Original subtitles

Paulina Craven, to ulubienica francuskiej arystokracji.

Nie dla niej szkoda czasu.

Słyszałaś, Tereniu?

Mojemu synowi szkoda czasu dla naszej Pauliny.

Może mężczyźni nie lubią takiej lektury?

Czy podać coś innego?

Nie, ja tylko wpadłem na chwileczkę, bo mam prośbę do mamy, taką wielką.

Czy mamusia by pozwoliła, żeby Leonia poszła ze mną i z Justyną na wesele?

Bardzo proszę.

Na jakie wesele? Ja nic nie wiem. W jakim majątku?

To pewnie w bohaterowiczach.

Tak. Elżunia, córka pana Fabiana wychodzi za mąż.

A kto to jest?

Ja, synku, nie znam żadnego Fabiana.

Ja w ogóle nie rozumiem, o czym ty mówisz. Mamo, mówię o weselu naszych

sąsiadów.

Sąsiadów?

Ja nie pojmuję takich żartów.

Wychowanie Leoni jest moim świętym obowiązkiem.

Dopóki żyję, nie będzie ona bywać w niewłaściwych dla siebie towarzystwach.

mamo, obyczaje tych ludzi... Dosyć! Widziu, dosyć! Spokojnie.

Ja w ogóle nie zgadzam się na takie dziwactwa.

Dusi mnie tereniu. Dusi mnie krople.

Krople dusi.

Widziu.

No pięknieś postąpił.

Pięknie, nie ma co.

Czy do waszych nowoczesnych idei należy także doprowadzać rodziców do takiego

stanu, do jakiegoś ty matkę doprowadził? Czy bardzo źle się czuję?

Na szczęście już lepiej.

I po lekarza nie trzeba posyłać.

Ale mogło być gorzej.

Bardzo mi przykro, chciałem tylko... Chciałeś tylko.

Matka miała rację. Leoni po weselach chłopskich ciągać nie będziesz.

A w ogóle skąd ci do głowy przyszło twoimi sielankowymi pomysłami męczyć

No i czemu nic nie odpowiada?

Raczyłeś mi się wreszcie pokazać na oczy i serce z jak kołek?

Bo pamiętam, że w tym jest sam ojcze. Do tych, jak teraz mówisz, sielanek

zachęcał. Boś chłopak.

I byłbym ostatnim głupcem, gdybym cię w puchach chował i na obłokach kołysał.

Proszę bardzo, poznawaj sobie tych chłopów, bo się z nimi niedługo użerać

będziesz, kiedy Kortyn po mnie weźmie.

Ale Leonia jest dziewczyną i taka edukacja nie jest jej potrzebna.

Ale ty pewnie i z tym się nie zgadzasz.

No cóż, czy nie uważasz mnie godnym rozmowy z tobą?

Pozwól mi, ojcze, milczeć.

A może mi przynajmniej powiesz łaskawie, dlaczego tak postępujesz z wujem? Z

wujem? Dlaczego ojciec teraz o tym?

Bo sobie przypomniałem, że kiedy tutaj był wuj Darzecki, to nawet, że z nim nie

porozmawiał, nawet, że się z nim nie pożegnał.

Dlatego, mój ojcze, że nie mam dla pana Darzeckiego szacunku i nie zniżę się,

żeby mu naskakiwać.

A toż co?

Szkoda.

Dlaczego? Dlatego, że to jest pyszałek, egoista, dbający o własne interesy i

widzący koniec swojego nosa, który zadziera pod opłoki.

Tylko dlatego, że ma majątek większy od innych.

Ciotkę, hrabinę, a brata stryjecznego nie wiadomo jak wzbogaconego.

Bolało mnie, ojcze, że robiłeś się przed nim takim mały, pokorny.

I z jakiegoż to ważnego powodu? Bo zażądał ciebie pieniędzy?

Patrzcie, jakimi sędzia.

Jeszcze nie pora, jeszcze.

Zawsze jest pora widzieć i mówić prawdę.

Głupiś.

Alboż ty znasz życie i jego konieczności.

Być może rzeczywiście z Darzeckim obchodzę się trochę inaczej niż z

on, on prawie los nas wszystkich w rękach swoich trzyma.

Istotnie szanuję go. Za co?

Za to, że jest dobrym mężem mojej siostry, ojcem jej dzieci i że interesy

dobrze prowadzi. Czy jesteś pewnym, ojcze, że on to choć w jednej części

czyni? A też oranżerie, wojarze, francuskie fortepiany. A wyprawa dla

córeczki?

Nikogo, nikogo.

Od tej pory uważać mnie za swojego znajomego, który tym tylko różni się od

innych, że obejmiesz po nim sukcesję.

Ojcze, idź precz.

Ja panu zaraz te książki pokażę.

Zaraz to pokażę. Niech Witold przeczyta.

Psałtyrz Dawidów, Jana Kochanowskiego. Nie, nie, tu, tu niech Witold przeczyta.

Anzelmowi Bohaterowiczowi, Andrzej.

Korczyński? Tak.

Od stryja Witolda. I ta, i ta, i ta. Niech Witold przeczyta.

Adam Mickiewicz, pan Tadeusz.

Andrzej Korczyński. Wszystko to od niego.

Od pana Andrzeja.

I tyle tylko u nas światłości jest.

Ile on jej tu zostawił.

On tu siał.

I zdaje się, że wszystko, co w ludziach było...

Najlepszego poruszyło się w ten czas i wszystkim jeden cel świecił.

On ten wielki ogień w sercach ludzi rozpalił i za niego, tymi, którzy razem

z nim poszli, młode życie swoje oddał.

Daj Boże każdemu takie życie.

Odstają się powoli, drogi panie Bolesławie, z pewną myślą.

No i cóż?

Jakaż to myśl? Wcale, wcale przyjemna, że zostają tutaj.

Ci ludzie nie wydają się tak postępni, jak początkowo myślałem.

Jeśli ktoś śpiewa przy pracy, to nie jest to na dla niego przekleństwem.

To są bohaterowicze, drogi panie Teofilu. Z tutejszego ze ścianka.

Tuszę jednak, że nie z ich powodu myśl o pozostaniu tutaj na stale nie jest panu

przykrą.

Czy mogę panu Justynie dać wyraźnie do zrozumienia, że... Nie, nie, zostawcie

wszystkie małżonce.

Pan niech tylko ostrożnie wybada atmosferę, sprawdzi reakcję panny

To jest dla mnie najważniejsze.

Stanowczo nie chce się pan pokazać w Korczynie? Nie, nie, jeszcze nie teraz.

Jeszcze...

Nie.

Pan Kirło przyjechał.

Będzie na kolację.

Czy ten człowiek doprawdy nie ma swojego domu?

Ja na miejscu jego żony przywiązałabym go do nogi od stołu.

Wierzę, po wszystkich sąsiadach się mu uczy. Ale do Korczyna najczęściej

przyjeżdża.

Może już coś powie.

Na pewno nawet.

Do czego to starczy?

Lec, słuchaj!

Pani Emilia prosiła, żeby podać wiśniówkę.

Może jeszcze szampana?

Mas!

Kieliscy w kredensie.

Nakryj temu pieczeniarzowi sama.

Zaręczam państwu, że gdyby mu przeciąć żyły, to popłynęłaby z nich

krew błękitna, jak niebęd w pogodę.

Porównanie pana Kirły doskonale, doskonale, bo czy tamta krew błękitna,

ale wody w niej wiele, to pewne.

A jaki samodzielny ten Teofilek.

Kiedy go ojciec odumarł, on wziął w sukcesji po nim

majątek niewielki.

Fortunkę malutką, maluteńką.

Nic mniej, nic więcej, tylko coś tak jakby, drodzy państwo, około miliona

O Jezu!

Tak, tak, tak.

Około milionika rubelków.

Caca, fortunka. Caca, żeby to mieć chociaż dziesiątą część

tego. A, pewnie.

Tak, żeby tak chociaż mieć te 100 tysięcy.

Pan szanowny, jeszcze omleciku.

Nie jadł, bardzo proszę.

Dziękuję. Bardzo proszę.

Ponad 10 folwarków liczył ten majątek.

Niech się panna Teresa nie gorączkuje, ten majątek dobrze już okrojony.

Ale zostało dobrych trzysta tysięcy.

Przez te dziesięć lat za granicą spędzonych nie stracił ktoś więcej jak

siedemset tysięcy.

Na pewno więcej nie stracił.

Ta w ogóle suchy chłopak.

Co?

Prawdziwy zuch, więcej nam takich trzeba, a cały nasz kraj tego tamtego...

Benedykcie.

Prawdziwy zaszczyt, pan Różyc, uczyni kobiecie, którą za żonę wziąć zapragnie.

Taki ród, taki majątek.

Który jeszcze wzrośnie, pani Dobrodziejko, wzrośnie, gdy żoneczka

energiczna...

Do gospodarowania to ocia zachęci, a pieszkotami ptaszka w gniazdku

zatrzyma.

Pan Różyc, jak słyszałem, rozsądek ma.

Ale żeby taką fortunę na karty i metresy tracić, rzecz to niegodna.

Podobnie tylko łajdaki cienią.

Benedykcie! A ja wiem, co mówię. A tak to tak.

Człowiek, który na tym świecie chleb je i nie pracuje, to czy tam w nim

czerwona, błękitna czy popielata krew płynie, łajdakiem jest.

Darmo zjadę mi nic więcej.

Benedykcie, ja proszę.

Ale ja nie mówię tego przecież do pana Różyca. Ja nikomu ubliżać nie chcę.

Może jest on i najlepszym człowiekiem.

Ale wielkie bogactwa, które takie frukta rodzą, to... A niech by wszyscy diabie

wzięli! No ja nie mogę! O mój Boże! Ja nie mogę wyrazów takich słuchać!

Takich zdań! O takim człowieku! Ja nie mogę! Ja nie mogę!

Ale... A cóż to? A cóż to?

A cóż to ja takiego powiedziałem?

No czy ty znowu rozchorujesz się, czy jak?

W imię ojca i syna.

A toż z tym domu już nic powiedzieć nie można?

Ojciec powiedział to, co Jan sam chciał powiedzieć.

Ucałowałbym go za to.

A może za surowo oceniłeś pana Różyca?

Nie. Różyc to pasożyc.

A Kirło jeszcze większy błazen.

Takich ludzi to mi jedną rękę... O tak!

Takiś gorący? Właśnie tak.

Bo to zakały.

Gdyby nie oni, bylibyśmy już daleko. Kto my?

Ci, którymi działo ludzką godność.

A tacy jako Różyc... Aha, Justynko. Czy ty wyjdziesz za to dziurawy fito?

No jeżeli przyjdzie i poprosi cię o rękę.

Masz w taki sposób pytania, za kogo mam niby wejść?

Przecież wiesz.

Dobrze wiesz.

Za tego w Weli nowego człowieka, co to pół miliona przepił.

Mój drogi, powiedz mi, czyżbym ja mogła wyjść za takiego człowieka? Czyżbym ja

mogła stracić takie wielkie, wielkie szczęście?

Taki zaczet, taką łaskę? No powiedz mi, Widziu, sam, czyżbym ja mogła?

No, ale zanim zostaniesz wielką panią na Włoszczyźnie, na wesele w Żunii

przecież pójdziesz, obiecałaś.

Naturalnie, widział, że pójdę, naturalnie.

Chusteczkę dla pana Kazimierza, ja się montaż mam wyhaftowaną.

Cudownie.

Czy dałaś już chusteczkę panu Jaśmotowi? A jakże!

Przykownie wyhaftowano w mojej litery. Jeszcze raz panience pięknie dziękuję i

zapraszam do tańca.

O, pięknie. Tylko pilnuj, widział? Pilnuj!

Kapela!

Ciebie przestać kochać nie jest w mojej mocy Powierzchowność często myli,

szczególniej kobiety Chociaż oczko łzą umili, lecz serce niestety

Koło do musteczka,

chowaj matko pietka Masz tureczkę ładną, to ci ją upradną Najpierwże kochanie,

kiedy serce chwyci Radością i smutkiem, dosyć się nas pyci

Żębina włosy pani ubiera.

Choćbym jedną gałązkę mógł doktać, już przez to byłbym szczęśliwy.

Czy pani słuchała tej piosenki?

Jakiej? Nocą śpiewał.

Słuchałam. Bo?

Bo ja tę piosenkę, ja ją dla...

A to kto patrzajcie?

Jadwiga Domontówna?

No tak, dziadusia prowadzi.

Szyk panna, wielki szyk. Zaraz z nią zatańczę.

Proszę, dobrodzieja.

Proszę.

Panienko.

Witam pana, panie Benedykcie, witam. Jakże zdrowie ojca pańskiego, szanownego

pana Dominika. Dominik Korczyński to mój dziadek, proszę pana. Tak, tak, panie

Benedykcie. W trzydziestym pierwszym razem z nim wstawaliśmy pod Ostrołęko.

Bitwa była straszna, straszna.

I pan Dominik raniony został.

A ja wtedy, panie Benedykcie... Jestem Witold Korczyński, proszę pana. Tak,

panie Benedykcie. Spod ognia wyniosłem ojca pańskiego. Spod ognia.

Artylergia. Ila prosto na nas. Prosto na nas.

Niech do tańca grają! Już się nogi zwijają! Łabrytasa!

Panna Domontówna już w treci chyba raz tak na mnie spogląda.

Jakbym jej czymś zawiniła.

Pewnie o pana jej chodzi, panie Janie.

Matka pańska zresztą i stryj mówili mi, że pan i ona... Moja matka każdemu,

kochanie, wymawia.

Ja żadnych zakleńc i wyznań jej nie czyniłem.

Owszem, poczciwa jest i pewnie bym się z nią ożenił w czasie za namową matki i

stryja.

Gdyby niższe słońce na moim niebie nie zaświeciło.

A jakież to słońce?

Gdzie ten walamutnik?

Uwodziszę!

Gdzie pacanko? Już ja go znajdę i zabiję. Jak kto zabije?

Gdzie pacanko?

Zapoznali mi się tam na mego dziadunia. Nie ruszaj do swego kawalera, wraca.

Panna Edwigo!

O upamiętanie proszę.

To i co, że pan Jan prosi? Chodźmy stąd, dziadunio. Tutaj nasza kompania

niepotrzebna. To już dobre psy lepszym staniało. Żeby tylko wszyscy na tym

dobrze wyszli. Bo wiadomo, że kto wiele ściga, mało dogoni.

Do widzenia państwu. Zdrowia i weselenia. Ja go znajdę. I ubiję.

Przepraszam, panie pokrotnie.

Podczas człowieka coś tak zaślepi, że nie wie, co mówi, czyni.

Pana Edwiga faktycznie przeze mnie tę przykrość pani zrobiła.

Tym więcej proszę o wybaczenie.

Jeśli pani nie gniewa się na mnie, to proszę zatańczyć ze mną.

A kto to był ten pacenko? I za co dziadek chciał go zabić?

A był taki pacenko. Żonę dziadkowi uwiódł. Ze świata przyjechał, a ona z

uciekła. Dziadek od tego pomieszania na umyśle dostał i odtąd szuka tego

pacenki. To aż tak ją kocha?

Pewnie, że tak.

Chociaż to wesela, ale żyjnie, ale ja Witoldu o sprawie powiedzieć muszę. I o

wstawiennictwo u ojca prosi. Dzień.

Przegraliście proces.

A nie dało się tego jakoś polubownie załatwić?

Przecież ojciec mój, przecież do ojca można, tylko... Niech mnie dorowany

będzie, że przed synem to wypowiadam. Ale pan Korczyński srogim jest sąsiadem,

język ma gruby, słowami sieczy gorzej niż rózgami. Więc nijakiej rady nie

Ja na proces.

Jakie pomagaj Boże.

Takie mógł zapłać.

Przykro mi tego słuchać, ale... A mnie mówisz.

Dawniej wszystko inaczej bywało. Ale teraz...

Dzień dobry.

Przecież wesele jeszcze się nie skończyło.

Dla mnie już.

Za dużo skarg usłyszałem.

Na kogo?

Na Ciebie, ojcze.

Na mnie?

A cóż to, czy ja kogo na drodze obrabowałem, albo czyjeś dziecko na

zjadłem, a?

Na półko proszę Cię, ojcze.

Porzuć ten ton.

No dobrze.

Więc co ci tam nagadali ci twoi ten, tego ten bohaterowicze?

Skarżyli się, że ich ze skóry chcę obetrzeć, tak?

Bo im nie pozwalam trawy wypasać i ziemi po kawałku wyrywać, prawda?

Chcieli procesu, to go mieli.

I przegrali.

Nie tylko o to chodzi, ojcze.

Ich boli, że za ludzi nie są prawie przez siebie uważani.

I z try Andrzeja wspominają.

O tym się teraz mówi na weselach. Tak.

Siadaj.

Tak, ojcze. Oni nie mogą zapomnieć, że jesteś jego bratem.

Każde dobro, każdy twój gest gotowi są odzajemnić.

Przecież ten lud jest, tatko, naszą jedyną nadzieją. Ten, którym ty gardzisz

którego... Słuchaj.

Jeżeli ty, jeżeli wam młodym wydaje się, że wymyśliliście szczytne idee...

I że to wy pierwsi pokochaliście te siemię lud i sprawiedliwość.

Popełniacie błąd gruby.

I grzech.

I w naszych ustach brzmiało kiedyś razem młodzi przyjaciele w szczęściu

wszystkiego są wszystkich cele.

I myśmy latali na mleczne drogi. W blaski jutrzenki, w ognia ofiary.

Tośmy się ku niemu jak szaleńce rzucili, jak w słońce w niego wierzyli, jak w

zbawienie zapatrzyli.

I niemało nas było.

Rycerze, poeki, apostoły, wskrzesiciele.

Górne marzenia, wielkie nadzieje.

Ogniste zapały, wszystko, wszystko.

Jak w wodę wpadł.

Ale Korczyńskim braku ideałów nikt zarzucić nie ma prawa.

Jeden życie za nie oddał, a drugi

zazdrości temu, co w mogile leży.

Ojcze.

Ojcze.

Ojcze, do grobu, do ostatniego tchnienia wdzięcznym Ci będę, żeś mi na

królewicza i samoluba nie wychował. Gdyby nie Ty, byłbym dziś pewny jak ten

nieszczęsny Zygmunt, niedoszłym artystą albo jak ten Różyc. A, byłbym ostatnim

głupcem, gdybym myślał, że mój syn z innej gliny niż inni ludzie ulepiony.

Stupudowy kamień spadł ze mnie.

Kiedy bym się mógł przed...

Ty nie wiesz i obyś się nigdy nie dowiedział, co to jest tyle lat cierpieć

mieć ani jednej żywej duszy, przed którą można by wszystko to, co się ma w sobie

pokazać, pomocy, rady, a nawet i ratunku wezwać.

Marzyłem nieraz, że ty mi tym wszystkim będziesz, ale kiedy ostatniego lata

wydawało mi się, że i te marzenia moje, jak i...

Jak i wszystkie inne diabli wzięli, ogarnęła mnie taka rozpacz, że mnie

Andrzejowi, ale wszystkim pomarłym, grobowi w zazdrościu.

No, ale teraz już wiesz, co nas dzieliło.

I w moje przywiązanie musisz uwierzyć.

Tato!

Jednak powiedz mi, co myślisz? Dlaczego z nimi ciągle się wadzisz?

No a co miałem robić po przegranej?

Po naszej klęsce? Co miałem robić na zgliszczach?

Mówiono, wołano, błagano, ziemia, ziemia.

To trzymałem tę ziemię i trzymam ją.

Czy ty wiesz, co to znaczy o każdy skrawek tej ziemi walczyć z tymi,

których się niegdyś zabrać i mieć w ciał?

No a czyja wina, że oni tacy, że nie oświeceni?

Mściwością, a może tylko ubóstwem pożerani.

Nie nasz ojczy?

Oj, uparty jesteś.

Moja natura.

Moja natura korczyńskich krew.

Idź do nich i powiedz, że egzekucję wstrzymam, może

nawet w ogóle...

Ten, tego, ten.

Może, może ty kiedyś. No idź.

Idź.

A nie siedź tam długo, bo chciałbym ciebie trochę przy sobie mieć.

Tak, ojcze.

Pani Justyno, pytałem o piosenkę, którą śpiewał przed kapelą. Pani jej słuchała?

Naturalnie. Śpiewał pan o tym, że kogoś kocha, że... Czy to pierwsza miłość?

Najpierwsza.

Jak nie przychodziło, kochanie, to nie przychodziło.

A jak już przyszło, to i nie przejdzie.

Czasem jednak przechodzi.

U państwa każdą rzecz łatwiej rozwiewają wiatra niż u nas.

A do tego wiele od charakteru zależy.

Stryj Anselm, nie dostawszy tej, której pragnął, całe życie w samotności

spędził. A pan?

Gdyby moje kochanie daremne było, jak stryj postąpię.

Słyszał pan echo?

A tak, tak, tak. Tutaj, gdzie siedzimy, to najlepiej słychać echa.

No niech zaraz pani porozmawia. No śmiało.

Hop, hop!

Hop, hop!

Hop, hop! Hop, hop!

Hop, hop!

Panu i synu, bardzo proszę.

Niech pani powie, Echu, kto jest pani najdroższy. Najmilszy na świecie.

Chciałby pan tego?

Chciałby pan tego naprawdę?

Na wszystko proszę.

Janku!

Janku!

Moja kochana.

Królowo moja, jedyna.

Naprawdę moja? Tak, tak. Na zawsze.

Zawsze, zawsze, zawsze.

Niech pan Jan nie lęka się.

Ja nie dla tej przyczyny przyszłam, aby panu jakie nieprzyjemności robić.

Przyszłam powiedzieć, że ja do pana Jana nijakiego żalu nie mam.

Ani pretensji.

Mój Boże, co pan Jan winien, że słońce zeszło na innej stronie.

Owszem, daj panu zdrowie, szczęście i powodzenie.

Ja także.

Dla panny Jadwigi.

Jeżeli tylko zechcę.

A zawsze szczerym przyjacielem zostanę.

A mam nadzieję, że panny Jadwigi szczęście w życiu nie ominie.

Spodziewam się, że i mnie Bóg nie opuści.

Proszę, panna Jadwigę.

Niech niebo do mnie nie ma.

A ja pana Jana o dobre wspominanie proszę.

Całe życie.

Przyjacielem szczerym zostanę.

Czy panna Justyna już wstala?

Tak, pewnie ubiera się, bo na dół jeszcze nie deszła. No, to biegij do

powiedz, żeby nic ciężkiego na siebie nie kładła.

Dlaczego?

Bo pod sufit nie mogła skakać. A będzie skakać? Będzie, Leoniu, będzie.

Z radości będzie skakać pod sufit.

Wieselisko będzie.

Moi państwo, wracamy z mężem prosto z Wołowszczyzny, gdzie trzy dni u kuzyna

mojego, Teofila, bawiliśmy.

Jesteśmy posłami od niego.

Kuzyn mój, Teofil, prosi przeze mnie o rękę Justynki.

Osobiście nie oświadcza się dlatego, że to by go nadto wzruszyło, a przy tym nie

jest pewny, jaką odpowiedź by otrzymał.

Jeżeli jednak będzie pomyślna...

Natychmiast sam przyjedzie.

Natychmiast.

Cóż to za szczęście dla Justysi.

Radość dla nas wszystkich.

Jakże szlachetnym i wzniosłym jest postąpienie pana Różyca.

Teofil szczerze upodobał Justynkę.

Jestem pewna, że będzie z nim szczęśliwa, bo to złote serce. Światowy

Ale i światowe nawyki.

Otwarcie mu powiedziałam, że wyznam już w tej chwili wszystkie jego wady.

Teoś zgodził się.

Cóż, burzliwa przeszłość, zmarnowany majątek.

Majątek jeszcze piękny, ale nie o to idzie.

Teofil, Teoś, stał się tam na świecie, stał się i jest mor,

mor, no może jakże to się nazywa?

Morwinistą. O! A cóż to za diabeł?

Nigdy nie słyszałem.

Chyba prosto mówiąc, pijakiem jest.

Nie, panie Benedykcie. To jest coś innego.

Ale Teoś pragnie wyleczyć się. Już próbował, ale... Chyba czego kobieta,

pokochał, uleczy.

Justynka prawdziwie piękne zadanie spełnić może.

Jeżeli ją to, o czym usłyszała, nie zraziło.

Zraziło?

To czyni pana Różyca jeszcze bardziej interesującym. Obudza jeszcze żywszą dla

niego sympatię.

Z takim człowiekiem dzielić życie.

Razem z nim marzyć, kochać.

A może i upijać się.

Ty, Benedykcie, nigdy już nie pojmiesz.

A zresztą, co o tym mówić?

Zapytajmy teraz Justysie.

A właściwie to i pytać nie trzeba, bo przyjmujesz naturalnie oświadczyny pana

Teofila. Ten cud prawdziwy. Tak, i szczęście.

Cudowne szczęście. A ja już teraz przyszłej pani Różycowej do

nóżek się ścielę i służby swoje ofiaruję.

Mówże. Mów, mów.

Ja... Ja naprawdę bardzo wdzięczna jestem

panu Różycowi za jego uczciwe względem mnie postępowanie.

Ani jednak położenie moje, ani wychowanie, ani przyzwyczajenia i gusta

czynią mnie naprawdę...

Nie czynią mnie odpowiednią dla niego towarzyszką życia.

Na wielką panią i światową kobietę nie mam kwalifikacji.

Żadnych.

Wszystko to, o czym powiedziałam, już by mi przyjęcie tych oświadczeń

niemożliwym uczyniło, ale...

Ale najważniejszą i rozstrzygającą w tym wypadku rzeczą jest to, że wczoraj

właśnie, że... że od wczoraj jestem zarentona.

Nie, chyba żartujesz, Justysiu. Z kim?

Z sąsiadem Korczyna.

Z panem Janem Bohaterowiczem.

Justysiu!

Czekajcie państwo.

Niech ja się Justysi rozpytam.

Nie dworujesz ty na sobie?

Serio mówisz?

Zaręczyłaś się z bohaterowiczem?

Popatrz wuju.

Pierścionka matki mojej na palcu nie mam.

Wczoraj mu go oddałam.

Czy to tamto tego ten... Zakochałaś się w tym człowieku? Tak.

Jestem kochana.

Justynko!

To jest niemożliwe.

Ty tego nie zrobisz.

Nie odrzucisz tego lotu tak świetnego i nie wyjdziesz... Nie wyjdziesz za

chłopa. Wyjdę, ciociu.

Ależ ty, dziecko, nie znasz tego życia, na które się decydujesz. Ty nie wiesz,

jaka cię praca tam czeka.

Wiem.

Poznałam ją z bliska, bo pracowałam z nimi.

Pracowałaś?

No,

a z tą niestosownością umysłową jakże będzie?

Nie ma jej.

A jeśli światła mam trochę więcej niż oni...

to z radością wniosę tę moją lampkę, aby im nieco jaśniej było.

Buju,

chcę byt i szczęście zawdzięczać sercu człowieka, który mnie kocha.

I razem z nim na ten byt pracować.

Justynko!

Pomasz.

Oj, wy młodzi teraz w jedną dudkę dmiecie.

Nie ma co mówić, ale macie rację.

Macie rację. Tereniu!

Tereniu! Pomóż mi!

Wyprowadź mnie stąd natychmiast.

Emilio.

Teosz Różyc, siostrzenic księżnej, arbuza dostał.

Już dobrze.

Justynko, winiszuje.

Brata we mnie masz i wspólnika we wszystkim.

Facetje, facetje z tymi młodymi. Wydaje im się, że świat do góry nogami wywrócą.

Justynko, czy to jest ostateczne postanowienie twoje?

Ostateczne.

Żal mi biednego Teosia. Jednak nie umiem kłamać i powiem ci, że może dobrze

zrobiłaś. I szczęśliwą będziesz.

Szczerze ci tego życzę.

A ja pomogę, jak będzie trzeba.

I na weselu twoim potańcuję.

Trzy dni musi trwać.

Wyprawimy je wspólnie, Justysi.

Zajrzyj do Emilii, bo... Zdaje się, globusa dostaje.

Idź do ojca i powiedz mu, a potem, Justynko, pójdziemy do

tamto tego, ten... No, my już musimy do domu.

Odprowadzimy.

Idziemy, idziemy.

Mam, Benedykcie, wielką prośbę do ciebie.

Tylko nie wiem słowo honoru, jak to powiedzieć.

A cóż, może i ty zaręczyłaś się z jakimś ładnym chłopcem, co?

Tak już głupią nie jestem.

Ale widzisz...

Justynka za mąż wychodzi, więc pozwolisz, że ja przy niej

w ich chacie zamieszkam.

Co?

Słowo honoru. Bardzo chcę przy nich zamieszkać.

Chleba im darmo jeść nie będę, bo doświadczenie w gospodarstwie mam i siły

pracy.

Im moje ręce przydadzą się...

A tu ja niepotrzebna.

Wieczny smutek.

Niepotrzebna nikomu. Ty niepotrzebna? Co ty wygadujesz?

A tak.

Dzieci podarastały.

Twojej żonie nigdy dogodzić nie mogłam.

A co do gospodarstwa, moch mi stronie sobie na moje miejsce weźmiesz.

Justynka idzie do tych ludzi, których...

Ja kiedyś znałam, lubiłam.

Sam los mnie do nich prowadził, ale nie posłuchałam, nie poszłam.

No to teraz pójdę.

Facetkie, no to już pewnie cały Korczyn do Bohaterowicz się przeniesie.

No, tylko moja żona i panna Teresa na pewno tam nie pójdą.

Panie Dobrodzieju, to jest te głupstwo.

na które pan dobrodziej pewno pozwolenia swego nie dasz.

Opiekunem Justynki jesteś. Nie spodziewałem się, aby w domu pana

córkę moją taka kompromitacja spotkała.

Żadnej kompromitacji dla Justysi nie ma. Jest pełnoletnią.

Wolę swoją ma i za kogo zechce wyjdzie. Wyjdzie, wyjdzie. A panu Różycowi, który

jest całą gębą panem, odmówiła. A ja, panie dobrodzieju, co ja zrobię? Czy ja

nią do tej prostej chaty pójdę? Tam, panie, nawet fortepianu... nigdzie nie

wstawisz. Ja nie przywykłem głodem za morzą. Bądź pan spokojny. Jak mieszkałeś

Korczynie, tak nadal mieszkać możesz.

Z największą przyjemnością panu dom swój ofiaruję.

Zresztą macie u mnie swoją sunkę, którą już tyś i częściami będę mógł spłacać.

Ale czy to godzi się, aby... Tę panienka, taki ten medalians robiła.

spokojny, idź pan na góry i graj swoje sonatki i serenady.

A Marta zaraz śniadanie panu przyśle.

Pacecje, jakie głupstwo do głowy ci przyszło?

Ty tu niepotrzebna?

Tu?

Boże wielki.

A toż my z tobą od dwudziestu kilku lat...

Razem pracuję.

My tylko.

I nie tylko swojej, ale i twojej pracy zawdzięczam, żem się przy Korczynie

utrzymał.

Tyś dzieci moje na rękach wynosiła i wyhodowała. Tyś je jak matka

kochała, a nie po głupiem upieściła. Tyś Witoldowi same mądre, dobre rzeczy w

głowę kładła. Moja Marto.

Do grobu wdzięczem ci jestem i nie puszczę Skolczyna.

Nie puszczę od siebie!

Facecję! Ona niepotrzebna!

Królu mój, ty naprawdę tak myślisz, jak mówisz?

Ty niezbitości nad starą krewną, niezgrzeczności tak mówisz?

Ależ jak Boga kocham!

Boże mój, Boże.

Królu mój.

Bracisku.

Ja myślałam, że stary kradze mnie. Nikomu to niepotrzebny.

Biedna pociecha.

Po co mam stąd iść, jeżeli tobie potrzebną jestem?

I ty mnie jak brat, siostrę traktujesz.

Siadaj.

Siadaj.

Musisz pozwolić, abym ci konie na parę dni zabrała.

Do miasta pojadę, do doktora. Leczyć cię.

Aby móc cię jak najdłużej służyć.

Dobrze, dobrze.

A teraz proszę cię.

Idź i zaraz poproś tu Justysię.

Chodź.

Anselm Bohaterowicz. Tak. A to narzeczony Justynki, syn Jerzego.

Tego samego, który z bratem pańskim w jednej mogile

spoczył.