Original subtitles

EEN NETFLIX ORIGINAL-SERIE

Mei 1940, het donkerste uur van Groot-Brittannië.

Het militaire falen in Noorwegen heeft geleid tot...

de val van premier Neville Chamberlain.

Het Lagerhuis wil dat Winston Churchill het overneemt.

Maar Churchill heeft veel vijanden...

inclusief leden van z'n eigen conservatieve partij...

en Buitenlandse Zaken, die willen dat Groot-Brittannië vrede sluit...

met Adolf Hitler.

Zijn grootste uitdaging was het oorlogskabinet...

aanmoedigen om te blijven vechten.

Op dezelfde dag dat Churchill premier wordt...

valt Duitsland Frankrijk binnen.

De BEF, het Britse expeditieleger wordt gestuurd om de Fransen te helpen...

maar Churchill is bang dat de Fransen niet willen vechten.

Als Frankrijk zich overgeeft en de BEF gevangen genomen wordt...

denken veel Amerikanen dat het gedaan is met Groot-Brittannië.

Zonder Amerikaanse steun zal Hitlers Duizendjarig Rijk heersen...

over Europa.

Dan was de oorlog voorbij geweest voor Groot-Brittannië...

en zouden we nu in een heel andere, onherkenbare wereld leven.

Terwijl het Franse leger zich terugtrekt...

worden de Britten afgesneden en omsingeld...

in de haven van Duinkerke.

Alles is verloren.

Als het BEF zich niet terugtrekt, worden ze...

gevangengenomen of afgeslacht. Dat zou het einde van de oorlog betekenen.

Dit is het ongelooflijke verhaal van hoe Churchill doorvocht tegen Hitler...

en zo doorging met de geallieerden naar de overwinning.

Op 1 september 1939 viel Duitsland Polen binnen.

Groot-Brittannië is in oorlog.

De regering reageert door het Britse expeditieleger...

het BEF, naar Frankrijk te sturen.

En nu de eerste foto's van de inscheping van het BEF.

Nooit eerder ging een leger naar het front voor een rechtvaardigere zaak.

Mannen waren nog nooit zo vastberaden om te winnen.

ROT OP HITLER. HIER KOMEN WE

Meer dan 152.000 soldaten zetten koers...

naar hun Franse collega's aan de Frans-Belgische grens.

Daar maken ze loopgraven...

en wachten ze tot de Duitsers aanvallen.

Ze wachten tot er iets gebeurt.

Hoewel ze wisten dat het zou beginnen, maakte het wachten hen zelfvoldaan.

Toch blijven ze wachten.

In deze fase werd de oorlog al de schemeroorlog genoemd.

Sommigen noemden het de saaie oorlog omdat het saai was.

Ze moeten bezig blijven, er is training.

Mensen gaan terug met kerst, met verlof.

Er werd veel gevoetbald.

Het kan entertainment zijn...

met mensen die optredens en shows geven.

Zo'n belachelijke situatie waarin iedereen rondloopt met:

'Zijn we in oorlog? Niemand lijkt ergens tegen te vechten.'

OP HOL GESLAGEN LESLIE HENSON

Maar er komt oorlog.

Tegen januari 1940...

hebben Duitse generaals een aanvalsplan opgesteld voor West-Europa.

Maar opeens blokkeert Hitler de invasie en...

dwingt de geallieerden te blijven wachten.

Er is onenigheid tussen Hitler en zijn generaals...

over hoe Frankrijk het beste aan te vallen.

Generaal Heinz Guderian pleit...

voor het sturen van tanks door de Ardennen...

een dichtbebost en heuvelachtig gebied.

Het bestaat uit een kronkelig netwerk van wegen...

onbegaanbaar voor tanks, dacht men.

Eenmaal erdoor zouden de tanks naar het Kanaal stormen...

en zo het Britse leger van de Fransen afsnijden.

Maar het Duitse opperbevel vindt het te radicaal en wijst het plan af.

Tot op 10 januari...

een Duits vliegtuig naar Keulen vliegt met een militaire officier.

Hij stort neer in een veld buiten de Belgische stad Mechelen.

In het vliegtuig liggen geheime documenten...

met Hitlers plan voor de invasie van West-Europa.

De geheime plannen, die nu in handen zijn van de geallieerden, onthullen...

dat de Duitsers vanuit het noorden Nederland en België zullen binnenvallen...

en daarna Frankrijk.

Toen Hitler hoorde dat de plannen voor de invasie van Frankrijk...

waren ontdekt moet hij zo kwaad zijn geweest.

Hierdoor ging hij terug naar een veel riskanter plan...

dat de bevelhebbers eerst hadden afgewezen:

door de Ardennen gaan en de Fransen op hun zwakst aanvallen.

Ze gaan over op iets dat veel gedurfder en veel riskanter is...

maar wat absoluut de toon zet voor de oorlog die eraan komt.

Op 10 mei 1940...

laten de Duitsers hun troepen los op West-Europa.

De geallieerden veronderstellen dat de aanval via België zal komen...

zodoende hadden ze de besten van zowel...

het Franse als het Britse leger aan de grens met België gezet.

Dus het lijkt alsof de hoofdmoot door de lage landen gaat...

maar in feite gaat die door de Ardennen.

De Fransen en de Britten dachten vast dat de tanks...

en gepantserde colonnes niet door de Ardennen konden.

Hoe kon je logistiek gezien een leger door die locatie verplaatsen?

Wat de Duitsers heel slim deden, was niet alleen door de Ardennen gaan...

wat de verrassingsaanval was...

maar ze rukten ook op naar België zelf.

Met andere woorden, ze tartten de geallieerden en die hapten.

De Duitsers stootten door de schijnbaar ondoordringbare Ardennen...

met een nooit eerder geziene techniek op het slagveld.

Blitzkrieg, een snelle aanval op de zwakke plek van de vijand...

door middel van een aanval van pure kracht.

Snelle tanks, mobiele infanterie...

en overweldigende luchtsteun.

Dit was het eerste echte gebruik van gepantserde blitzkrieg...

in de wereldgeschiedenis.

De Bewegungskrieg, manoeuvre-oorlogsvoering...

dus zo hard en snel mogelijk raken...

en je erdoorheen slaan.

Je vernietigt de vijand zodat ze zich niet kunnen verzamelen.

Zo wordt er paniek gezaaid.

Het materiële effect van blitzkrieg...

is dat de vijand zich blootstelt aan echt gevaar.

Het morele effect is dat je je vijand volledig ontwricht.

Het is bijna een goocheltruc.

De architect van het plan, generaal Heinz Guderian...

leidt de Duitse pantserdivisies door de Ardennen.

Generaal Guderian had een simpel motto dat zich moeilijk laat vertalen...

maar het betekent 'gebruik grof geschut'.

'Doe niets stukje bij beetje.'

Hij was impulsief...

en een groot expert op het gebied van tankoorlogvoering.

Guderian en zijn divisies werkten nauw samen met de Luftwaffe...

om door de Ardennen te breken...

de Maas over te steken en de geallieerden onder de voet te lopen...

en zo in een paar dagen Noord-Frankrijk te bereiken.

De snelheid van de Duitse opmars en de afgelegde afstand was uniek.

En zowel de Britten als de Fransen staan hier versteld van.

Ze zijn teruggeduwd in deze corridor in Noord-Frankrijk en België.

En dit is ongelooflijk vermoeiend.

Je krijgt niet genoeg slaap, je wordt beschoten...

je weet dat het niet goed gaat omdat je terugvalt.

Het moreel is niet goed.

Guderians tankdivisie verdeelde de Britse en Franse troepen...

terwijl Hitlers mannen hen met duizenden naar de kust duwden.

NIEUW OORLOGSKABINET

De man die Hitler verslaat, is Winston Churchill.

Het land verenigt zich sterk en resoluut om de meest sinistere gek te verslaan...

die ooit de wereld wilde veroveren.

Ondertussen krijgt de nieuwe premier van het land, Winston Churchill...

schokkend nieuws.

Hij wordt gebeld door Reynaud, de Franse premier...

die op 15 mei zegt: 'De strijd is verloren.'

Dan zijn ze vijf dagen in de strijd tegen de Duitsers.

Het Duitse leger probeerde dit jarenlang in WO I.

En na vijf dagen in deze nieuwe oorlog is de strijd verloren.

Nadat hij een week eerder Neville Chamberlain had vervangen...

had Churchills aanstelling als premier...

niet op een slechter moment kunnen komen.

Velen zijn sceptisch over zijn weerbaarheid.

Veel leden van de regering vonden Churchill een veel te riskante keuze.

Hij maakte fout na fout in zijn leven.

Als je naar zijn geschiedenis in WO I kijkt...

waren er veel gebreken en daardoor waren ze echt bang...

dat Churchill als een olifant in een porseleinkast zou zijn, als leider.

Ze vertrouwden hem niet.

Hij was een man die politiek gezien vaak van kamp was veranderd.

Was hij de juiste man op het juiste moment?

Maar Churchill is een vechter. Ga je vechten, dan heb je hem nodig.

Hij maakte geen geheim van zijn minachting voor Hitler...

van zijn vastberadenheid om zich te verzetten...

en hij was een briljant redenaar.

Hier is iemand die 't Britse volk kon aanspreken...

en aanmoedigen om zich te verzetten.

Met de dreigende crisis voor de Britse troepen in Frankrijk...

is Churchills eerste toespraak als premier onheilspellend.

Voor ons liggen vele lange maanden van strijd en van lijden.

Jullie vragen: 'Wat is ons doel?'

Dat beantwoord ik met één woord: overwinnen.

Tot elke prijs.

Maar de opzwepende retoriek spreekt de realiteit tegen.

In Frankrijk zien de Britse troepen hun ondergang naderen...

trachtend de Duitse opmars te stoppen.

Samen met de Fransen...

voeren ze een tegenaanval uit in de stad Arras.

Dat is de laatste poging om het terug te draaien.

Maar ze breken niet door.

Er is gewoon niet genoeg kracht.

Met die mislukking is het voorbij. Er mag nu geen nederlaag komen.

Vanaf nu is het een kwestie van schadebeperking.

Met geallieerde slachtoffers en meer dan een half miljoen overgaven...

wordt het Britse expeditieleger omsingeld door de Duitsers...

en staat met de rug naar de kust.

België stort in op de noordflank...

en de Duitsers bestoken vanuit het oosten...

en zij vanuit het zuiden, in deze kleine bubbel.

'Dit is een nachtmerrie', zegt iedereen.

De Fransen ploeterden.

Het moreel was slecht.

Franse legereenheden stortten in bij deze Duitse aanvallen.

De Britten zagen zichzelf vastgeketend aan een lijk.

Terwijl de Duitse aanval de geallieerden bleef overweldigen...

vliegt Churchill naar Parijs voor een ontmoeting met premier Paul Reynaud...

en het Franse opperbevel.

De reden dat hij dat doet, is om het Franse Oorlogscomité...

te overtuigen vastberadener te zijn.

'Kom op, ga door. Er moet een oplossing voor zijn.'

'Gooi de handdoek nog niet in de ring.'

Maar Reynaud vindt de situatie hopeloos...

en waarschuwt dat z'n kabinetscollega's vredesbesprekingen met Hitler willen.

Nu Hitlers mannen...

terrein winnen, trekt het BEF zich massaal terug naar de kust.

Een race tegen de klok voor de Duitsers.

Ze hebben het neusje van de zalm van de geallieerden in de val...

en laten hen er niet uit.

Ze dachten:

we zullen het Britse en het Franse leger hier op het strand vernietigen.

'Dan hebben we een beslissende overwinning behaald...

waar we eerder niet van konden dromen.'

Terwijl duizenden geallieerden zich naar veiligheid haasten...

krijgen anderen het bevel om de Duitse opmars naar Duinkerke te blokkeren...

door belangrijke posities zoals Calais te verdedigen.

Elk uur dat ze in Calais wisten te redden, was van onschatbare waarde in Duinkerke.

Commandant van de geallieerde troepen is de 41-jarige brigadier Claude Nicholson.

Churchill stuurde een telegram naar Nicholson in Calais met:

'De ogen van het Rijk zijn op u gericht.'

Als je dat kreeg als commandant...

betekende dat dat je je niet mocht overgeven.

Drie dagen lang wordt er hard gevochten...

tussen Hitlers pantserdivisies en de geallieerden...

die met drie tegen één in de minderheid zijn.

Churchill heeft de kans om te evacueren. Hij zegt: 'Nee, hou vol en blijf vechten.'

Het was een van de moeilijkste beslissingen...

die Winston Churchill moest nemen in de oorlog.

Hij was er echt ziek van om het bevel te moeten geven.

Maar hij gaf het toch.

Het was een voorbeeld van zijn leiderschap.

Het resultaat voor brigadier Nicholson en zijn soldaten was dat niemand weg kon.

Ze worden gedood, gewond of gevangengenomen.

Na overgave komt Nicholson in een krijgsgevangenkamp in Noord-Duitsland.

En het trieste is dat hij zelfmoord pleegde...

tijdens zijn gevangenschap.

Het leek alsof hij voelde dat hij het land in de steek had gelaten.

En als je kijkt naar de situatie, naar wat hij deed, was hij een held.

Na zijn terugkeer uit Frankrijk...

komt Churchill bijeen in zijn oorlogskabinet in Londen.

Minister van BZ, Lord Halifax, is tegen de oorlog tegen Duitsland...

en wil dat Churchill vrede met Hitler zoekt.

Halifax is populair onder collega's in het Hogerhuis.

Veel aanhangers in de Tory-partij.

En een andere bewonderaar is koning George VI.

Halifax is niet alleen de eerste keus van zijn partij...

maar ook van de koning.

Hij besluit dat hij de klus niet aankan en doet dus niets.

Terwijl Halifax gelooft dat Hitler slechts een paar...

Britse gebieden wil als vrede wordt bemiddeld...

vreest Churchill dat Hitler de controle over de Koninklijke Marine zal eisen...

en nog veel meer.

Het Britse oorlogskabinet is hopeloos verdeeld...

omdat er mensen als Halifax in zitten...

die geweldige realisten waren.

Ze denken: we kunnen de oorlog niet winnen, we moeten onderhandelen.

En er waren ook diehards, zoals Churchill...

die vonden dat we moesten blijven vechten tot het einde, anders...

zou wat we hieruit kunnen halen erger zijn dan als we doorgaan.

Op 25 mei, zonder toestemming van het oorlogskabinet...

ontmoet Halifax de Italiaanse ambassadeur bij BZ...

en vraagt of Italië een staakt-het-vuren met Duitsland kan regelen.

Halifax is niet de enige die denkt dat dit de beste manier is.

Joseph Kennedy, de vader van JFK, is de ambassadeur van de VS in GB.

Hij gelooft ook dat Groot-Brittannië aan z'n einde is...

en probeerde de Duitse ambassadeur te peilen over vredesbesprekingen.

Net als Halifax heeft Kennedy hier geen toestemming voor.

Het is moeilijk te geloven waar Churchill mee te maken had.

Hij heeft niet alleen de uitdaging van de Duitsers die het BEF kapot willen...

maar ook de vijanden van binnenin die willen dat hij vrede bespreekt.

Rond dezelfde tijd dat Halifax en Kennedy onwettige vredesbesprekingen onderzoeken...

besluit Churchill dat Britse soldaten niet door kunnen vechten in Frankrijk.

Ze moeten geëvacueerd worden.

De Britten hebben geen keus.

Het is of zich terugtrekken over het Kanaal naar GB in veiligheid...

of zich overgeven en krijgsgevangenen worden.

Als het BEF niet terugkwam, zouden ze worden gevangen of afgeslacht...

en Churchill begreep dat je niet kon toestaan...

dat een kwart miljoen man in Duitse handen zou vallen.

Dat zou het einde van de oorlog zijn.

Terwijl de Duitsers bijna 't Britse expeditieleger heeft ingesloten...

vraagt Churchill een betrouwbare bondgenoot voor de reddingsoperatie:

vice-admiraal Bertram Ramsay.

Churchill wist dat Ramsay een zeer kalme commandant was...

wat natuurlijk enorm belangrijk zou zijn in deze operatie.

Hij wist dat hij de klus zou kunnen klaren.

Vanuit kantoren, diep in de tunnels onder Dover Castle...

plannen Ramsay en zijn team de evacuatie...

met de codenaam Operatie Dynamo.

Als Ramsay kijkt hoe hij het BEF weg kan krijgen...

ziet hij in eerste instantie de drie grote havens.

Boulogne, Calais, Duinkerke, dus zo gaat het gebeuren.

Binnen enkele dagen vernietigde de Duitse luchtmacht...

de havens van Boulogne en Calais.

Door die eliminatie gaan Boulogne en Calais verloren...

en kan alleen Duinkerke worden gebruikt, dus er was in feite geen keus.

En vergeet niet dat Duinkerke een grote...

en zeer drukke haven was.

Er was dus veel ruimte om het Britse expeditieleger...

uit zo'n actieve haven te evacueren.

Het ligt vlakbij de grens van Frankrijk en België...

en 65 km van de Engelse kust.

Ramsay instrueert een grote vloot schepen van de marine...

van torpedojagers tot kanonneerboten...

om zich voor te bereiden om naar Duinkerke te gaan.

Ondertussen vluchten meer dan 300.000 geallieerde soldaten...

naar het strand in de hoop gered te worden.

Maar nu de Duitsers snel dichterbij komen, dringt de tijd.

Ze verwachten dat ze in hooguit 48 uur door de Duitsers zijn geïsoleerd.

En over 48 uur kunnen ze naar verwachting, als ze geluk hebben, 45.000 man weghalen.

Dit waren de beste scenario's.

Dit is de grootste kustevacuatie in de geschiedenis tot nu toe.

Het leek bijna onmogelijk dat ze het zouden redden.

Met nog maar 48 uur te gaan, gaan de marineschepen meteen aan de slag.

Maar de volgende avond waren er nog maar 7500 man gered.

Het gaat erg langzaam, want je moet de soldaten...

die op het strand wachtten, decamperen...

en ze mogen niet allemaal naar de boot rennen.

Als je een paar honderdduizend mensen op het strand hebt, is het een gedrang.

Het is ongelooflijk moeilijk om fysiek naar het water te gaan, laat staan...

op een boot te stappen.

En ze zijn kwetsbaar. Het moet vreselijk zijn geweest.

DUINKERKE

Hitlers tanks zijn binnen een paar kilometer van Duinkerke...

als ze buitengewoon nieuws ontvangen van het Duitse opperbevel.

Er komt een bevel om de tanks te stoppen.

Aan het front staan ze versteld.

'We gaan het Kanaal over. Je kunt ons nu niet stoppen.'

Een van de eersten die het nieuws hoort...

is Heinz Guderian.

Guderian haastte zich naar het Kanaal.

Hij krijgt een bevel om te zeggen dat de aanval moet stoppen, hij is echt woedend.

Als je aanvalt en je ziet dat de vijand vlucht...

krijg je een kick van enthousiasme.

Als er dan een bevel komt dat je moet stoppen...

begrijp je niet waarom.

Een reden voor het bevel tot stilstand...

is om de infanterie die achterop raakte de kans te geven in te halen.

Ze dachten: er komt nog een gevecht met de overgebleven Franse legers...

en we moeten zoveel mogelijk van onze tanks intact houden.

Maar één man ziet een gouden kans in het bevel tot stilstand.

Eerder uitblinker in de Eerste Wereldoorlog...

en Luftwaffe-commandant en opperbevelhebber Hermann Göring.

Göring was misschien wel de meest illustere leider van de nazi's.

Hitler vertrouwde hem volledig.

Ze waren oude partijgenoten.

Göring was pompeus, joviaal, wreed.

Hij hield duidelijk van eten, dat zag iedereen.

Görings mateloosheid houdt niet op bij eten.

In 1923, na een schotwond in het been...

tijdens een mislukte coup door de nazi's...

raakte Göring steeds meer verslaafd aan morfine.

Zo erg zelfs dat Hitlers rechterhand...

twee keer is opgenomen in een psychiatrisch ziekenhuis.

En z'n verslavingen...

maakten hem meer en meer vatbaar...

om de capaciteiten van de Duitse luchtmacht te overschatten...

en grootse beloftes te doen...

die hij niet kon houden.

Als dit bevel komt gaat hij naar Hitlers hoofdkwartier.

'Geen zorgen. Mijn Luftwaffe zal de Britten vernietigen.'

Göring zegt, 'Führer, we kunnen de stranden bombarderen...

en de evacuatieschepen van de Britten.'

'Ik kan dit wel aan.'

Terwijl duizenden Britse en Franse soldaten...

proberen te ontsnappen over het Kanaal...

begint Görings Luftwaffe de haven te vernietigen.

Duinkerke was een grote wanorde. Het was zwaar gebombardeerd.

De haven stond in brand en was vernield, dode burgers op straat...

geen elektriciteit, geen stromend water.

Een scene van een bloedbad.

Terwijl golf na golf van Duitse vliegtuigen de troepen overweldigt...

wordt er geroepen.

'Waar was de RAF?' Ze zeiden constant: 'Waar is de RAF?'

Er is veel controverse over de rol van de RAF in Duinkerke...

omdat de Duitsers de leiding hadden over de lucht boven de stranden...

en waar was de RAF?

Dus de hele mythe gaat dat de RAF afwezig was.

De troepen zaten vast op het strand, ze waren bang.

Ze werden beschoten door de Luftwaffe...

en wisten niet of ze binnen 24 uur zouden worden doodgeschoten...

of krijgsgevangene zouden worden.

Er was veel verontwaardiging en er gingen veel geruchten.

Ze wisten niet wat er gaande was.

Terwijl de verontwaardiging over de RAF onder de troepen groeit...

worden ze ook wanhopiger om thuis te komen.

Maar nu de haven van Duinkerke volledig verwoest is...

zijn de geallieerden gestrand.

Het probleem als je op het strand bent, is hoe je van daar naar een boot gaat.

Grote schepen die zoveel terug naar Groot-Brittannië brengen...

kunnen niet aanleggen op het zand.

Dus de Britten moesten nieuwe manieren bedenken...

om schepen in Duinkerke te krijgen om die troepen weg te halen.

Zonder eenvoudige manier om van het strand te komen...

dreigt er gevangenneming of de dood voor de geallieerden...

door de nazi's.

Vanuit zijn kantoor diep onder Dover Castle...

weet Ramsay dat hij geen tijd meer heeft om de troepen thuis te krijgen.

Wanhopig op zoek naar een reddingslijn doet de marine een dringende oproep.

De Koninklijke Marine verspreidde de boodschap op verschillende manieren.

Door middel van journaals en bioscopen, radio-uitzendingen op de BBC...

en telefoontjes naar verschillende scheepswerven.

Het specifieke detail van wat ze wilden was heel kort.

Ze vroegen om motorjachten van minstens negen meter lang...

en had je er een, moest je je melden bij de admiraliteit.

Allerlei kleine schepen kwamen in Duinkerke terecht.

Je had motorboten...

jachten, zeilboten...

vissersboten.

Alles wat in gebruik kon worden genomen...

werd gebruikt en ze waren allemaal nodig.

Charles Lightoller is zo'n scheepseigenaar op weg naar Duinkerke.

Charles Lightoller was de oudste overlevende officier van de Titanic.

En tijdens WO I was hij commandant bij de Koninklijke Marine.

Dus hij had al een flink dramatisch leven gehad.

Lightoller is eigenaar van een motorjacht, de Sundowner...

dat pas werd opgeëist en naar Duinkerke zal worden gebracht door de marine.

Dat wilde hij niet. Hij wilde Sundowner zelf brengen.

Als het zou gebeuren, zou hij het doen.

Dus hij nam een van zijn zonen en een zeeverkenner mee...

en ze gingen met z'n drieën over op deze kleine motorboot.

Terwijl Sundowner samen met honderden andere scheepjes...

naar Duinkerke raast...

weigert Görings Luftwaffe het op te geven.

De verontwaardiging voor de RAF...

groeit bij de troepen die vastzitten op het strand.

Veel mensen in Duinkerke konden hen niet zien.

Daarom geloofden ze niet dat ze er waren...

en geloofden niet dat ze hun werk hadden gedaan.

De troepen weten niet dat hoog boven de stranden...

de RAF hard vecht tegen de machtige Luftwaffe.

Alleen al op de eerste dag vliegen er meer dan 250 vluchten over de haven.

Ze werden niet gezien omdat ze zich boven het wolkendek bevonden...

of, relevanter, ze vochten...

tegen Duitse jachtvliegtuigen weg van het echte bruggenhoofd.

De zet van de RAF is de Duitsers weghouden van Duinkerke...

niet om ze te bevechten op het slagveld.

De opvatting dat de RAF niets deed, is echt onredelijk en onjuist.

En natuurlijk, achteraf en met meer historische kennis...

weten we nu hoeveel ze echt deden.

In de loop van de evacuatie...

wist de RAF tot 240 vijandelijke vliegtuigen neer te halen...

en ze verloren 106 gevechtsvliegtuigen.

In de strijd om Frankrijk werden 1500 piloten...

gevangengenomen, gewond of gedood.

Maar de mensen op het strand weten hier niets van.

Soldaten op het strand begonnen hun woede af te reageren...

op die paar RAF-piloten of piloten op het strand, die ook naar huis wilden.

Stel je voor, je bent op het strand...

en je bent helemaal uitgeput, verslagen...

kon eindelijk op een boot en ziet een RAF-piloot.

Je denkt: jij had me moeten beschermen...

je bent neergeschoten. Jullie zijn met te weinig, wat is dit?

Veel RAF-piloten kregen hier kritiek over.

RAF-piloot en eskadercommandant Anthony Bartley herinnert zich...

de uitdagingen waar hij en z'n collega-piloten voor stonden.

De Britse soldaten stonden vijandig tegenover de luchtmacht.

Een gevechtspiloot die ik kende...

werd neergeschoten bij Duinkerke in zee.

Hij zwom naar een boot...

en een marineman zei: 'Ga terug. We nemen jullie eikels niet mee.'

'We nemen alleen soldaten mee.'

Er was veel vijandschap.

Ondertussen zijn er op 27 mei...

nog eens duizenden mannen bijgekomen op het strand...

wanhopig om terug te keren.

Ondanks de versterkingen van de kleine schepen...

wordt het Ramsay duidelijk dat evacueren van de stranden alleen...

niet genoeg is om alle troepen te redden.

Je hebt honderdduizenden mannen op het strand...

en hoe kleiner het vaartuig...

hoe minder mensen je van het strand naar een ander schip kunt vervoeren.

Je wilt dat met veel, met massa's mensen doen.

Dat is met kleine schepen niet mogelijk.

Dit is een enorme onderneming.

Ramsay probeert een leger uit de klauwen van zijn vijand te redden.

Hoe? Met alles wat hij heeft.

Of het nu grote marineschepen zijn...

grote burgerschepen...

kleine...

Alles is goed, alles kan helpen.

Dus het is geïmproviseerd, ad hoc, maar heel moeilijk.

Op dezelfde dag arriveert Ramsay's gelijke in Duinkerke...

marineofficier Bill Tennant...

om te helpen de evacuatie te versnellen.

Er zijn al vernielde schepen, er duiken Stuka's naar beneden.

De scène die hij aantreft is bijna apocalyptisch.

Om het nog erger te maken voor Tennant en de troepen...

heeft het Britse opperbevel net gehoord...

dat Hitler het controversiële stilstandbevel heeft opgeheven.

De gevreesde pantserdivisies van de nazi's racen opnieuw naar Duinkerke.

Met de verwoeste haven, duizenden die wachten om gered te worden...

en de dreiging van de nazi's, zowel in de lucht als op de grond...

lijkt Tennants vooruitzicht om 45.000 mannen te evacueren onmogelijk...

in maar twee dagen.

Dit gaat allemaal zo langzaam. Er moet iets gebeuren.

En hij moet snel denken, snel handelen.

Tennant ziet een sprankje hoop.

Wat hij opmerkt, is een pier, een soort golfbreker...

die ruim een kilometer in zee uitsteekt.

Feitelijk om een haven te beschermen.

Niet om te gebruiken om op een schip te komen.

Maar dat moet wel in Duinkerke.

Hij denkt: we proberen het als een steiger te gebruiken.

En het werkte.

En dat was een doorbraak, omdat je zo een groot schip...

naast een Mölders, torpedojager, raderboot of zo kunt krijgen...

en je er relatief snel veel soldaten op kunt laden.

Veel meer mensen ontsnapten van de pier dan van de stranden.

Tennants ontdekking van de pier is niet het enige vindingrijke voorbeeld...

in Duinkerke.

De race naar het strand is van het grootste belang voor de soldaten.

En ze worden belemmerd door zware wapens, artillerie.

Sommigen hebben vrachtwagens, zelfs tanks, en andere dingen...

het afval van de oorlog.

En ze beseffen dat ze dit niet mee kunnen brengen.

Ongeveer 85.000 voertuigen worden achtergelaten...

door mannen die naar de kust vluchten.

Maar terwijl ze wachten op redding...

komt een groep koninklijke ingenieurs met een sluw idee.

Ze zagen de grote pier aan de ene kant...

maar mensen moesten in de rij staan op het strand.

Ze dachten: we kunnen onze eigen steiger bouwen met vrachtwagens.

Ze staken de banden lek en duwden ze in een rij.

Ze maakten ze aan elkaar vast.

Ze legden er zandzakken bovenop...

en daarbovenop houten planken.

En zo hadden ze een pier gemaakt.

Dit soort vindingrijkheid was een van de manieren...

waarop mensen konden overleven in Duinkerke...

en een van de manieren waarop ze het zichzelf iets makkelijker maakten.

Het aantal geëvacueerde mannen uit Duinkerke...

was nu meer dan verdubbeld, tot meer dan 25.000.

Het gaat hier om 16 kilometer aan stranden, honderdduizenden mensen.

Zoveel verschillende soorten mensen waren op die stranden.

Mensen hebben verschillende ervaringen in Duinkerke.

Voor sommigen is het pure chaos...

anderen gaan liggen om wat te slapen, ze zijn zo uitgeput.

Anderen plunderen bars en cafés om wat te drinken.

En vaak is het water al afgesloten.

De leiding is gesprongen, dus geen stromend water.

Ze worden dronken van wijn, maar het is tenminste vloeibaar.

Mensen speelden cricket op het strand.

Er was een circusartiest die trucjes deed op de rug van een paard.

Ik sprak een man die van motoren hield en er een vond.

Hij reed op en neer op het strand, had de tijd van z'n leven.

Sommigen hadden lol, anderen een vreselijke tijd...

sommigen vochten, waren ordelijk, anderen wanordelijk.

Mensen waren mensen.

Dat zag je op het strand.

Terwijl de evacués wachten om gered te worden...

woedt er een strijd in de steden rondom de haven.

Duizenden mannen verdedigen de perimeter rond Duinkerke.

Het is 40 kilometer lang en 13 kilometer breed...

en bestaat uit een stelsel van kanalen en waterwegen...

met Fransen die het westen verdedigen en de Britten in het oosten.

Het bevel aan deze achterhoede is simpel:

vechten tot de laatste man.

Ik denk dat een van de heldhaftigste...

en vaak onbekende verhalen over de evacuatie van Duinkerke...

die van het wanhopige verzet zijn...

over de hele defensielijn rond Duinkerke.

We denken aan de schepen, de heldenmoed van de marine...

en we vergeten vaak dat veel soldaten zichzelf opofferden...

zodat hun maten konden ontsnappen.

Ze kregen te horen dat ze dit gebied zouden verdedigen.

Ze zeiden dat er steeds meer soldaten doorbraken.

Dat het zo zou gaan.

Ze moesten zichzelf opofferen als dat nodig was.

Dus het was een enorm onzelfzuchtige...

en ongelooflijk gevaarlijke klus.

In Londen kijkt Churchill toe en wacht af...

hoeveel mannen van het BEF gered kunnen worden.

Ondertussen wil zijn minister van Buitenlandse Zaken...

Lord Halifax, nog steeds een vredesakkoord met Hitler sluiten.

Churchill beseft dat hij Halifax moet stoppen...

en wil een kabinetsvergadering...

met ministers van alle partijen.

Hij vertelt het hele kabinet onverbloemd wat er in Frankrijk gaande is.

Hij zegt eerlijk hoe moeilijk het allemaal is...

maar ook: 'Wat zijn de gevolgen als we nu toegeven?'

Dat Groot-Brittannië een slavenstaat zal worden.

Het meest dramatische deel is het laatste deel als hij zegt:

'Als ons eilandverhaal hier eindigt...

laat het dan alleen eindigen als ieder van ons...

op de grond in zijn eigen bloed stikt.

De reactie op deze bijeenkomst was volgens Churchill...

veel gejuich van andere leden van het kabinet...

en vanaf dat punt was het duidelijk dat ze het gevecht wilden voortzetten.

Voor Halifax is het duidelijk.

Geen geheime gesprekken meer met Hitler over vrede.

Groot-Brittannië heeft een wonder nodig.

Meer dan 40.000 mannen zijn nu gered...

vooral dankzij het weer.

Het weer speelt een sleutelrol bij de evacuatie.

Eerst aan de kant van de geallieerden.

Er is veel bewolking, waardoor de Duitse Luftwaffe...

niet goed kan zien wat er op de grond gebeurt.

En terwijl dit gebeurt, kunnen veel soldaten ontsnappen.

Het is verleidelijk om te denken dat dankzij het vernuft...

en mensen die dingen uitwerkten de Britten naar huis konden...

maar in feite speelde toeval ook een grote rol.

Maar 's middags begint de lucht op te klaren.

De RAF verdedigt het gebied met volle kracht.

Maar Görings Luftwaffe grijpt de kans van een heldere lucht...

en begint het wreedste bombardement...

sinds het begin van de evacuatie.

De situatie voor de Britten wordt slechter als het weer opklaart...

want nu vliegt de Luftwaffe...

vrijwel ongehinderd over de stranden en schiet en bombardeert maar raak.

De Luftwaffe is erg jong, heel scherp en nationaalsocialistisch...

en ze willen schepen laten zinken en de vijand zo snel mogelijk verslaan.

En ze denken niet zo na over het lijden van de troepen...

als ze het strand beschieten.

Een raderstoomboot, de Crested Eagle, vertrekt net van de pier.

In vredestijd werd hij gebruikt door dagjesmensen...

die badplaatsen langs de Engelse kust bezochten.

Toen de oorlog uitbrak om kinderen te evacueren.

Bij Duinkerke brengt hij 600 man terug naar Groot-Brittannië...

als de Stuka's van de Luftwaffe hem zien vertrekken.

Stuka's duiken zo ver mogelijk naar beneden...

laten dan hun bom vallen, en kunnen dus heel nauwkeurig werken.

Ze doken bijna verticaal...

en kwamen uit hun duik omhoog op zo'n 450 meter hoogte.

Ze droegen één grote bom en twee kleinere bommen op elke vleugel.

En ze gilden.

De sirenes werden aan de Stuka's toegevoegd...

om de troepen te terroriseren...

om de angst voor een Stuka-aanval te vergroten.

Dus als ze op schepen bij de golfbreker of op zee richtten...

of zelfs mensen op het strand...

dan konden ze veel schade aanrichten.

Vier bommen raakten de Crested Eagle kort na elkaar...

en transformeerden hem in een laaiende vuurzee.

Het bloedbad was onbeschrijflijk.

Overlevenden zeiden dat anderen onherkenbaar waren...

omdat hun gezicht zo erg was beschadigd.

Mensen sprongen eraf...

Eén man wist de kust te bereiken.

Eenmaal aan land besefte hij dat zijn handen vellen waren...

zijn huid hing er bij langs.

Ongeveer 300 mannen sterven bij de aanval.

Toch kan de kapitein de Crested Eagle aan de grond laten lopen.

Het is niet het enige schip met zware verliezen.

Tien torpedojagers, acht bemanningsschepen...

en een aantal kleinere schepen worden vernietigd.

Stel je voor hoe dat geweest moet zijn. Je bent op de golfbreker, wacht al uren...

bent eindelijk op een schip, denkt dat de verlossing nabij is...

en dan, boem, je schip wordt opgeblazen.

Charles Lightoller probeert wanhopig Duinkerke te verlaten.

Samen met een van zijn zonen en een zeeverkenner...

is hij op weg naar Ramsgate op zijn schip de Sundowner.

Met hen zijn 130 troepen...

die ze hebben gered van een brandende torpedojager.

Bedenk dat Sundowner eigenlijk maar plek had voor zo'n 20, 25 mensen.

Maar als de Sundowner vertrekt...

ziet Lightoller een duikbommenwerper die recht op hen afkomt.

Hij gebruikte een tactiek, geleerd van z'n zoon...

die bij de luchtmacht zat.

Hij hield de Stuka nauwlettend in de gaten.

Elke keer als die dook...

stuurde hij met geweld naar één kant...

zodat de bommen hem zouden missen.

De tactiek werkt.

Op 1 juni arriveert Lightollers Sundowner veilig...

met alle 130 troepen aan boord.

Hij zat in dit buitengewone kat- en muisspel...

tussen dit kleine bootje...

en dit buitengewone, krachtige, dodelijke vliegtuig.

Op de avond van 1 juni waren er...

nog maar negen over van de 41 torpedojagers...

die naar Duinkerke waren gestuurd.

Marineofficier Bill Tennant is zo bezorgd...

over het aantal slachtoffers...

dat hij de rest van de evacuatie 's nachts laat plaatsvinden.

De laatste schepen van het Britse expeditieleger vertrekken 24 uur later...

uit Duinkerke.

Tennant en een collega speuren de stranden af naar overgebleven troepen.

Ze gaan alle evacuatiestranden van Duinkerke af...

met een megafoon en zeggen: 'Is er nog iemand?'

Als ze geen enkel antwoord krijgen...

zegt Bill Tenant tegen Ramsay:

'BEF geëvacueerd.'

'Elke Jan, Piet en Klaas is opgehaald.'

De Britten hebben het ondenkbare bereikt.

Ze hadden verwacht dat ze 45.000 man zouden redden...

maar op 4 juni waren bijna 340.000 man...

geëvacueerd uit Duinkerke...

waaronder meer dan 100.000 Franse soldaten.

De evacuatie wordt terecht het 'Mirakel van Duinkerke' genoemd.

Het was nooit gebeurd zonder dat bevel tot stilstand.

Het was niet gebeurd zonder dat het weer zich tegen de Duitsers keerde.

Zonder de heldenmoed van de Marine en die kleine schepen...

en die cruciale troepen bij de grenslijn die zich opofferden voor anderen.

Al die factoren moesten werken voor wat echt een wonder was.

Terug in Engeland komen duizenden mannen thuis...

onzeker over hoe ze zullen worden ontvangen.

Ze waren bang dat ze met vijandigheid zouden worden ontvangen...

dat mensen zouden zeggen dat ze gevlucht waren...

en daar waar velen van hen ongerust over.

Velen hadden geen kogel geschoten.

Ze hadden zich meteen teruggetrokken.

Ze zien zichzelf als het overschot van een verslagen leger.

Ze vonden dat ze niets hadden om trots op te zijn.

Luitenant Ian English herinnert zich zijn terugkeer naar Groot-Brittannië.

We werden in een trein gezet.

En als we stopten, brachten mensen...

koffie en sigaretten en dat soort dingen.

En we hebben bewijs van deze enorme euforie die eigenlijk...

ongegrond was dat we...

een soort helden waren en een soort overwinning hadden behaald.

Zo wonderbaarlijk.

Het was duidelijk...

dat we totaal verslagen waren.

Ze waren verbaasd dat ze vaak als helden werden behandeld.

En dat geeft denk ik...

een indicatie van de geboorte van de Duinkerke-spirit.

Ik denk dat het iets was dat natuurlijk groeide...

allereerst uit opluchting...

dat broers en ooms en vaders...

en zonen thuis en veilig waren...

maar ook opluchting over het feit...

dat het land nog steeds in oorlog was.

Het was niet verslagen.

We moeten oppassen...

niet aan deze bevrijding kenmerken...

van overwinning toe te schrijven.

Oorlogen worden niet gewonnen door evacuatie.

We moeten doorgaan tot het einde.

We zullen vechten in Frankrijk.

We zullen strijden op zeeën en oceanen.

We zullen vechten op stranden.

We zullen vechten op de velden en in de straten.

We geven ons nooit over.

Winston Churchill sprak in deze toespraak openlijk tegen het Britse volk.

Hij probeerde niet om Duinkerke te laten lijken als een overwinning.

Ze wisten dat het niet zo was.

Maar het heeft een enorm effect op het Britse moreel.

De Britten hoorden wat de regering en het opperbevel gingen doen...

ook wat er van hen werd verwacht, natuurlijk...

en dat in taal...

die net zo lang zal leven als de Engelse taal.

De bevrijding van de troepen uit Duinkerke...

verandert de houding in binnen- en buitenland.

Wie opperde dat Groot-Brittannië een deal moest sluiten met Hitler is nu een paria.

Halifaxs poging om het kabinet aan te moedigen...

om te gaan onderhandelen mislukt uiteindelijk.

Later in het jaar wordt hij naar Amerika gestuurd als ambassadeur.

Churchill zei over Halifax: 'Hij heeft geen toekomst in dit land.'

Zo ook Joseph Kennedy...

die hoopte ooit president te worden...

en geloofde dat Groot-Brittannië de nazi's nooit kon verslaan.

Hij wordt steeds minder populair als ambassadeur in Groot-Brittannië.

Eind 1940 heeft Kennedy geen andere keus dan ontslag te nemen.

En op dit punt is Kennedy's politieke carrière voorbij.

De evacuatie van het Britse leger uit Duinkerke...

is absoluut cruciaal voor het latere succes van de geallieerden in de oorlog...

want het laat Groot-Brittannië in leven...

als het laatste verzet tegen de nazi-aanval in Europa.

Dat Groot-Brittannië in de strijd blijft...

wint tijd voor de vorming van de grote coalitie van bondgenoten...

om uiteindelijk de asmogendheden te verslaan.

Ik vind dat het feit dat het Britse leger ontsnapte bij Duinkerke...

niet alleen een leuk verhaaltje was om blij te zijn dat we Brits zijn.

Als het Britse expeditieleger niet was ontsnapt bij Duinkerke...

als ze gevangen waren genomen...

als het was vernietigd...

als Groot-Brittannië toen ten onder was gegaan...

zouden we nu in een heel duistere wereld leven.

Ondertiteld door: Marianna Stavinga