Original subtitles

Dziękuję.

Trochę serbów.

Czasów więcej.

Zbieranina. Ale siła ich.

Nasi skończą się zbierać dopiero w nocy.

Książęca drużyna zdrożona.

Pierwszy raz mamy przed sobą Niemców.

Przysięgałeś!

Czasy!

Niech ktoś ze starszych wjedzie w wodę i podniesie rękę!

Niech wjedzie w wodę i podniesie rękę!

Nasz pan, Mieszko Ziemomyślic, książę Polan, chce

mówić z Cigodnym Margrabią Hodonem.

Jeżeli... czcigodny Margrabia Hodo. Chcę także mówić z moim panem. Niech

wjedzie w środek rzeki.

Chory jesteś.

Ja pojadę.

Rozmówię się w twoim imieniu.

Hodonie! Jestem przyjacielem cesara, któremu służysz.

Dlaczego przyszedłeś nad moją granicę?

Zająłeś gród woliński i obsadziłeś go swoimi ludźmi.

Zająłem!

Kto ci na to pozwolił?

Hodonie! Nie potrzebam niczyjego pozwolenia!

aby zająć dziedzinę, która nie czci znaku krzyża i nie podlega władzy

Panujesz nad grodem w Gdańsku?

Teraz sięgnąłeś powoli.

Położyłeś dłoń na wszystkie dobra, jakie płyną tym morzem.

Taka jest moja wola.

Hodonie, przenocuj tu. Jutro z Bogiem wracaj do domu.

Bóg przemawia przeze mnie i jutro przekona się o tym.

Szalony, nie ty będziesz dziedzicem, ale Czcibor,

choć jest młodszy.

Co teraz każesz?

Rano przejdą Odrę.

Oczyścić to miejsce.

Spalić do gołej ziemi.

To osada służebna.

Wyrabiają groty i szczyty.

Ludzi do grodu.

A tu spalić do ostatniej żerdzi.

Żeby miejsca było dość. Napój?

Na cmentarz.

Będzie wróg pamiętał to miejsce.

Cedynia!

Może to nakaz cesarza?

Może cesarz rozgniewał się, że zajęliśmy zbroj niewolin? Przecież cesarz ogłosił

się przyjacielem Mieszka.

Ludzie są niespokojni i jeszcze nigdy nie bili się z Niemcami.

Wiedzą, że książę jest chory.

Bracie, czy możesz poprowadzić ten bój?

Słyszysz mnie?

Odstąpmy.

Odstąpmy.

Cofniemy się pod Poznań i zwierzemy większe siły.

Nie.

Tutaj.

Musimy tutaj.

Jak jutro, to uderzmy w czasie przeprawy.

W otwartym boju zgniotą nas.

W otwartym?

Nie.

Nie.

Każdy z was uczyni to, co rozkaże.

I tylko to, co rozkaże.

Nie masz w grodzie żercy.

Trzeba zamówić chorobę księcia.

Jest wiedźma.

Mądra.

Niech będzie gotowa.

Jak? To zwykła boleść? To wiedźma pomoże.

Nie wiem, czy zwykła.

Szłombus tęgiego żelaza hartowany.

Przed wyprawą biskup poświęcił go wodą i krzyżem.

Nie powinien był pęknąć.

To może trzeba było wezwać... Żerców, żeby go okadzili przed urokiem.

Krzyż krzyżem, a urok...

Co będzie, jak Gorączka nie ustąpi?

Ja poprowadzę ten bój.

Nie.

Ty nie wierzysz w zwycięstwo.

A oni wierzą.

Mrokota, Dzigor.

Bronisz. Ojciec też bał się tego dnia, kiedy pierwszy raz zetrzemy się z

Niemcami.

Ojciec.

Jasny Pan, ja kupiec. Ja z daleka do Ciebie, Jasny Pan.

Świat jest wielki, wiele krain, a każda inna.

Rok idziesz, wszystkich nie przejdziesz. Ale kupiec wie.

Jest gród gniezdno w grodzie, Jasny Pan.

Jasnemu Panu kłaniają się wszystkie.

Kto między rzeką Wisłą a rzeką Wartą.

Kupiec wie, jasny pan ma syna. Syn będzie

wielki, wielki.

Przejdzie rzekę Wisłę i przejdzie rzekę Wartę.

Jego imię zapiszą, zapamiętają.

A syn, Twego syna.

będzie między królami.

Przyjm, jasny Pan, dar od kupca

z królestwa wielkiego, największego.

Królestwa już nie ma, ale dar jest.

Noś go, jasny Pan, A będziesz mieć dużo, dużo.

Gdy przyjdzie pierwszy, upijesz na trzy palce.

Skłonisz się.

Potem upijesz znów na trzy.

Gdy przyjdzie drugi... To ma przyjść.

Oni zawsze tu przychodzą, gdy czują boleść.

Przychodzą.

I patrzą.

Czasem nawet mówią.

Kto przychodzi?

Ci, co odeszli, żyją tu.

Na bagnach.

Czasem spojrzysz.

Widzisz zima.

A to łabędzie.

Tysiące łabędzi.

Myślisz ptaki.

A to nie ptaki.

To oni.

Czasem znowu tuman się wzniesie.

A to nie tuman.

Nie mgła.

To oni chodzą po bagnach.

Kościół nie pozwala wierzyć w takie rzeczy.

Ale tu u nas tyle bagiet i tak daleko.

Trzeba ich uszanować.

Zioła wypić.

I zasnąć.

A jeżeli znowu przyjdą, szukaj z nimi zgody.

Oni mogą wiele pomóc, jeżeli ich sobie zjednasz.

Ale jeżeli nie, uważaj. Przecz!

Słyszysz? Pójdź. Uważaj. Pójdź, pójdź.

Na trzy palce.

Na trzy.

Spramowałeś wszystko.

Tam żyją ludzie z trzema głowami. Nie kłamie.

On jest stamtąd. Kupiłem go.

Plamierz!

Tyś mi to dam.

To też stamtąd.

My tu żyjemy tylko dlatego, że nikt o nas nie wie.

Dowiedzą się, zniszczą.

Tak jak zniszczyli tych nad ławą i salą.

Gero przysłonił ci świat.

Boisz się jego toporów i mieczy.

Za nim stoi cesarz i Roma.

Stamtąd nowa wiara dała im władzę nad nami także.

Tak, wiem.

To dlaczego odsuwasz moje rady?

Musimy stać się im równi.

Istnieje tylko jedna droga. Te drome.

Trwamy, bo dzielą nas od nich lasy i mokradła. Bo siedzimy na końcu ziemi.

A ty ślepcze chciałbyś sam z dobrej woli pójść za słońcem i powiedzieć jesteśmy?

Nie wyjdziemy Niemcom naprzeciw. Aż będziemy im równi mocą.

Porobimy zasieki w lasach. Usypiemy waly. Nastawiamy przeszkód.

I będziemy warować!

Nie!

Nigdy nie będziesz władał naprawdę.

Dopóki cała moc nie skupi się tutaj w gniezdnie.

Kto ci dał władzę?

Jakie jest twoje władanie?

Każde z naszych plemion ma swoje własne bóstwa. Na czele tych plemion stoją

starcy, którzy skłonili przed tobą głowę.

Ale wśród swoich rządzą się po swojemu.

Tu.

Tu musi być jedna myśl, jedna wiara, jedna

ręka. Chcesz zgubić gniezno?

Ty je zgubisz!

Bo oni wiedzą o nas i przyjdą tu sami! Jeżeli będziemy czekać, będziemy!

Każdy, kto by chciał postąpić inaczej, będzie przeze mnie potępiony!

I wygnany precz!

Nawet gdyby był moim synem!

Chciał mnie przekląć.

On nie rozumiał do końca.

Kazał nam przysiąc. Pamiętasz?

Pamiętam.

Wyście nie chcieli.

Ja to zrobiłem za siebie i za was. Powiedziałem?

Przysięgamy.

Przemusiłeś nas.

A można było inaczej?

Przemusiłeś nas.

Krzywotąd, naczelnik drużyny.

Stać!

Obsadziłeś gród!

Obsadziłem.

Dlaczego?

Aby uniknąć swarów.

On cię próbował powstrzymać!

Nie!

Nie chciał przekazać mi drużyny.

Nasz brat, Świętopełk, przybył także.

Zobaczyć ojca.

I widzisz, stoi tu razem ze mną.

I ty możesz wejść, jeśli tylko zechcesz.

Czego żądasz?

Abyśmy poszli do ojca we trzech.

Co potem?

Wysłuchamy go, ale ja będę rządził.

A co będzie, jak się nie zgodzę?

Bracie!

Budowaliśmy razem grody.

Odpieraliśmy pomorców i Prusów. Wnieśliśmy ogień nad Bug i Narę.

Nigdy cię nie zawiodłem.

Uwierz mi!

Ja mu wierzę.

Czekałem na was.

Przysięgnijcie na ten miecz, że żaden z was nigdy

nie narazi gniezna.

Nie objawi go światu.

Nie wyciągnie ręki na zachód.

Zachód to śmierć.

A on, on jest szalony.

Zmarnuje, zniszczy wszystko.

Dlatego nie ty będziesz dziedzicem.

Ale Czcibor.

Choć jest młodszy.

Przysięgnijcie.

że wypełnicie moją wolę.

Moją wolę!

Przysięgamy.

Przed chwilą ojciec nasz, wasz pan Ziemomysł, syn Ziemowita,

zamknął oczy.

Książę Mieszku i wy, siostrzeńcy moi, w Dziborze Świętopełku.

Wasz ból jest naszym bólem.

Bólem nas wszystkich.

Ale dlaczego przed śmiercią nie dopuściliście nas do loża starego

Przybyliśmy złożyć mu ostatni pokłon, ale drzwi zastaliśmy zamknięte.

Pytam was, siostrzeńcy moi, czy tak się godzi?

Ojciec nasz nie chciał przed śmiercią oglądać nikogo.

Tylko nas.

Przez nasze usta kazał wam przekazać swoją wolę. Mów.

Mów! Wszyscy czekają! Ty się boisz czego?

A może kogo?

Ojciec nasz, im skonał, wyznaczył następcę.

Oddajcie mu pokłon.

Mieszku, nie dopuściłeś nas do łoża pana naszego, gdy konął.

A teraz zebrałeś tu wielu krewnych, dzielnych, lecz młodych wiekiem.

Czy zasiądą w radzie starszych?

Tak.

Uczyniłem tak, aby mieć pewność, że będziecie mi posłuszni.

Jeżeli pójdziesz nadami ojca, niczego nie zmienisz.

Zmienię. Co zmienisz?

Wszystko.

Owrócę kraj w drugą stronę, jak obraca się wóz na drodze.

Jeżeli ktoś nie czuje się na siłach, aby iść ze mną, niech powie.

To, co było dobre wczoraj, nie może wystarczyć ani na dziś, ani na jutro.

Zwojnij mnie, książę.

Za stary jestem na to.

żeby zaczynać na nowo.

Rokota.

Od dziś ty będziesz głową rady.

Nie zawiodę cię, książę.

A ty?

Ja zaczekam.

Na co?

Aż zmarli wrócą.

I przeklnął cię za to, co zrobił.

Wybrałeś. Od dziś nie jesteś panem na Gieczu i ziemi Gieckiej. Gród razem z

ludźmi oddaję mojemu bratu.

Pójdziemy na północ, na południe, na wschód i zachód.

Dojdziemy do gór i morza.

Rozciągniemy naszą dziedzinę tak, że jej w dziesięć dni koniem nie przejedziesz.

Nasi sąsiedzi będą na nas patrzeć ze strachem i czcią.

Ale do tego potrzebna jest jedna rzecz.

Ale do tego potrzebna jest jedna rzecz.

Wasz wuj Odolan z wieletami najechał waszego

brata na czele ogromnych rycerz z

żelaza. Wichman!

Odolanie! Złamałeś naszą wolę!

Sprowadziłeś podstępnie na naszą ziemię wrogów!

Jako zdrajca i zabójca poniesiesz karę!

To ojciec?

Chce pomsty nade mną.

Nad nami, za Wysięgę.

Za krzyż, za wszystko.

Przypomnij sobie twarz naszego brata, przebitego włóczniami.

Jutro czeka nas bój.

Odpocznij, połóż się odpaść. Cicho!

Ojcze! Słyszałeś?

Widziałeś kogoś?

Nie.

Ale on tu jest.

Ja wiem.

Módl się, bracie.

Grzeszysz.

Strasznie grzeszysz.

Jeżeli nie przekonamy go dziś jeszcze,

Tej nocy to jutro poleci nad nami jak cień i zrobi wszystko, by sprowadzić na

nas nieszczęście. On chce prawdy.

Dajmy mu tę prawdę.

Ja nie potrafię.

Język mi się plącze. Mam w głowie męt.

Ojcze, nie mogliśmy inaczej.

Zabroniłeś mi sięgać po Odrę, ale ja nie mogłem być ci posłusznym.

Jedenaście lat temu, w lipcową noc, poszedłem na zachód.

I zająłem ziemię Lubuszan.

Ale nie walczyłem z nimi.

Sami otwierali mi grody, a każdy z nich na ustach miał tylko jedno imię. Kero!

Potem obróciłem się na południe i poszedłem wzdłuż Odry.

A gdy wzeszło słońce, sam oglądałem to, co mi po drodze mówili.

Spróbuj popatrzeć.

Czy widzisz lewy brzeg rzeki? Jeszcze wczoraj była tam dziedzina Słupian, a

dziś...

Dawajcie mniejsze kamienie!

Za szybko toną!

Zbyt krótko cierpią.

Czymże, jeśli nie cierpieniem, mogą przedłagać Boga, przed którym nie

uklęknąć?

Bałeś się go.

Widziałeś tylko Gerona.

Geron i jego marchia przysłoniły ci resztę świata.

A ja, żeby władać...

Naprawdę musiałem się ułać z nowym Bogiem.

Mamy przyjąć znak krzyża.

Ale z czyjej ręki?

Możemy wstąpić do świętej wody pod ręką biskupa Sasów.

Nie!

Nie!

Sami byśmy łeb pod topór położyli. Tego nie uczynimy.

Prośmy w Romie o przysłanie biskupa.

Niech dokona chrztu tutaj w Gnierdnie.

Papież nie będzie rozmawiał z poganami.

Trzeba szukać znacznego człowieka, który już przedtem kąpał się w świętej

wodzie. I którego imię jest papieżowi znajome.

Przy jego wstawiennicy możemy uzyskać posłuchanie.

Harol Cinozęby.

Gejza od Madziarów.

Światosław z Rusi.

Żaden z nich nie przyjął nowej wiary.

Nie mamy przyjaciół.

którzy by się żegnali znakiem Jezu Chrysta.

To jakże my teraz?

Dziwnie jakoś.

Bracie, pojedziesz do kratca.

Pokłonisz się czeskiemu księciu.

Bolesławowi?

Od lat szarpie nas nie gorzej od wieletów.

Natłukon naszych ludzi, oj, natłukon. Nie widzimy się, książę, ta wyprawa.

Kryst silniejszy Bóg od naszych, a cesarz silniejszy ode mnie.

Ugodzić się trzeba będzie z jednym i z drugim.

Bolesław najbliższy.

Więc niech będzie Bolesław.

Podziękujcie księciu Mieszkowi, waszemu bratu, za dobre słowo.

Zawsze będziemy wysoko cenić jego bitność i prawość.

Ale nigdy nie będzie naszym bratem, ani my jego.

Skończymy.

W klasztorze nazywają mnie bratem Krystianem.

Jestem synem tego, do kogo posłowaliście.

Jego syn został w klatcu.

To syn pierworodny także, Bolesław.

Ja jestem drugi, młodszy.

Mimo to warto byście ze mną pomówili.

Pojedziesz do Roty Zbony? Nie.

Pojedziesz do Roty Zbony kryjomo, odszukasz mnicha Krystiana?

Nie. Pojedziesz!

Pójdziecie do biskupa Michała.

Chcesz mu obiecać?

Chcę mu dać do zrozumienia.

I myślisz, że w zamian za to on wyśle posłów do Romy i wyprosi dla nas

Tego nie uczyni.

Więc na co liczysz?

Że po cichu.

Przyciśnie Bolesława i zmusi go, żeby oddał mi swą córkę.

Nam potrzeba tych zaślubin.

Po tym, jak nas przyjął w kratcu?

Jak nas znieważył?

Jeszcze jej nie widziałeś.

Jest stara i brzydka.

Bolesław?

Ma tylko dwie córki.

Jedna jest w klasztorze. Muszę wziąć tę, która została.

Bądź przeklęty! Za moją krzywdę! Za moją... Biedny

nasz pan.

Tyle marzon dobrych, urodziwych i wszystkie musi przepędzić.

Ciężko mu będzie zawsze z jedną.

Lato i zima...

A tu żadnej odmiany.

No ciężko. Ale będzie musiał.

I ty też będziesz musiał.

Jezu Chryst zabrania mieć więcej żon.

Ani żel jedną.

KONIEC

Dziękuję.

To jest władca królestwa, które nie istnieje.

A było największe.

Mój syn będzie to nosił.

Nie może być równy cesarzowi. Ale będzie zasiadał z nim wśród królów.

Urodzę ci syna.

Urodzisz mi króla!

Ojcze, pora już chyba słać posłów do Romy. Gdzie?

Do Romy, do papieża. Do papieża?

To ty nie wiesz, że papież umarł 7 miesięcy temu.

Nie będziesz miał komu przedstawić swojej prośby.

Przedstawię ją. Komu?

Jest papież.

Wybrali go przed czterema niedzielami.

Przed czterema niedzielami?

Tak.

Został nim biskup Narni z rodu krescencjuszów.

Nosi imię Jana XIII.

Biskup Narni?

No, masz dobre wiadomości, Mieszko.

Lepsze niż ja.

Więc jak?

Wyślij brata, niech jedzie do Romy.

Jest tam moja córka Mlada, którą też nazywają Marią. Bardzo święta osoba.

Wysłałem ją, żeby zdobyła dla mnie biskupstwo. Niech im przedstawi waszą

Może ten nowy okaże się dla was łaskawszy.

Wszystko rozumiem.

Pojedziesz do Italii? Do mojego brata?

I powiesz, żeby natychmiast wracał.

Może wszystkie sprawy zostawić w wielebnej mladzie.

Na nic więcej niech nie czeka.

Czy mam przekazać coś jeszcze?

Powiedz, że z chrztem nie będziemy czekali na własnego biskupa.

Nie będziemy?

Czekając możemy przegrać.

Nadeszły wiadomości, że cesarz powołał nową diecezję w Magdeburgu i może

próbować nas zmusić, byśmy tam przyjęli chrzest. A ja do tego dopuścić nie chcę.

Więc gdzie?

Może w Rotezbonie, może w Akwilei.

Może w Salzburgu.

Byle nie u Sasów.

Rozumiesz? Byle nie u Sasów.

Wisz, baptizari, wolą.

Ego te baptizo in nomine Patris.

Et filii.

Amen.

A jeśli ruszę na Wieletów, czy ruszysz razem ze mną? Ruszę, panie. I poniesiesz

razem ze mną krzyż tam, gdzie go dotąd nie było?

Poniosę, panie.

I nie będziesz żałował trudu, by rozszerzyć władzę kościoła w matki

Niepodom przyjmował krzes, aby żałować kościołowi teraz trudu, a nawet krwi.

A teraz ty.

Możesz mówić, może masz jakieś życzenie?

Jeśli pozwolisz, panie.

Możesz mówić.

Rok temu, po pielgrzymce do Romy, zmarł czcigodny Gero, margrabia marchi

wschodniej. Był wielkim mężem. Tak, panie.

Jednak pozostała po nim marchia.

Co zamierzasz z nią uczynić?

Nie powziąłem jeszcze decyzji.

Marchia powstała wtedy, gdy cały wschód swego państwa był zalany przez pogan.

Teraz, panie, za Odrą masz przyjaciela i sprzymierzeńca.

W pogaństwie pozostały już tylko ludy północne. Wieleci i obodrzycy. A tych

będziemy nawracać wspólnie.

Po co jeszcze stara marchia Gerona?

Marchia zapisala w mojej historii piękną kartę. Nie rozwiąże jej, więc ją

podziel.

Tesażu? Jeśli pozwolisz. Później, Hodonie.

Więc chciałbyś, abym ją podzielił.

Dopóki jest jedna, wisi nade mną jak topór. Jeżeli ją podzielisz na części,

dowód, że ufasz mojej przyjaźni.

A ja będę wieczorami zasypiał w spokoju.

Dam ci ten dowód.

Podzielę ją na pięć mniejszych.

Marchi.

Czy wtedy będziesz zadowolony?

Tak, panie.

Czy w zamian za to oddasz mi pewną przysługę?

W kraju wieletów przebywa człowiek, który wielokroć podnosił na mnie rękę.

Należał kiedyś do tatnego niemieckiego rodu, a nawet był bratankiem Margrabiego

Gerona. Ten człowiek, którego musiałem wygnać, wiele razy najeżdżał moje

granice.

Czy znasz go?

Znam. Przed kilku laty najechał również moją ziemię i zabił mi najmłodszego

brata. Nazywa się Wichman.

Wichman. Nie wiem, co knuje.

Ale chodzą słuchy, że znów skieruję wzrok w twoją stronę. Czy możesz mi

przyrzec, że jeżeli spróbuję, jeżeli wkroczy, nie dasz mu wrócić żywym? Ach,

przyślę ci jego miecz i zbroję. Podobasz mi się, Bieszku. Przyjmuję twoją

przyjaźń.

I ogłoszę to.

Jutro. Na zgromadzeniu Saskiego Dworu.

Do Stalickiego.

Zajechał nas i nie wrócił.

Opowiadaj.

Przyprowadził ze sobą redarów.

Wzięliśmy ich do niewoli wielu.

I wielu pogrzebaliśmy.

Powiedz twemu bratu, aby nie czekał. Teraz przeciw redarom wystąpić nie

A to pismo.

To pismo skierowane jest do nas.

I do nikogo więcej.

Byłem przy tym, jak cesarz opatrzył jej własną pieczęcią.

Dlaczego odrzucacie wolę cesarza?

Nie podnoś głosu.

Jesteś na dworze sadzkim.

Zrozumiałeś?

Zrozumiałem jedno.

Że mój brat nie ma w tobie przyjaciela.

Wszyscy jesteśmy przyjaciółmi twojego brata.

Taka jest wola naszego cesarza.

Wyruszyć teraz nie możemy.

I my pójdziemy w inną stronę.

Zrobiłem to.

Zająłem cały brzeg morza od Wisły aż po Odrę.

Zbudowałem nowy gród w Gdańsku i sto innych nad wszystkimi moimi granicami.

Mam własnego biskupa, którego pomadał nam papież.

Mój syn, a twój wnuk?

Bolesław ma dopiero sześć lat.

Gdy dorośnie, oddam mu dziedzinę dziesięć razy większą niż ta, którą ja

Jeżeli nie doczekam królewskiej korony, on na pewno ją włoży.

Ale żeby to się stało, muszę zwyciężyć.

Rozumiesz? Muszę!

I ty musisz mi w tym pomóc.

Dnieje.

To znak.

Znakodniego.

drodze rozciągają się.

Bronisz! Niech trąbią!

Idź, Hodonie.

Idź, Zygfrydzie. Idźcie stąd.

Opowiedzcie wszystkim, których spotkacie, co zdarzyło się.

Tu, nad Odrą.

Jesteście wolni. Idźcie stąd!

Radzin!

Radzin!

Przeprowadź ich przez gród.

Jesteście wolni.