Original subtitles

Trudno ci w to pewnie uwierzyć, ale i ja kiedyś takie wiechcie dostawałam.

Jak byłam młoda. Ciociu.

Byłam, byłam.

I młodość miałam inną niż ty.

Myśli wielkich pełną i marzeń.

Wieczna głupota.

Potem wspominać co minęło i nigdy nie wróci.

O dzień dzisiejszy trzeba mieć staranie.

Na sumę dzwonią, a my jeszcze tutaj.

Chodź już, synko, bo tam Emilka już pewnie wyrzeka, że nie wracamy.

I zaczyna dostawać migrenę albo globusa.

A Teresa biegnie po krople z bobrowej esencji albo po proszki bromowe.

Mujemka jest naprawdę biedna z tym ciągłym chorowaniem. A pewno biedna.

Gdyby tak pchły piesic jako na swoje choroby, to by na wąch powyrastały słowo

honoru.

Ciocioł! Nie tak szybko!

Zawsze tak pędzę, bo zawsze mi śpieszno.

Przez to chłopi mnie kiedyś za cholerę wzięli. Za co? Za jaką cholerę?

Za chorobę, co ją cholerą nazywają.

To wtedy po świecie gratowała.

O! Tu!

Prawie w tym samym miejscu.

Głupie babę mnie za cholerę wzięły.

Jeszcze wtedy nie była w Korczynie. Dziesiąty rok chyba przyszedł.

Tak, bo twój ojciec z tą Francuzicą romansował.

Biedna głupota moja.

Co tam, ciociu? Ja przecież dobrze wiem o wszystkim.

A ciocia przecież nie przez złośliwość.

Więc co było dalej z tą cholerą?

A no, wracałam z kościoła jak teraz.

A śpieszyłam, bo goście mieli na obiad przyjechać.

Zieloną suknię miałam, wtedy jeszcze kolorowe nosiłam.

Leciałam wprost nad ziemią jakby, bo co krok dam, to dwa zagony przesadzę.

A głupie baby poklękały umiednie i w krzyk, i w płat, że cholera im bierze na

zgubienie.

Powiadam ci, ów synko, że głupota ludzka to wielki i wieczny kamień.

Myślisz, że to miło być wziętą za cholerę?

Nie byłam wtedy jeszcze stara.

12 lat temu liczyłam sobie 46.

Teraz więc 48.

A tyś może myślała, że 60.

A zapewne wyglądam na tyle.

A i wtedy już niewiele lepiej wyglądałam.

Wiesz dlaczego?

Wiem.

Dwięce panny Marto i Justyno, módlcie się za nami. A modliłam się, modliłam,

Bóg panu rozumcy wrócić raczył.

Boże, a ja myślałam, że ten człowiek dzisiaj już do nas nie przyjedzie, że go

pan Różyc do siebie na obiad zaprosi.

O papuncia swego się lękasz.

Kirło to błazen, a twój ojczulek Justysiu prawdziwy gamajda.

Dawno już zrozumiałam położenie swojej ojca, dawno. Ale pogodzić się z nim nie

mogę, a nie oswoić.

Lubię takie gadanie.

Ty już tylko straszną melancholiczką jesteś.

Czemu nie robisz tak jak inne panny? Z łaski wuja i wujenki korzystaj. Strój

kiedy się stroić chcą. Baw się, umizgaj do kawalerów. A może którego złapiesz i

za most wyjdziesz.

Melancholiczka jesteś.

Dumna jak księżniczka.

A może ty jeszcze o Zygmusiu Korczyńskim myślisz, co?

Przyznaj się.

Myślisz o tym Mazgaju.

Woli cię tu. Nie.

Dzień dobry, panią. Dzień dobry.

A skąd to Jan wziął tyle dziewcząt?

Po drodze. Jak poziomki uzbierałem.

Ty pójdziesz drogą, ty pójdziesz drogą, a ja łozami.

Ty się zmyjesz wodą, ty się zmyjesz wodą, ja mymi

łzami. Ty się zmyjesz wodą, ty się zmyjesz wodą, ja

mymi łzami.

Znałam ich kiedyś wszystkich dobrze i z bliska.

Bo był taki czas, że ci bohaterowicze u nas we dworze bywali i z nami do stołu

siadali.

Ojciec tego Janka jeży i stryi jego Anselm.

A z Anselmem kiedyś ten duet na głosy śpiewałam.

A kiedyś.

A koniec tej pieśni znasz?

Naturalnie, że nie znasz.

Teraz już jej nikt oprócz nich nie śpiewa.

A kto tam przyjdzie, albo przyjedzie, przeczyta sobie.

Złączona para, złączona para, leży w tym grobie.

Ot, taki koniec.

dobra tereniu. Pozwól do nas.

Nie przedstawiłam cię jeszcze nowemu sąsiadowi.

Panie Teofilu, to panna Teresa Plińska, moja towarzyszka, a niegdyś nauczycielka

córki.

Pinszuję sobie, że w tej pustej okolicy znalazł taki dom, jak pani zbła.

Zawdzięczam to panu Kirle.

O, pan Kirło jest najlepszym sąsiadem, przyjacielem naszym, prawda, Tereniu?

Ależ tak, droga Emilio.

I bardzo uczynnym.

No tak to proszę, no... Niedoceniony.

No, chyba nie w domu naszym, bo tu znajdujesz, pan, najzupełniejsze

O, obawiam się, że nie u wszystkich jego domowników, łaskawa pani.

O, któż by to?

Panna Marta, na przykład.

Zupełnie mnie...

Nie zauważa. O, Marta.

Ona taka zgorzkniała, popędliwa. Jej trzeba wiele wybaczyć. Czy ktoś jeszcze?

Małżonek, łaskawie pani.

Benedykt. On stale zajęty.

Nietowarzyski. Całe dnie spędza na koniu i tylko o gospodarstwie myśli. A panna

Justyna? Widzieliśmy ją dzisiaj z panem Różycem wracającą z kościoła. Czy to ta

młoda dama z bukietem kwiatów w dłoniach?

Z bukietem.

Ale bez kapelusza i rękawiczek. To niepodobne.

Bez kapelusza i rękawiczek?

Pan nas zawsze mistyfikuje, panie Bolesławie. Ale panu Różyc może to

potwierdzić. Istotnie.

A dlatego zauważyłem, iż piękne włosy ma ta panna Justyna.

Orzejska.

To cioteczna siostrynica pana Benedykta.

I mieszka tutaj?

Jej ojciec utracił majątek.

Owdowiał i od tej pory oboje mieszkają u nas.

Justysia jest dobrą dziewczyną, tylko wielce oryginalna.

Zawsze inaczej postępuje niż wszyscy.

Już doprawdy nie wiem, co mam robić. Emilio, jeśli się zdenerwujesz,

globusa. Ja go już czuję.

Moja droga, podaj mi kroplę. Może świeże powietrze dobrze pani zrobi.

Nie każe pani otworzyć okno. O nie, nie, nie. Ja tak lękam się ciągów.

Rozumiem.

I powoli, Emilio.

Jeśli nie przejdzie, natry ci skronie octem.

Natry od razu, moja droga.

A potem zobacz, czy Marta wróciła już z kościoła.

Jestem niespokojna o obiad. A dzisiaj nic innego nie zjem, tylko odrobinę

rosołu. A nie wiem, czy rosół dla mnie gotować kazała.

A poza tym, tak miłych gości dziś mamy jeszcze.

A cóż to panna Teresa tak biegnie? Pali się, czy co?

Emilia Globusza dostaje.

A gości będziemy mieć na obiedzie.

Pan Kirło z panem Różycem przyjechali.

Aż to prawdziwy dopust, Boże.

Kłaniam.

Ten tego, ten... Kłaniam.

Emilko.

Dzieci jeszcze nie ma, a od godziny powinny być.

Ja także jestem niespokojna.

Czuję nadchodzącą migrenę.

Wyobraźcie sobie, panowie, że dzieci nasze, Leonia i Witold, ze szkół wracają

wakacje. Jechać miały koleją. A mąż sam niestety nie znalazł czasu, aby wyjechać

po nie.

Tylko konie posłał na stację.

Pan dobrodziej.

To nawet w niedzielę około gospodarstwa pracuję. A tak, łaskawy panie.

To tamto, ten, tego, ten... Dla mnie święta nie ma.

Przeciwnie nawet.

Kiedy parobcy świętują, pilnować trzeba, żeby bydła głodem nie zamożyli albo

dworu z dymem nie puścili.

Praca nieszczęściem nie jest. Idzie tylko o skutki.

Jeżeli co krok głową o mur uderzasz i...

Myślisz, że wszystko, co zrobisz na diabła, zda się i ten tego, ten tego...

Co się zaś tyczy tegorocznych

zbiorów, to są obiecujące. A tak.

U mnie całkiem pięknie.

Jeżeli zbiór i z wózka pójdą pomyślnie... No, to tysiączki będą z

pięknego korczynka. Tysiączki!

A wiesz, pan, ile w zeszłym roku płacili za podzboża?

Żona mi do gospodarstwa nie dopuszcza.

A pan dobrodziej sąsiad, jak przewidujesz, podniosą się nieco

ceny? Któż to może przewidzieć?

Ja zresztą te strony znam tak mało.

Świeżym przybyszem jestem.

No a tam, gdzie pan mieszkałeś, skąd tego ten przybywasz?

Czy średnie obywatelstwo, no takie jak ja, siedzące na tysiącu, dwóch,

tysiącach, dziesięcin ziemi, czy w teraźniejszych czasach ci, którzy

nie trwonią, pracują jak woły, zdołają tego ten utrzymać się?

Ja, szanowny panie, przybywam z Paryża, a w Paryżu... Rozumiem.

W Paryżu.

Rozumiem.

Niech pani nie zauważa, tu kamienie.

To niech Grzegorz nie jedzie po kamieniach. Chcę Niemiec zobaczyć.

spokojnie.

Gdyby każdy ja tebiat u siebie w domu, mniej byłoby mywania, nakrywania,

gotowania.

A Emilce powiedz, że dostanie swój rosałek z gołąbka.

Na dziesięć osób nakryłaś?

Czy jeszcze więcej gości dziś przyjedzie? Nie wiesz kto?

Dwóch konkurentów do ciebie.

Ciągle ich wypatrujesz, te wreszcie się zjawią.

Panem Różycem będziesz miała trzech.

Co też Marta wygaduje? Pan Różyc?

Widzisz, był on z takim majątkiem.

Chociaż... Chociaż dziwnie na mnie jakoś patrzył dzisiaj.

W ci mężczyźni.

Powiedz, Martuniu, moja droga, kto jeszcze przyjedzie?

Dzieci przyjeżdżają.

Powinno już być od godziny.

Ale prędzej nie podam obiadu, a oni mi się nie zjawią.

A pan tu czego?

Chciałem sprawdzić, czy nie czas przebierać się do stołu.

I wywąchać, co będzie na obiad.

Bardzo dobre rzeczy.

Niech pan się przebiera.

Muszę pana porwać, mistrzu.

Nie, nie, nie. Pani Emilia Maglobusa.

Panie Kirło, panie Kirło.

Pośpiewam.

Jestem w roku.

Panie Kirło.

Przedstawiam wszystkim, a szczególnie naszemu nowemu sąsiadowi,

najznamienitszego muzyka całej okolicy, pardon, Europy. Proszę nie zauważyć na

jego strój, albowiem artyście wszystko uchodzi.

Panie Kirło. Pograć lubi, cały majątek przegrał, ale za to kunszt znacznie

osiągnął i teraz zaprezentuję wam.

Oto jest mar.

Wybornie umie warować.

a portować i przez kij skakać.

Przyprowadziłam go, aby pan mógł się jeszcze lepiej zabawić.

Chodźmy, ojcze.

Wspaniała, jak Antygona.

Dzieci jadą!

Robacki moje!

Wytwórę.

Dzieci jadą!

Dzieci!

Robacki! Moje...

Zatrzymaj się.

Formidable.

Gdybym miał talent, Degunta.

Toż to gotowe? Dobra, ruszaj.

Mógłby podobać się nawet w Paryżu.

Gdybyż można było się tam znaleźć choć na jeden dzień.

Na jeden dzień być może, ale na rok albo dwa i Paryż potrafi znudzić.

Paryżanki również?

Cóż Paryżanki, panie Bolesławie. Czasem na pustkowiu zobaczyć się uda kobietę,

która mogłaby je zaćmić.

Aha.

Ktoś komuś dzisiaj wpadł w oko.

Mam zgadywać kto?

Nie musi pan dla mnie dawać tych twoich przedstawień.

To dzisiejsze dowcipkowanie przy obiedzie powinno panu wystarczyć.

Pani Emilia pragnie rozrywki.

A przy obiedzie nie tylko bawilem damy.

Również obserwowałem.

Panna Justyna zauważyła pańskie spojrzenia.

Po tym celu na nią patrzyłem. Mów pan, kto ona?

Pani Emilia wyjaśniała. Krewna jej męża.

Piękna panna.

Zła jak szar. Nieźle pana urządliła. Wyglądała jak antygona, broniąca Edypa.

Jaki on tam Edyp, ten ożelski.

Panna to jak księżniczka głowę zadziera. Po spojrzeniu widać, że ma temperament.

A, temperament. Pewnie i był, ale już wywietrzał. A czemuż to?

Romans, panie Teofilu, romans.

Wspomniał pan, patrząc na rzekę, Zygmunta Korczyńskiego, tego artysty

Korczyński? I panna Justyna.

Niepodobna z żonatmi już?

Jakimś postopem, panie Teofilu. To zaczęło się jeszcze między nimi w

dzieciństwie prawie, a tu między kuzynostwem.

A więc, dlaczegoż...

Nie... Nie poprali się?

Właśnie. A któż by tam z ubogą krewną w mariażę wchodził?

Matka Zygmunta, pani Andrzejowa Korczyńska nigdy by do tego nie

Więc to taka sprawa.

Jeszcze się słabi w strujanzelmie po chorobie. Trzeba wam było w domu zostać

do sił powracać. Uboga i mucha, kiedy każe, żołnierzem musi być.

A na mogiłę iść nam trzeba.

A potem do Jana i Cecylii.

Dziś już za późno.

Tylko do mogiły dojdziemy.

na odpoczywanie.

Raczej mu dać w sprawiedliwy porze.

Umyśliłem w czasie choroby, Janku, że płotek tu postawimy.

Niech strzeże mogiły, kiedy mnie nie stanie i ciebie,

bo po nas to już i nikt pamiętał, nie będzie o tym kurchanie, skoro już

dziś

Jedni chcą zapomnieć, a drudzy nawet nie wiedzą.

Może im nikt w tryju nie powiedział.

A czy to trzeba mówić o tym, o czym Ziemia Rodzona sama woła?

Cieszę się, cieszę się niezmiernie, że szwagier zdechciał nas odwiedzić.

Prosimy, prosimy bardzo.

Bardzo proszę.

Proszę.

Doktor powiedział, że Ciecie koniecznie lecieć się trzeba.

Dajcie mi spokój z doktorami. Co oni wiedzą?

Przywieziemy z miasta tego doktora.

Jeszcze czego?

Nie potrzebuję żadnego badania.

A widzi ciocia.

Jasnie pan Darzecki przyjechał.

I pan dziedzic pyta o obiad.

Idźcie, robaczki, idźcie, przeszkadzacie.

Ubolewam nad tym, drogi szwagrze, ale jestem zmuszony wypomnieć panu posag

małżonki, a pańskiej siostry, który zatrzymałeś. Za pańską zgodą i

na procent.

I który płacisz pan regularnie. Tak.

Jesteś pan przecież człowiekiem honoru, ja to przyznaję z całą przyjemnością.

Może więc i nadal mógłbym... Niepodobna, panie Benedykcie.

Niepodobna.

Miałbym sobie za punkt honoru użyczać ci tej sumy, ale okoliczności zmuszają

mnie prosić o jej wypłacenie.

A jakie to okoliczności, jeżeli wolno wiedzieć, bo może wystarczyłoby w

ratach? Niestety, najstarsza córka za mąż wychodzi.

Za mąż.

Wchodzi w bardzo dobrą familię.

I wyprawa musi być odpowiednia.

Cebra stołowe, porcelana, sztućce, to oczywiście drobiazgi.

A teraz meble.

Powóz nowy.

Fortepian.

Fortepian?

Czy w takich czasach jak obecny... To ja wydaję córkę za mąż, drogi szwagrze, a

nie pan.

No kilka tysięcy rubli mógłbym jakimś sposobem to tamto,

tego, tego zdobyć, ale kilkanaście od razu nie zdołam.

To odprzedać pan będziesz coś musiał.

Sprzedaj pan las za rzeką i sprawa rozwiązana.

Las?

Ale przecież tam jest ten, ten... mogiła.

Jaka mogiła?

Szwagier zapomniał.

Tam leży brat mój, Andrzej, i ci, którzy z nim razem... Trudno mi będzie.

Ten las to jakby ten, tego, ten... Kaplica.

Sentymentalność. A tyle nam już złego narobiła.

Tak, to szwagier ma pod tym względem rację.

I pod innymi również.

Ku wyższej cywilizacji dążyć powinniśmy, a nie tylko oglądać się za tym, co

było.

I w tym względzie podziwiam pańskiego bratanka.

Szwagier mówi o Zygmuncie Korczyńskim. A jakże? To człowiek uzdolniony.

Artysta. I bardzo ożywił nasze towarzystwo. A artysta?

Szkoda tylko, że do gospodarstwa najmniejszego talentu nie posiada.

Podobno również nie maluje. A co ma tu malować?

Artyście potrzeba wrażeń, piękna, głębokich przeżyć.

Swobody.

Swobody? A czegoż ten gagatek jeszcze od losu żąda?

Ma talent, majątek, młodą i śliczną żonę, która poza nim świata nie widzi.

Zdaje się, między nami mówiąc, że znudziła już Zygmunta.

Cóż, szwager, to natura artystyczna. Zmienna jest.

Nurzy się szybko. I to pan również nazywa wyższą cywilizacją?

Nie zrozumiemy się.

Myślałem, że szwagier na obiedzie zostanie. Emilia by się bardzo

ten, tego, ten.

A my byśmy uzgodnili pewne... Myśmy już wszystko uzgodnili, panie Benedykcie.

Termin mogę najwyżej przesunąć o miesiąc.

Najdalej o dwa miesiące.

Mars, do ucień!

Wyglądałem Witka u nas, bo wiem, że przyjechał w niedzielę, ale nie

więc samem przyszedł. I bardzo dobrze zrobiłeś. Teraz to wiem, że dobrze.

Ale wczoraj to my mówili, że pewno Witek przystanie do Bohaterowicz przychodzić.

Bo może Witku ojciec zabronił.

Mnie nikt nie może zabronić przestawać z wami. Rozumiesz?

Nawet ojciec.

Witek nie boi się ojca?

Ja się nie boję ojca, tylko o ojca.

Trzymaj.

Wejść.

Jestem zajęty. Czego pan chce?

Przyszli jaśnie panie bohaterowicze w sprawie tych zabranych koni. Proszą

widzieć się z jaśnie panem.

My w sprawie zapłaty za szkodę, jakiej to niby nasze konie w pańskim zbożu się

dopuściły. Niech pan nie wyda, bo nijakiej szkody nie wyrządziły.

To co w moim zbożu robiły?

Weszły sobie. I na kawałek.

Weszły sobie?

Stratowały sporo zboża.

Szkoda jest duża?

Parę kłosków może.

Niech pan każe wydać te konie. W polu potrzebne.

Zapłacicie, to wydam. Nie zapłacim!

Zapłacicie!

Skoro tak, niech pan skargę podaje, bo bez procesu obdzierać nie pozwolim. A

podam, podam, bo nie pozwolę, żebyście mnie okradali.

Za pozwoleniem pańskim złodziejami nie jesteśmy i nie byliśmy nigdy. A teraz my

na pana skargę podamy za obligę.

A podawajcie jej do samego diabła, tylko mi teraz z oczu znikajcie.

Zaraz, jak się nazywacie?

To jest...

Tego ten... Jakie imiona wasze?

A drugi?

Anselm Bohatyrowicz.

Anselm Bohatyrowicz.

Ale proces i tak będziecie mieli. A teraz wynoście się!

Nieboszczyk pan Andrzej nie tak postępowałby z nami.

Nieboszczyk brat mój w innych żył czasach.

Połowę kary daruję, ale połowę zapłacicie.

Nie zapłacim nic.

Niech nas pan do sądu ciągnie.

Jako i my teraz pana podamy za obligę.

Jak chcecie sąd, to sąd. A teraz wynoście się.

Chora ze dwora!

Czy pamiętasz?

Czy pamiętasz?

Kto to widać mieć mieniny w taki upał?

Rąk już nie czuję, a jeszcze tyle do zrobienia.

Ciasto dobrze nie wyrosło i nie wiem, jak je z pieca wyjdzie.

Jak będzie zakalec, to chyba się ze wstydu spalę.

A pani Andrzejowa?

Uch.

Ona popatrzy także człowiekowi.

Myślisz, dziadko, że przyjedzie?

Przyjedzie, przyjedzie.

Razem z tym swoim gagatkiem Zygmusiem.

Nie był u nas od powrotu z zagranicy.

I nie przedstawił swojej żony.

Młodziutkiesz to podobno i tak w nim zakochana.

A mówiłeś, że cię już nie boli.

Że nie myślisz o tym, Mazgaju.

Kłamałaś.

Nie, mówiłam prawdę.

Ja nie chcę o nim myśleć, ciociu.

Ani go widzieć.

Dlatego wolałabym...

Nie być jutro na imieninach Emilii.

Chorobą się nie wykręcisz, bo jest zdrowa jak rytm.

Co ja mam robić?

Śmiać się, rozmawiać i wcale na niego nie zwracać uwagi.

Tak jakby go nie było.

Co prosiliśmy z mężem?

Panie Bolesławie, żeby choć raz do roku znalazła się pomiędzy nami.

No ja nie widziałem się z żoną, łaskawa pani, ale zaręczam, że przyjdzie.

Będę bardzo rad zobaczyć kuzynkę.

Przekazałeś pani moje pozdrowienia?

Jeszcze nie, bo z tydzień w domu nie byłem.

Gdyby z tyzyn musiał choć na kilka godzin zniknął, a nie wiedziałabym

Oszalałabym ze strachu.

Ten Kirło nie kocha twojej żony?

Chociażby Rybek potrzebuje.

Ale ty się nie zmienisz, prawda?

Zawsze będziesz kochał swoją Klotyldę, prawda?

Prawda.

Proszę Państwa, do salonu.

Dzięki.

Wracałem z Monachium przez Wiedeń. Chciałem zobaczyć to miasto i nie

się. Jest piękne.

Pan, jak słyszałem, spędziły w nim dłuższy czas.

Tak, to prawda. W Wiedniu byłem najdłużej.

Przedkładam to miasto nad Rzym, Londyn czy nawet Paryż.

A, Paryż jednak dla artysty jest najważniejszy. Gdyby nie matka,

na stałe. Przyzna pan, że trochę to przykre, poznawszy te wszystkie

miasta. Paśćcie nagle na tę jałową i głuchą pustynię. O, pan jednak jesteś na

niezależnie parę tygodni, a ja natomiast kilka miesięcy. Doprawdy nie wiem, w

jaki sposób pośród tych stodów, obur i tak zwanych interesów dłużej wyżyć

potrafię.

Dla uprzyjemnienia czasu masz pan przynajmniej piękny talent, moje farby i

pędzle. A propos, jakież płótno przygotowujesz pan teraz?

Płótno? Tutaj?

A gdzież artysta miałby szukać natchnienia w tej górzy? Przy stękatej

Gruszce? A może przy zagonie kapusty?

Zdawało mi się, kuzynie, że rozmawiasz z panem Różycem o ogrodnictwie.

No niechcący bowiem usłyszałem słowo kapusta.

A tak, istotnie Witoldzie, mówimy z panem Teofilem o kapuście.

Ważne, że to jest bardzo ważne.

Do prawdy? Oczywiście.

Jakie reformy urządzenia pragnie pan sprowadzić w swojej włoszczyźnie?

Bo słyszałem, że dobra te pod pańską nieobecność zostały zaniedbane.

Reformy w mojej włoszczyźnie?

Dotąd o tym jakoś nie pomyślałem.

Jak to?

Sądziłem, że właśnie tacy ludzie, wykształceni, zamożni...

Powinni dawać naukę, przykład, inicjatywy.

A zapał młody? O, przecież ja już nie jestem taki młody, na jakiego wyglądam.

Gdy się przejadło milion, czuję się na barkach wiek cały. Nieprawdaż, panie

Teofilu? Pan się przekona, panie hrabiu, jakie to ważne, unowocześniać nasze

sposoby gospodarowania.

W przyszłym roku ojciec zezwolił mi spędzić wakacje na praktykach we wzorowo

zagospodarowanych gospodarstwach.

Teraz skończyłem w szkole kurs drugi i mam mniej więcej wyobrażenie, jak to

wszystko powinno wyglądać. Jak w naszych stronach jest bardzo źle pod każdym

względem. I myślę, panowie, że każdy, kto może, powinien się wziąć do pracy.

Ty, Wiciu, masz głowę tak nabitą wszelkimi teoriami, że jesteś gotów je

zawsze i wszędzie. To jest typowa cecha pierwszej zapalczywej młodości.

Naturalnie. Nie gniewam się, Zygmuncie. Ty także jesteś młody.

I nie masz prawa usypiać na swoich malarskich laurach. Co odpowiedziałbyś,

gdybym cię zapytał, jak... W twoich osobach stoi sytuacja pod względem

bytu ekonomicznego, nauki. Co byś mi odpowiedział? Gdybyś na prostym ludzie,

powiedziałbym, że stoi jak najgorzej.

I ty możesz mówić to z takim lekceważeniem?

No ale ja sądzę, że pan myśli inaczej niż Zygmunt.

On tak był wychowany, zresztą widzi pan artysta.

Ale pan pewnie wstąpisz niedługo do klas niższych, tak długo zaniedbywanych.

o którym przecież wszystkie idee naszych czasów przyznają prawa. O, idee naszych

czasów są oczywiście rzeczą bardzo piękną.

Ale zapytaj się jednak swego ojca, w jakie położenie popadł był niegdyś,

próbował, jak sam powiadasz, wejść do klat niższych, dźwignąć je.

Mój ojciec nie jest zamożny. Nie posiada dość środków.

Ale pan, ty wygłuszy... Posłuchajmy teraz muzyki.

Byłoby bowiem rzeczą niezbyt grzeczną rozmawiać.

W takiej chwili.

Bardzo się niepokoiliśmy.

Przed żniwami każda godzina jest ważna, bo trzeba wszystkiego dopilnować, więc

tym bardziej dziękujemy pani dobrodziejce. Jak to dobrze, że choć raz

się wybrałaś.

Moja Marynia to taka domatorka, że ją od dzieci ani gospodarstwa nie odciągną.

Bardzo się cieszę, droga Kutynko, naprawdę bardzo się cieszę. Obiecywałeś

naszej Olszynki i czekam daremnie. Ach, teraz już.

Na pewno przyjadę.

Witam.

Prosimy, prosimy, bardzo prosimy.

Moja droga Kuzinko, znasz dobrze panna Orzelewką?

Owszem, czemu pytasz o nią? Proszę bardzo.

Bardzo mi się podoba jej gra.

Byważ ona u ciebie?

U mnie nie ma fortepianu.

Przecież bywa u ciebie.

Owszem, niekiedy wstępuję. To dobrze, to bardzo dobrze.

Pragnąłbym, abyś kiedyś tak urządziła, żebyśmy niby to przypadkiem spotkali się

u ciebie.

Tutaj nie mogę tak często obywać, jakbym tego pragnął i potrzebował.

Co? Maryjniu.

Czego ty potrzebujesz?

Widzieć się z tą panną.

To się z nią widuj w twoim biedniu.

Jeśli myślisz bałamucić tę biedną dziewczynę, to u mnie jej nie spotkasz.

Jakiem, Kirłowa?

Ależ parafiaństwo, kuzynko, parafiaństwo.

Lepiej byś i ty wyszedł na tym, gdybyś był sobie zwyczajnym parafianem.

Może, ale nie w tym rzecz teraz.

A w czym?

W tym, że bardzo mi się ta panna Jurtyna podoba.

Naprosisz?

Ciebie tak, ale samego.

Wyjeżdżaj, kiedy chcę.

Jestem osarowa.

Wspaniale, wspaniale. Ponieważ wszyscy dziękują skrzypkowi, więc ja pragnę

podziękować fortepianistce.

Dziękuję.

Posłałam ci książkę i list. Czytałaś?

Znałam te wiersze. O list nie chodzi, Justyno. Czy będzie odpowiedź? Nie

Nie wierzę.

Czekam odpowiedzi.

Po co ci ona?

Aby wiedzieć, czy nadal żywisz urazę i unikać nie będziesz.

Proszę, byś zechciała mnie rozumieć właściwie.

Pani nie zazdrosna?

O co?

O kogo?

Bo pani nic nie wie.

Przecież to pierwsza miłość mężulka.

Pierwsza miłość.

A pani wie.

On revient toujours.

Oui.

Dobrze wiem. O tej niby pierwszej miłości.

Wszyscy już zdążyli mi o niej opowiedzieć.

Ale pan pewnie zna jeszcze inne polskie przysłowie.

Pierwsze koty.

Zaploty.

Odpowiedz, Justino.

Czy zawsze pogardzać mną będziesz?

Nie, nie to nie tak.

Mogę więc mieć nadzieję.

Justino.

Justino.

Nie możesz.

Jest tak pięknie na dworze, że grzechem byłoby cały czas tutaj siedzieć.

Justysiu!

Charmi przynieś Justysiu i parasolkę. Ty wiesz, jak boję się słońca.

Pozwoli pani, że ją wyręczę.

Ależ proszę bardzo.

Wróciłem po kapelusz.

Istyno, czy już zapomniałeś o przeszłości?

O naszej przeszłości.

Nie będziesz mi już przyjaciółką.

Siostrą.

Odejdź.

Czego ty chcesz ode mnie?

Co dalej sobie będziesz robił ze mnie zabawkę swego życia?

Już dosyć wystarczy. Nie odejdę.

Pragnę tej przyjaźni, tego serca.

Serca i duszy.

Duszy?

Czy ty myślisz, że ja jestem tym samym dzieckiem, które kiedyś wierzyło w twoje

piękne, poetyczne słowa, w twoje... Powtórzę je znowu. Znowu skłamiesz?

Skłamiesz. Bo teraz tylko to jedno upiarować mi możesz. Najwierniejszą

Nie.

Ty dobrze wiesz, jak to w wielkim świecie nazywają.

I tego moja... Jak powiedziałeś? Dusza?

I tego moja dusza nigdy, słyszysz, nigdy nie przyjmie.

Dziękuję.