Original subtitles

To 1918 ξεκίνησε με έναν κρύο και ιδιαίτερα παγωμένο καιρό.

Ένας πολικός χειμώνας παραλύει τις ΗΠΑ.

Αλλά η Αμερική μόλις μπήκε στον Α΄Παγκόσμιο Πόλεμο,

και τίποτα δεν θα ανακόψει την εκπαίδευση των στρατιωτών.

Όμως, εν μέσω προετοιμασιών, ελλοχεύει ένας άλλος κίνδυνος.

Μια μάστιγα χειρότερη από τον πόλεμο, έτοιμη να κτυπήσει.

Σε λίγους μήνες θα σπείρει το χάος, σε όλον τον πλανήτη, πριν χαθεί.

Όλα άρχισαν από το στρατόπεδο Φένστον, στο Κάνσας των ΗΠΑ,

όπου 30 χιλ. άνδρες ετοιμάζονται για το πεδίο της μάχης.

4 Μαρτίου μια μαγείρισσα λείπει απ'την αναφορά,

ακολουθούμενη από έναν δεκανέα και έναν λοχία.

Το μεσημέρι πάνω από 100 στρατιώτες απουσίαζαν απ'την εκπαίδευση.

όλοι με τα ίδια συμπτώματα.

40 β. πυρετό, πόνοι στο σώμα και στο κεφάλι και φοβερός βήχας.

για τον Έντουαρντ Σράινερ τον στρατιωτικό γιατρό,

η διάγνωση είναι προφανής.

Οι Αμερικανοί δέχονται επίθεση γρίππης.

Οι αριθμοί δείχνουν πως όλη η "παρέα" πήγε στο αναρρωτήριο

οι άρρωστοι εξετάζονται, μπαίνουν σε απομόνωση και ακολουθούν αγωγή.

Μετά από λίγη ξεκούραση αναρρώνουν στον καθαρό αέρα.

καθώς ο ιός ευδοκιμεί και πολλαπλασιάζεται,

κάθε εβδομάδα μολύνονται 10.000 άνδρες.

αλλά σε μεγάλο υψόμετρο δεν επιβάλλουμε μέτρα.

η ασθένεια σπάνια τελειώνει τα θύματά της, προς το παρόν.

Τέλη Μαρτίου 1918 και βλέπουμε τα στρατόπεδα εκπαίδευσης...

..να κατευθύνονται στα μεγάλα λιμάνια της Αν. Ακτής των ΗΠΑ.

εναντίον μιας πολύ επιθετικής Γερμανίας.

Η αμερικανική υποστήριξη έχει καταστεί κρίσιμη.

παρά τη σφοδρότητα της επιδημίας που έχει εμφανισθεί,

δεν έχουν ληφθεί μέτρα για αποτροπή της εξάπλωσής της.

Προέχει η αποστολή 4 εκ. ανδρών στο μέτωπο.

Καθημερινώς αναχωρούν από Ν.Υόρκη, Βοστώνη ή Φιλαδέλφεια,

ομάδες στρατιωτών, με προορισμούς που πολλαπλασιάζονται.

Τα πλοία ελλιμενίζονται στο Λίβερπουλ, Μπρεστ, Μπορντώ, ή και Μασσαλία.

Μετά από πλού 8 ημερών οι ομάδες μπαίνουν στις δαγκάνες των μαχών.

Απ'τους 100 χιλ. κάθε μήνα οι άρρωστοι είναι πάρα πολλοί,

αλλά βασίζονται και σ'αυτούς.

Ο ιός δεν δείχνει ακόμη το αληθινό του πρόσωπο,

και συνεχίζει την ινκόγκνιτο "μετανάστευσή" του.

Ως πιστός σύντροφος διασχίζει τη Γαλλία προς το μέτωπο.

Η απελευθερωτική πομπή διασχίζει πόλεις και χωριά.

Μακριά από αγκαλιές και χειραψίες

ο ιός εισδύει στους πληθυσμούς που συναντά στο πέρασμά του.

Εντοπίζεται για πρώτη φορά στα λιμάνια,

μετά στις σιδηροδρομικές γραμμές προς ανατολάς,

σαν να ήθελε να ριχτεί κι αυτός στη μάχη!

Μετά 4 χρόνια μαχών, η έλευση δυνάμεων είναι μεγάλη ανακούφιση.

Οι στρατιώτες κάνουν φιλίες και ο ιός δεν κοιτά στολή.

Βρετανοί και Γάλλοι δεν υποπτεύονται ότι μια φοβερή πανούκλα

μπήκε στα πράγματα των νέων συστρατιωτών τους.

Αυτές οι χαρές σχεδόν παραμέριζαν το στόχο,

που ήταν η ήττα του Γερμανού εχθρού.

Στις 9/4/1918 ήλθε καταιγίδα πυρός στα βελγικά χαρακώματα.

Η Γερμανία πρέπει να κερδίσει προτού οι ΗΠΑ αναπτυχθούν πάση δυνάμει.

Αστραπιαία ο στρατός του Κάιζερ εισχωρεί στις εχθρικές γραμές

συλλαμβάνοντας αιχμαλώτους πολέμου.

Οι σύμμαχοι υφίστανται πλήγμα και η Γερμανία παίρνει το προβάδισμα.

Έτσι, αρχίζει η μάχη με το χρόνο.

Τεράστιες νηοπομπές υπερφορτωμένες οδεύουν στο μέτωπο με ταχύ ρυθμό.

Στα βαγόνια, ούτε πάγκοι ούτε χώροι εστιατορίου.

Στοιχειώδης υγιεινή και ασωτία είναι ο κανόνας.

Σύντομα, λόγω απωλείας δυνάμεων οι Γερμανοί χάνουν το προβάδισμα.

Στις τάξεις τους οι απώλειες βαριές, στρατιώτες με ξαφνική ασθένεια,

έναν τριήμερο πυρετό που τον ονόμασαν πυρετό της Φλάνδρας.

Ο ιός έχει πλέον μολύνει και τα δύο στρατόπεδα.

Ωστόσο ο Τύπος παραμένει σιωπηλός στρατιωτικός λογοκριτής.

H Ισπανία είναι η πρώτη που μιλά για την ασθένεια. Η χώρα είναι ουδέτερη.

Οι εφημερίδες ελεύθερα ενημερώνουν.

Όλοι γνωρίζουν ότι μια γρίπη από το βορρά πλήττει τη χερσόνησο.

Ακόμα και ο βασιλιάς Αλφόνσο είναι κλινήρης.

Όπως και ο πρωθυπουργός και αρκετοί αύμβουλοί του.

Οι κυβερνητικές συνεδριάσεις αναβάλλονται μέχρι νεωτέρας.

Αμέριμνοι οι Μαδριλένοι χαίρονται την οπερέτα, που είναι της μόδας.

Αλλά όταν η θνητότητα διπλασιάζεται στην πρωτεύουσα,

το χαρμόσυνο ρεφρέν σκουραίνει και γίνεται κάπως έτσι:

"Κατάρα στο στρατιώτη της Νάπολης"

"ο θανατηφόρος ιός είναι ο κακός οιωνός"

"μας προκαλείτε μεγάλη ταλαιπωρία"

"ευλογημένοι όσοι επιβιώσουν".

"Παρέα" με εποχικούς εργάτες που γυρίζουν απ'τη Ν. Γαλλία,

ο ιός εξαπλώνεται ευρέως στο σιδηροδρομικό δίκτυο.

O Γάλλος πρέσβης στη Μαδρίτη εκφράζει τις ανησυχίες του.

Η επιδημία εξαπλώνεται με απίστευτη ταχύτητα.

Σε 3 μέρες μολύνεται το 70% του πληθυσμού.

Αν η επιδημία φτάσει στη Γαλλία σε τέτοια ποσοστά,

η μερική παύση της εθνικής ζωής θα είναι ιδιαίτερα αρνητική.

Με τα στοιχεία από την Ισπανία μιλάμε πλέον για "ισπανική γρίππη".

Τέλη Μαΐου 1918 ο Τύπος των εμπολέμων σιωπά,

αλλά το μέγεθος της επιδημίας υποβαθμίζεται,

και στη Γαλλία θεωρούν ότι η ισπανική γρίπη δεν αφορά τη Γαλλία.

Όμως οι στρατιωτικές εκθέσεις αποδεικνύουν το αντίθετο.

Αναφερόμενη με τον κωδικό "Ασθένεια 11",

η επιδημία τελεί υπό καθημερινή παρακολούθηση σε όλη τη χώρα.

Κάθε μέρα σημειώνονται νέα κρούσματα.

Στους Αμερικανούς, σχεδόν το 50% στα υποβρύχια είναι ασθενείς.

Όταν γίνεται κατάδυση αυτού του τρομερού "φυτωρίου",

ο ιός έχει διπλάσια επιθετικότητα.

Στους Βρετανούς, το 10% των ναυτικών έχει νοσήσει.

Το Ναυτικό πρέπει να ακυρώσει σειρά επιχειρήσεων στη Βόρεια Θάλασσα.

Στην ξηρά οι στρατιές όλων των μερών γίνονται τεράστια σμήνη.

Μια έκθεση περιγράφει την κατάσταση:

Μια ταξιαρχία πυροβολικού είδε το 1/3 των ανδρών της να νοσεί, σε 48 ώρες.

Υπήρχε μέρα που μόνο 15 άνδρες ήταν διαθέσιμοι, επί συνόλου 145.

Τα επιτελεία κάνουν τη δουλειά τους.

Εν καιρώ πολέμου η μυστικότητα είναι απαραίτητη.

Ο εχθρός δεν πρέπει να ξέρει τίποτα.

Οι New Υork Τimes τραβούν την προσοχή.

ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΓΡΙΠΗ ΣΤΟ ΣΤΡΑΤΟ ΜΑΣ

Ακόμη και οι μαχητές δεν είναι ενημερωμένοι.

Προτεραιότητα στο ηθικό και την αφοσίωση των στρατευμάτων.

Όλα πρέπει να συνεχιστούν σαν να μην υπάρχει ιός.

’ρρωστοι και τραυματίες επιστρέφουν στα μετόπισθεν.

Oι Βρετανοί πάνε σπίτι τους.

Η φροντίδα των επιζώντων της κόλασης μετ'εμποδίων.

Απ'τα φορεία ο ιός κρυφά "διασχίζει" τη Μάγχη.

Η εισβολή στο Ην. Βασίλειο αρχίζει από το νότο.

Ενώ στα βόρεια της χώρας η κατάσταση χειροτερεύει,

επί εβδομάδες πόλεις και λιμάνια διασχίζονται από δυνάμεις των ΗΠΑ.

Στα εργατικά προάστια ο αριθμός των κρουσμάτων είναι 20πλάσιος.

Στο Μάντσεστερ, ο γιατρός Τζέιμς Νίβεν επισημαίνει:

Σ'ένα σχολείο παρατήρησα τα παιδιά να'χουν νοσήσει,

καταρρέοντας πάνω στο θρανίο.

Η εικόνα αιφνιδιάζει και η υπνηλία είναι σύμπτωμα επαναλαμβανόμενο.

Πρωτοπόρος της πρόληψης ο Νίβεν συνιστά πλύσιμο χεριών,

και κοινωνική αποστασιοποίηση.

Αυτές οι συστάσεις εμπνέουν ένα φιλμ για την προστασία της δημόσιας υγείας.

όπως εδώ που δείχνει να "κολλάει" συναδέλφους του σε 1 μόνο ημέρα.

αλλά η νίκη στον πόλεμο απαιτεί θυσίες.

Ο βρετανικός Οργανισμός Υγείας θεωρεί ότι οι ανάγκες του πολέμου

δικαιολογούν τον κίνδυνο εξάπλωσης της πανδημίας.

Όλα λέγονται αλλά τίποτα δεν θα εφαρμοστεί για την ανάσχεσή της.

Τον Ιούλιο του 1918 στη γερμανική πλευρά δεν πάει τίποτα καλά.

Ο στρατηγός Λούντεντορφ, αρχηγός της γερμανικής στρατιάς,

δηλώνει: ...η γρίπη έχει εξαπλωθεί παντού!

Τρομερό ν'ακούς τον αριθμό κρουσμάτων και παραπόνων.

Η έλλειψη μαχητών επικυρώνει την ορθότητα της βραδυπορείας.

Οι άδειες είναι για αρρώστους και ασυμπτωματικούς, που πάνε σπίτι τους.

Ανακατεύονται με τους πολίτες που είναι ήδη πολύ αποδυναμωμένοι

στην άλλη πλευρά του Ρήνου

Ο γερμανικός πληθυσμός έχει υποστεί τα δεινά της επιδημίας.

Σε Αμβούργο, Βερολίνο, ή Μάνχαϊμ σημειώνονται τα πρώτα θανατηφόρα.

Στους Συμμάχους, αντίθετα, αυτή τη στιγμή επικρατεί αισιοδοξία.

Με ηλιόλουστες μέρες τα κρούσματα μειώνονται δραματικά.

Είναι καλοκαίρι, η επιδημία φαίνεται να φεύγει και η νίκη να έρχεται.

Είναι εμφανής η χαρά, καθημερινώς.

Ζήτω η ισπανική γρίπη, από πολίτες και στρατιώτες στην Αριέζ,

μια κι εξαιτίας της βρίσκουν χρόνο να ξεκουραστούν.

Ο Τύπος κάνει λόγο για περιοδεία.

Όμως ο ιός είναι εκεί και ο πληθυσμός αγνοεί τον κίνδυνο.

Μόνο ο επιφανής καθηγητής Φερνάν Βιντάλ προειδοποιεί:

Η μετάδοση γίνεται κατά πολύ ιδιόμορφο τρόπο.

με διάχυση που δεν βρίσκουμε σε καμία ασθένεια.

Αλλά οι δημόσιες αρχές και η κοινή γνώμη κωφεύουν στα λόγια του.

Κρίμα για τις μετακινήσεις που πλέον απαιτούνται για εργασία,

αμοιβή, ή να πάρει πληροφορίες.

Δεν υπάρχει εναλλακτική στις αναγκαίες κοινωνικές επαφές,

Και η μικρότερη πληρωμή είναι ευκαιρία για νέα επαφή.

Οι αναπόφευκτες μετακινήσεις δημιουργούν πληθυσμούς.

Τα αστικά κέντρα είναι υπερπλήρη.

Οι μεταφορές "φίσκα". Οι αγορές το ίδιο.

Η εξάπλωση του ιού 10πλασιάζεται λόγω απουσίας αποτρεπτικών μέτρων.

Το καλοκαίρι του 1918 η γρίπη έχει "αποικίσει" τον πλανήτη.

Από την Πορτογαλία στη Ρωσία μέσω Ισλανδίας, Ιταλίας ή Ελλάδας,

και μάλιστα στην Κίνα ο αριθμός των ασθενών δείχνει έκρηξη.

Η επιδημία κατέστη πανδημία.

Το χειρότερο: ο ιός μεταλλάχθηκε και το καλοκαιρινό στέλεχος είναι φοβερό!

Τώρα υπάρχουν εκατοντάδες νεκροί κάθε εβδομάδα.

Ένα πολύ πιο θανατηφόρο δεύτερο κύμα έχει αρχίσει.

Μόνο η Ελβετία αντιλαμβάνεται την πρόκληση.

Από τις 18/7, απαγορεύονται οι συναθροίσεις και κλείνει το δημόσιο.

Στους παραβάτες επιβάλλεται πρόστιμο ή φυλάκιση.

Αλλού όμως, η απουσία μέτρων διευκολύνει την εξάπλωση του ιού.

Προτεραιότητα είναι και θα είναι ο πόλεμος.

Παραδόσεις υλικών και ειδών διατροφής,

Η μεταφορά του στρατού, με υπερατλαντική συνεχή κίνηση.

Απ'τους πιο δημοφιλείς καλοκαιρινούς προορισμούς η Αφρική.

Με εργατικό δυναμικό και πρώτες ύλες από τα αποικιακά κράτη.

Ο ιός πρώτη φορά αναφέρθηκε στην Αλγερία, μετά Μαρόκο και Σιέρα Λεόνε.

Στις 15/8/1918 ένα εμπορικό φθάνει για ανεφοδιασμό στη Φρίταουν,

βασικό κόμβο στο εμπόριο άνθρακα στη Δ. Αφρική.

Στο πλοίο 124 κρούσματα, περιλαμβανομένου ενός θανατηφόρου.

Ενώ η σορός του νεκρού βγαίνει απ'το πλοίο,

οι λιμενεργάτες φορτώνουν τα αμπάρια του.

10 μέρες υπάρχουν 600 κρούσματα.

Αρχίζει, πλέον, η καταμέτρηση των θυμάτων.

Μερικοί ντόπιοι λένε την ασθένεια "Μαν χου"

δηλαδή "τι είν'αυτό;".

Αν αγνοούν την αιτία, γρήγορα θα δουν τα αποτελέσματα.

Σε 1 μήνα σχεδόν το 1/3 του πληθυσμού έχει νοσήσει.

Στο Λάγος της Νιγηρίας, άλλο ένα φορτηγό έρχεται να ξεφορτώσει.

Οι Νιγηριανοί γνωρίζουν ότι τη μόλυνση την έφεραν Ευρωπαίοι.

Τα υπόλοιπα αφήνονται στις πεποιθήσεις.

Υπό την επιρροή θρησκευτικών ηγετών φεύγουν από τα λευκά νοσοκομεία,

για την οικογενειακή φροντίδα στη γενέτειρα γη τους,

που ονομάζεται rif και lonza, και ο ιός "ταξιδεύει" με 500 χιλ. άτομα.

Την ίδια στιγμή το πλοίο Γιαροσλάβ φέρνει στη Ν. Αφρική 1.300 άτομα

από την Ευρώπη με ένα θανατηφόρο κρούσμα στο πλοίο.

Οι ασθενείς νοσηλεύονται, οι άλλοι πάνε σπίτι μετά 2ήμερη απομόνωση.

Ο ιός θα αποδεκατίσει 300.000 Νοτιοαφρικανούς. Αδιανόητο.

Μια κάτοικος παρομοιάζει την επιδημία με ανεμοστρόβιλο.

Σ'αυτή τη βρετανική αποικία οι λευκοί αποδίδουν τη νόσο στους Αφρικανούς.

Οι ντόπιοι κατηγορούν τους λευκούς ότιι θέλουν να τους εξοντώσουν.

Η αλήθεια είναι ότι οι Αφρικανοί πεθαίνουν 4 φορές πάνω απ'τους λευκούς.

Η δυσπιστία που δημιουργείται θα προκαλέσει αμοιβαία μίση,

και θα οδηγήσει στη θέσπιση νόμων, γνωστών ως απαρτχάιντ.

Σύντομα η γάγγραινα της ισπανικής γρίπης θα πλήξει όλη την Αφρική.

Λόγω του σιδηροδρομικού δικτύου και της ποτάμιας διασύνδεσης

που έφτιαξαν οι άποικοι για τη μεταφορά του πλούτου,

ο ιός ταξιδεύει γρήγορα κι η ζούγκλα είναι έρημη.

Σε 1 χρόνο εξοντώνει 2,5 εκ. ανθρώπους.

Με την παγκόσμια εισβολή της, η γρίπη διπλασιάζει την ισχύ της.

Στα μέσα Σεπτεμβρίου οι αμερικανικές βάσεις έχουν μια απρόσμενη "αγκαλιά".

Στο στρατόπεδο της Μασαχουσέτης σπάνε όλα τα ρεκόρ.

Σ'ένα μήνα ο αριθμός των μολύνσεων πολλαπλασιάζεται επί 500!

Ένας στρατιωτικός γιατρός γράφει:

Στην αρχή οι άντρες φαίνονται να πάσχουν από συνηθισμένη γρίπη.

Μετά αναπτύσσουν πνευμονία, τη χειρότερη που έχουμε δει.

Λίγες ώρες αργότερα μελανιάζουν και δεν ξεχωρίζεις λευκούς από μαύρους.

Ο Βίκτωρ Βωγκάν, επικεφαλής του τμήματος μεταδοτικών ασθενειών:

"Είδα να πεθαίνουν εκατοντάδες στα στρατόπεδα,

"και δεν ήξερα τι να κάνω.

"Αποφάσισα να μη μιλήσω για τα επιτεύγματα της Ιατρικής,

"αλλά να παραδεχθώ ταπεινά τη βαθύτατη άγνοιά μας.

Για όσους γνωρίζουν, αυτή τη γρίπη είναι καινούργια.

Αλλά οι άλλοι δεν νοιάζονται αρκετά.

Ακόμη και προσωπικότητες έχουν νοσήσει.

Όπως ο Βρετανός πρωθυπουργός Λόιντ Τζωρτζ,

Εν καιρώ πολέμου νοσηλεύτηκε επί 9 μέρες,

έχοντας φθάσει στα πρόθυρα του θανάτου.

Ανάλογη περίπτωση και με τον Φραγκλίνο Ρούζβελτ,

τότε βοηθό γραμματέα του Ναυτικού.

Επιστρέφοντας από επιθεώρηση στη Γαλλία τον έφεραν με φορείο,

με τους δύο πνεύμονες υπερμολυσμένους.

Ο Φρέντρικ Τραμπ, παππούς του μελλοντικού προέδρου,

υπέκυψε στον ιό.

’φησε 3 παιδιά και περιουσία αρκετή για τη χήρα του.

Τέλη Σεπτεμβρίου 1918, ενώ οι σύμμαχοι βρίσκονται στα πρόθυρα της νίκης,

η γρίπη εξολοθρεύει τους στρατιώτες μιμούμενη τα κανόνια.

Στις ΗΠΑ εντείνονται οι φωνές για αναστολή αποστολής νέων δυνάμεων,

αλλά ο αρχηγός του Επιτελείου στρατηγός Πέιτον Μαρς, αντιτίθεται.

Οιαδήποτε χαλάρωση μπορεί να επιφέρει την ήττα.

Διαβεβαιώνει ότι τα θύματα της γρίπης θα'ναι ισότιμα με τους πεσόντες στη μάχη.

Mόνη παραχώρηση, όσοι έχουν συμπτώματα θα απομονώνονται.

Οι άλλοι θα μετέχουν των μαχών.

Ό,τι κι αν γίνει.

Το μεγαλύτερο υπερωκεάνειο της εποχής θα εκπλήρωνε την αποστολή.

Kατασχεμένο από τη Γερμανία στις αρχές του πολέμου.

Είναι ο Λεβιάθαν η ναυαρχίδα του στόλου που θα γίνει...

...ο κύριος μεταφορέας της ισπανικής γρίπης.

Το 9ο υπερατλαντικό ταξίδι του είναι εφιάλτης για το πλήρωμα.

Ό,τι χειρότερο να βλέπεις πεθαμένους στα πόδια σου.

Σαν ένα αόρατο χέρι να τους μετέφερε στο μηδέν.

Στο ημερολόγιο του πλοίου οι νεκροί καταγράφονται μεθοδικά.

Ανά ώρα τουλάχιστον, πεθαίνει 1 άνδρας.

Στη Βρέστη, επί 12.000 επιβατών τουλάχιστον 2.000 ασθενείς

και σχεδόν 100 νεκροί.

Τις επόμενες μέρες δεκάδες ανδρών περνούν απ'τη ζωή στο θάνατο,

στα νοσοκομεία της περιοχής.

Κάθε άφιξη στρατιωτών έχει τους δικούς της μελλοθανάτους.

800 χλμ. απ'το μέτωπο νεαροί Αμερικανοί θάβονται κατά 100άδες.

χωρίς καν να προλάβουν ν'ακούσουν ήχο κανονιού.

Στις ΗΠΑ ο ιός έχει ξεφύγει απ'τα όρια των στρατοπέδων.

εξοντώνοντας αμάχους.

Η Βοστώνη είναι η πρώτη πόλη που επηρεάζεται.

Ακολουθούν οι γειτονικές πόλεις

Πολλοί γιατροί ζητούν δραστικά προληπτικά μέτρα,

αλλά οι αρχές αρνούνται, καθώς ο πόλεμος δεν έχει τελειώσει.

Στον 4ο έρανο συγκέντρωσης κεφαλαίων για τον πόλεμο,

δρομολογείται άλλη προσπάθεια.

ΟΜΟΛΟΓΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ

Οι Αμερικανοί καλούνται να βάλουν το χέρι στην τσέπη για τα ταμεία.

Στις 28/9/1918 η Φιλαδέλφεια οργανώνει γιγαντιαία παρέλαση.

200 χιλ. συμμετέχουν με ενθουσιασμό.

Στρατιώτες και πολίτες νιώθουν την ίδια θέρμη.

Ένα αξέχαστο πάρτι.

Την επόμενη εβδομάδα τα κρούσματα εκτινάσσονται στα ύψη.

Τα νοσοκομεία της πόλης είναι κορεσμένα.

Ουρά ασθενών στους διαδρόμους, αυτοσχεδιασμοί, προσωπικό στα όρια!

Ο γιατρός Σίδνεϊ Ρόζενμπλατ γράφει:

Οι τελευταίες εβδομάδες ήταν κόλαση.

Υπέγραφα μόνο πιστοποιητικά θανάτου.

Πάνω από 650 θανάτους ημερησίως,

υπηρεσίες κηδείας δεν παρέχονται πλέον.

Οι εκκλησίες είναι κλειστές.

Ιππήλατα μαζεύουν τις σορούς από τους δρόμους.

Πολλές σοροί έμειναν άταφες και κατέληξαν σε ομαδικούς τάφους.

Αλίμονο, η καταστροφή της Φιλαδέλφειας δεν έγινε μάθημα.

την ίδια εβδομάδα η Ν. Υόρκη φιλοξενεί την παρέλαση της Ημ. του Κολόμβου.

παρουσία του Αμερικανού προέδρου.

Υποστηρικτής της εκδήλωσης, όμως πάντα προειδοποιεί για την πανδημία.

Η Ν. Υόρκη θα γνωρίσει την κορύφωση του 2ου κύματος, ένα 15νθήμερο μετά.

Με το θλιβερό ρεκόρ άνω των 5.000 θανάτων σε μία εβδομάδα,

ουδείς βλέπει ότι ο κόσμος υφίσταται τη βαθύτερη κρίση υγείας στην Ιστορία.

Σύντομα θα έχει περισσότερα θύματα απ'ό,τι στον πόλεμο.

Το φθινόπωρο του 1918 ο ιός απλώνεται με ένταση.

Απ'τη Βοστώνη στη Βομβάη και απ'τη Ρώμη στο Ρίο,

ποικίλλει θανατηφόρα και καταστροφικά.

Οι Βρετανικές Ινδίες, που γλίτωσαν το πρώτο κύμα,

υφίστανται εκατόμβη.

Σε περιοχή 250 εκ. κατοίκων, υπάρχει δύσκολη κατάσταση.

Παντού τα τρένα μπαίνουν στο σταθμό με νεκρούς και ημιθανείς.

Το Παντζάμπ που πλήττεται πιο πολύ, μετρά ήδη 1 εκ. θύματα.

Ένας γιατρός αναφέρει:

Τα νοσοκομεία είναι τόσο πλήρη που δεν υπάρχει χώρος για ημιθανείς.

Στο Δελχί 1 στους 2 πεθαίνει στο νοσοκομείο.

Η παράδοση υπαγορεύει αποτέφρωση του νεκρού δίπλα στα ποτάμια.

Αλλά τα αποθέματα ξύλου έχουν εξαντληθεί και η καύση είναι αδύνατη.

Το ρεύμα των ποταμών μεταφέρει πτώματα, ελλείψει στάχτης.

Στην Ινδία οι νεκροί φθάνουν τα 20 εκ.,

αριθμός που εκτιμάται πως είναι υποτιμημένος.

Η πανδημία απλώνεται εδώ και 7 μήνες σ'όλο τον κόσμο.

ενώ μια νεαρή επιζώσα μιλάει, σχετικώς:

Μερικοί ασθενείς παραληρούσαν βίαια. Έπρεπε να'ναι δεμένοι στο κρεβάτι.

Ετοιμοθάνατες, γεμάτες μαύρα και μωβ στίγματα. Έγκυες που πέθαιναν.

Στο Μόντρεαλ ένας γιατρός καταθέτει:

Έβλεπα και 50 περιπτώσεις την ημέρα και 5-6 ασθενείς της ίδιας οικογένειας

που δεν μπορούσαν ν'αναπνεύσουν.

Επέστρεψα την επομένη και 2-3 είχαν ήδη πεθάνει.

Ένα νεαρό ορφανό αποκαλύπτει:

Ο πατέρας μου πέθανε πρώτα η μητέρα μου την επομένη.

Πριν τους θάψουμε ακολούθησε κι η αδελφούλα μου.

Γεννήθηκε λίγο πριν η μητέρα μου φύγει απ'τη ζωή.

Στο Παρίσι η γιατρός Μαργκρίτ Μπαρμπιέ ομολογεί:

Νιώθαμε αβοήθητοι.

Μερικοί, λόγω των σοβαρών συμπτωμάτων και της ραγδαίας νόσου,

έφθαναν να υποπτεύονται πανούκλα ή χολέρα.

Τέλη Οκτωβρίου τα γαλλικά νοσοκομεία δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν

και ζητούν βοήθεια.

Η Ιατρική τα'χει χαμένα, είναι επιστήμη χωρίς όπλα.

Η συνήθης εποχική γρίπη πλήττει παιδιά και ηλικιωμένους.

Η ισπανική γρίπη σε 2 μέρες κτυπά δύο νέους που δεν γλιτώνουν.

Το μόνο διαθέσιμο όπλο είναι η ασπιρίνη

Για να καταπολεμήσει τον πυρετό των 40 β.

Όμως, συνταγογραφήθηκε χωρίς φειδώ για τη θεραπεία.

Η μεγάλη δόση μειώνει ακούσια το βογγητό του ετοιμοθάνατου,

οπότε συμπεριφερόμαστε όπως μπορούμε.

Στη Γαλλία επιφανείς καθηγητές εξασκούνται στην αιμοληψία.

’λλοι στις εισπνοές, στις γαργάρες ή σε ενέσεις τερεβινθελαίου.

Οι οδηγίες υγιεινής συχνά είναι υποχρεωτικές, καθημερινώς.

Η ελεύθερη χρήση σε ρούμι και κονιάκ με συνταγή, είναι η πλέον δημοφιλής.

Στις ΗΠΑ η αστυνομία διανέμει κατασχεμένο αλκοόλ σε στρατόπεδα.

Αν δεν θεραπεύσει το μπέρμπον, πάντως δίνει δύναμη για τη δουλειά.

Στον Καναδά προτιμάμε το σκωτσέζικο,

ενώ στη Ν. Αφρική το μπράντι είναι αυτό που έχει καταξιωθεί.

Ένα νέο ποτό είναι όλη η μόδα. Το κοκτέιλ khenin ουίσκι.

Στη Γαλλία η κινίνη επίσης συνιστάται αλλά χωρίς ουίσκι.

Όπως το αλπικό τσάι ή οι ανύποπτες αρετές,

υπόσχονται αντίδοτο κρυολογήματος, ως γιατρικό.

Όσο για τα αδύναμα καθαρτικά των ΗΠΑ,

το Tanlac, τα βιβλία χωρίς περιορισμό.

Οι μαθητευόμενοι μάγοι θεραπείας καταποντίζονται στην αγορά,

ελπίδα και αγορές, τρελές συνταγές, σιρόπια, αλοιφές,

όλα τους αναποτελεσματικά,

ενώ ο ιός εξακολουθεί το νοσηρό του έργο.

Το δεύτερο κύμα περιορίζει τις δυνατότητες των αρχών για δράση.

Η Ν.Υόρκη κλείνει τις επιχειρήσεις στις ώρες αιχμής.

Στο Σαν Φρανσίσκο τα δικαστήρια κάνουν τις δίκες υπαίθρια.

ΚΛΕΙΣΤΟ ΜΕΧΡΙ ΝΕΩΤΕΡΑΣ

Απ'το Σιάτλ ώς το Καράτσι θέατρα και σινεμά κλείνουν.

Η Σεούλ απαγορεύει την πρόσβαση σε δημόσιους χώρους.

Στο Μάντσεστερ κλείνουν τα σχολεία,

ενώ στην Αφρική περιορίζονται οι συγκεντρώσεις,

χωρίς να εξαιρούνται ούτε οι κηδείες.

Μετά αμέλεια μηνών, είναι πλέον γενική η ευαισθητοποίηση.

Και στις 5 ηπείρους εφαρμόζονται όλα τα περιοριστικά μέτρα.

Ακόμα και στη Γαλλία, αν και οι ταράτσες κλείνουν στις 7 μ.μ.

Η Ισπανία κλείνει τα σύνορά της

ενώ η Αυστραλία μπλοκάρει τους χοίρους

και η Ιαπωνία με φέιγ βολάν από αεροπλάνα δίνει οδηγίες.

Αλλού κάποια πανεπιστήμια παραμένουν κλειστά.

Τα μαθήματα γίνονται στο ύπαιθρο.

Ακόμη και οι ντελιβεράδες στερούνται πελατείας.

ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΓΑΛΑΤΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΤΕΛΕΙ ΥΠΟ ΚΑΡΑΝΤΙΝΑ ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ Η ΕΙΣΟΔΟΣ

Αν δεν μιλάμε για περιορισμό, η παραμονή κατ'οίκον γίνεται κανόνας.

Με τις μέρες τα μηνύματα για πρόληψη γίνονται εντολές.

Πρέπει να φτερνιστείς στο μαντήλι σου.

Οδηγία των υπηρεσιών των ΗΠΑ που τονίζουν ότι βήχας και φτέρνισμα

μεταδίδουν τη νόσο εξίσου επικίνδυνα όπως οι βόμβες χημικών αερίων.

Τα μηνύματα σε δρόμους και στις συγκοινωνίες δίνουν την εικόνα.

Το σύμβολο της εύθραυστης κοινωνίας, η μάσκα, η κατ'εξοχήν παθητική άμυνα.

Πρωτοπόρος στον τομέα η Ιαπωνία, επιβλητική για τις νεότερες γενεές.

Στις ΗΠΑ αλλού είναι υποχρεωτικό όπως στην Καλιφόρνια

όπου ο κυβερνήτης το θεωρεί πατριωτικό καθήκον κάθε πολίτη.

Στο Σαν Φρανσίσκο και στη Ν.Υόρκη οι παραβάτες πληρώνουν πρόστιμο

και οι απείθαρχοι συλλαμβάνονται και δικάζονται.

Στο όνομα των ατομικών ελευθεριών

οι διαδηλωτές οργανώνονται με κίνδυνο να δεχθούν πυρά.

Στο Παρίσι, από την άλλη, ο Τύπος διερωτάται.

Οι Παριζιάνες θα συναινέσουν στην προστασία του αναπνευστικού τους;

Φοβάμαι ότι δεν θα πάρουν τη μάσκα, από αηδία.

Γι αυτό το φίμωτρο που δεν έχει γούστο ούτε πρωτοτυπία.

Στη Γαλλία η χρήση μάσκας θα μείνει στο πειραματικό στάδιο.

Γιατί μέσα Οκτωβρίου αναφέρεται γενικώς ικανοποιητική εικόνα.

Σουρεαλιστική αισιοδοξία τη στιγμή που η πρωτεύουσα

μπαίνει στην κορύφωση της επιδημίας.

Στις μεγάλες πόλεις τα νεκροτομεία είναι γεμάτα.

Τα πτώματα στοιβάζονται ελλείψει φερέτρων και νεκροφόρων.

Οι εκκλησίες κλειστές και ταφές συνοπτικές, νύχτα, χωρίς συγγενείς.

Η θανατηφόρος επιδρομή σαρώνει την ύπαιθρο στη Νορμανδία.

Στη Βαντέ (Δ. Γαλλία) ηγούμενος έχασε τη ζωή του από ακραία χρήση αλοιφών.

Στα δημαρχεία είναι εξ ίσου υψηλά τα εβδομαδιαία ποσοστά θνησιμότητος.

που αντιστοιχούν σε ετήσιες απώλειες.

Ολόκληρα χωριά αποδεκατίζονται.

Η ισπανική γρίπη μοιάζει με σμήνος ακρίδων σε φυτείες.

Tο γλέντι κρατάει 15 μέρες,

μετά η πανούκλα φεύγει για άλλα μέρη.

11/11/1918 ο Α΄Παγκ. Πόλεμος επιτέλους τελειώνει.

Nικητές και νικημένοι υποκύπτουν στον συλλογικό πυρετό, αυτή τη φορά.

Καλά νέα δεν έρχονται, μόνο καμπύλες θνησιμότητος.

Η πανδημία υποχωρεί.

Δύο μέρες μετά τη νίκη διαβάσαμε ότι η γρίπη είναι σε αποδρομή.

Αυτές οι γιορτές είναι θεϊκό δώρο για έναν ιό που ακόμα δεν έχει χορτάσει.

Τι καλύτερο από την ετοιμασία για μια κοινή επίθεση.

Ένα τρίτο κύμα θα πλήξει σύντομα τα πιο απομακρυσμένα μέρη.

Μέσα Νοεμβρίου, ένα πλοίο έφυγε ξανά από Ζηλανδία για τα νησιά του Ειρηνικού.

Στα νησιά Φίτζι αφήνει 5 ναυτικούς που νόσησαν εν πλω.

Στη συνέχεια φθάνει στη Δ. Σαμόα και στην Τόγκα,

και σπέρνει το θάνατο στην καρδιά του Μελανήσιου πληθυσμού

που ουδέποτε εκτέθηκαν στον ιό της γρίπης.

Σύμφωνα με το έθιμο οι συγγενείς ασθενούς ξαπλώνουν δίπλα του,

σε ένδειξη ενσυναίσθησης.

Σ'αυτά τα νησιά, μέχρι έναν κάτοικο, 5 θα χάσουν τη ζωή τους.

Ένας παρατηρητής αναφέρει:

Κάθε μέρα φορτηγά στους δρόμους

φορτωμένα με κορμιά για την πυρά που καίει συνεχώς.

Θα χρειαστούν 20 χρόνια για να βρούν το δημογραφικό τους επίπεδο.

Η μακάβρια περιοδεία του Ταλίν αποφεύγει ευτυχώς τα νησιά Σαμόα.

Εφαρμόστηκε αυστηρό πρωτόκολλο με καραντίνα για τα καταπλέοντα,

και εποπτεία παραλιών για την αποφυγή λαθραίων αποβάσεων.

Η Αμερικανική Σαμόα παραμένει από τις λίγες που γλίτωσε απ'τη γρίπη.

Γιατί ακόμα και στα όρια των πάγων

στα αφιλόξενα εδάφη της όπου η ζωή είναι αδύνατη,

ο ιός καταφέρνει να ρίξει το δηλητήριό του.

Στην Αλάσκα, χάρη σε σύντομη συνάντηση με ψαρά ή λιμενεργάτη

αυτός βρίσκεται στο κέντρο των οικογενειών

χάρις στο παραδοσιακό περιβάλλον που το νοικοκυριό μοιράζεται κοινό δωμάτιο.

Χωρίς αερισμό ή παράθυρο για προστασία από το σκληρό κλίμα

το πιο αποδοτικό σύστημα θέρμανσης είναι το σεξ.

Σε μερικά απομονωμένα χωριά

έφυγε το 85% των κατοίκων.

Απ'τους επιζώντες λίγα παιδιά τα κατάφεραν.

Αφημένα στην τύχη τους, πολλά πέθαναν από την πείνα.

Σχεδόν 1 χρόνο μετά, ο ιός συνεχίζει την καταχθόνιο πορεία του.

Τελευταίο προπύργιο η Αυστραλία.

Ώς τώρα προστατεύεται από την αυστηρή θαλάσσια καραντίνα.

Αλλά στα τέλη Δεκεμβρίου ένα πλοίο ξέφυγε απ'την υγειονομική επιτήρηση.

Αποβίβασε 90 ασθενείς που επέστρεφαν απ'τον πόλεμο.

Το 1/3 του πληθυσμού του Σίδνεϊ μολύνθηκε.

Τον Ιανουάριο του 1919 η Ιαπωνία βίωσε πραγματικό κατακλυσμό.

Το Φεβρουάριο η Ουκρανία θάβει τη βασίλισσά της.

Το είδωλο του ρωσικού σινεμά Βέρα Χαλόντναγια πεθαίνει στα 25 της.

Το Μάρτιο το καρναβάλι του Ρίο λάμπει με πλήρη φωτισμό.

Η λαμπρότητα των εορτών δεν θα σβήσει ούτε κι η ανάμνηση της εκατόμβης, μετά.

Τον Απρίλιο ο Καναδάς θρηνεί τον μύθο του χόκεϊ επί πάγου, Τζο Όλ.

Φεύγει σε ηλικία 37 ετών και θα γίνει αύμβολο της πανδημίας.

Την άνοιξη του 1919 ο πρόεδρος Γουίλσον θα βρεθεί στην Ευρώπη.

4 μήνες μετά την ήττα της Γερμανίας

το θέμα των επανορθώσεων διχάζει τους νικητές.

Μόνο ο Αμερικανός πιστεύει ότι μια μεγάλη δριμύτητα

θα προκαλούσε επιθυμία εκδίκησης απ'τους ηττημένους.

Πιστεύει πως θα πείσει τους συμμάχους του.

Αλλά υπάρχει αλλαγή. Στις 3 Απριλίου ματαιώνονται οι συμμαχικές επαφές.

Ο Ουίλσον αρρωσταίνει βαριά.

Ο προσωπικός του γιατρός λέει κατ'ιδίαν ότι κόλλησε ισχυρό ιό.

Όταν παίζεται η μοίρα του κόσμου.

Πέντε μέρες μετά την ανάρρωση επιστρέφει.

Αλλά ο κύκλος του τονίζει ότι πλέον δεν είναι ο ίδιος.

Ουδέποτε τον έχουν δει τόσο καταβεβλημένο.

Οι σωματοφύλακές του είναι ανήσυχοι.

Η ασθένεια τον άφησε πολύ αδύναμο.

Έχει αλλάξει ριζικά την πνευματική του ζωντάνια.

28/6/1919 υπογράφεται τελικά η ειρήνη.

Η συνθήκη των Βερσαλλιών, αλλά με τη Γερμανία να'χει γονατίσει.

Το ποσό των επανορθώσεων θα χρησιμεύσει ως πρόσχημα

για την, μετέπειτα, έκρηξη του Β΄Παγκ. Πολέμου.

18 μήνες μετά την παρουσία της σε αμερικανικό στρατόπεδο,

η ισπανική γρίπη ολοκληρώνει τον γύρο της στον κόσμο.

Έφυγε αφήνοντας πίσω της 50 εκ. θύματα.

Χωρίς φάρμακα ή εμβόλια η ανθρωπότητα νίκησε το φοβερό ιό.

Μια θεόσταλτη νίκη πιθανώς μέσω της ανοσίας της αγέλης.

Αλλά με τίμημα τη θυσία δεκάδων εκατομμυρίων ανθρώπων.

Μια πολύ πικρή επιτυχία, καθώς ο ιός δεν ξεριζώθηκε.

Τελεί σε αέναη αλλαγή, υπνώττει και ανά πάσα στιγμή μπορεί να ξυπνήσει.