Original subtitles

Dit is Amerika.

Een bijzondere reis door het machtige supercontinent van de aarde.

De grootste verscheidenheid aan leven op aarde.

Het nooit vertelde verhaal van waar we leven.

vertaling: Red Bee Media

In deze aflevering:

de Andes.

Een spectaculaire wereld hoog in de lucht.

En de langste bergketen van Amerika.

Gesmeed door vuur...

en ijs.

Het is een wereld van ongeëvenaarde schoonheid.

Maar hier moet alles wat leeft vechten om te overleven...

op de meest gevaarlijke plekken denkbaar.

De droogste woestijnen van de planeet.

Bevroren bergtoppen en vreemde magische bossen in de wolken.

Elk dier moet een winnaar zijn...

in een leven op het scherpst van de snede.

De Andes is de ruggengraat van Zuid-Amerika.

Hij loopt vanaf de zuidpunt van dit continent en strekt zich 8800 km uit.

Hij vormt de hoge pieken van Bolivia en Peru...

voordat hij noordwaarts richting evenaar en het hart van de tropen gaat.

Daar zien de bergen van Ecuador eruit alsof je terugkijkt in de tijd.

Steile rotsen en diepe kloven...

zijn bedekt door bos.

Reusachtige higuerónbomen zijn hier bedekt met vrucht dragende bromelia's.

En dat is precies waar een familie op heeft gewacht.

Meer dan 300 meter boven het bos heeft zich een brilbeermoeder verstopt.

Deze beren zijn de zeldzaamste in Amerika...

en waren de inspiratie voor Paddington.

Mama, door wetenschappers Silvestre genoemd...

is haar drie maanden oude tweeling Yoyo en Irene aan het zogen...

beschut in hun kleine nest.

De torenhoge kliffen hebben hen beschermd tegen roofdieren.

Maar nu moet de familie vertrekken.

Mama's melk is bijna op.

Ze hebben het fruit nodig.

Bijna 600 meter lager.

De torenhoge rotswand die ze beschermde...

staat op het punt hun grootste uitdaging te worden.

De gevaarlijkste reis van hun leven begint.

Dankzij haar zenderband weten onderzoekers...

dat Silvestre deze afdaling al eerder heeft gemaakt.

Maar voor de welpen is het de eerste keer.

Yoyo en Irene zullen hun moeder op de voet moeten volgen.

Eén misplaatste stap kan een ramp zijn.

Hier zijn soms welpen doodgevallen.

Een moment van geruststelling door mama.

Ze weet dat het moeilijkste nog moet komen.

Irene neemt een verkeerde afslag.

Ze is mama uit het oog verloren.

En dat op het slechtst mogelijke moment.

Yoyo is heelhuids beneden gekomen.

En Irene ook.

Het ergste lijkt achter de rug maar er is geen tijd om te rusten.

Silvestre brengt ze naar de fruitboom waar ze elk jaar naar terugkeert.

Zulke planten en vruchten vormen soms meer dan 90% van wat een brilbeer eet.

En de jongen houden zich niet in.

Brilberen navigeren door deze bergen op een kaart in hun geheugen van hun wereld.

De jongen blijven ruim 2 jaar bij mama om hun eigen kaart te maken.

Als het meezit, kan Irene op een dag...

haar eigen welpen langs dezelfde rotsen naar beneden leiden.

Het lijkt nu zo makkelijk.

Maar de start van deze welpen was levensgevaarlijk.

In de bergen van de Andes...

wordt al het leven zwaar beproefd.

Deze hoog oprijzende bossen...

verbergen andere buitengewone geheimen.

Prachtige dieren die zo klein en snel zijn...

dat ze bijna niet te filmen zijn.

Onze reis door de tropische Andes gaat verder.

We stijgen tot 3000 meter, waar vochtige lucht uit de Amazone op de pieken stuit.

Zo ontstaat een mysterieus woud tussen de wolken.

Nergens is de natuur zo magisch als hier.

Merkwaardig gevormde bloemen schijnen als bakens...

en geven aan dat ze energierijke nectar bevatten.

Als ze een bezoeker kunnen lokken, worden ze bestoven.

Meestal doen insecten dat.

Maar deze bossen zijn te koud voor veel van hen.

In plaats daarvan wordt het gedaan door kolibries.

De meeste niet veel groter dan je duim.

In de Andes leven meer soorten kolibries dan waar ook ter wereld.

Vinnig en behendig vechten ze...

om als eerste in de rij te staan voor een slok nectar...

met glinsterende vleugels die meer dan 80 keer per seconde kunnen slaan.

De Andes heeft duizenden afgelegen valleien zoals deze.

Maar slechts één in Peru is het thuis van een bijna mythische kolibrie.

Hij wordt bijna nooit in het open veld gezien.

Het is een vlagkolibrie.

Een van de ongeveer 500 overgebleven exemplaren op aarde.

Door ontbossing is hun leefgebied aan het verdwijnen.

Alleen mannetjes hebben de extravagante staartveren.

Die hebben maar één doel:

Een vrouwtje aantrekken.

Hij houdt ze in topconditie...

voor de voorstelling van z'n leven.

Er is publiek gekomen.

Maar dit is niet wie hij wil.

Rivalen.

Elk mannetje, zelfs de jongen met korte staarten...

vecht mee om de heerschappij over dit exclusieve baltsplekje.

Hij is niet de enige die in de schijnwerpers wil staan.

Vechten tegen zo veel vogels is vermoeiend.

Hij moet echt bijtanken.

Maar dat zal moeten wachten.

Er is hier een vrouwelijke vlagkolibrie.

Nu kan de show beginnen.

Hij zal beoordeeld worden op de lengte van z'n staartveren...

en de kwaliteit van z'n optreden.

Ze is geïnteresseerd.

Tijd om z'n pronken naar het volgende niveau te tillen.

En nu komt het aan op uithoudingsvermogen.

In deze ijle berglucht moet hij diep gaan.

Het is een kritiek moment, voor hem en voor de toekomst van de soort.

Als hij haar verovert, zullen ze samen de volgende generatie voortbrengen.

Eindelijk accepteert ze z'n uitnodiging.

Een teken van hoop voor deze opmerkelijke kolibrie.

In heel de Andes...

kan het land zelf aanvoelen alsof het leeft.

En in zekere zin doet het dat ook, met elke paar jaar een uitbarsting.

Immense krachten van de aarde hebben deze bergen gesmeed.

Ze lieten een erfenis achter van meer dan 200 actieve vulkanen.

Meer dan waar dan ook in Amerika.

Al 40 miljoen jaar lang worden ze hoger en hoger.

En hier en daar heeft zich op de toppen een griezelige ijswereld gevormd.

Het terrein van een waar wonder van de natuur.

De Andes is zo hoog...

dat 99% van alle tropische gletsjers ter wereld hier te vinden zijn.

De grootste bevindt zich in het zuiden van Peru.

Het is er zeker koud, maar op een hoogte van 5500 meter ...

is de ultraviolette straling erg intens.

Dus als de zon schijnt, warmt de grond op...

tot maar liefst van 43 graden Celsius...

waardoor de ijswereld in een oogwenk verandert in een sauna.

Het is de laatste plek waar je een kikker kunt verwachten.

De gemarmerde fluitkikker leeft op grotere hoogte dan elke andere kikker.

Elk jaar planten de vrouwtjes zich voort in poelen van smeltwater.

Maar hun wereld verandert. De gletsjer trekt zich verder terug in de bergen.

Elk jaar klimt ze hoger. Ze doorstaat warmere dagen.

Maar ook koudere nachten.

En dat is echt een probleem geworden.

De temperatuur daalt snel.

Ze moet beschutting zoeken.

Maar terwijl haar spieren afkoelen, beginnen ze het te begeven.

Hoe dieper onder de grond, hoe veiliger ze is.

Maar een heldere hemel betekent dat er extreme kou op komst is.

In dit soort nachten is het ijs meedogenloos.

Het reikt tot ver onder de oppervlakte.

Haar reis...

lijkt voorbij te zijn.

Ze is helemaal bevroren.

Terwijl de wereld opwarmt...

gebeurt er iets vreemds onder de oppervlakte.

Deze gemarmerde fluitkikkers...

die in de hoogste regionen van de Andes leven...

hebben een talent ontwikkeld...

dat bijna niet te geloven is en nog nooit eerder is gefilmd.

Ze kunnen totaal bevriezen...

en elke dag weer uit de dood opstaan.

Het is de enige kikker ter wereld die dit kan.

Ze gaat weer verder.

De kikker die elke nacht de dood bedriegt...

is klaar om haar reis voort te zetten.

En met wat geluk zal ze een nieuwe partner ontmoeten.

Deze kikker mag dan tot wonderen in staat zijn, z'n toekomst is niet zeker.

De gletsjers waarvan hij en andere dieren afhankelijk zijn...

hebben het zwaar.

Ze krimpen door een wereldwijde temperatuurstijging.

In de afgelopen 50 jaar is de naburige Qori Kalis-gletsjer...

gehalveerd in omvang.

In het huidige tempo...

zal deze gletsjer binnen 30 jaar volledig verdwijnen.

Dat zou een ramp kunnen zijn voor de fluitkikkers...

en voor al het leven in deze bergen.

Het water dat van de hoge gletsjers van de Andes naar beneden stort...

creëert een uniek netwerk van 100.000 rivieren.

Water dat cruciaal is voor wilde dieren en voor miljoenen mensen.

De meeste van deze rivieren zijn ijskoud.

Maar deze in Argentinië kookt bijna.

Hij wordt verhit door geothermische activiteit diep onder de grond.

Wie haalt het in z'n hoofd om in dit gevaarlijke water te leven?

In de rivieren van de Andes kan maar één dier op tegen het woeste water...

dat varieert van kokend heet tot bijna nul graden.

Een bergbeekeend.

Niet zomaar een eend, maar een supereend.

Hij is volledig uitgerust met hittebestendige veren...

gepantserde poten, een ingebouwde beschermende bril...

en een derde ooglid.

Met deze uitrusting kan hij overleven in dagelijkse temperaturen...

van -25 graden Celsius boven water...

tot plus 50 graden onder water.

Dit alles om bij een uitgebreid buffet te kunnen.

Dit superwarme water is een broeikas voor groeiende vliegenlarven.

Het zijn er duizenden.

Heerlijk en voedzaam voor een eend.

Vooral voor een eend met een gezin.

Deze jonge supereenden moeten van meet af aan hun eigen voedsel vinden.

Gelukkig zijn ze ook uitgerust voor extreem zwemmen.

De staartveren dienen al meteen als roer.

En enorme voeten zorgen voor de voortstuwing.

Donzige veren houden lucht vast om ze te isoleren en te laten drijven.

Ze hebben al de branie van een superheld.

Maar hun dons heeft ook een nadeel.

In diep water zijn die heerlijke insecten buiten bereik.

Ze moeten ondiepere foerageergronden vinden.

Maar als de familie stroomafwaarts gaat, wordt het gevaarlijk.

De ouders gaan voorop.

De eendjes kunnen nog niet vliegen.

Ze zullen ervoor moeten zwemmen in deze dodelijke, kokendhete wateren.

Slechts een derde haalt de volwassenheid.

De plek waar ze hun sprong maken...

bepaalt hun lot.

Zoals dit kuiken zal ontdekken.

De ouders proberen elk kuiken in de gaten te houden.

Maar in deze woeste wateren...

is dat niet altijd mogelijk.

Het kuiken moet snel een andere route zoeken om bij z'n familie te komen.

Nu is het alles of niets.

Z'n met lucht gevulde veren trekken hem naar de oppervlakte.

Gered door hun superkracht...

heeft de hele familie het ondiepe foerageergebeid bereikt.

Het insectenbuffet is nu voor iedereen binnen bereik.

Als je hebt wat ervoor nodig is, kan deze rivier, ontstaan uit vuur en ijs...

een soort paradijs zijn voor een eend.

Richting het zuiden spreidt de Andes zich uit tot z'n breedste punt.

Hier houden de bergtoppen vocht tegen van de Amazone en de Stille Oceaan.

Daardoor ontstaat een unieke woestijn:

De Atacama.

De droogste plek op aarde.

Zo droog dat NASA hem gebruikt om apparatuur voor op Mars te testen.

Maar in bijzondere jaren verandert een wonder van de natuur alles.

De Atacama in het noorden van Chili is de droogste woestijn op aarde.

Maar eens in de 10 jaar is een buienfront uit het westen soms krachtig genoeg...

om rond de bergen te komen.

En redding te brengen: stortregens.

Het roept een van de zeldzaamste wonderen in de natuur op.

Het staat bekend als een superbloei.

Miljarden zaden die in het zand lagen te slapen...

sommige al meer dan tien jaar, kunnen eindelijk tot leven komen.

Deze nieuwe wereld trekt vreemde wezens aan van buiten de woestijn.

De koeroero, een knaagdier dat zelden aan de oppervlakte te zien is.

Een reusachtige rupsendoder brengt voedsel naar haar jongen.

En net zoals de rest, stopt een familie holenuilen...

een heel leven in deze paar weken van overvloed.

Want net zo snel als de superbloei opkomt...

wordt hij weer opgeëist door de woestijn.

En het leven begint weer met het lange wachten op water.

In het noorden ligt Salar de Uyuni, de grootste zoutvlakte op aarde.

Als de regens hier aankomen...

ontstaat er nog een kortstondig wonder van de natuur.

Een gigantische spiegel die groter is dan Yellowstone.

Het speelt zich af onder de helderste hemel die er is.

Hier kijken we de diepe ruimte in voor antwoorden lichtjaren ver weg...

terwijl een prachtig beeld van het heelal zich voor onze voeten afspeelt.

Maar ook dit duurt niet lang.

En al snel blijft er alleen een zoutkorst over.

Een wereld die uiterst vijandig is voor leven.

En toch is het voor sommige dieren hun thuis.

Een aardleguaan.

Een jong mannetje op zoek naar een territorium.

Er is geen tijd te verliezen.

Een oase? Nee, dit water zit vol zout.

Hij kan het niet drinken. Maar deze oevervliegen wel.

Ze zetten het in hun lichaam om in zoet water.

Het is een perfecte combimaaltijd: een drankje met vliegen erbij.

Maar voor een groentje vergt dit wat oefening.

Tweehonderd vliegen bevatten maar een vingerhoedje water.

Hij heeft het er maar druk mee.

Bijna klaar.

Gelukt.

Kan het leven nog beter worden?

Misschien wel.

Het is een vrouwelijke aardleguaan...

die een krachtige, verleidelijke geur in de lucht verspreidt.

Welke jonge vliegenvanger kan dat nou weerstaan?

Maar niet alles is wat het lijkt.

Er is nog een mannetje.

Ze zal alleen paren met de sterkste mannetjes...

die de kostbare territoria aan de oevers kunnen behouden.

En ze wil zien wat de jonge vliegenvanger in huis heeft.

Ze heeft hem erin geluisd.

Het is erop of eronder in een tweegevecht.

Overmeesterd. En nu heeft hij grotere problemen dan hij weet.

Elke centimeter van de waterkant...

wordt gecontroleerd door machtige koppeltjes.

Die willen niets delen.

De aftocht is z'n enige optie.

Hij is er niet klaar voor om het nu al tegen de grote mannetjes op te nemen.

Maar hij leeft en heeft waardevolle lessen geleerd.

Misschien.

We bereiken het hoogste punt van onze Amerika-reis.

We stijgen tot zo'n 5800 meter.

De zoutvlakten worden daar zoutmeren.

Elk meer is een giftige cocktail...

van metalen, mineralen en micro-organismen.

Het bijzonderste meer van allemaal is Laguna Colorada...

waar het ijs 's ochtends de strijd aangaat...

met de sterkste UV-straling op aarde.

Die is meer dan twee keer zo sterk als in Death Valley.

En toch vindt hier elk jaar het grootste spektakel van de Andes plaats.

Het giftige rode meer van de hoge Andes.

Er is een speciaal soort taaiheid voor nodig om hier te overleven.

Maar eens per jaar wordt dit meer het decor...

voor het grootste feest in de Andes.

Hoewel niet iedereen is uitgenodigd.

Deze wereld van extremen ontvangt momenteel James' flamingo's.

Ze verzamelen zich hier met duizenden vanuit heel de Andes.

Ze hopen een partner te vinden.

Mannetjes en vrouwtjes lijken misschien bijna identiek.

Maar zij kennen het verschil.

Ze willen er allemaal op hun best uitzien. En hoe rozer, hoe beter.

De geheimen van hun succes?

Lange poten met een harde huid om door het gifmeer te kunnen waden.

En een unieke snavel die microscopisch leven uit het giftige water filtert.

Door dit voedsel worden hun veren rozer wat ze aantrekkelijker maakt.

Maar het leven wordt ingewikkelder...

als het meer verandert in Centraal Station Flamingo.

Er komen ook Chileense en Andesflamingo's binnengevlogen.

Beide zijn veel groter, maar een stuk minder sierlijk.

De menigte groeit uit naar 40.000 exemplaren.

En dan, op een onzichtbaar teken, begint een danswedstrijd.

De kleinere James' flamingo's dreigen al meteen verdrongen te worden.

De Chileense flamingo's kunnen met hun 1,20 m in dieper water pronken.

Terwijl de mysterieuze Andesflamingo's hun rumba bij de rookmachine doen.

Maar uiteindelijk krijgen de James' flamingo's ook hun groove te pakken.

Een tango op de top van de wereld.

Deze baltsdansen duren weken.

Een voor een verenigen de geliefden zich.

Uiteindelijk vinden ze een partner.

Maar tot die tijd gaat de dans door.

De grootste show in de grootste bergketen van Amerika.