Original subtitles

Het verhaal van Jezus is het allermooiste verhaal.

Eruit, zondaar. -Waar is hij?

Al ruim 2000 jaar raakt het verhaal van Jezus Christus...

wereldwijd het leven van miljarden mensen.

Jezus voelde wat wij voelden. Hij stond voor dezelfde uitdagingen.

Als we de westerse geschiedenis willen begrijpen...

moeten we het verhaal van Jezus begrijpen.

Voor het eerst wordt Z'n verhaal verteld...

door de ogen van hen die Hem het best kenden.

Pilatus was een keihard politicus. Dat moest hij ook wel zijn.

Ben jij de koning der Joden?

Hij moet elke opstand in de kiem smoren.

Ik kan jou vrijlaten, of je laten kruisigen.

Bedreigt Hij de stabiliteit van Rome?

Wie koning beweert te zijn, stelt zichzelf tegenover Caesar.

Pilatus zoekt een manier om uit deze situatie te geraken.

Ik was m'n handen in onschuld.

Jozef Ik heb Hem beschermd

Johannes Ik heb Hem gedoopt

Maria Ik heb Hem opgevoed

Kajafas Ik vreesde Hem

Judas - Ik heb Hem verraden Pilatus - Ik heb Hem veroordeeld

Maria Magdalena Ik heb Hem gesteund

Petrus Ik was Zijn volgeling

Jeruzalem

Wat een rotstad.

Ooit wilde ik naam maken.

Nu wil ik deze stad van m'n huid krabben.

Ruim op.

Elk jaar stellen ze m'n geduld op de proef.

Pontius Pilatus was de prefect, de militaire gouverneur in Judea...

van 26 tot 36 n.Chr.

Hij is beroemd om één ding: Hij is de baas als Jezus wordt geëxecuteerd.

Met elk Pesach wordt dit erger. -Niet lang meer.

Pilatus is getrouwd.

De evangeliën noemen haar niet, maar ze heet Claudia Procula.

Rij door. Zorg dat ze opzij gaan.

Pilatus is afkomstig uit de laagste adelstand.

Hij heeft zich vast opgewerkt...

in de strijd tegen barbaren in de uithoeken van het Rijk.

Nu is hij naar een gat ver van Rome gestuurd: Judea.

We weten dat Pontius Pilatus de avond voor Pesach in Jeruzalem arriveerde.

Pesach is de slechtste tijd om Romeins gouverneur te zijn.

Dan komen er 500.000 pelgrims naar de stad...

en het feest gaat over hoe God het Joodse volk bevrijdde...

van een tiranniek regime, en de Romeinen zijn de baas.

Iedereen viert de bevrijding, maar men is niet vrij.

Alles staat op scherp. Eén verkeerde zet, en de stad ontploft.

Pilatus veracht Jeruzalem.

Hij woont in Caesarea Maritima, aan de Middellandse Zee.

Hij gaat enkel naar Jeruzalem als het niet anders kan, tijdens feesten.

Hij heeft met Pesach een belangrijke rol achter de schermen.

Hij werkt nauw samen met hogepriester Kajafas, om onrust te voorkomen.

Kajafas is de hogepriester van de Joden, hun religieus leider.

Hij is naast Pilatus de belangrijkste politiek leider.

Wil je je rituele gewaden?

Pilatus komt onder meer met Pesach naar Jeruzalem...

omdat hij de rituele gewaden in z'n bezit heeft...

die Kajafas in de tempel moet dragen voor de plechtigheden.

Dat ze de rituele gewaden als onderpand houden...

suggereert dat ze tegen Kajafas zeggen:

'Jullie hebben lokale autonomie, maar als je een verkeerd besluit neemt...

gebeurt er misschien iets met je gewaden.'

Is er iets wat ik moet weten? -Ik verwacht geen problemen, Prefect.

Pilatus en Kajafas liggen elkaar niet, maar ze moeten samenwerken.

Waarom gaf hij dat antwoord? Natuurlijk verwachtte hij problemen.

Als Pilatus 's nachts wordt gewekt...

op het hoogtepunt van Pesach, door een gezant van Kajafas...

zal hem een akelig voorgevoel hebben bekropen.

Bij elk feest slepen ze hun problemen naar mij toe.

Wie is hij? -Hij heet Jezus van Nazareth.

Kajafas wil dat Pilatus afrekent met Jezus, omdat Hij populair is...

en Kajafas wil niet worden gezien als degene die met Hem afrekent.

Dat wil hij op de Romeinen afschuiven.

Wat is jouw beschuldiging jegens deze man?

Hij corrumpeert ons land.

Hij verbiedt ons volk belasting te betalen...

en hij noemt zichzelf de Messias.

Een koning.

Ik wil hem spreken.

Ben jij de koning der Joden?

Vormt deze figuur een bedreiging voor de Romeinse stabiliteit?

Dat zit achter z'n vraag.

Hij moet weten of deze persoon problemen zal veroorzaken.

Dit is gezagsondermijning. Er is maar één heerser: de keizer.

Dat zegt u.

Hou je zenuwen in bedwang, jullie.

Jezus is één man, nadelig voor de veiligheid van velen.

Kajafas lijkt oprecht bezorgd te zijn...

dat Jezus een opstand kan organiseren.

Dan zal er veel bloed worden vergoten.

Hij hitst met z'n leer het volk van Judea op.

Hij is begonnen in Galilea en nu is hij hier.

Pak hem zelf op en veroordeel hem volgens je eigen wetten.

Eerst lijkt Pilatus zich niet met het proces te willen bemoeien.

Jezus heeft immers de Joodse wet overtreden.

Hij wil dat de Joodse leiders die verantwoordelijkheid nemen.

Maar wij mogen niemand executeren.

Wil je hem executeren?

Waarom stuurde Kajafas daarop aan?

De Joodse autoriteiten konden niemand ter dood veroordelen...

zonder bijstand, toestemming of direct ingrijpen van Pontius Pilatus.

Waarom moest hij dood?

Wat zag ik over het hoofd?

Laat hem alleen met mij.

Pontius Pilatus is een van de weinigen...

die we kennen van buiten de Bijbel.

De Pilatus uit de evangeliën is anders dan die uit de geschiedenis.

De eerste is zwak, besluiteloos, hij wordt gekweld.

De laatste is wreed en meedogenloos.

Jeruzalem

enige jaren eerder

Historisch gezien, schuwde Pilatus geweld niet.

Hij was een sadistische, gemene kleine tiran.

Vroeg in de carrière van Pilatus...

verpletterde hij een protest op een aquaduct dat hij aan het bouwen was.

Er waren veel doden en geworden. Pilatus wilde de Joden duidelijk maken:

'Ik heb hier de leiding.'

De Pilatus uit de geschiedenis was besluitvaardig.

De Pilatus uit de evangeliën is anders.

Hij is zich niet zeker van z'n gezag. Een beetje een weifelaar.

Hij wil geen volledige verantwoordelijkheid...

voor de gebeurtenissen rond Jezus' dood.

Het verslag van Jezus' proces is gebaseerd op de evangeliën.

Deze zijn 40, 50, 70 jaar na Z'n dood geschreven.

Ze zijn deels geschreven om trouw te bewijzen aan het Romeinse Rijk...

en Jezus' dood te wijten aan de Joden.

Zo konden de Romeinen zich bekeren tot dat nieuwe geloof: christendom.

Jezus' proces door Pilatus in evangeliën...

geeft de politieke werkelijkheid niet weer...

en evenmin de macht van de Romeinse prefect.

Ben jij de koning der Joden?

In alle vier evangeliën laat Pilatus Jezus...

de belangrijkste aanklacht herhalen.

Ben jij de koning der Joden?

Vindt u van wel?

Wie zich koning noemde, stelde zich tegenover Caesars gezag.

Daar had Pilatus trouw aan gezworen.

Je eigen volk en opperpriesters hebben je aan mij uitgeleverd.

Dit is in geen enkel opzicht een normaal proces.

Er is geen procedure, geen getuigen. De prefect is de enige rechter...

die met een mogelijke revolutionair praat. Dat is vreemd.

In de evangeliën...

lijkt Pilatus ontzettend graag te willen achterhalen...

of Jezus schuldig is, of niet.

Ze willen dat hij sterft. Waarvoor?

Wat heb je misdaan?

Mijn Rijk is niet van deze wereld.

Want dan zouden M'n dienaren strijden tegen M'n uitlevering.

Mijn Rijk bevindt zich op een andere plek.

Hij geeft aan dat Hij geen bedreiging vormt voor Pilatus...

politiek noch militair.

Zijn koninkrijk is niet zoals dat van mensen.

Hij zal geen belasting heffen of een leger oprichten.

Jouw koninkrijk.

Je bent dus toch een koning? -Dat zegt u.

Hier ben Ik voor geboren.

Hier ben Ik voor op aarde gezet.

Om getuigenis af te leggen aan de waarheid.

Wie voor de waarheid is, luistert naar Mij.

Wat is waarheid?

Als Pilatus Jezus vraagt wat waarheid is, bedoelt hij dat ironisch.

Want Pilatus zit hier als rechter, jury en beul...

dit bizarre misdaadproces voor.

Hij zou zich om waarheid moeten bekommeren.

Terwijl Jezus vastzit, gebeurt er iets buitengewoons.

De vrouw van Pilatus heeft een droom.

Een verontrustende droom.

Onze Vader, Die in de hemelen zijt.

Romeinen vatten dromen serieus op.

Dromen en voortekenen waren erg belangrijk.

Volgens de Romeinen probeerden de goden zo met hen te communiceren.

Voer hem af.

Waar vreesde Kajafas voor bij deze man?

Als Jezus al iets was, dan was het wel passief en stil.

Laat je niet in met deze onschuldige.

Door hem heb ik geleden in een droom.

De Pilatus in de evangeliën wilde zich al niet mengen in Jezus' proces.

De droom die z'n vrouw heeft gehad, sterkt hem in dit voornemen.

Er hingen slechte voortekenen rond Jezus.

Daar wilde ik niets van weten.

Naarmate Jezus' proces wordt voortgezet...

krijgen we sterk de indruk dat Pilatus een gefrustreerd man is.

Hij wil hier niet bij betrokken raken. Hij wil dat dit ophoudt.

Is hij volgens jou Galileeër? -Hij komt uit Galilea.

Mooi. Dan is dit een zaak voor Herodes Antipas.

Pilatus is op zoek naar een uitweg.

Als hij hoort dat Jezus uit Nazareth in Galilea komt...

'Als je bij Herodes vandaan komt, ben je een zaak voor hem.

Ga maar naar Herodes Antipas.'

Pilatus schuift de verantwoordelijkheid af op een ander.

Herodes Antipas is de zoon van Herodes de Grote...

en vorst van Galilea.

Hij heeft Johannes de Doper geëxecuteerd.

Hij komt met Pesach ook altijd naar Jeruzalem.

Wonderdoener.

Eindelijk.

Herodes Antipas is verheugd dat hij Jezus ontmoet.

Helaas voor Herodes Antipas...

verloopt de ontmoeting anders dan hij zou hebben gewild.

Jezus is namelijk niet erg toeschietelijk.

Ze noemen jou...

koning der Joden.

Is het niet?

Antipas werd gehaat.

Jezus verachtte hem.

Hij noemde hem 'Herodes Antipas, die vos'.

Maar jij verwaardigt je niet om tot je onderdanen te spreken?

Goed dan.

Herodes sloeg Jezus een koninklijke mantel om.

Dit is een cultuur van eer en schande.

Als je iemand een clown of bedrieger vindt...

dan bespot je hem, of je brengt hem te schande.

Misschien wilde Herodes zo voorkomen...

dat Jezus nog meer boude stellingen zou debiteren.

Antipas besluit dat Jezus geen doodstraf verdient.

Hij stuurt Hem ten slotte terug naar Pilatus.

Pontius Pilatus wil geen beslissing nemen, hoewel dat z'n werk is.

Hij beslist over leven en dood.

Door al dat geweifel wordt Jezus een politieke speelbal.

Niemand wil de beslissing op zich nemen.

Je hebt me iemand gebracht die het volk zou corrumperen.

Ik heb hem ondervraagd en onschuldig bevonden.

Herodes idem. Hij heeft hem naar ons teruggestuurd.

Hij heeft niets gedaan wat de doodstraf verdient.

De doodstraf wordt makkelijk opgelegd aan iemand die 'n revolutionair is...

en een slavenopstand leidt...

of aan iemand die zegt koning te zijn en een militaire bedreiging vormt.

Vindt Pilatus werkelijk dat Jezus zo'n bedreiging voor hem vormt?

Volgens mij niet.

Kruisig hem.

De beschrijving van Kajafas in de Schrift...

heeft door de tijden heen 'n sjabloon voor antisemitisme gecreëerd.

Het is naïef om Kajafas te zien als boosaardig personage.

Ik denk dat hij in menig opzicht levens wilde redden.

Hij weet wat er gebeurt als je Rome het hoofd biedt, op welke wijze ook.

Alleen de prefect kan een kruisiging gelasten, maar als Pilatus...

een onschuldige met veel volgelingen kruisigt...

kan dat tot een opstand leiden.

Kajafas wilde mij dwingen.

Ik laat niet met me sollen.

Volgens jullie gebruik laat ik met Pesach altijd een gevangene vrij.

Haal Barabbas.

Ik zou hun dispuut bijleggen middels hun gebruik.

Volgens Lucas is Barabbas een gewelddadige revolutionair.

Hij heeft mensen vermoord. Hij is eerder die week vastgezet.

Pilatus weet wat Kajafas wil: Kajafas wil dat Jezus sterft.

Maar hij weet niet hoe geliefd Jezus werkelijk is.

Daarom beraamt Pilatus een plan.

Hij wil weten of hij op protesten kan rekenen als hij Jezus executeert.

Moet ik de koning der Joden vrijlaten?

Of Barabbas?

Barabbas.

Als Pilatus in de evangeliën Barabbas en Jezus presenteert...

is er sprake van een oneerlijke keuze.

Jezus' discipelen, z'n aanhangers, zijn vertrokken.

Er is niemand meer die kan roepen: Geef ons Jezus.

Niet Jezus. Geef ons Barabbas.

Volgens één theorie riep de menigte om Barabbas...

opgehitst door de religieuze autoriteiten.

Volgens een andere theorie waren er genoeg mensen...

die liever zagen dat een gewelddadige revolutionair als Barabbas vrijkwam.

Laat Barabbas vrij.

Historisch gezien, zou Pilatus het volk nooit hebben laten kiezen...

en nooit een gevaarlijke politieke rebel hebben vrijgelaten.

Het vrijlaten van een gevangene met Pesach staat niet in andere bronnen.

Maar Barabbas' verhaal is belangrijk voor de schrijvers van de evangeliën.

Nu kunnen ze het hele Joodse volk de kruisiging van Jezus verwijten.

Niet alleen Kajafas, of de priesters, maar het hele Joodse volk...

wil Jezus, en niet Barabbas, gekruisigd zien.

Het zuivert tevens de Romeinen van enige blaam.

Z'n executie zou niet op veel verbolgenheid stuiten.

Ik heb al vaker gedood: als soldaat en als staatsman.

Ze moeten zien dat ik niet terugdeins voor bloedvergieten.

Als de menigte Barabbas boven Jezus verkiest...

weet Pilatus dat er weinig steun is voor Jezus.

Hij kan Jezus straffen zonder dat dit tot een opstand leidt.

Gesel hem.

Pilatus laat Jezus geselen, omdat dit bij een kruisiging hoort.

Het moest gebeuren.

Ze zijn aan het geselen met een kat-met-de-negen-staarten.

Het is een martelapparaat, dat feitelijk niet één staart heeft.

Het kunnen 16, 32 verschillende zware stroken leer zijn...

met aan het einde, alsof het nog niet genoeg was...

om de huid open te rijten, en de aders bloot te leggen...

zitten kleine metalen haakjes.

Er worden daadwerkelijk grote stukken vlees uit gereten.

Het was ondenkbaar, onuitsprekelijk wreed.

Als de soldaten Jezus bespotten met een rode mantel...

en een kroon op Z'n hoofd...

Heil aan de koning der Joden.

...bootsen ze de viering van een Romeinse zege na...

door een Romeinse imperator, die in z'n strijdwagen door Rome rijdt.

Naar wat de evangeliën vertellen, legt Jezus Zich bij Z'n lot neer.

Bij dat lot horen marteling en de dood aan een kruis.

Er was geen ontkomen aan. Het hoorde bij Z'n missie en dat aanvaardde Hij.

Dit is het toneel van kruisigingen.

Het herinnert iedereen eraan dat je niet de orde moet verstoren...

je tegen Caesar moet verzetten of het volk moet verenigen.

Ik heb wel vaker mensen laten martelen.

Ze zeggen alles om de pijn te laten stoppen.

Maar deze man eiste niets, wilde niets.

Aanschouw deze man.

In Johannes presenteert Pilatus Jezus aan de autoriteiten...

toegetakeld en bebloed, en Hij draagt een doornenkroon.

En hij doet de onsterfelijke uitspraak: Zie deze man.

'Ecce homo.' Pilatus bespot mogelijk de Joodse autoriteiten:

'Zie jullie koning eens.'

Ik wilde zien of ze hem nog steeds wilden doden.

Dat mocht hun niet bespaard blijven.

Konden ze het, na alle pijn en het lijden, nog steeds verkroppen?

Kruisig hem en rond het af.

Pilatus' onwil om Jezus te executeren lijkt deels politiek gedraai te zijn.

Hij wil de hogepriester z'n zin niet geven.

Hij zegt liever dat zijn wil geschiedt.

Kruisig jij hem maar.

Ook dit is een voorbeeld van het machtsspel tussen de twee.

Pilatus weet dat Kajafas Jezus niet kan kruisigen. Hij laat hem weten...

dat hij het laatste woord heeft en dat Kajafas z'n plaats moet weten.

Ik vind geen grond om hem ergens van te beschuldigen.

Er is een wet. Volgens die wet moet hij sterven...

omdat hij beweert dat hij Gods Zoon is.

Als Kajafas zegt dat Jezus beweert Gods Zoon te zijn...

staat Pilatus als aan de grond genageld.

Volgens de evangeliën is hij bang.

Dit kan komen doordat hij gelooft in de Romeinse goden...

van wie er kinderen op aarde rondliepen.

Hij vraagt zich af of Jezus een Hercules is, een halfgod...

iemand die hij zou moeten kennen.

Waar kom je vandaan?

Weiger je met me te praten?

Snap je het dan niet?

Ik kan jou vrijlaten, of je laten kruisigen.

U zou geen macht over mij hebben...

als die u niet van boven werd gegeven.

Ik vraag me vaak af wat Pilatus echt dacht toen Jezus dat zei.

Volgens mij dacht Pilatus: Jij weet niet wat macht is.

'Ik vertegenwoordig het Romeinse Rijk, de supermogendheid van nu.

Jij kent de macht van Rome niet.'

Als Kajafas oppert dat Jezus Gods Zoon beweert te zijn...

lijkt dit averechts te werken.

Die zinspeling zet Pilatus er niet toe aan om in actie te komen.

Er moet nog één stap volgen.

Jeruzalem

In de evangeliën is Pilatus onwillig...

en doet Kajafas z'n best om Jezus gekruisigd te krijgen.

Dit zegt meer over de situatie waarin de evangelieschrijvers verkeren...

die de schuld bij de Joodse autoriteiten willen leggen.

Als ze de Romeinen hartelijker kunnen doen lijken...

zullen zij makkelijker kunnen worden bekeerd tot het christendom.

Waarom talmt u? U hebt de aanklachten en de dader.

Ik zie geen redenen om hem de doodstraf te geven.

Hij moest leren dat ik aan Rome gehoorzaam, niet aan dit volk.

Maar natuurlijk...

wist Kajafas dat.

Als u hem laat gaan, bent u geen vriend van Caesar.

Wie zegt dat hij koning is, staat tegenover Caesar.

Dat is de troef van Kajafas.

Op dat moment speelt hij z'n laatste kaart uit.

Hij beschuldigt Pilatus van verraad als hij dit niet doorzet.

Een tactische meesterzet.

Pilatus was een gevangene van politiek opportunisme.

Hij had geen ruime historische opvatting.

Ik denk dat hij onzeker was.

De hinderlaag.

Kajafas wist dat ik me bij Rome geen misstap meer kon veroorloven.

Niet voor één persoon.

Ik moest omzichtig te werk gaan, vooral inzake Joodse gebruiken.

Jeruzalem 31 n.Chr.

Ik heb één fout gemaakt, voor de glorie van Rome.

Kajafas herinnert me er altijd aan.

Pilatus was al eens gebotst met keizer Tiberius.

Hij had schilden besteld die aan Tiberius waren gewijd.

Als deze in Jeruzalem arriveren, voelen de Joden zich beledigd.

De naam van Tiberius staat erop, plus diens titel:

'Godenzoon.'

Dat is vreselijke godslaster.

Iemand klaagt hierover en de klacht komt bij de keizer terecht.

Tiberius vindt het terecht dat ze boos zijn.

Hij laat Pilatus de aanstootgevende schilden uit Jeruzalem verwijderen.

Wat Pilatus met de schilden heeft gedaan...

was in heel Judea bekend.

De Joden wisten dat Pilatus door Rome was gewaarschuwd.

We moeten niet Caesars ergernis wekken.

Of wel soms?

'Als u Jezus niet executeert...

zullen wij melden dat u geen vriend bent van Caesar en slecht regeert.

We zullen een gezantschap sturen naar Tiberius op Capri en u aangeven.

Dan komt de boodschap eindelijk bij Pilatus binnen.

Moet ik jullie koning kruisigen? -Wij hebben geen andere heerser...

dan Caesar.

Pilatus' baas is keizer Tiberius, de machtigste man op aarde.

Maar in Jezus' tijd is hij paranoïde en slecht geworden.

Hij kijkt toe hoe mensen van 'n klif worden gegooid.

Pilatus weet dat niet alleen z'n baan gevaar loopt, maar ook z'n leven.

Hij zal Tiberius niet voor de voeten lopen.

Dan zal ik jullie koning voor je doden.

In de evangeliën wordt Pilatus overgehaald om Jezus te kruisigen.

Hij vindt dat Jezus onschuldig is...

maar hij wordt ertoe gedwongen om iets tegen z'n zin in te doen.

Als je kijkt naar hun gesprek, veracht je hen allebei.

Er zijn geen winnaars, enkel verliezers, onder wie Jezus.

Kajafas krijgt z'n zin, maar hij is mij rekenschap verschuldigd.

Ik zal het laatste woord hebben.

Als we enkel de evangeliën lezen...

zouden we misschien sympathie voelen voor Pilatus als persoon.

Hij is wijs en een krijger.

Hij luistert naar z'n vrouw en wil doen wat juist is.

Dit staat in scherp contrast met de historische figuur Pontius Pilatus.

Pilatus moet Jezus laten executeren...

want hij moet doen wat goed is ten opzichte van de keizer.

Hij wil z'n functie behouden en er mogen geen revolutionairen rondlopen.

De Joden moeten onderworpen blijven aan de Romeinen.

Door dit alles zal hij niet erg wakker hebben gelegen...

van z'n besluit om Jezus te laten kruisigen.

Pontius Pilatus' handelingen laten zien waar z'n loyaliteit ligt:

Bij het Keizerrijk en bij zelfbehoud.

Je hebt de aanklachten gehoord, koning.

Er is een troon voor jou. In Golgotha.

Veel scènes in het proces en de executie van Jezus zitten vol ironie.

De scène die wellicht de meeste ironie bevat...

is die wanneer Pilatus z'n handen wast.

Ik was m'n handen in onschuld.

Het is jouw verantwoordelijkheid.

Natuurlijk gaat hij niet vrijuit.

Uiteindelijk is hij verantwoordelijk voor Jezus' executie.

Maar hij probeert de schuld bij Kajafas te leggen.

De evangelieschrijvers proberen het besluit...

meer bij de Joodse autoriteiten te leggen...

als degenen die Jezus afvoeren. Maar historisch gezien...

is het aannemelijker dat Pontius Pilatus over deze beslissing ging.

Historisch gezien zal Pilatus, toen Kajafas Jezus bij hem bracht...

diens kruisiging hebben bevolen zonder met z'n ogen te knipperen.

Zoveel gaf Pilatus niet om die Joodse onderdanen.

Hij zorgde er met Kajafas voor dat er geen oproer uitbrak.

Nog een dode, wat maakt mij dat nu uit?

Golgotha is gedrenkt in het bloed van tallozen. Ik herinner me er niet één.

Rome zal niet stilstaan bij Jezus van Nazareth.

Waarom zou ik dat dan wel doen?

We mogen Kajafas en de Joodse autoriteiten niets verwijten.

Slechts één man kon Jezus ter dood veroordelen: Pilatus, een Romein.

Als Pontius Pilatus Jezus van Nazareth niet had geëxecuteerd...

zou hij in de vergetelheid zijn geraakt.

Dan was hij gewoon een prefect in een afgelegen provincie geweest.

Maar Pontius Pilatus heeft een unieke nalatenschap.

Zonder zijn besluit om Jezus te executeren...

zou er geen kruisiging, wederopstanding of christendom zijn.

Zijn nalatenschap voor het christendom staat zo centraal...

dat z'n naam voorkomt in de christelijke geloofsbelijdenis.

Vertaling: René van Vliet