszy,

Nasz rotmistrz rozkazu Hetmana Sobieskiego nie wykonał, przez co siła

wygubił.

Dowgird to rotmistrza pod sąd oddać zamierzał.

Rotmistrz umknął i pod rozkazy księcia Radziwiła się zgłosił.

Tak to zawiść przyjaźń zabiła.

A... a wy, panie wachmistrzu?

Przecież nie z naszej wsi.

Nie pan.

Rotmistrz Zaremba ze śmiertelnej opresji wywarawił.

To mój służeb.

Jeżeli mi włos z głowy spadnie, moi dragoni młyn

puszczą z dymem. To będziemy się znaczyć po spoku.

Jedno że jedni do nieba, a drudzy do ciekła pójdą.

Powiesić, panie pułkowniku. Zostaw go, Kasper.

Będziemy się bić.

Tylko jeden z nas wyjdzie z tą szyby. Proszę, miłosierny. Zostaw go, mówię.

Jeżeli zginiesz, twój wachmistrz mnie ubije.

Jak Bóg na niebie.

Milcz!

Oficerski parol, że cię nie tknie.

Jeżeli ubijesz mnie, puścisz wolno mojego wachmistrza, który niczemu nie

Ale, pułkowniku, przecież to... Po co z nim gadać? Ubić jak szczura.

Drogonie na rozkaz przed dnieniem czekają, a my tylnym wyjściem ujdziemy i

las. Młyn w koło obstawiony.

O Jezu.

Zaremba.

Każdy sąd w Rzeczypospolitej każe cię powiesić. Albo stajesz mi, albo...

Ale wezmę swojego makmistrza.

Niech pilnuje.

Twojego.

Jak i tak będzie, Kasper.

Oddaj mu szablę.

Mój pan rozum potradał.

O, Jarosław... Czytasz?

Jestem, pan Jarosław.

Czytasz, wejdziesz sam.

Ludziom każ czekać.

Grzegorzu. Nie czyń niczego, czego byś potem przed Bogiem wyznać nie mógł.

Rozkaz, wachmistrzu.

Jasiek.

Otwieraj.

Wejdź.

Pilnuj, żeby to zwierzę jakoweś krzywdy twojemu dowódcy nie uczyniło.

Pójdź!

Pójdź go.

Jasiek, przyświeć.

Ale... ale...