Original subtitles

Dit is Amerika.

Een bijzondere reis door het grote supercontinent van de aarde.

De grootste verscheidenheid aan leven op aarde.

Het nooit vertelde verhaal van waar we wonen.

In deze aflevering:

het Caribisch gebied.

Het tropische paradijs in het hart van het supercontinent.

Dit is een reis over sprankelende diepe zeeën...

door kleurrijke ondiepten...

en langs verre exotische eilanden...

die allemaal verborgen natuurlijke schatten onthullen.

Maar in het paradijs staat er veel op het spel...

in dodelijke gevechten.

De temperaturen zijn zinderend hoog.

En de woede van de natuur dreigt altijd.

Hoe kunnen eilandbewoners de rijkdommen ontsluiten...

van deze zonovergoten wereld?

Het Caribisch gebied strekt zich uit over meer dan 2,5 miljoen km².

In het oosten wordt het begrensd door een keten van vulkanische eilanden.

In het noorden door Cuba en de Bahama's.

En in het westen door Midden-Amerika.

Maar onze reis begint...

op volle zee.

Het is een wereld van oogverblindend saffierblauw.

In deze kristalheldere wateren...

moet het leven op z'n hoede zijn.

Een school oorsardientjes.

Ze voeden zich met microscopisch plankton.

Een onweerstaanbare kans voor een zeilvis.

Een piraat van de Cariben.

Met een gestroomlijnd lichaam en een snavel als een rapier...

zijn zeilvissen perfect toegerust om in deze open wateren te jagen.

Tijd voor de sardientjes om te zwemmen voor hun leven.

Zeilvissen hebben veel snelheid en uithoudingsvermogen.

Maar de sardines zijn wendbaarder.

Met de samengepakte school die als één zwemt...

is het bijna onmogelijk om er een slachtoffer uit te pikken.

Als sommige vluchten naar de veiligheid van de diepte...

drijft de zeilvis ze terug naar de oppervlakte, in een val.

Ze worden van onderaf geblokkeerd.

Op de flanken hijsen de vissen hun zeilen en snijden elke vluchtweg af.

Geen van de jagers wil gespietst worden...

dus gebruiken ze een verrassende tactiek.

Een zeilvis kan van kleur veranderen.

Deze flits van strepen langs z'n flank...

is een teken voor de andere om zich in te houden als hij aanvalt.

Uiteindelijk versplintert de meedogenloze aanval de school.

Dat is het moment waarop de zeilvis heeft gewacht.

In de laatste aanval wordt z'n bek een wapen...

dat door de school heen snijdt en verwondingen toebrengt.

Of hij pikt er met dodelijke precisie een enkel slachtoffer uit.

De zeilvissen hebben weliswaar hun prijs opgeëist.

Maar de Cariben herbergen schatten waar deze vissen niet bij kunnen.

De diepste wateren zijn het jachtgebied voor de grootste roofdieren ter wereld:

potvissen.

Hoe ze precies jagen...

is lange tijd een van de grote mysteries van het dierenleven geweest.

Tot nu.

Het vulkanische eiland Dominica...

ligt in het uiterste oosten van het Caribisch gebied.

Het is gehuld in regenwoud...

en omgeven door milde, diepe zeeën.

Die vormen het perfecte thuis...

voor een van de grootste baby's ter wereld:

een potviskalf.

Dit jonge mannetje is amper zes maanden oud.

Maar hij weegt al twee ton.

Onder hem: slapende reuzen.

Moeder en de rest van de familie doen een dutje.

Hun enorme koppen werken als kurken en houden hen rechtop.

Maar moeder houdt haar kalf altijd met een half oog in de gaten.

Babypotvissen moeten een bad vol melk per dag drinken.

Maar voordat hij kan drinken moet moeder eerst zelf eten.

Potvissen jagen op hun prooi in de diepten van de Caribische Zee.

Maar hoe precies is lang een mysterie geweest.

Om dat te onderzoeken ontwikkelde ons team in twee jaar...

een baanbrekend camerasysteem.

De camera is met zuignappen pijnloos vastgemaakt door wetenschappers.

Nu kunnen we met de walvis mee kijken...

als hij de diepte in duikt.

Een kalf kan z'n adem niet lang genoeg inhouden om zo diep te duiken.

Dus moet hij aan de oppervlakte wachten.

Als wereldprimeur volgt de camera...

deze dieren terwijl ze samen aan hun duik beginnen.

Hij luistert tijdens de afdaling ook hun geheime gesprekken af.

Op 300 m diepte, in de schemerzone...

gaan de walvissen uiteen om alleen te jagen.

Haar bestemming is de zeebodem, op 750 m diepte.

Een plek waar geen natuurlijk licht kan komen.

Ze jaagt op pijlinktvissen en gebruikt geluid om ze in de duisternis te vinden.

Elke klik die ze maakt is luider dan een geweerschot.

Het weerkaatst op elke prooi binnen 800 meter.

Ze volgt nu haar doel.

Hebbes. Een wolk pijlinktvis-inkt is alles wat overblijft van haar prooi.

Een potvis kan in één duik 100 pond pijlinktvis verslinden.

Aan de oppervlakte wacht haar hongerige kalf al bijna een uur.

Als je zo jong bent, lijkt de tijd soms stil te staan.

Eindelijk zijn de volwassenen dieren weer op weg naar de oppervlakte.

Een kalf hoort de klikken van z'n moeder onder zich.

Z'n geroep en slagen met z'n staart helpen haar thuis te komen.

En nu is het tijd om te drinken.

De melk van potvissen bestaat voor meer dan 30 procent uit vet.

Hij lost dus niet op in water.

Kalveren voeden zich op deze manier meerdere keren per dag.

Ze weten niet hoe ver en hoe diep hun moeders hebben gezwommen.

De open oceaanwereld van de potvis beslaat 95% van het Caribisch gebied.

Maar in het zonovergoten ondiepe gedeelte tref je het meeste leven aan.

Een wereld van kleurrijke koraalsteden en geheime onderwater kraamkamers.

En dit is de bestemming voor een citroenhaai.

Een die zo dadelijk het belangrijkste moment van haar leven zal beleven.

De ondiepe wateren van de Cariben zijn misschien wel het mooist.

Koraalriffen zijn als een bruisende onderwaterstad.

Ze zijn de thuisbasis van duizenden soorten.

Maar er is nu nog maar een handvol beschermde riffen die echt gedijen.

Maar de rijkste riffen van de Cariben...

vind je bij een mysterieuze wereld.

En hier beginnen veel bewoners van het rif hun leven.

Dit zijn de mangrovebossen.

Een kwart van de mangroves ligt aan de noordelijke randen.

Op de Bahama's.

Deze vrouwelijke citroenhaai maakt een reis.

Ze gaat terug naar dezelfde baai waar ze is geboren.

Ze is hoogzwanger.

En nu, zo dicht mogelijk bij de rand van de mangroven...

is het tijd om te bevallen.

Van perfect gevormde kleine haaien.

Dit jong zal z'n moeder nooit meer zien.

Want waar hij heen gaat, kan geen enkel volwassen dier hem volgen.

Z'n nieuwe thuis zal diep tussen de mangroves liggen.

Het netwerk van onderwaterwortels houdt grotere roofdieren buiten.

Het is dus de veiligste plek in het Caribisch gebied...

voor een jonge citroenhaai om op te groeien.

Terwijl hij zich een weg baant door dit kronkelige doolhof...

is hij op weg naar een geheime lagune in het hart.

Die zit vol vis maar jonge haaitjes weten daar niet goed raad mee.

Je zou het misschien niet denken, maar jonge haaien moeten oefenen.

En oefenen.

En oefenen.

Hij zal zeker hulp nodig hebben.

En daarvoor doen de jongen van de citroenhaai iets opmerkelijks.

Ze maken vrienden.

Onderzoekers hebben ontdekt dat een jonge haai sneller leert...

door met meer ervaren haaien om te gaan.

Het is een soort school voor haaien...

waar hij z'n techniek kan aanscherpen terwijl hij opgroeit.

De oudere haaien weten dat ze het best tussen de wortels kunnen jagen.

En na verloop van tijd heeft de jonge haai dat ook door.

Hebbes.

Nu is hij afgestudeerd.

Er zijn meer dan 7000 eilanden in het Caribisch gebied.

Elk is een stukje paradijs.

En elk eiland is anders.

Het leven speelt zich er op z'n eigen manier af.

Weg van de drukte heeft elk eiland ook z'n eigen unieke...

en buitengewone fauna.

Van piepklein tot reusachtig.

En het Caribische eiland met de spectaculairste fauna is Cuba.

1300 km lang en 160 km breed.

Diep in de bossen is het leven in beweging.

Het is het begin van de vreemdste dierentrek in heel Amerika.

Het laaglandbos van Cuba...

is het land van de rode krab.

Het grootste deel van het jaar leven deze landkrabben ondergronds.

Maar nu is het paartijd.

De vrouwtjes moeten een mannetje vinden...

naar zee lopen en hun eitjes leggen.

En daarvoor moeten ze beginnen aan een epische reis van 10 km.

Zo'n tien miljoen krabben zijn op weg.

Maar één ding houdt ze tegen.

De intense hitte van de middagzon...

kan een krab doodbakken.

Dus elke reiziger moet snel schaduw vinden.

In Cuba redden siësta's levens.

Maar als de dag afkoelt, denkt een vrouwtjeskrab meteen weer...

aan romantischere zaken.

En hier, aan de rand van het bos...

hebben mannetjes op dit moment gewacht.

Ze paren in een innige omhelzing.

Nu trekt ze zich terug in z'n hol waar haar eitjes zich zullen ontwikkelen.

14 dagen later hervat ze haar reis...

nu met 80.000 eitjes onder haar schaal.

De zee is al dichtbij maar het grootste gevaar moet nog komen:

de weg langs de kust.

Een krab moet hier op haar tenen lopen.

Reuzen.

En tegenwoordig zijn ze angstaanjagend snel.

Kijk uit!

Een krab kan gevaar zien aankomen.

Maar voor veel krabben...

is dat gewoon niet genoeg.

Je hebt een razendsnelle timing nodig.

En een beetje geluk. Dat was op het nippertje.

Na dat alles wacht de warme Caribische Zee.

Het is een beetje druk op dit strand.

Maar ze heeft een goed plekje gevonden.

Met een dansje laat ze eindelijk haar kostbare lading eitjes los in zee.

En nu haar taak erop zit...

kan ze terugkeren naar de veiligheid van haar thuis in het bos.

Maar in de Cariben is veiligheid nooit gegarandeerd.

Aan het eind van de zomer...

als de zeetemperatuur het hoogst is, ontstaan er donderwolken.

Ze voeden zich met warme, vochtige lucht uit de oceaan.

Ze groeien en groeien tot ze kilometers hoog de lucht in rijzen.

Hoe groter een donderwolk, hoe krachtiger de wind.

En als die de 130 km per uur nadert wordt een storm...

een orkaan.

Met een diameter van soms wel 800 km...

volgen deze gigantische weersystemen de passaatwinden naar het westen.

De Caribische eilanden liggen precies in de vuurlinie.

Van alle natuurkrachten in Amerika...

is een orkaan de meest verwoestende.

Winden van 320 km per uur vernietigen bijna alles wat op hun pad komt.

Soms hebben de Cariben in één jaar...

te lijden onder maar liefst vier dodelijke orkanen.

De krachtigste heeft het land kaal achtergelaten.

Maar niet alles is verloren.

Caribische planten zijn zo geëvolueerd dat ze terugveren na verwoesting.

In een warm, vochtig klimaat...

kunnen nieuwe scheuten tot wel 5 cm per dag groeien.

In slechts een paar maanden worden hele bossen weer groen.

Maar hoe zit het met het dierenleven op deze eilanden?

Toen orkaan Maria Dominica trof, stierf driekwart van alle granaatkolibries.

In de nasleep ervan was hun voedsel van nectarrijke bloemen schaars.

Dus de overlevende vogels stonden voor een zware klus.

Dit mannetje doorkruist een gebied zo groot als 5 voetbalvelden...

in een poging genoeg voedsel te vinden.

Een vermoeiende tocht tot er eindelijk een wonderplant in bloei komt.

De Heliconia geeft een hongerige kolibrie alle nectar die hij nodig heeft.

Maar hij mist nog een partner.

Gelukkig zijn deze bloemen 'n magneet voor vrouwelijke granaatkolibries.

Helaas geldt dit ook voor minder welkome bezoekers.

Nectardieven zoals het suikerdiefje.

En nog erger, een echte zwaargewicht:

het antillendikbekje.

Om bij de nectar te komen, rukt deze vandaal het hart van de bloem eruit.

En een bloem zonder nectar zal nooit een partner voor hem aantrekken.

Dus moet hij vechten tegen deze gevederde misdadigers...

met alles wat hij in zich heeft.

Voor 'n eenzaam mannetje kan het lang duren voor hij hier liefde vindt.

Na de orkaan zijn er nog maar weinig van z'n soort over.

Zou het waar zijn?

Ja. Een vrouwtje.

Ze inspecteert z'n heliconia's.

Ze houdt van de bloemen.

Ze houdt van de nectar.

Maar wat vindt ze van hem?

Nu moet hij schitteren.

Verpest het niet, kerel.

Ze houdt van z'n bewegingen.

Succes.

Maar hij is nog niet klaar.

Om met zoveel mogelijk vrouwtjes te paren moet hij z'n bloemen verdedigen.

Elke dag weer.

Van zonsopgang tot zonsondergang.

Het leven op Caribische eilanden is nooit eenvoudig.

Maar op een van de meest geïsoleerde tropische eilanden van Amerika...

is overleven is niet zozeer afhankelijk van bikkelen...

maar van buitengewoon vernuft.

Isla Jicarón, 65 km uit de westkust van Panama.

Op zo'n klein en afgelegen eiland is voedsel beperkt of nog schaarser.

Je kunt nergens heen als het op raakt.

En toch klampt het leven zich op de een of andere manier vast.

Schipbreukelingen.

Witschouderkapucijnapen.

Deze twee jonge mannetjes speuren de hele dag de kust af...

op alles wat ze kunnen vinden.

Op eilanden komen kansen soms van de vreemdste plaatsen.

Een zeeamandel.

De noot binnenin zit vol heerlijk vet.

Maar hij wordt beschermd door een stevige dop.

En het is frustrerend moeilijk om erin te komen.

Om dit raadsel op te lossen, heeft een jonge aap wellicht wat inspiratie nodig.

Daarvoor moet hij door het bos naar een kristalhelder beekje gaan.

Het is zo nu en dan een hangplek voor oudere en wijzere kapucijnapen.

De volwassen apen hebben ontdekt dat de bomen hier zeer vruchtbaar zijn.

En de noten verzamelen zich in handige poelen.

Een uniek scenario waarmee een aap iets ingenieus kan doen.

Neem een zacht geworden noot.

Het juiste formaat steen.

En een reeks welgemikte slagen.

Ooit dacht men dat alleen de mens slim genoeg was voor stenen werktuigen.

Maar deze kapucijnapen...

hebben zowel een hamer als een aambeeld.

Ze zijn een van de slechts drie apensoorten op aarde...

die deze complexe vaardigheid beheersen.

En het is niet zo makkelijk als het lijkt.

Voor een nieuwsgierige jonge aap...

zijn de fijne kneepjes van het noten kraken...

bijna hypnotiserend.

Hij leert door naar de techniek van de oudere apen te kijken.

En als het aambeeld vrij is...

gaat hij proberen die na te doen.

Let op je tenen.

Hij is een beetje gemolesteerd.

Maar hij heeft hem gekraakt.

Min of meer.

Met het gebruik van gereedschap hebben deze bijzonder apen...

het leven op een onbewoond eiland een stuk gemakkelijker gemaakt.

Voorlopig, tenminste.

Leven op de tropische eilanden van Amerika kan moeilijker zijn dan het lijkt.

Maar zowel boven...

als onder de golven...

haalt het leven alle trucs uit de kast...

om van deze wonderschone plek...

een paradijs te maken.