Original subtitles

Ten lud nie miał swojej szlachty i nie miał swojego mieszczaństwa. Miał tylko

swoich buntowników i swoich żołnierzy i miał swoich przywódców.

Szedł ku Polsce, prostując plecy przygniecione trudem

nadmiernym dla obcych.

Ogarniał spojrzeniem krajobraz, który ukształtowały jego dłonie.

Brał w ręce zdobyczny karabin i mówił to moje, to nasze.

Sierpień 1919 roku.

Sierpień 1920 roku.

Dwa pierwsze powstania śląskie, które po wiekach niewoli były próbami odwagi,

próbami patriotycznej żarliwości żołnierskiej dyscypliny. Po nich w maju

1921 nastąpi trzecie, największe.

będący już dobrze zorganizowaną wojną przeciwko okupantowi ciemiężcy.

W pierwszych dwóch powstaniach nie było wielkich zwycięstw militarnych, ale

miały one znaczenie stokroć większe od wygranych donośnych bitew. Mówiły

o istnieniu ludu polskiego na krańcach Imperium Pruskiego, wciąż jeszcze

agresywnego, choć z wielkiej wojny światowej wyszło pokonane.

Są jeszcze wśród nas.

Żyją jeszcze.

waleczni z tamtych dni.

Bohaterzy bitew i potyczek.

Bohaterzy wojny ludowej, która niosła Śląsk ku Polsce.

Śląsk z jego kopalniami, z jego bogactwem, z jego wiernością, z jego

umiłowaniem Polski.

Niosła Śląsk ku Polsce i doniosła.

O nich będzie ten film.

Dawna pieśń śląskich buntów chłopskich. Siłaście się nos nadręczyli. Ożyję tu na

nowo i stanie się pieśnią tęskniących do Polski.

Tę piosenkę składali powstańcy, śląscy bojownicy. W dziewiętnastym roczku,

w tym wielkim powstaniu, przy jasnym miesiączku.

Dziękuję.

Na szandara wrzątek przyszło.

Chłopcy, na sala.

Ja wszystko widział! Ja wszystko słyszał! Ja wszystko

widział!

... ...

...

... ... ...

Gabriel, skorzyno pożekiela.

Alois. Słucham was, ojciec.

Bernard.

Ja jest, tato.

Cyril.

Zaszczaja, ojciec.

Dominik. Ja.

Niech mi się ino tam, który sprze nie wierzy, święty sprawie tą siekierą wą w

głowę połudziną.

Zrozumiano? No niech tam. Dzisiaj sobota, należy się wypłata.

Dzień dobry.

Ja chcę iść z nimi.

Poproś, pan Tadzika.

Panie Tadziku, pójdźcie z nami.

Proszę was bardzo.

Pójdźcie do powstania.

Jak się mocie, chopy?

Cześć, chopy!

Czołem, czołem, niebawem!

Ty!

Basiste przyszły!

Zaczekajcie tu na mnie.

Zaczekajcie!

Malduję przebycie wszystkich braci basistów, w tym jeden najmłodszy,

niezaprzysiężony.

Kaj będzie się zaprzysięgał?

Emil!

Dominik, jak przyjdziemy na pozycję, weźmiesz jednego ze swoich i pójdziesz

zwiat.

Słucham cię, Erwin.

Przygotuj kompanię do przysięgi.

Chłopcy! Przygotować się do przysięgi!

Bo zaraz potem rypnie dwa razy na całe Śląsk i wtedy klękejcie narody. Zacznie

się. Zrobione, Erwin Bezgotki.

Coś ty tam w tej sokolnina wyrobią.

Powtarzaj za mną.

Jo Gabriel Basista przysięgom.

Jo Gabriel Basista przysięgom. Wobec Pana Boga walczyć do ostatniej kropli

i łowolność ziemi śląskiej. Wobec Boga walczyć do ostatniej kropli krwi i

łowolność ziemi śląskiej.

Łopolska macierz naszą najświętszą. Łopolska macierz naszą najświętszą. I

spoczna. Dopóki ostatnia stopa germańska będzie stała na tej ziemi, tak mi

dopomóż Bóg.

I nie spocznę, dopóki ostatnia stopa germańska będzie stała na tej ziemi, tak

dopomóż Bóg.

No, Gabriel, teraz jesteś członkiem Polskiej Organizacji Wojskowej.

Wiesz, co to oznacza? Wiem.

Nie wyda, nie wyda na Germana robić.

Wolają w powstaniu, dać się kuli zabić, dać się kuli zabić.

Wolają w powstaniu, dać się kuli zabić, dać się kuli zabić.

Jak nie mają zabić byle ostatniego.

A ciebie w Helsingu robimy, pierwszego grubniemy.

Chodźcie. Ojciec przygotowali mi go z czerwia głoka w głowie. Jak mu się to

złego stanie, nie mamy się po co do domu pokazywać.

Pamiętajcie.

Alojz, idziemy.

Stój, bo strzela!

Eronie, Gabriel.

Co ty tam robisz, piernie, z tą Flintą?

Wichtor, przyznaj się, kaj ty idziesz tak w czas? Na sztychloki?

Jak to kaj?

Jak co dzień na szychta, nie?

To ty nie wiesz, że dziś ogniemożodny szychta, kto żyw sztrejkuje? W Łodzi

powstanie, jak chcesz wiedzieć.

Eronie, Gabriel, Gabriel, jak się znamył od takiego, daj się z tym pokój. Joci

godą, daj się z tym pokój, synek, bo jak cię siandary chytną, to ci kulka w łeb

sprasną i będzie po wtokach łoboczysz.

Joci to godą.

Jak mi się nie poszczęści, to kulka mogę dostać nawet w łeb. Ale nie pożałuję,

bo to za Polska. Sześć wieków na Niemczech mamy, nie?

Lepiej pójdź z nami.

To ja idę do domu.

Mogę?

Możesz, przecież ty nie będziesz stąd na drodze.

Dominik i Alois?

Chodźcie, chodźcie!

Chodźcie, chodźcie!

Chodźcie, chodźcie!

Trzy.

Dziwia się, że jedna w plecy dostał.

To czemu masz goła obwiązana?

Odmyślnie nad tymi klebulami i z radości, że ich łeb nie dostał. To dać

kokotka. Dziękuję.

Jakbyś wiedział, że się pytał, bawił w kipa. Czym pisk?

No z basistów sztyrek wzmuchnęło ani jego domy, ani słowa. Sztyrek?

Ja sztyrek, bo nas siedmiu, ja z nas trzech. Nie ma aloś dla Dominika Cyryla

na młodszego Gabriela.

Gadaj, że Gabiel zginął.

Co my, ojcu, matce powiemy? Nie gadajcie takich głupot, bo chcę.

Co jest?

Cirka trefili.

Nie chodź.

A tam ktoś na wierchu.

Szkoda, że was Wojciec nie widzi.

Zdobasz tę sprawę, coś ty zrobił?

Nie. Poleciał żyć bez mojego rozkazu.

Ja? Ty?

Nigdy. Niech to zostanie między nami, ale ostrzegam cię.

Jak to się jeszcze rozpoktórzy, odsyłam cię do domu.

Wiesz, członka nie wydropia, ale ja sam wiążę.

Idziecie tu albo nie.

Nie! Idę, idę!

Zdjęcia i montaż

Dziękuje.

Parole! Königshüte!

Hindenburg! Ich schleppe die Allianten, die zu den Insulgenten wollen.

KONIEC

To jest nowe. To jest jedyna szansa, żeby mieć tę ideę.

Dzień dobry.

Jest tu ktoś?

Jestem tutaj.

Widziałeś tu męża?

Nie.

To ja lecę!

To ja lecę!

To ja lecę! To ja lecę! To ja lecę!

A może byś się tak zapytał, jaka jest twoja bradalość, nie?

Został tam na dole od jednego z dachów i tam o głowach.

Odpoczynek. Odpoczynek!

Bądź buzi w nocy.

U mamy.

Bądź buzi w nocy.

Gabriel.

Darwin, nie mogę ci tego powiedzieć.

Ale powiedz mi, gdzie byś.

Powiem ci.

Ja bym go wyczylił.

Ty, Wiktor!

Kto tak siedzisz? Na smartfonie czekasz?

Chiedza, bo mi się tak podoba i tyle.

Przedaję woz do druga, nie pytam, nie?

Szkoda, że nie pytasz, bo by my ci odpowiedzieli, że teraz jest no jedno

bo znam ja, bo śni. Ja jestem młody. Gabriel ma oszesnościę.

Siedemnościę. Siedemnościę, jeszcze mam mleko pod nosem. A tam jest! To, co im

kszego, woz wasistu jest sołko hołda, karlus na karlusie, a ja jestem jeden.

U nas samymi ziołkami obrodziło, wiesz, nie?

Wiktor, nie pyskuj i przestań się wadzić. Idź do powstania i nie rób mi za

wstydu pod oknami.

Mam iść do powstania?

Uchy, to tak powiedziała. Jak możesz iść, to idź.

Z Bogiem, Wichtor. Z Bogiem, Wichtor.

Stoi jak jaki palec, Boże. Stoi jak ten łun.

Skierę go Szczewczoł.

Mam informację!

... ... ... ... ...

Powstańcy! Na 10 minut dodam nogi umyć!

Chłopcy przyszli!

Chłopcy przyszli!

Polacy, Polacy, coś się by zrobili, i że się by Niemców do Polski

pustili, i że się by Niemców do Polski pustili, tak by ich

pustili, tak ich wypędzimy, jednostowie szable dobrze naoszymy.

Mogli by ojciec ociały rozpuść w takich dniach. Prędzej by diabeł do panny przy

najświętszej nazolety pisał niż on sam do nas. Nie zdąż ojca.

Ale my za nazoletach nie są, nie?

Nie, stadion. Nie powiedziałbym, jak jeszcze raz zakniesz, to zostaniesz przy

wszystkich pokołach. Na pewno przy piecu siedzi i u ognia pilnuje, żeby unieść

go spod dachów, nie?

Erwin,

możesz mi dać pozwolenie, żeby przeszedł te trzysta metrów do domu i dojmij na

to zmienił koszula?

Erwin,

pójdź sobie na chwilkę.

Zajrzyj pod ten miech.

Łapie ona.

Przyda się to komu na co?

Dziękuję wam, panie chłopaku.

Zgadza się, Gabriel.

Poglądź się do ojca ode mnie.

Dziękuję ci w imieniu ojca, Erwin. Nie ma za co. Czekaj no.

Chodź sami no.

Skarychowana przez całą kary telegnozyków.

Zostaw.

Zajść to z sobą tak, żeby mało kto widział i schowaj w piwnicy na czarno

godzinach, nie? Dobrze.

Cześć, matko i kostry.

Ufły do Polski.

Tyryl, ale się oddali życie.

Wybaczcie, tato.

Bycie tak dobry, słowicie to, co na wózku leży do piewnicy.

Ja i macie pozdrowienia od Erwina.

Pan jest powstańcem?

Ja nie jest żaden pan.

Ale jesteście powstańcem.

Ja, ja jestem powstańcem. Nazywam się Gabriel Bachita. Sam mieszkam.

A gdzie to tak strzelają?

Tamtej. Przypoczęli na naszej barykadzie.

Porucznik artylerii Stefan Sowiński wraz z obsługą działa.

Będziesz się rwalić.

Jo, Erwin Marino, przyjmuję was w szeregi powstańców.

A skąd byście się tutaj znaleźli?

Uciekłem z kosza.

Z Krasowa.

Jak powstanie, to powstanie, panie dowódco.

Nie mówcie mi per pan, to tutaj nieprzyjęte.

Tak? No.

No to zajmijcie wedle waszego uznania pozycję najlepszą.

Tak jest.

Pieroń, pieroń, a ty się nie masz.

Cześć!

Dziękuje za uwagę.

Dzień dobry.

Polska nas dobro nie woła, wolność okupimy

chrzą. Mocnie biją polskie serca, kiedy

przy...

Co za odprawiacie?

Weselę czy odpust?

Porachować kulki i przygotować się do likwidacji.

Niech bycie pochwalony.

Pochwalony.

Na wieki.

Witam cię, Erwin. Dziękuję ci za pamięć.

Witam was.

Chciałbym z wami pogadać na osobności.

No to chodź.

Wybrałeś to miejsce na punkt obrony.

Byda się, to miał za wielki honor.

Proszę cię, daj mi gwer i porakulek.

Bo chcę się na starość trochę postrzylać.

Proszę cię.

Myślałem, że się przeprawicie do Polski. Ja?

Moja Polska jest tutaj.

Bernat?

Słucham cię, Erwin?

Oddaj ojcu broń.

Weźmiesz konia i pojedziesz po amunicjo do Mysłowic.

I no się giwnisz, żeby przed słońcem być nazot.

Panie Kołzawie, sypcie.

Pozdrońcie z Bogiem, ojciec.

Z Bogiem.

Emil, daj pozoru.

Dobra Elwina, ramy się.

Przypominam, czekocie na moja komendę.

Bez mojej komendy od tej chwili nie będę wam nawet cisnąć.

Na dół!

Erwin, wyboc, bo drugi raz się to już nie powtórzy.

Dwa relegaty musiałem się stawić do kogo...

Kamier!

Założyć znaczy od drugiej strony Bernata nie widać!

Co to jest?

Pierwszy raz krew widział. Ze mną było gorzej.

Czego chcesz? No,

to będzie kakaros.

Przygotować kulki. Na moją komentarz przyjmiemy nament.

oj rana dana ojczyzno kochana oj rana dana

ojczyzno kochana

Dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo. Dziękuję.

Dzięki za oglądanie!

Chłopcy, idźcie, tu mocia zarywajka.

Chłopcy, idźcie, tu mocia zarywajka.

Kaś tam jest na szokura.

Chodź na szokura.

Dzień dobry.

Czup, czup, czup, czup, czup!

Dobra, dobra.

... ... ... ... ...

Zapalone granaty incylują na 3 cm.

Nie widzisz, ja siostra jest ta siostra.

Nie znam ją.

Nie widzę.

Jak się nazywa widza?

Ty ją znasz?

Hopy, wyczawujemy się tam, na ostatniej skrawek ziemi.

Co jest?

Pochowujemy ich.

Erwin, nie możemy tak odstawić ojcowizny.

Przedtem chcemy ją oddać panu Buczkowi w ręce.

Z tym my tam do ciebie przyszli.

Nie bliżej jak co metr. I na przemian.

Żeby dziura była co pół metra.

Kopie? Nie bliżej jak co metr. I na przemian.

Żeby dziura była co pół metra.

Erwin.

Nie męcz się.

Prowadź się z nim na wierzch.

W kierunek czas leci.

Dzięki.

Kiedy samo stanie na dole?

Myślałem, że Józef inny jest nerwowy.

Zgodzisz się? Nie zgodzę się.

Dlatego odwoz rządu pierońskie braciszki.

Będziemy wybierać.

Widom.

Dziękujcie, narody.

Koniec powstaniu.

Koniec powstaniu.

Zrobiliśmy, co do nas należało. Jeszcze ino przeprawić się do Polski za rzeka. W

samią mocie za okniami po ptokach został nam kawałek roboty niewielki.

I od tej chwili przestaję być waszym przychodcą.

Dziękuję wam za wszystko.

A teraz piszcie tyktamenty, bo czeka was droga ostatnia.

Co ty, Emil, opamiętyj się.

Przynajmniej robiłem powstanie po raz ostatni. Możemy sami wszyscy wrócić i

zacząć wszystko od nowa, nie?

Już? Ty,

co to jest testament?

To jest takie ostatnie życzenie.

Zbieraj testamenty!

Erwin, czemu nam Polska nie pomogła?

Są się nad tym zastanowią.

Widać mu większy frasunek na głowie.

Teraz przebykamy wszystko, co mogło nam zawadzać w biegu.

Potem na dole na mój znak rypniemy ostatnie granaty i lecimy z nimi woże ku

rzece.

Widzicie Tarinka?

To tak jak ją widzicie, mogę wam powiedzieć.

Zrobimy sam Polska, czy kto będzie tego chciał, czy nie.

A teraz przebiegamy się!

M. Kuciel.

Na pozycją.

W drugiej stronie ujęć dwóch siostry niekoniej.

Niech żyje Polska!

Dzień dobry.

Jest on w Polsce.

Gabriel, widzisz nas?

Widzę. Gabriel, słyszysz nas?

Słyszę.

Dostona!