Original subtitles

Hoe gaat het? Kom binnen.

Ga zitten.

Koffie? - Nee, bedankt.

Volg je de ontwikkelingen rondom Carsten Villars boek?

In de krant, ja. Hij wordt helemaal gefileerd.

Het moeras

Is dit het boek dat door de advocaten onder de loep is genomen? Het is niet mis.

Hij durft wel. Het is riskant. - Of masochistisch.

Je kunt geen boek schrijven over politiek met doorzichtige pseudoniemen...

iedereen aan de schandpaal nagelen en denken dat het voor zoete koek wordt aangenomen.

Ik had verwacht dat men er liever geen ophef van wilde maken.

Behalve journalisten en bloggers. Zoiets breidt zich uit als een olievlek op Twitter.

Niemand leest toch nog?

Klopt. Minder lezers, meer boeken, maar meer spanningen.

Alsof het geschreven woord mensen hysterisch maakt.

Hoe bedoel je? - Het boezemt ze angst in.

Hoe minder men leest, hoe meer men teksten verdacht vindt.

We leven in een beschaving van het geschrevene. Neem internet.

We schrijven meer, vaker en, ook al beweert men anders, zorgvuldiger.

Dat geldt voor een minderheid. - Dat zijn toch veel mensen.

Steeds meer mensen schrijven en beter. - Vier regels op Twitter is niet...

Hoezo niet? Net als tijdens het ancien r�gime.

Men herhaalt oneliners. Ik vind dat typisch Frans.

Dat is niets nieuws. Het zijn alleen meer mensen die ze wijder verspreiden.

Dat geldt ook voor slechte oneliners. - En voor slechte grappen. Niets nieuws.

Maar dat voedt het narcisme. - Ja.

Het zijn narcistische tijden. Helaas. - We vervreemden van de kunst en kunstenaars.

Jij bent even narcistisch als iedereen. - Ik snap niet wat je bedoelt.

Ik walg van de materialistische maatschappij en zijn obsessie met geld en het uiterlijk.

Dat is wel simplistisch. Jouw radicaliteit is net zo goed narcistisch.

Je weet hoe ik leef. Als mijn vrouw niet werkte, had ik een uitkering.

Mag ik geen mening hebben? - Natuurlijk wel.

Ik zeg alleen dat die radicaliteit ook narcistisch is.

Het is het meest gewenste goed. - Dat wil je ons toch niet afnemen?

Denk en doe wat je wilt, dat doe ik ook.

Dat klinkt vreemd uit jouw mond. - Ga je mee lunchen?

Dag, Pamela. Het is druk. - Ik mag niet klagen.

De Thai is gesloten. - Vandaar. Is die tafel vrij?

Ja, neem plaats. - Bedankt.

Ga zitten.

Heb je het overzicht ontvangen? - Fondation verkoopt nog steeds.

Ja, dat gaat al tien jaar stabiel. De paperback ook.

De andere stagneren een beetje. - Ja, het stagneert op een laag pitje.

Les Adieux... -A voix basse.

A voix basse..

Dat is niet echt een bestseller. - Nee, geen bijdrage aan de ontbossing.

Een worst-seller zoals dat heet.

Dat kan gebeuren.

Ik zag je ex nog. Hoe heette ze ook weer? - Solange.

O ja. Omdat ze in Les Adieux anders heette.

V�ronique. - V�ronique Pastoureau.

Ze zei dat ze ziek was. - Ja, het lijkt ernstig te zijn.

Zien jullie elkaar nog? - Nee, zij is weggegaan dus...

Volgens mij lijdt ze eronder. - Ik weet niet. Dat zal ongetwijfeld.

Het was ook erg pijnlijk voor mij. Ik kijk er liever niet op terug.

Ik heb met haar te doen. We hebben toch veel meegemaakt met elkaar.

De boekenbeurs in Barcelona, toen ze zo dronken was.

Alain, ik wil er liever niet over praten. - Ik begrijp het.

En alles goed met Val�rie? - O ja, prima.

Ze werkt nog steeds met die parlementari�r. - David?

Ja. Altijd onderweg.

Zeg haar dat ik Davids meningen zeer waardeer. Heel moedig.

Vooral over het Europese cultuurbeleid. - Ik zal het zeggen.

Ze zal het vast aan hem doorgeven. Zal hij leuk vinden om te horen.

Alstublieft. - Bedankt.

De dagschotel is kalfsragout. - Ik wil hetzelfde als altijd.

Een entrecote, rare, met salade en water. - Genoteerd.

Geen voorgerecht? - Nee.

Maar ga je gang als jij dat wel wilt. - Ok�.

Ik neem een terrine, alstublieft, en daarna...

tarbot met aioli. - Een tarbot. Prima.

Geen wijn? - Nee, bedankt.

Bedankt. - U ook.

Dus...

Val�rie is haar in zekere zin. Oriane.

En Xenia is St�phanie Volkowski. Ze heeft een talkshow op Kanaal 8.

In het manuscript. - Ja.

Dat je misschien hebt gelezen. - Ja, ja.

Ik wilde er ook met je over praten. - Ja.

Daarom zitten we hier, om erover te praten.

Ik vond het goed.

Het ligt in de lijn van je werk van de afgelopen jaren.

Het is alsof het een soort traject is, alsof het me wordt opgelegd.

Ja, die sc�ne waarin ze elkaar toevallig ontmoeten in een bouwmarkt.

Dat is echt gebeurd, h�? - Dat dacht ik al.

Heel ontroerend. En omdat je het in flarden vertelt...

weet je niet of zij het zegt of dat jij bang bent dat ze dat zal zeggen.

Het is wat ze me had moeten zeggen.

Als ze scherpzinniger was geweest of...

Scherpzinnig is niet het juiste woord.

Eerlijker? - Nee.

Meer...

Als ze wreder was geweest.

Het is hard, maar waar.

Had je niet eerder een sc�ne in een bouwmarkt?

Ja, in Rapport de police.

Zie je wel. Is het recent gebeurd? - Acht jaar geleden.

Niet zo recent dus.

Ik had het erover met Constance, onze nieuwe pr-medewerkster.

Ze vindt Rapport de police goed, het is een van haar favoriete teksten.

Zie je. Jij was destijds niet overtuigd. - Ja, nee, het is goed gerijpt.

Constance vroeg me waarom je niet bent doorgegaan op die weg.

Waarom zou ik dat opnieuw doen?

Niet opnieuw doen, maar voortzetten.

Had jij liever gewild dat ik iets in die geest zou schrijven?

Heb je twijfels? - Nee.

Vragen?

Vragen...

Ja, of tenminste vragen die ik mezelf stel. Dat staat los van jouw tekst.

Dat is toch een beetje mijn tekst. - Nee, jouw tekst stemt tot nadenken.

Maar die gedachte overstijgt jouw tekst.

Hoe bedoel je?

Ik vraag me gewoon af...

of we ten opzichte van onze tijd niet zijn afgesneden...

van wat er gebeurt of zou moeten gebeuren.

Als je boeken schrijft of publiceert, moet je wel afstand nemen van je tijd.

De terrine, alstublieft. - Die is voor mij.

Smakelijk eten. - Bedankt.

Nou, bedankt voor de lunch. - Sorry. Graag gedaan.

Als er iets bij staat wat je aanspreekt... - Ik heb al gekeken, maar helaas.

Ik moet verder. Tot snel. - Ja, graag.

Of anders... - Ja?

Wat het manuscript betreft... - Wat?

Heb je een datum? - Ik begrijp je niet.

Ik bedoel een publicatiedatum.

Je gaat het toch publiceren? - Nee, ik dacht dat je dat wel begreep.

Iedereen is er al.

Sorry. - Je bent nooit op tijd.

Ik had een afspraak met Laure. Laure d'Angerville.

Ik heb je over haar verteld. Ze doet de digitale uitgave.

Die briljante businessschool afgestudeerde met haar seksuele roofdierstijl, toch?

Precies.

Het is heel simpel. Er zijn meer mensen die mijn blogs lezen dan mijn boeken.

Maar je boek doet het nog goed.

Sois franche avec moi ligt in stapels in de winkel.

Een groot succes. - We gaan het ook als luisterboek uitgeven.

Misschien met Catherine Deneuve. - Goed idee.

Dat doet ze nooit. - Wie weet. Ze schijnt aardig te zijn.

Mijn blog heeft 5000 volgers per dag. - Per dag?

Jemig. - Maar waar gaan je blogs over?

Gewoon, over de actualiteiten. - Maar niet over literair nieuws.

Wat mij interesseert, wat de mensen interesseert.

Maar ze lezen me. En online heb ik meer lezers.

Het is wel gratis. - Mensen houden van gratis.

Logisch, we zitten in een crisisperiode. - Ze willen gewoon niet betalen voor kunst.

Hoe bedoel je?

Ze willen wel 1500 euro voor een computer betalen...

plus een internetabonnement, ongeacht of het nu crisis is of niet...

maar muziek of boeken kopen, of zelfs een krant, dat is een probleem.

Boeken worden minder illegaal gekopieerd.

Omdat de jongeren minder lezen.

De echte piraten zijn de internetproviders die content verkopen die niet van hen is.

Men vindt kunst corrupt en daarom waardeloos, dus moet het gratis zijn.

Veel goede mensen denken er zo over. - En velen juist niet.

Het is te makkelijk om je te beroepen op de moderne kunsttheorie om films te downloaden.

Dat is wel simplistisch gesteld. - Val dood. Kom, aan tafel.

Graag.

Kan iemand helpen? - Ik kom eraan.

Kun jij de taart aanpakken en daar neerzetten?

Het nieuws moet ook gratis zijn...

want dat zou nep zijn. Ervoor betalen is het respecteren.

Doordat lobbyisten feiten verdraaien en journalisten zich eraan conformeren...

wordt het ongeloofwaardig. - Terwijl de meest absurde geruchten...

die zijn bevestigd door zogenaamde deskundigen, worden geslikt.

Dat zegt iedereen, maar internet is niet de uitvinder van geruchten.

Regeringen manipuleren ze al eeuwen.

Daarom leren we na te denken, om dat te doorzien. Daarom lezen we.

Maar we leren steeds minder. Het is een virus dat steeds verder muteert.

Het geschreven woord wordt hoe dan ook onstoffelijk.

Maar luister...

jij leest je manuscripten op een tablet. - Niet allemaal.

Ik niet. - Jij bent van een andere generatie.

Het is geen verwijt.

De nieuwe generaties groeien gewoon op met computers.

Feit is dat ze minder lezen. - Onjuist.

Kijk naar al die blogs.

Dat bewijst dat er meer schrijvers zijn. - Met te veel tijd.

Er wordt inderdaad meer geschreven en internet heeft het woord bevrijd.

Welk woord? Het is eerder een woordendiarree.

Bedankt.

Ik bedoel niet jouw blog. - Natuurlijk.

Die ik trouwens niet lees, maar wel je boeken.

Je bent een minderheid. Omdat mijn blog wordt gelezen, kopen mensen mijn boeken.

Vandaar 't succes waar Alain zo blij mee is. - Je boeken doen het goed op Kindle.

Kijk naar de cijfers. Het zijn de ouderen die lezen.

Met name de gepensioneerden en dan vooral de vrouwen.

En die zijn overgestapt op e-readers. - Die zijn praktisch, simpel, licht, handig.

Met grote letters. - Met Kindle heb je een bibliotheek op zak.

Ik hoef geen bibliotheek. Geef mij maar een boek. Dat is nog lichter.

En dat hoef je niet op te laden. - Precies.

Dat is niet eerlijk. We lezen minder boeken en we lezen ze vooral op e-readers.

Voor haar geen wodka meer.

Ik vraag me af waarom we niet meteen alles digitaal uitbrengen.

Dat is zonde. We verkopen nog steeds boeken, weliswaar minder, maar toch.

Het werkt. - Maar niet lang meer.

Geen distributeurs, boekhandels en drukkers meer, alleen nog uitgevers en schrijvers.

Dus uitgeverijen worden een website? - Zo kun je het noemen.

Het werk verandert niet, dezelfde redactie, dezelfde afhandeling, dezelfde normen.

Denigrerend. - Voor jou.

Niet voor mensen die e-books zijn gewend. - Digitale boeken, e-books, ok�.

Wat is er zo grappig? - Je verandert alleen het productieproces.

Dezelfde deals met dezelfde auteurs. - Mijn blog zou op je site kunnen staan.

Inderdaad. We doen precies hetzelfde als nu.

Misschien zelfs beter. Je focust op de hoofdzaak. Geen verpakking of logistiek.

Dus vallen er ontslagen. - Niet per se.

Je neemt andere mensen aan. Er verdwijnen geen banen.

Voor literaire prijzen stem je met een klik. - Of stuur je een mail.

Of via Amazon. Als bonus.

Om lezers te ontmoeten organiseer je videoconferenties.

Dat doen we al. - Dus niemand hoeft de deur nog uit.

Wat deprimerend. - Andere tijden, dit is een keerpunt.

Of je nu Adorno op je iPad leest of in een eerste druk in vellum...

de inhoud blijft dezelfde.

Ik betwijfel of er eerste drukken in vellum bestaan.

Je hebt niet veel gelezen. - Bij wijze van, dan.

Ja, we kunnen rustig afscheid nemen van het boek.

Er staan daar nog glazen, geloof ik. Die zijn een beetje verdwaald.

Ik heb met Leonard geluncht.

Het was pijnlijk. - Dat is het toch altijd?

Maar deze keer helemaal. Ik moest over zijn manuscript praten.

Waar gaat het over? - Hetzelfde liedje.

Zijn gevoelskwesties. Behoorlijk eentonig en ook onsmakelijk.

Maar recent?

Ja.

En je vond het niet goed. - Ik heb grote bedenkingen.

Ik vind zijn boeken goed. - Maar hij borduurt voort op het vorige.

Dat was best goed. - Ik heb me erdoorheen geworsteld.

Onder het cynisme schuilt een soort mens.

Ik heb het afgewezen.

Ik heb je advies nodig.

Dat gebeurt niet vaak.

Er komt een vierde seizoen van Collusion. - Een vierde seizoen?

Ja, hij doet het goed.

De pers is lovend. - Dat is het altijd voor series.

Twijfel je of je nog agent wilt spelen? - Ze is geen agent.

Ze is een expert in crisismanagement.

Het is slopend. Ik ontwikkel me niet. Ik kom niet verder.

Stop er dan mee.

Ja, maar ze kunnen me niet vervangen. Ik heb het gevoel dat ik gegijzeld word.

Als je geen keuze hebt, doe het dan. - Maar dan zit ik er 6 maanden aan vast.

Nee, maar. Wat kom jij doen? - Ik had een nachtmerrie.

Wat kom jij hier doen? Waar is jouw bed? Waar is dat?

Waar is jouw bed? - Daar.

Daar? - Een nachtmerrie?

Of droomde je dat je bij papa en mama mocht slapen?

Je bent een boef. Een boef. Maak dat je wegkomt.

Naar bed. - Papa leest je voor.

Huppakee. - Nog een keer.

Wat is er?

Niets.

Ok�.

Ik heb Alain gisteren gezien.

Gaat alles goed met hem? - Nou ja, het leek goed met hem te gaan.

Gelukkig. Ik vond hem laatst een beetje down.

Hoe bedoel je? - Gewoon down. Niet opgewekt.

Het gaat beter. Hij zag er goed uit. - Fijn om te horen.

In topconditie. - Geweldig.

Hij heeft mijn manuscript afgewezen.

En hoe gaat het met Selena?

Geen idee. Ik heb haar niet gezien. - We moeten een keer met ze gaan eten.

Ik zei dat hij mijn manuscript heeft afgewezen.

Ja, dat heb ik begrepen. Wat kan ik daaraan doen?

Me steunen.

Ik steun je toch. Lees je tekst nog eens door en verbeter hem. Moet ik soms huilen?

Komt het niet bij je op dat hij misschien ongelijk heeft?

Of dat hij iets heeft gemist. - Nee, maar hij is toch je uitgever.

Dus? - Hij bepaalt. Zoek anders een andere.

Ik ken geen andere. Hij geeft me al jaren uit. Wat moet ik doen?

Dat bedoel ik dus. Herschrijf je tekst.

Ik heb er al meer dan een jaar aan gewerkt.

Ik zie het niet meer helder. - Wil je dat ik je aanmoedig?

Ja. - Ik wist het.

Doe het dan. - Nee.

Vind je niet dat Alain is veranderd?

Jij ook, ik ook. We veranderen allemaal op den duur.

Hij heeft er meer last van. - Nee, eerder minder.

Hoe bedoel je dat?

Hij is verstandiger, betrouwbaarder. Hij kan dingen beter beoordelen.

Nou, je wordt bedankt. - Vat het nu niet verkeerd op.

Zijn uitgeverij is een succes. Bestsellers, prijzen, dat was geen gelopen race.

Het bedrijf bestaat al ruim 100 jaar. - Het liep niet goed toen Alain het overnam.

Hij heeft gevoel voor de tijdgeest. - Dat is een talent.

Een commercieel talent.

Hij kan nog veeleisend zijn. Veel uitgevers benijden hem om z'n catalogus.

Kak.

Ik moet gaan. Ik heb een lange dag. We praten er later verder over.

Waarom die haast? - Plaatselijke verkiezingen in Mayenne.

David wil onze kandidaat steunen.

Ik zag het op tv. Het zag er grimmig uit.

Gaan jullie samen? - Ja, hij wil de stakers ontmoeten.

De gieterij staat onder curatele en de onderhandelingen lopen spaak.

Ik heb me over het dossier gebogen. - Lukt het allemaal?

Natuurlijk. Ik maak het af in de trein.

Als we het sociale overleg niet op gang brengen, zie ik het somber in.

Tot ziens.

Heb je Jean-Pierre gesproken? - Ik heb twee berichten ingesproken.

Hij hoeft zich geen zorgen te maken. Ik zet z'n tekst vanavond klaar.

Goedenavond, Laure. Kom binnen.

Ga zitten.

Fijn je te zien. We kennen elkaar niet zo. - Het is een nieuwe functie.

Mensen begrijpen niet wat ik doe.

Iedereen snapt het belang van de digitale ontwikkeling. Juist dat maakt ze bang.

Toch doe ik heel voorzichtig.

In de uitgeverijwereld wordt het digitale gedemoniseerd.

Dat punt zijn we voorbij. Of dat goed is, weet ik nog niet.

Daarom stel ik me geduldig, pedagogisch en vooral heel nederig op.

Dat verwachten we niet van je.

Ik moet veel leren in uw eerbiedwaardige bedrijf.

We doen ons best om niet al te eerbiedwaardig te zijn.

Het was een compliment. - Een giftig compliment.

Er moeten inderdaad dingen veranderen. Als ik praat over de uitdagingen...

van de komende jaren voel ik me een onheilsbode.

Je bent hier om de boel wakker te schudden. - Tot hoever?

Hoe bedoel je? - Hoe ver kan ik gaan?

Dat moet jij mij zeggen.

Als we tot het uiterste gaan, moeten we alles goed doordenken.

Ga zitten. - Bedankt.

Het zou goed zijn om deze stap kenbaar te maken.

Heb je een idee? - Er is een mogelijkheid.

Heb je Robert Clarence's manuscript gelezen? - Ik ben sceptisch.

Een verzameling teksten en tweets, daarna is het hek van de dam.

Hij heeft een onverwachte humor. - Het is niet nieuw. Dat is al gedaan.

Klopt. Mallarm� publiceerde gelegenheidspo�zie...

Ik dacht niet aan hem. - inclusief adressen.

Meneer Monet, dat winter noch zomer zijn blik misleiden

Woont en schildert in Giverny, vlak bij Vernon, in de Eure

Ik sta perplex.

Berichtjes zijn een moderne vorm van schrijven. Het spreekt iedereen aan.

Te veel, misschien. - Tweets zijn de haiku's van vandaag.

Dat zegt Clarence ook. - Ik respecteer zijn mening.

We kunnen zijn werk als boek uitgeven en als iPhone-app.

Clarence op je iPhone lezen kan toch?

Je bent terughoudend, maar het is een krachtig beeld.

We hebben e-mails uitgebracht. - Zie je wel.

Dat zijn net brieven. Sommige mensen schaven aan hun teksten.

Handgeschreven of per mail maakt niets uit.

Serge Castelli's correspondentie bevatte ook mails, dat hebben we niet vermeld.

En zo verandert er niets. - Je bent te streng.

Cut.

Ik zat er niet in.

Ik raakte uit mijn concentratie.

Ik werd door een patroonhuls geraakt. Dat is al de derde keer.

Hoe gaat het? Goed? - Zoals altijd.

Heel fysiek.

Niet te vermoeiend? - Een beetje, maar de adrenaline helpt wel.

J�r�me is meer van het fysieke dan van de idee�n.

Ik heb het een beetje gehad met die verhalen vol wraak.

Het is een excuus. - Niks is zo saai als haat.

Vooral als rechtvaardiging van geweld.

Vind je je werk niet leuk? - Jawel. Het is nog leuk en ik doe m'n best.

Maar ik kan m'n ei niet kwijt.

Hoe gaat het met Alain? - Prima.

Zijn er problemen. - Ik denk dat hij een ander heeft.

Denk je dat of weet je het? - Ik voel het.

Wil je er niet met hem over praten? - Ik weet het niet zeker.

Het is altijd beter om erover praten. - Nee. Wat moet ik doen als het waar is?

Hij zal liegen.

Wil ik met hem breken? Is dat wat ik wil?

Heb je liever hypocrisie? - Het is niet hypocriet na 20 jaar huwelijk.

De vlam blijft niet altijd brandend. - Maar mag hij daarom vreemdgaan?

Hij bedriegt me.

Maar je twijfelde. - Ik durf erop te zweren.

Neem je het dan voor lief? - Hij houdt nog van me. Misschien wel meer.

Hoezo? - Hij voelt zich schuldig. De angst...

me kwijt te raken, brengt hem dichterbij. - Zo herken ik je niet.

In een relatie draait niet alles om verlangen.

Heb je al een titel? Waar gaat het over? Gaat Vertheuil het weer uitgeven?

Ik weet niet of het iets voor hen is. - Ok�.

Het is goed om je te vernieuwen. - Sorry, we moeten beginnen.

Het is kwart voor. Als we beginnen, gaan ze zitten.

Goedenavond.

Fijn dat u er allemaal bent en blijft komen naar deze vrijdagavondclub.

Er zijn minder mensen dan anders...

maar het is koud en er was een storing op lijn 2.

Goed, we gaan onze gast niet langer laten wachten.

Goedenavond, Leonard Spiegel. Het is een genoegen u hier te ontvangen...

en over uw werk te praten dat veeleisend is en nog weinig bekend.

Ik stel de eerste vraag.

Les Adieux � voix basse is duidelijk autobiografisch.

Ja en nee. Ik denk dat alle romans autobiografisch zijn.

We herkennen... - Solange. Dat klopt.

We herkennen haar in V�ronique Pastoureau. Voor wie haar kent, is dat duidelijk.

Voor wie haar niet kent, wie is de echte Solange?

Wat maakt het uit of ik me door haar heb laten inspireren of door iemand anders?

Volgens mij projecteert de lezer...

zijn eigen herinneringen en fantasie op haar. Het resultaat is een personage...

dat net zo fictief is als dat ik haar helemaal had verzonnen.

Zijn er vragen?

Ja, meneer? - Wat vindt u van de polemiek rondom uw boek?

Welke polemiek? - Op internet.

Hoe bedoelt u?

De blogs liegen er niet om, maar u heeft ook uw fans.

Ik weet niet of u het volgt, maar het is behoorlijk giftig.

Nee, ik volg het totaal niet. - Dat is misschien maar beter ook.

Mogen schrijvers zich baseren op echte mensen?

Natuurlijk, dat doen we al eeuwenlang. - Dat is een drogreden.

Solange postte dat ze zich verkracht voelde en internet explodeerde.

Dat is oud nieuws tussen ons.

Ze achtervolgt me. U moet het zien als een afrekening.

Dat geldt toch ook voor uw boek? - Nee.

Dat is uw mening en meningen verschillen.

Natuurlijk kunnen we ervan uitgaan dat elk individu zijn eigen beeld heeft.

En of hij er munt uitslaat of niet. - Dus dit gaat over geld?

Als u mijn leven gebruikt, moet u betalen. - Dat snap ik.

Maar mijn leven is toch een interactie met anderen?

Dat is misschien subjectief, maar mag ik het niet gebruiken om erover te schrijven?

Dat is dus de vraag.

Stel dat iemand dat niet wil, zoals uw ex-vrouw.

Stel dat zij haar verhaal wil vertellen. - Dat moet zij toch weten?

Nee, nu u het al heeft gebruikt, is het niet meer nieuw.

Beelden hebben een marktwaarde. - Toch geen commerci�le waarde?

Jawel, uw boek is toch het bewijs. Het wordt verkocht, het heeft een prijs.

Elk leven heeft een prijs. Solange mag geld verlangen.

Mevrouw d'Angerville. - Bedankt.

Kamer 21.

Meneer Danielson, neem ik aan? - Ja.

Alstublieft, kamer 10. Eerste etage.

Dag. Blaise. - Aangenaam.

We vinden het geweldig dat u er bent. - Fijn dat we mochten komen.

Dit is Laure, zij is verantwoordelijk voor de digitale publicaties.

We hebben berichten uitgewisseld. - Ja, via machines.

We kunnen daar zitten.

Is deze vrij? - Natuurlijk.

Iets drinken? - Een biertje.

Ik ook. - Prima.

Twee bier. Nee, drie.

Het symposium moet gaan over hoe de digitalisering de cultuur democratiseert.

Hoezo democratie? - Alles is altijd voor iedereen beschikbaar.

Niet alles en niet voor iedereen. - Ik bedoel...

de digitalisering wekt hoop op. - Hij heeft gelijk.

Alle boeken via Google beschikbaar. Dat is een revolutie.

Er staan al 20 miljoen werken online. 's Werelds grootste bibliotheek is digitaal.

Jullie bedoelen dat Google onze hele literaire erfenis gijzelt...

om onze gegevens te verkopen. - Niets komt van de grond met filantropie.

Dat is discutabel. Het idee dat commercie, bedrijven en reclame legitiem...

de omloop van kennis mogen overnemen, is modern en ik juich het niet toe.

Uitgeven is ook commercie. - We kunnen het betreuren...

maar het is onomkeerbaar.

De wereld in een notendop. We vragen ons niets meer af en daarna is het te laat.

Een bibliotheek raadplegen wordt straks verleden tijd.

Het is een opslag van boeken, maar de inhoud wordt onstoffelijk.

Is dat goed of slecht? - Goed natuurlijk.

Proost. - Waarom zou het slecht zijn?

Vraag 't een schrijver die een beschrijving wil uitwerken of z'n geheugen wil opfrissen.

Of een wetenschapper die alle onderzoeken in zijn vakgebied wil inventariseren.

Jullie hebben hier een bibliotheek zag ik. - Dat is een mediatheek.

Ze hebben boeken, CD's, DVD's... - Wordt hij veel bezocht?

Vooral door kinderen. Die houden van lezen.

En daklozen. Het is er warm en er is Wifi. En een paar ouderen.

Er is een zadenbieb.

Wat mag dat zijn?

Dat zijn houten kastjes waar mensen zaden uitwisselen.

Dat soort voorzieningen worden zinloos. - Ze moeten veranderen, maar dat is lastig.

Ik moet weg. - Blijf nog even.

We gaan ontbijten met Blaise.

Ik heb nagedacht. Ik ben het niet met je eens.

Met wat? - Ken je De avondmaalsgasten van Bergman?

Ik heb niets van hem gezien. Raad je me die aan?

Een dominee heeft zijn geloof verloren, maar hij blijft preken in een lege kerk.

Ben jij die dominee? - Nee.

En de kerk is ook niet helemaal leeg.

Ik begrijp het niet. - Het gaat om het geloof.

Daarover zijn we het niet eens. - Leg uit.

Ik bedoel niet religie. We wijden ons leven aan een idee, maar dat gaat ons te boven.

Juist niet, we bevragen het. Het ontwikkelt zich en wij proberen het te overtreffen.

Wat lach je? - Jij herleidt alles tot de digitalisering.

De digitalisering haalt ons ook uit onze comfortzone...

om onszelf opnieuw uit te vinden.

Vast, maar ik heb het niet over wat er verandert, maar wat er hetzelfde blijft.

Wij zijn ook hoeders van een idee dat door de tijd reist.

Zelfs als men twijfelt of als de kerk leeg is.

Ik wist het. Jij bent de pastoor. - Nee, dat is maar een beeld.

Trouw blijven aan een idee tegen beter weten in.

Ga je dat zeggen op het symposium? - Nee.

Ik zal praten over wat hen interesseert.

Dat digitale publicaties een belangrijke tak zijn geworden in ons werk.

En weldra de enige.

Ja, ik laat je alleen met je zekerheden.

Bedankt, Alain Danielson.

U stelt veel heersende opvattingen aan de kaak.

We praten over de toekomst, dus het is speculeren.

Het zijn vragen waar we niet omheen kunnen.

Er zijn vast ook vragen in het publiek.

Ja, meneer.

Misschien een beetje afgezaagd, maar is het geen kwestie van geld?

Boeken zijn te duur. - E-books kosten inderdaad de helft.

Voor mensen met een klein pensioen maakt dat veel uit.

Het is waar dat digitale boeken geen geld kosten om te maken, maar...

is dat echt een probleem? - Het is deel van het probleem.

Onze samenleving respecteert alleen geld en macht.

Hoe duurder de boeken, hoe groter het respect ervoor.

Dat is paradoxaal. Je kunt niet boeken democratiseren en hoge prijzen vragen.

Wie zegt dat ik boeken wil democratiseren? Ik maak een grapje.

Maar we mogen boeken best meer waarderen.

Wat vindt u van de espresso book machine? - Een uitleg voor de leken.

Dat zijn machines die op aanvraag boeken printen.

Die komen in boekhandels.

U selecteert een boek op het scherm, drukt op een knopje...

en het wordt geprint in vijf minuten. - Precies zoals een gedrukt boek.

Niet overdrijven. - Verlangt u naar bibliofiele uitgaven?

In de VS doen hardcovers die met zorg zijn gemaakt, het goed.

Eenmaal uitverkocht krijg je de paperback.

Hou op.

Laat me los.

Laat me gaan. Ik kom te laat.

Je bent gek.

Hou op.

Hou op.

Leonard?

Daar.

Ik heb je boek gelezen. - Je hebt wel je tijd genomen.

Je overdrijft.

Vind je me echt op Xenia lijken? - Wacht. Xenia is een fictief personage.

Een doorzichtig fictief personage dat op mij lijkt. Vrienden herkennen me zo.

Luister, Alain had niets door.

Wat heb je hem verteld?

Ik heb laten doorschemeren dat ik me voor het personage...

heb gebaseerd op St�phanie Volkowski.

Om mijn sporen te wissen. - Doe ik je denken aan Stephanie?

Nee, haar naam kwam gewoon in me op.

Vind je haar vulgaire talkshow goed? - Helemaal niet.

Ik ook niet. - Alain weet dat ik iets met haar heb gehad.

Niets om trots op te zijn.

Wel geloofwaardiger dan Taylor Swift. - Dat is wel vleiender.

En je hebt je ook nogal wat vrijheden veroorloofd. Echt.

O ja? Geef eens voorbeelden.

Die pijpbeurt in de bioscoop.

Klopte dat niet dan? - Nee.

Het was toch tijdens Star Wars: The Force Awakens.

Ik heb alleen de titel veranderd. - Haneke's Das wei�e Band is veel chiquer.

Ik heb het omgegooid. - Ja.

Net als het weekend in Sevilla tijdens Semana Santa. Dat klopt ook niet.

Nee, nee, het was de boekenbeurs in Brive.

Sevilla heeft meer glamour. - Nee, het is meer romanesk.

Daar had je toch een hekel aan?

Nee, ik denk dat ik daar op terugkom. Stapje voor stapje kom ik daar op terug.

Zullen we een sigaretje roken?

Was je met iemand anders in Sevilla? - Nooit geweest.

Het is allemaal Wikipedia, Google. Geloofwaardig, toch?

Ik vind het mooi als ze de processie missen en de dag doorbrengen in het Alcazar.

O ja. Die tuinen schijnen prachtig te zijn.

We kunnen naar Sevilla gaan. - Wanneer je maar wilt.

Weet je zeker dat Alain niets vermoedt? - Absoluut.

Maar hij wil het niet uitgeven.

Ja, dat is een beetje ontmoedigend. - Ik vind het een van je betere boeken.

Heb je dat tegen hem gezegd? - Ja, ja.

Maakte dat verschil? - Nee.

Geen enkel. Hij reageerde nauwelijks.

Is het een soort wraak?

Denk je dat hij iets weet?

Nee, ik weet niet. Nee, niets.

Bewust of onbewust kan hij twijfelen.

Dus om onbewuste redenen... - Maar wel actieve.

geeft hij mijn boek niet uit? - Zoiets ja.

Bedankt. Nog een fijne avond.

Val�rie, alles goed?

Sorry. - We hadden je niet meer verwacht.

Ik kom net uit Laval. - Maak je niet druk. Geef je spullen.

Dag, allemaal. Sorry dat ik zo laat ben. Ik kom net terug uit Laval.

Ik heb je wel tien keer gebeld. - M'n batterij was leeg.

Van allebei? - Ja.

Laad ze op in een bistro. - Zal ik er een opladen?

Ja, graag. Dank je wel.

Ik weet niet waar het ligt. - Sorry, waar ligt Laval?

In Mayenne. - Sorry voor mijn onwetendheid...

maar waar ligt Mayenne? - Kom OP, dit meen je niet.

Ligt het in het zuiden, het oosten, het westen... Ik meen het.

In het Centraal Massief.

Pierre Laval, de vicepremier van het Vichy-regime kwam daarvandaan.

Was hij burgemeester van Aubervilliers? - Niet te geloven. Laval.

Ja? - Dat ligt in Pays de la Loire.

Anderhalf uur met de TGV. De TGV kennen jullie wel?

Ik ga nooit met de TGV. - Nee, jij niet.

Hier. Kop op. - Dat gaat er wel in.

Op jou. - Proost.

En op je essay Het moeras.

Ik vond het interessant door de mix van fictie en realiteit. Echt.

En is het goed gegaan? - Fijn dat je het vraagt. Het was een ramp.

De baas van de gieterij gooit alleen maar olie op het vuur.

Dit pakt slecht uit voor de verkiezingen.

Maar goed voor David. - Wat wil je daarmee zeggen?

Door de stakers te verdedigen wordt zijn imago minder saai.

Dat is geen imago. Hij is superge�ngageerd. Daarom zit hij in de politiek.

Nee, hij wil gekozen worden. - Logisch. Hou op met instemmen.

Natuurlijk wil hij gekozen worden. Hij wil toch niet verliezen?

Natuurlijk wil hij winnen.

Om te winnen werk je aan je imago en dat doet hij goed.

Hij handelt naar zijn overtuigingen. - Dat steekt hij niet onder stoelen of banken.

Hij propageert ze. Een foto met stakers helpt wel.

Wat ben jij cynisch.

Het is klaar.

Je moet nu anders politiek voeren. Dit is een ander tijdperk.

Wat moeten we dan doen? - Het programma veranderen.

Maar dat blijft hetzelfde: de realiteit. Belasting, werk, school, veiligheid.

Het is ingewikkelder. - Nee, het is simpel.

Denk aan de werkelijke temperatuur en de gevoelstemperatuur. Dat zijn twee dingen.

Je moet aan beide werken. - Maar waar wordt gevoelsmatig door bepaald?

Door informatie, sfeer. Onduidelijk.

Informatie bestaat niet meer. - Dat kun je niet zeggen.

Er is slechts een informatiesupermarkt...

waar iedereen boodschappen doet met z'n karretje.

Internet is meer dan dat. En je kiest zelf je winkel.

We kiezen informatie die onze mening bevestigt.

We stellen wel eisen aan onze bronnen. Volgens mij kan ik wel goed schiften.

Mensen weten wel hoe ze moeten schiften.

Wat is er zo grappig? - Een stomme grap.

Een vriend stuurde de foto van Star Wars: The Force Awakens.

Laat ons meelachen.

Het is niet interessant en het is lastig uit te leggen.

Mag je telefoon uit? Gewoon voor een avond. - Wacht, ik zet 'm uit.

Mag ik er een?

Het zijn wel dunne. - Prima.

Vind je het niet vervelend?

Ik ben het eens met Val�rie.

Politiek is vooral veldwerk. - Niet alleen.

Ja, maar je moet daar beginnen.

Mits je concrete resultaten hebt op dat terrein van je.

Maar wanneer? Meteen? - Ja, meteen.

Maar politiek is van lange adem.

Dit is niet tegen David. Hij is zeer achtenswaardig.

'Achtenswaardig.' - Ik heb David hoog zitten.

Maar politici zetten hun woorden zelden om in daden.

Ja, en daarom vertrouwen we ze niet meer. - Wie is we? Jij?

Nee, de mensen. - 'De mensen.' Welke mensen?

Gewoon de mensen. - Maar wat denk jij?

Niets, ik observeer alleen. - Ja, dat is lekker makkelijk.

Ik heb het koud.

De publieke opinie kun je uitspelen.

Het slagveld is de communicatie die jij minacht. Tegenwoordig.

Dus is alles toegestaan? - Dat is wat we post-truth noemen.

We leven al een tijdje in de post-truth. - Wat noem je post-truth?

Mensen die leven in een fictieve wereld die wordt bepaald door hun vooroordelen.

Zijn mensen echt zo na�ef?

In een onzekere wereld heeft iedereen behoefte aan zekerheden.

Hebben ze de intenties achter de berichten niet door?

Ik denk dat ze alles heel scherp doorlichten.

Jij bent een optimist. - Helemaal niet.

Ik denk dat die scherpzinnigheid nergens toe dient.

Wat een uitputtingsslag. - Hoezo? Het was toch gezellig.

Gezellig? Het was allesbehalve dat.

Ze zitten continu af te geven op de politiek en David.

Wil je water? - Graag.

Je hebt wel lange tenen. Het was niet gemeen.

Ze waren geniepig en achterbaks. - Carsten alleen.

De anderen ook. - Wel minder.

Misschien. - Ik mag Carsten wel.

Ook al is hij een brombeer, maar zijn boek Moeras is relevant. Het is goed.

Alain vindt het niks. Hij wilde het weigeren.

Maar het loopt als een trein. - En nu denkt hij dat hij alles kan zeggen.

Onzin. Hij kent de wereld van de politiek, dat moet je hem nageven.

Hij was politiek radioverslaggever. - Hij is op bekend terrein.

Hou op over het terrein. Hij kent misschien mensen die er bekend zijn, maar hij zelf niet.

Je hebt het verkeerd opgevat. - Inderdaad.

Ik maak het beste van mijn werk, wat niet makkelijk is, en ik word beledigd.

Niemand heeft je beledigd.

Heb je gehoord hoe ze tegen me spraken? Die minachting voor de politiek?

Zo praat iedereen tegenwoordig. - Dat is nog geen reden.

Wacht, blijf hier. - Hou op, alsjeblieft. Laat me gaan.

Het was niet tegen jou, maar tegen David. - Dat weet ik, daarom juist.

Jij kent David goed. - Ja.

Wat vind jij van hem? - Het is een harde werker.

Ik vind hem eerlijk, betrokken... - Dan zijn we het eens.

Maar het is nu niet echt dat ik droom om op hem te stemmen.

Droom jij dan om te stemmen? - Nee, maar...

Nou dan.

Ik waardeer hem als mens, maar buiten dat...

belichaamt hij niet mijn politieke idee�n. - Sorry, hoor, maar wie doet dat wel?

Ik weet niet.

Dzjengis Khan. - O ja.

Attila de Hun, die wel. - Attila de Hun?

Precies. - Super.

Jack the Ripper. - Dat is nog beter.

Hij zeker.

Je weet dat ik nooit echt een fan van de gevestigde orde was.

Nee, jij hebt liever anarchie.

Ik heb inderdaad geen goede band met het gezag.

En wat is het tegenovergestelde van gezag?

Chaos.

Ja, chaos is beter. Dat zie jij liever.

Theoretisch gezien wel, omdat het gewoon productiever is.

'Theoretisch gezien wel, omdat het productiever is.'

Praktisch gezien, ik ben inderdaad niet zeker of het werkt.

Ga je vreemd, L�onard?

Hoezo vraag je dat?

Ik weet niet. Het kwam ineens in me op en ik wilde het meteen delen.

Wanneer? - Toen je dat berichtje ontving.

Wat een onzin. - De manier waarop je lachte.

Hoe bedoel je? - En je wiste het bericht meteen.

Dat doe ik automatisch. - Maak het nu niet erger, alsjeblieft.

Maar je insinueert. - Hou je van me?

Ja.

Want ik hou van jou.

Echt.

En zelfs...

Zelfs als we het nooit eens zijn. - Vooral omdat we het nooit eens zijn.

Wat goed jullie te zien. Was het niet moeilijk te vinden met de werkzaamheden?

We hebben GPS. - Hoe gaat het?

We hebben je gemist. - We hebben dit onderweg gekocht.

Misschien is het niets, maar de winkel die ik kende, was dicht.

Het gaat om het gebaar.

Jullie kennen elkaar? Guy Fonville, Alain Danielson.

Van de Science-Po toch? - Ja, twee jaar geleden.

Selena heeft geen introductie nodig. - Ik zag je in seizoen 2 van Collision.

Bravo. - Wat is dat?

Ken je dat niet? Een geweldige serie. - Eigenlijk is het Collusion.

Ach, natuurlijk. - Twee verschillende dingen.

Veel betere titel. - Ik ben echt verslaafd.

Je wordt zo in spanning gehouden. - We doen niet onder voor Amerikaanse series.

Is het niet lastig om agente te spelen?

Ze is geen agent, ze is meer een specialist in crisissituaties.

Het is een fysieke rol. Ze is sterk. - Leuk om te doen.

Fijn om zo fysiek acteren en het is interessant om lang een personage te zijn.

En nu word ik op straat herkend. - O ja, meer dan eerst?

Niet te vergelijken. Lars Noren in het Odeon was geen publiekstrekker.

Selena, koffie?

En jij, Alain. - Nee, bedankt.

Nog voetbal gekeken? - Nee. Was je erbij?

Ik baalde er zo ontzettend van. - Een penalty in de 5e minuut. Hopeloos.

En toen de ene blunder na de andere. - Een staande knock-out.

Weet je wie Xavier Dehoux is? - Hij zit in telecom.

Ze doen nog meer. Een aardige vent bovendien.

Hij is fan van indierock. - O ja?

Hij heeft een ongebruikelijke loopbaan.

Hij is begonnen met telefoonseks en daarna kwamen de datingsites...

Ik heb z'n profiel in de krant gelezen.

Hij wil nu een mediadivisie opzetten.

Hij heeft content nodig. - Voor mobiele telefoons?

Ja, hij heeft een enorme oorlogskas en zoekt een nieuwe acquisitie.

Wil je verkopen? - De uitgeverij biedt weinig groeikansen.

Maar is ook niet verliesgevend. Het streven was na drie jaar een positieve balans.

Zijn we zover? - Nee. Je kent de cijfers.

Maar we zitten nog binnen de tijd. - Mijn aandeelhouders willen winst zien.

Het is prestige.

Prestige heeft waarde als het iets oplevert, dat doet het nu niet.

Waarom heb je dan geld ge�nvesteerd? - E-books zouden booming zijn.

Dat zeiden alle analisten en jij voorop. Het was de toekomst.

Het komt nog. - Het is eerder het tegendeel.

De verkoop stort in. Minder dan 15% in 2016 volgens Amerikaanse statistieken.

15 % is veel. - Het is wel de trend.

Waar ligt dat aan? - De prijzen stijgen, minder lezers.

Ze zijn goedkoper dan boeken. - Misschien...

maar we naderen een kritiek punt.

En het rare is dat de boekenverkoop stijgt. - Dat is tegenstrijdig.

Leesgewoontes veranderen snel. Wat echt een hoge vlucht neemt, is het audioboek.

Dat is mij ook opgevallen. Audioboeken ingesproken door sterren.

Precies. Ingesproken door sterren. En we lezen steeds meer op tablets...

en smartphones en minder op e-readers. - Op smartphones?

Ja, het is waanzinnig. Mensen lezen boeken op smartphones.

Vandaar de synergie met de telecom.

Precies. - En Dehoux' aanbod?

Strategisch gezien moet hij een statement maken.

Het is tijd om te verkopen.

Ga je Editions Vertheuil verkopen?

De verleiding is groot.

Zo kan ik met geheven hoofd stoppen en aanzienlijke winst boeken.

Ik wilde er eerst met jou over praten. Wat is jouw mening?

Over de verkoop?

Nee, over E-books.

Zitten er volgens jou nog groeimogelijkheden in...

of is het doodlopend?

Selena heeft L�onard Spiegels manuscript gelezen.

Is dat zo? Dat is nieuw.

Volgens haar is het een van z'n beste. - Inderdaad, dat denk ik wel.

Ik vond Fondation erg goed. - Dat is lang geleden.

Rapport de police ook.

De verkoop viel tegen.

Hoe heet het?

Vergeten. -Point final.

Inderdaad, Point final.

Wat wilde hij? - Verkopen.

Gaat hij jou verkopen met de meubels?

Een nieuwe eigenaar, een nieuw beleid. Dat wil ik niet.

Heeft hij al een besluit genomen? - Hij heeft nog geen aanbod.

Hij is in onderhandeling met Dehoux. - Dehoux? Wat is dat?

Een vage financier die rijk is geworden met de digitalisering.

Je zei dat de uitgeverij zou overgaan op digitalisering.

De cijfers zeggen het tegendeel.

Wat wordt het?

Je hebt je coup goed gepland. - Welke coup?

L�onards boek natuurlijk.

Ik dwing je tot niets.

Mag ik niet zeggen dat ik het goed vind? - Dat zeg ik niet.

Waarom wil je het niet uitgeven? - Waarom wil jij dat ik het uitgeef?

Een eerlijk antwoord? - Dat hoeft niet.

Hij laat voor het eerst het achterste van z'n tong zien.

Altijd dezelfde navelstaarderij. - Het is meer dan dat.

Pompnummer vijf. - 92 euro.

En dit. - Dat ook.

Onder 't mom dat hij zichzelf door 't slijk haalt, klapt hij uit de school over anderen.

Dat is minder in deze.

Kun je het licht aandoen?

Waar is Martin?

Bij mijn moeder.

Hoe laat brengt ze hem thuis?

Geen idee, ze zijn naar een pretpark. - Dan heeft hij weinig tijd voor huiswerk.

De bus staat vast in de file.

Niet zo hard.

Het doet pijn aan mijn oren. - Sorry.

L�onard verzandt en ik wil daar niet in meegaan.

Een andere uitgever zal hem goed doen. - Je vergist je.

Juist nu hij zich losmaakt, laat je hem gaan. Dit boek zal aanslaan.

Hoe kom je daarbij?

Je ziet het niet goed. Je zit er te dicht op. Jullie relatie is uitgeput.

Het stoort me zoals hij over vrouwen praat. - Wat stoort je dan?

Hoe heet zij met die talkshow op Kanaal 8? - St�phanie.

St�phanie Volkowski. Hij is met haar naar bed geweest. Een publiek geheim.

En dus? - Je herkent haar meteen.

Ze heeft alleen een andere naam. - X�nia?

Zo doorzichtig als wat. - Ik moest totaal niet aan haar denken.

Je bent de enige.

Dus? Het gaat om tien mensen die tevergeefs naar aanwijzingen zoeken. Wil je thee?

Graag.

Vond je die sc�ne uit Das wei�e Band niet g�nant?

Goeie film. - We hebben hem samen gezien.

O ja, dat is waar.

Het is nogal schokkend.

Wat ze doen?

De zelfgenoegzaamheid waarmee hij het beschrijft.

Wat zou dat?

Vind je het niet g�nant voor haar?

Stoort je dat?

Of die stoombadsc�ne in Sevilla.

Wat is daar mis mee? - Hij behandelt haar als een object.

Misschien vindt ze dat leuk. - Dat is wat hij laat doorschemeren.

Persoonlijk stuit me dat tegen de borst. - De vraag is of het goede literatuur is.

Sorry, maar ik heb medelijden met St�phanie Volkowski.

Dat doet niet ter zake. - Als ik haar zie, denk ik aan die film.

Hou op. - Ik meen het.

Hou toch op, Alain.

Nu moet ik het wel uitgeven.

Je moet doen wat je wilt.

Voor 't eerst toont Marc-Antoine interesse. - Nee, zijn vriendin is hier de fan.

Dat komt op hetzelfde neer.

Ik ben het met je eens.

Maar ik kan Alain niet overtuigen.

Kus.

Mag ik mijn sleutels?

Niet van gedachten veranderd? Is het over vanwege Alain?

Ik heb je berichten gelezen.

Sinds wanneer lees je die? - Dat deed ik altijd al.

Wil jij ook? - Nee, bedankt, ik hoef niets.

Het is niet vanwege Alain. - Een beetje toch wel.

Ik dacht dat je op vrouwen viel. - Dat klopt.

Maar ook op mannen.

Is het serieus met Alain? - De glans gaat er snel af.

Maar we blijven vrienden. - Blijf je niet met hem?

Hij is getrouwd en heeft een kind. Hij gaat niet scheiden en het is beter zo.

En ik ga weg.

Waarheen?

Dat is nog geheim. Ik heb een headhunter ontmoet.

Een verleidelijk bod. Hoofd marketing bij een mediagroep die in heel Europa zit.

Waar word je gestationeerd? - In Londen.

Ik heb er al eens gewoond.

Bedankt. Nog een fijne avond. - U ook.

Ik zag je verslag over de literaire kritiek.

Heb je het gelezen? Nee, ik heb het doorgebladerd.

Het is niet erg positief. - Het zijn feiten die op internet staan.

Lezen wat je leuk vindt, de rest gaat weg. - Is dat de trend?

De rol van de recensent als trendsetter is afgekalfd. Daar moeten we op anticiperen.

Net als kranten lezers verliezen?

Maar de digitale oplage neemt toe.

Of de blogs.

Dus wat verandert er dan? - Dat je voor websites anders schrijft.

Je optimaliseert bijvoorbeeld het gebruik van zoekwoorden.

Zodat je beter ge�ndexeerd wordt door robots.

Sorry, welke robots?

Zij leiden de informatiestroom voor de zoekmachines...

en testen of een titel SEO-vriendelijk is.

Als dat niet zo is, verander je de titel? - Natuurlijk.

Maar of een tekst SEO-vriendelijk is of niet, critici blijven trendsetting.

Tot op zekere hoogte. Ze hebben wellicht een andere subjectiviteit dan jouw targets.

Ik heb geen target. - Natuurlijk wel.

Je geeft boeken uit om te verkopen...

en hoe meer lezers je weet te bereiken, hoe beter jij het doet.

Vreselijk om zo te redeneren. - Toch doe jij het ook.

Focus op je lezers in plaats van critici in de watten te leggen.

Je hebt geen subjectief tussenpersoon nodig. Tegenwoordig hebben we algoritmes.

En wat zeggen die?

Die analyseren persoonlijke data.

Of je vorige week luiers hebt gekocht, of je naar Isra�l wilt...

of je een Indonesische film hebt gekeken of de laatste van Dany Boon...

of wie je hebt gegoogeld. - Ik snap het.

Zo stemmen ze dingen op je af en anticiperen op je smaak.

Je bent voorspelbaarder dan je denkt. Kijk naar de aanbevelingen van Amazon.

We gaan steeds meer vertrouwen op algoritmes die gebaseerd zijn op koopgedrag...

dan op snobistische critici.

Je bent hard.

Autoriteiten worden nu in twijfel getrokken.

Algoritmes zijn niet opini�rend.

Analyses, bespiegelingen, kunstgeschiedenis, dat is anders...

Daar heb je opinieblogs voor. Ik praat over verkoop.

Als het om verkoop gaat, staat niets vast.

Uit onderzoek blijkt iets anders.

Wat dan?

Dat CD-kopers, bioscoopbezoekers of lezers reageren op likes...

of op linkjes van influencers op Twitter of van hun facebookvrienden.

Jij weet heel goed dat die likes worden gegenereerd door betaalde hackers.

Toch spelen ze in op netwerkeffecten die stroken met hedendaagse gevoeligheden.

Is dat een goede ontwikkeling?

Ik heb geen mening.

Ga je nog naar kantoor? - Ja, om m'n spullen te halen. En jij?

Ja, mijn autosleutels liggen er nog.

Dit lag op mijn bureau.

Een cadeautje. - Een cadeautje?

Hoezo?

Dat weet je wel. - Nee.

Een afscheidscadeau. - Hoezo?

Je gaat weg.

Hoe weet je dat?

Gewoon.

Allang?

Meteen al.

Ken jij Emeline Rittenberg?

Gaat zij mij vervangen? - Ik wacht op haar reactie.

Ze is heel erg ambitieus.

Ze houdt vooral van geld.

Krijgt ze meer dan ik? - Ja.

Hou ik niet genoeg van geld?

Jij hebt andere interesses.

Naast seks? - Naast seks, dat weet ik niet.

Macht.

Niet waar. - Dat is discutabel.

En uitgeven, op jouw manier.

Anders ga je iets anders doen dat beter betaalt.

Ik denk zelfs dat je meer van literatuur houdt dan je wilt toegeven.

Mijn vader schreef romans.

Ik heb zijn gedichten ook gelezen. - Dat wist ik niet.

Ik vind ze prachtig.

Ik dacht dat ik hier nuttig kon zijn.

Met wat? - Met nadenken over uitgeven in de 21e eeuw.

Misschien met het opnieuw uitvinden ervan. - Is dat nodig?

De uitgeverij gaat inhoudelijk veranderen.

Ik ben minder overtuigd dan jij. - Alles wordt anders.

Alleen moeten we kiezen wat we anders willen.

Weet je nog wat de prins van Salina aan het einde in De tijgerkat zegt?

Natuurlijk. 'Alles moet veranderen opdat alles blijft zoals het is.'

Precies.

Vreemd dat je dat nu aanhaalt.

Hoezo? - Het wordt te pas en te onpas aangehaald.

Bedankt. Ik wist niet dat je zo'n boer kon zijn.

Het is niet lullig bedoeld.

Maar dit idee spreekt ons nu meer aan dan toen Lampedusa het schreef.

Omdat het gaat over het einde van de wereld?

Misschien zijn er meer redenen om bezorgd te zijn, ja.

Mag ik een cappuccino?

En een glas water.

Fijn dat je hierheen wilde komen. Sorry, maar de opnames beginnen zo vroeg.

Geen punt.

Een dubbele espresso en een verse jus.

Ik heb het boek meegebracht. Het kwam gisteren binnen.

Ik heb een opdracht geschreven.

'Voor jou, Selena.'

Bedankt, dat is aardig.

Point Final, gewaagde titel.

Hoezo? - Het klinkt alsof dit je laatste boek is.

En bedankt.

Wat doe je? - Afkloppen.

Dat is geen hout. - Wat dan?

Geen idee, een soort laminaat, maar geen hout.

Net Thomas Bernhard die Ausl�schung uitbracht en toen stierf.

Ben je echt van plan om me te ondergraven?

Nee, ik plaag je een beetje. - Het getuigt niet van goede smaak.

Je had het eerder moeten zeggen, van die titel.

Ik weet niet. Niet eerder aan gedacht. Nu ik het zo zie...

Je reageert niet op mijn berichten. - Nee.

Moet ik daaruit een conclusie trekken?

Dat is aan jou.

Je hebt het druk met je serie. Je hebt geen tijd meer.

Het is geen kwestie van tijd.

Het is meer een kwestie van...

vermoeidheid. - Vermoeidheid.

Hoe lang zijn we samen?

Geen idee en 'samen' is een groot woord.

Ik zou het eerder een affaire noemen...

die nogal los-vast is.

Zes jaar.

Dat had ik niet gedacht. - Reken maar uit.

Ik wil geen ijs in mijn jus. - Goed.

Er zit nauwelijks jus in.

Dus dat betekent dat je niet meegaat naar Napels.

Gevoelens zijn altijd wederzijds.

Als ik niet meega, is dat ook, omdat jij niet echt wilt dat ik meega.

Probeer je nu te zeggen dat het over is? - Proberen lijkt me zacht uitgedrukt.

Goed, gun me nog een beetje tijd.

Kunnen we dit goed eindigen? - Het is al klaar.

We draaien er nu alleen omheen. Ik heb geen tijd om erover door te zeuren.

Ik heb haast. Ik moet gaan. De opnames zijn in de buitenwijken.

Dus is dit om afscheid te nemen? - Niet precies.

Ik wilde je eigenlijk om een duidelijke gunst vragen.

Schrijf er geen boek over.

Hoe verleidelijk het ook is.

Ik zal het niet doen.

Ik vergeef het je nooit. - Ik beloof het.

Ik zal je boek niet redden zoals deze keer. - Ik beloof dat ik het niet zal doen.

Ik maak je helemaal kapot. - Daar twijfel ik niet aan.

Ik maak je leven kapot.

De boodschap is wel duidelijk. - Moet ik het herhalen?

Nee, niet nodig. Ik heb het begrepen.

Wil je een Uber delen? Ik ga naar Bastille. - Nee, ik drink mijn koffie op.

Ik heb vandaag een radio-interview.

We hebben veel programma's. Speciale uitzendingen tijdens de verkiezingen.

Praatprogramma's, Le Masque et la Plume, concerten op Mouv' en Fip...

en France Inter.

Ik kom u twee minuten voor de uitzending halen. Kan ik nog iets voor u doen?

Nee, bedankt. - Tot zo.

Ik vat alles even samen nu het nog kan.

Er is nog niet veel, maar dat zal deze week veranderen.

Gaat het? Is er een probleem? - Nee, niets.

Goed, de columnist van Version Femina vond het erg goed.

Version Femina?

Meer lezers dan je denkt. Het is een blog met veel volgers.

Ik wacht op een reactie van Pierre Schultz. - Hij kan me niet uitstaan.

Ik gaf hem je boek en hij was heel blij. Hij vond de titel heel treffend.

Hij vroeg hoe het met je ging en zo.

Hij was nooit positief en ik ken hem nog van school.

Maar...

Over Rapport de police had hij een goed stuk geschreven zei hij.

Heb je het gelezen? - Nee, dat is acht jaar geleden.

Het is een ratelslang.

Komt u mee? - Ja.

Neemt u plaats achter de gele microfoon.

Vandaag is hier L�onard Spiegel...

schrijver van Fondation en Les Adieux � voix basse.

Z'n nieuwste roman heet Point Final, maar is het wel echt een roman?

Ik wil het absoluut een roman noemen. - Ok�, maar is het niet ook autofictie?

Ik hoor dat woord vaker, maar weet niet wat het betekent.

Goed, dat gaan we uitzoeken. De verteller heet L�onard.

Ja. - Hij schrijft romans.

Hij woont in dezelfde buurt, hetzelfde huis...

en intimi herkennen dingen uit uw priv�leven.

Het ligt iets ingewikkelder.

En toch is het doorzichtig. We vroegen ons af, Michael Haneke...

Dat fragment is grappig, maar ook pikant.

Tijdens een vertoning van Das wei�e Band.

Het is erg verwarrend. - Ja, maar het is grappig bedoeld.

Iedereen heeft z'n eigen humor, maar deze film gaat over het nazisme.

Is dat niet wat ongemakkelijk?

L�onard Spiegel?

Terugkomend op autofictie. Zou u Das wei�e Band kunnen samenvatten?

Graag. - Ga uw gang.

In grote lijnen. - Nou, het is een film over het Duitsland...

van voor de oorlog.

Een historische film.

Er zijn een paar tweets, best positief.

Laat 's zien.

Niet allemaal.

Nee, niet allemaal. Maar het wordt nog herhaald. We kijken vanavond nog.

Ik heb het gehoord. Het was heel goed, heel scherp...

Ja, helemaal mee eens.

Totaal niet zelfvoldaan, h�? - Nee.

Een goede interviewer. Geen strooplikker.

Inderdaad. En hoe vond je mij?

Je stotterde minder. Ik was aangenaam verrast.

Wacht even. Ik word gebeld.

Het is David. Ik moet opnemen.

Ik moet opnemen. Ja David, ik was in gesprek. Wacht even.

Ik bel je terug. - Ja.

Wat?

Dat kan niet.

Dat heb je niet gedaan. Nee, ik begrijp het niet.

Luister... De politie?

Niet over de telefoon. Ik kom naar je toe.

Echt, wat bezielde je?

Het is niet de eerste keer. - Waarom heb je nooit iets gezegd?

Ik vertel je niet alles. - Wordt het nog erger?

De politie zwijgt erover. - Onzin, alles wordt gelekt.

Politici moeten transparant zijn. - Naakt op straat?

Voorbeeldig is nog niet naakt. - Ga je me de les lezen?

Politici moraliseren altijd en jij helemaal.

Hetzelfde. - Jack Daniels met ijs?

Precies wat ik nodig heb. - De publieke moraal, ja.

Je priv�leven is iets anders. - Niet waar.

Het is iets tussen twee volwassenen. - Iets verbergen maakt je verdacht.

Vind je dat normaal? - Het gaat om wat de meerderheid denkt.

Maar als we hun gegevens gebruiken, klagen ze.

Zij zitten niet in de politiek.

Omdat ik me aan de publieke zaak wijd... - Daarom zit je niet in de politiek...

maar om je ego te strelen, om rijk te worden of allebei.

Onzin. - Maar zo ziet men het wel.

En omdat men je verdacht vindt, moet je smetteloos zijn.

Dus moet je een monogame familieman zijn.

Niemand verwacht dat. Veel politici zijn openlijk homo en het boeit niemand.

Dat zeg jij. - Maar betrapt worden met een hoer wel.

Dat is not done en pathetisch. Zorg op z'n minst niet betrapt te worden.

Makkelijker gezegd dan gedaan.

Het is een misdrijf waar een boete op staat. - 350 euro.

Gaat het? - Nee, verre van.

Ik heb David gezien en ik ben verbijsterd.

Hoezo?

Dat kan ik niet zeggen. - Je hebt te veel gezegd of niet genoeg.

Ik ben verbijsterd en ik zeg niet waarom.

Niet aandringen.

Wil je iets drinken? - Nee, ik heb al te veel op.

Ik moet je iets zeggen.

Niks moet.

Wil je het dan niet weten? - Jawel...

maar soms kun je dingen beter niet zeggen. - Niet in een relatie.

Juist in een relatie.

Geloof jij in dingen verbergen...

en hypocrisie?

Ja, daar geloof ik in.

Nee, dat is het niet. Ik geloof in het onuitgesprokene.

Het onuitgesprokene. - Ja, dingen in het midden laten.

Dat is een vreemde filosofie. - Ik weet niet. Vind jij van niet?

Moet je dan onnodig zwelgen in medelijden?

Luister...

ik, nou ja...

Ik had een affaire. Ik bedoel buiten onze relatie om.

En?

Niets. Ik had een affaire.

Dat weet ik. Daar gaat je hele boek over.

Nee, mijn boek is autofictie. Ik bedoel een roman.

Kennelijk toch niet zo fictief.

Nee, niet zo fictief.

En denk jij dat ik niets vermoedde?

Nee, je zei nooit iets.

Nee... Dit kan niet waar zijn.

Wat? - Niks, laat maar.

Was het St�phanie Volkowski? - Nee, absoluut niet.

Wie dan? - Het onuitgesprokene kent toch grenzen.

Ken ik haar?

Het is Selena. - Selena?

Onze Selena? - Ja.

Zoveel Selena's zijn er niet.

Dat had ik nooit gedacht. - Het is voorbij.

Moet ik je geloven?

Ik vertel je dit omdat ik je vertrouwen wil terugwinnen.

Door je affaires op te biechten? - Door te stoppen met liegen.

Je bent alleen eerlijk in je boeken.

Ja, maar wel achter een rookgordijn.

Wel een dun rookgordijn. - Om mijn sporen te wissen.

Jij dacht dat het St�phanie Volkowski was. - Maar besef je wel...

Maar waar slaat het op? Wat is het verschil?

Zulke dingen schrijf je alleen als je het hebt meegemaakt.

Dat weet ik.

Of het nu St�phanie of Selena is, dat maakt niet uit.

Het moest gezegd worden.

Hier naar rechts. - Dat weet ik.

Daar zijn we.

Ik hoorde jullie niet komen.

Alles goed? - Welkom.

Dag, Selena. - Dag, Val�ria. Alles goed?

Val�rie. - Ik leer het ook nooit.

Grappig dat je dat niet onthoudt.

Leuk je te zien. - Inderdaad. Zo lang geleden.

We moeten vaker afspreken. - Ja, maar de tijd vliegt...

Was het niet moeilijk te vinden?

L�onard was hier al eens geweest, dus hij kende de weg.

Een keertje, een tijd geleden. - Dat kan ik me niet herinneren.

Je was er niet. - Waar was ik dan?

Japan, geloof ik. Ik weet het niet meer.

Was het zo lang geleden? - Nee.

Eigenlijk niet. Goed.

Kom.

Leuk om jullie hier te zien.

Kan ik mijn helm hier neerleggen? - Natuurlijk, doe of je thuis bent.

Jij houdt van doorbakken, h�? - Ja, graag.

Anders wordt hij te gaar. Citroen? - Ja, graag.

Alsjeblieft. - Dank je wel.

Jij geen vis? - Nee.

Ik volg alle afleveringen van Collusion. - Ik heb er geen zin meer in.

Het vierde seizoen doe ik niet. - Hoe lossen ze dat op?

Ze laten haar doodgaan. - Word je vermoord?

Hoe dan? - Haar man is haar beu.

Hij wurgt haar en stopt haar in een bad met zwavelzuur.

Ik weet niet. Ik maak een grapje.

Het is echt een goede serie. Zo boeiend.

Zijn er niet genoeg politieseries?

Ze is geen agent. Ze is een deskundige in crisismanagement.

Ze is gewoon agent, hoor.

Ja, maar ik ben eraan verslaafd.

Tegenwoordig kunnen we alleen nog maar verslaafd zijn.

Zo bedoel ik het niet.

Ik zeg ook niet dat ik een junk ben.

Je hebt gelijk. Daar gaat het om bij series. Dwangmatig kijkgedrag.

Het ontspant me.

Sorry, maar ik heb dit beroep niet gekozen om mensen te laten ontspannen.

Ze zijn je wel erkentelijk. - Dat weet ik zo net nog niet.

In ieder geval is er een grote vraag naar escapistische literatuur.

Ja, en naar ontspannende muziek.

Absoluut. Kijk naar het succes van kleurboeken voor volwassenen.

Wat lach je nou? Die doen het echt goed.

Meen je dat nou? Kleurboeken voor volwassenen?

Ja, als je thuiskomt van je werk, ontspan je en laat je de stress los.

Nog een beetje wijn? - Graag.

Al kleurend raak je de stress kwijt.

Je kleurt groentemotieven in of mandala's om je hoofd te legen.

Wordt dat veel gedaan?

Het is een maatschappelijk verschijnsel.

Daar word ik depressief van. Ik voel me totaal ongeschikt voor zoiets.

Mensen lezen ook om van gedachten te wisselen.

Mijn boeken zijn het tegenovergestelde. Die ontmoedigen de lezer alleen maar.

Sommige mensen schrijven feelgoodboeken. Ik schrijf, laten we eerlijk zijn...

feelbadboeken. - Daar is ook een publiek voor.

Het gebak is voor bij de koffie, toch? - Moet ik helpen?

Nee, ik red me wel.

Heb je nog andere projecten lopen, Selena?

Ph�dre in La Colline.

Met een Belgische regisseur. - Wauw. Ph�dre.

Heb je daar zin in? - Het is een rol voor oudere actrices.

Als je die rol krijgt aangeboden, is dat het begin van het einde.

Ik heb Ch�reau gezien met Dominique Blanc.

Mijn eerste reactie was hard weglopen, maar het is toch een mooie tekst.

Stom om die af te wijzen. - Vooral om verkeerde redenen.

Ik heb op Wikipedia gekeken...

en Sarah Bernhardt speelde haar op haar 30e, dus waarom niet?

Heb je de e-bookversie van je boek gezien? - Is die er?

Natuurlijk. Hij loopt best goed.

Best goed?

Best goed voor hedendaagse literatuur. Koffie?

Ja, graag, met suiker.

Hoe bedoel je dat?

Nou de boeken die het goed als e-book doen, zijn vooral de thrillers...

of romannetjes zoals die van Nora Roberts. - Zoals wie? Nora Roberts?

Wie is dat?

Er zijn meer dan 100 miljoen boeken van haar verkocht en in 26 talen vertaald.

Het is een soort industri�le lectuur. - Waarom verkoopt zij e-books?

Dat heeft met de prijs te maken.

Point Final moet 13,99 euro opbrengen...

een Nora Roberts kost 3,99 euro. Dat is nogal basic.

Wil je ook een audioboek maken van Point Final?

Misschien. De verkoop gaat goed. We denken erover na.

Dat zal best kostbaar worden. - Ja. We hebben Juliette Binoche benaderd.

Juliette Binoche? Denk je dat ze ja zal zeggen?

Ze heeft nog niet gereageerd. Selena heeft het haar gevraagd.

Misschien kan ik haar een kort briefje schrijven...

Heb je haar e-mailadres? - Nee, dat ligt gevoelig.

Ik kan het nummer van haar agent geven. - Om haar te motiveren.

Je staat de laatste tijd in de kranten.

Welke kranten? - De website van Investir.

Heb je een google-alert met mijn naam? - Hoezo?

Anders lees jij toch nooit Investir.

Nee, maar er gaat een hardnekkig gerucht dat Marc-Antoine Rouvel wil verkopen.

Dat speelt niet meer. - En jij schijnt te gaan opstappen.

Dat is nepnieuws. Zal ik het uitleggen? - Ja, dat interesseert me wel.

Hij wilde het verkopen aan de Dehoux-groep.

Die kun je toch beter mijden? - Helemaal mee eens.

Het was een valstrik.

Dehoux wilde tevergeefs een grote overname doen...

van een Italiaanse nieuwssite die hij in Frankrijk wilde lanceren.

En Editions Vertheuil was een afleidingsmanoeuvre.

Volg je me nog?

Eerlijk gezegd klinkt het nogal vaag, maar ik begrijp het idee wel.

Hij had Marc-Antoine misleid, zodat de markt dacht dat hij wilde kopen...

om stilletjes een andere deal te sluiten.

Dus je blijft?

Ja, hij houdt me...

Nou ja, hij wil niet meer verkopen.

En ben jij met iets bezig?

Ik wil er niet over praten.

Maar vordert het? - Jawel. Het vordert gestaag.

Meer wil je niet zeggen? - Nee.

Voorzichtig. - Daar zijn we. We zijn terug.

De kampioen. - Papa.

Hoe gaat het? Was het leuk? - Ja.

Wat heb je gedaan? - Martin.

Heb je gezwommen? - Nee.

Is alles goed gegaan? - Laat 's zien.

Hoeveel zijn het er? Heb je er een paar bewaard?

Ik wil geen middagdutje doen. - O nee?

Wil je een visje eten? - Ik heb geen zin.

En ik ga ook een vis eten. - Ik wil niet.

Wat is er? - Om je te bedanken.

Waarvoor? - Je was behoorlijk diplomatiek.

Hoe bedoel je?

Ik wil niet dat Selena weet dat ik weer aan het schrijven ben.

Ik was bang dat je je mond voorbijpraatte. - Weet ze het niet?

Het is autofictie. Het is Selena, maar ook weer niet.

Hier krijg je problemen mee. - Ik kan niets anders schrijven.

Dat kan ik gewoon niet.

Er is iets wat ik wilde zeggen.

Iets wat ik geheim hield.

Ga je vreemd? -Nee.

Is er een ander? -Nee.

Dan snap ik het niet.

Ik ben zwanger.

Zwanger... -Ja.

Nee, omdat... Ik dacht...

Volgens de gynaecoloog kon het niet. -Toch wel.

Heb je het gecheckt?

Alles gaat goed. Ik heb een echo laten maken, bloed afgegeven. Hij is normaal.

Hij.

Je zei hij.

Is het een jongetje? Ja, het is een jongen. -Ik weet het niet.

Ik wil het ook niet weten.

Hoeveel maanden? -Drie.

Ik wilde het zeker weten voor ik het je zou vertellen.

Het is waar...

We zijn seksueel niet erg actief. -De laatste tijd niet.

Inderdaad. -Geen waanzinnige seks.

Maar ��n keer is genoeg.

En toen we IVF probeerde, lukte het ook niet.

Dat is een loterij. -Ja, maar een loterij die we niet wonnen.

Ja, toch? Dus is het een wonder. -Nee, want wonderen bestaan niet.

Dit is echt.

Ja, dit is echt.

Ben je gelukkig?

Luister, nu moet ik wel eerlijk antwoord geven.

Ja.

Sorry, wacht. Waar zit de baby? Daar of eerder daar?

Of daar. -Ik denk eerder... Ik weet het niet.

Ik denk eerder daar. Hij is heel klein, h�?

Hoe klein?

Zo groot als een lens. -Ongelooflijk.