Original subtitles

888

RUSTIGE PIANOMUZIEK

GELACH IN DE VERTE

Aah!

GEJOEL

Kijk, jongens.

Hier wordt mij nu al twee jaar de toegang geweigerd. En waarom?

Ben ik geen echte man? He?

Ben ik geen geschikte partij?

Hebben we het hoog in de bol?

Hee, hee! Wat nou?

Nee!

Anders speel je even wat. Ja, muziek!

GELACH

Nee.

Hou op! Ik hoor niks.

Zieger! Nee, niet doen.

Spelen!

Niet doen! Auw!

Papa. Papa!

Hahaha! Mam!

Papa! Mam!

GEGIL

Auw!

Ja, toe maar! Toe maar!

Ja.

De nieuwe tijd, heren. De vooruitgang wacht niet.

Wat er de laatste jaren niet allemaal voor elkaar gebracht is in deze stad.

Het paleis van volksvlijt, Amstel hotel allebei Outshoorn.

Vondelpark, The American Hotel. Het Rijksmuseum door Pierre Cuypers.

Tevens Geestelijk vader van dat andere prachtige gebouw...

dat binnenkort voltooid zal zijn.

Het centraal station.

Denk u zich eens in:

Een constante stroom van duizenden reizigers per dag.

Zonneklaar dat er absoluut maar een geschikte locatie is voor ons hotel.

En dat is hier.

En de bewoners?

Die kopen we uit. Geen idee van de werkelijke waarden van hun woning.

Geen idee.

Sloebers.

KINDEREN JOELEN Rustig. Niet zo hard.

Kom hier maar zitten.

Vooruit dan.

Excuseert u ons, meneer. Ik weet niet wat ze hebben vandaag.

Doe je pet eens af. Dat geeft niet, mevrouw. Ik hou van kinderen.

Mijn zoon Theo, hij raakt nu in de moeilijke leeftijd.

Dat zult u straks ook gaan meemaken.

Niet te min is hij voor mij een grote bron van vreugde.

Hij wil architect worden. Een dure studie, niet.

Zeker, zeker, maar ik heb voorruitzichten.

Chris! Walter!

Goed je te zien. Neef.

Theo. Welkom.

Mijn neef uit Amsterdam.

Goeiedag.

Deze kant op. Dag, meneer. Dag, mevrouw.

Het is niet ver, hoor. Het station ligt eigenlijk gewoon verkeerd.

Hier ook al. In Amsterdam is het niet anders.

Een historische vergissing om het centraal station op die plek te bouwen.

De locatie. Uiteindelijk gaat het maar om een ding: de locatie.

Je schreef over je huis, hoe staat het daarmee?

Hoelang geleden is het nou dat ik iets op de mat vond, Theo?

Van de NV Victoria Hotel.

Of ik bereid was mijn huis te verkopen, mijn huis.

Omdat ze daar een groot hotel willen bouwen, en ik was niet de enige.

Ook mijn buurman Carstens.

Waarschijnlijk hadden ze de hele hoek aangeschreven.

Allemaal vanwege dat nieuwe station. Kun je het voorstellen?

De grond waarop onze huizen staan, plotseling een fortuin waard.

Het was van meet af aan duidelijk wat onze strategie moest zijn.

We hadden afgesproken dat de waarde van het huis van Carstens...

gelijk stond aan het mijne en dat hij zich door mij zou laten vertegenwoordigen.

Ik had gehoopt dat Henkenhaff de grote baas kwam, maar we kregen zijn assistent, ene Ebert.

Voortreffelijke locatie voor een grand hotel.

Neem nou het American Hotel op het Leidseplein...

volkomen verkeerd gegokt, als u het mij vraagt.

Nee, dan staan we dan binnenkort tegenover elkaar in de onderhandelingen...

dat compliment moet ik u maken. Dank u. Wij streven er naar...

om zo snel mogelijk na de gereedkoming van het station onze deuren te openen.

Men is daar nog wel even bezig maar de tijd begint te dringen.

Nou, voor ons niet. Wij wonen hier immers naar alle tevredenheid.

Niet waar, Carstens? Ja.

Ons bod zal u bevallen. Uw bod?

Mijn dunkt dat onze prijs veel belangrijker is. Zo u wilt.

Het allerbelangrijkste blijft toch het bedrag dat wij uiteindelijk overeenkomen.

Maar neem mij niet kwalijk. Wat zou het verschil kunnen zijn tussen dat bedrag en onze vraagprijs?

Ik zie werkelijk niet in hoe u ons kunt dwingen die te verlaten.

Twintig duizend? U heeft de buren twintig duizend betaald?

De vertrouwelijkheid waarmee ook onzerzijds dit gesprek is gewaarborgd...

verbiedt mij een mededeling te doen over onze onderhandelingen met hen.

Ah, ben je daar eindelijk, kom eens hier, Theo.

Mag ik u voorstellen, mijn zoon Theo.

Theo, dit is meneer Ebert.

Dag.

Theo, kijk eens naar deze tekening, wat een prachtig ontwerp.

Nee, dat moet ik u nageven.

Blijf er maar even bij, Theo.

Misschien kan je er nog iets opsteken van hoe zakenmensen met elkaar onderhandelen.

Navraag leerde ons dat u als kastenbouwer geregistreerd staat.

Vioolbouwer. Ik ben vioolbouwer.

Kijkt u eens op u heen, ziet u kasten? Ik niet. Ik zie violen.

Noemt u mij uw prijs. Prijs? Er is geen prijs.

Doet u eerst een bod. Heel graag.

Maar staat u mij toe het hele spel van loven en bieden over te slaan.

Wij weten door de taxatie immers al in welke orde de uiteindelijke prijs zal komen te liggen.

Uw bod, graag.

Twintig.

Vijftig.

Het was de arrogantie van de man die het deed.

Ik heb voet bij stuk gehouden, hij is nog meerdere malen terug geweest...

maar hij weigerde ons tegemoet te komen.

Anijs. Burgemeester.

Dokter Amshoff. Amshoff hier vertelt me net zo'n vreemd verhaal.

Hij beweert dat u niet beschikt over een academische titel.

Dat kan hij toch niet menen na al die jaren?

De dokter maakt toch zeker grapjes Of niet?

Toen ik hier begon hoefde dat nog niet.

En nu is het verplicht

Vriend Anijs boft, hij is door de mazen van de tijd geslipt.

Ja, ik weet nog goed, de oude apotheker was een gestudeerd man.

Zeker, die wel. Dat was echt een lot uit de loterij, meneer Anijs.

Zo'n prachtige knappe jonge vrouw en dan ook nog een bloeiende apotheek.

Als u ons wilt excuseren.

WINKELBEL

Maak je eigenlijk ook nog kasten?

Ben je bang dat ik er geen verstand van heb? Nee nee, juist wel.

Namaakmodel Stradivarius, rode weke lak.

Zwakke inclinatie. Signatuur, afwezig. Winterwerk.

Pardon? Als het veld bevroren ligt...

en alle andere boeren een klomp gutst dan manufactuurtje uit Bohemen, ongeveer 100 jaar oud.

Hoe kwam je er aan? Je zei iets van een patient?

Ja eh, ja, het zijn veldelingen. WINKELBEL Turfstekers.

Bennemin.

Waar kan ik je mee van dienst zijn?

Zal ik eens iets heel lekkers voor jou maken? Ja.

U heeft mij weleens verteld dat u een neef heeft. Ja, Alexander. Ja.

Woont al, ik weet niet hoelang, in Amerika.

Excuus, ik meende iemand in Amsterdam. O, mijn andere neef.

Ja Walter, Walter Vedder.

Doet in violen tegenwoordig, in Amsterdam.

Zou hij deze kunnen verkopen denkt u?

ZACHT GEFLUISTER, DONDER

Ze dwongen mij om te spelen op deze.

Al generaties lang in mijn familie.

Als een jood huilt, lachen de anderen, is toch het gezegde.

U mag wel lachen hoor.

Pet, jullie moeten daar weg.

Wat zegt u? Uit dat veen. Jullie moeten daar weg.

Maar mijn viool, zou u uw neef willen vragen of... Ja.

Ik schrijf mijn neef.

Het is diep treurig. Maar goed, zie je er iets in?

Neem je hem in consignatie?

En in welke prijs, denk je dan? 100 gulden zou ik zo zeggen.

Al kan je voor dat bedrag beter een nieuw instrument aanschaffen.

100 gulden?

Maar dat is voor die mensen in die omstandigheden is dat prachtig.

Zou je dat op een papiertje kunnen krabbelen?

Een soort recu of iets dergelijks.

Het is maar dat ik die Bennemin iets tastbaars kan geven. Doe ik.

Dus wij zitten hier feitelijk met een schatrijk man aan tafel.

Je had z'n gezicht moeten zien.

Zo'n krachtige onderhandeling had hij niet verwacht van een eenvoudig ambachtsman.

Je zult wel trots zijn op je vader. Ja, er is geen ontkomen aan.

Willen ze een hotel, moeten ze betalen.

Het is toch geweldig. Hoor je dat, Christiaan? Ja.

Maar is er nog verder onderhandeld?

Hij is nog een aantal keer langs geweest maar...

wij zijn niet dichter bij elkaar gekomen.

Ja, en ik zie geen enkele reden om te zakken met de prijzen.

Vijftigduizend gulden.

En als Theo straks gaat studeren, een student bouwkunde moet reizen, heeft dure boeken nodig...

collegegeld, studentenleven. Heeft het gesmaakt, Theo?

Maar ik ga natuurlijk ook een gedeelte beleggen.

Zelf denk ik aan olie, die opmars is niet te stuiten.

Moderne schroefstoomschepen.

Turf gaat er helemaal uit.

In Amsterdam stookt al niemand het meer, ik ook niet.

Die mensen van die viool zitten werkelijk verkeerd in dat veen.

Men wilt nou eenmaal liever olie uit Amerika.

Over Amerika gesproken, hij heeft me geschreven.

Wie? Alexander?

Ja, nou ja, Hij noemt zich tegenwoordig 'Al'.

Spreekt nog wel Nederlands maar je kunt lezen dat het hem niet meer natuurlijk afgaat.

Hij komt binnenkort naar Amsterdam!

In Amerika ligt het geld op straat, zeggen ze toch?

Is die Al dan rijk? Ik weet het eigenlijk niet.

Zijn vader was dominee en hij ging daarnaartoe om zijn geluk te beproeven.

Maar het was niet uit geldzucht dat hij ging, dat weet ik wel, meer vanuit een sociaal gevoel.

Voor mij geldt in zekere zin het zelfde.

Ook in mijn vak is sociaal gevoel veel belangrijker dan het juiste diploma.

Het gaat om de liefde voor de medemens. Ja.

Die heb jij wel, Christiaan. Heel wat meer dan onze dokter.

Iemand die dan ook geregeld in onmin verkeerd. Maar je moet wel oppassen.

Het gaat nu zelfs zo ver dat de veldelingen jou als dokter beschouwen.

Bespottelijk. Bespottelijk? Ik bekommer me om die mensen.

Daarom ga ik naar ze toe, met medicijnen.

En morgen ga ik weer. Wat jij of Amshoff daar ook van vinden.

Niemand bekommert zich om die veldelingen, niemand.

En Amshoff dan?

Ja, flink traktement opstrijken, dat is alles wat hij doet.

Als ik niet naar die mensen keek waren ze van medische zorg verstoken.

Vooral blijven doen zonder dokterspapieren.

Straks kom je nog voor de tuchtraad. Amshoff, met zijn loze praatjes.

Mijn vader kon het goed met hem vinden. Ja, jouw vader wel.

Heb jij nog nagedacht over eh...

Het is een nieuwe tijd.

Er zijn onderzoeken.

Ik zie er niks in.

We moeten het nemen zoals het komt.

Laten we dan nog eens...

GEHINNIK

Aan de kant!

Are you mister Vedder?

Are you mister Vedder?

Ja. Yes, ik ben Vedder.

I'm Vedder too!

Al!

Al man, I'm here! God, Alexander!

All the way from America! Ik wist niet dat je hier zo snel zou zijn.

Dus dit is jouw zaak. Ja.

Wow. Kom binnen.

Wow.

Goh, je bent veranderd.

I know. The good life.

It's beautiful, it's... wow...

Die heb ik in consignatie, via neef Chris uit Hoogeveen.

Je weet wel, neef Christiaan. Deze.

O, Chris! Die heb ik ook nog. Echt waar?

Goed dat mijn vader daar een paar afdrukken van heeft laten maken.

Zeg, hoeveel moet dat kosten?

Weet je het zeker? Het is niet echt een bijzonder exemplaar.

Ik heb altijd al een viool willen hebben.

Nou, ik kijk hem even na.

En dan kom je terug, maken we een prijs en dan beslis je. Oke.

Sure.

Wat zijn je plannen in Nederland?

Wat familiebezoek, en some business. Waar verblijf je?

Hey, i'm an American, dus ik logeer in het American Hotel.

H'm.

Dat is dus ook waarom ik hier ben.

Ik zou jou heel ernstig willen vragen: Ken jij mensen...

Hallo buurman.

Excuses. Carstens. Hoe staat het met de onderhandelingen?

Een nieuw bod kan er elke moment zijn.

Maar de buren, heb je dat gezien?

Zo. Die hebben zich voor veel te weinig laten uitkopen.

Oke, ik heb nog afspraken.

Nice to meet you. Ja...

Ik kom gauw weer langs. Tot ziens.

We zitten op een goudmijn, Carstens. Ja.

Ze krijgen haast. Mijn vrouw is ziek.

Haar been weer, we moeten heel snel uitsluitsel hebben.

Het komt goed, vertrouw mij nou maar. Ja.

Vijftig? Vijftig.

Z'n buurman... Karrespoor. Carstens. Daar onderhandelt hij ook voor.

Het zijn de laatste, de rest is al binnen.

Ik ben benieuwd hoe je dat op gaat lossen. Er is nog tijd.

Hij zal snel de redelijkheid van ons voorstel inzien.

Ik heb vandaag een contract met de slopers gesloten. Ze moeten binnenkort beginnen.

Wat is het voor iemand?

Een kastenmaker die zich vioolbouwer noemt. Weduwnaar, een zoon.

Een bijzondere jongen.

Wat? Nee, niets.

KLASSIEKE MUZIEK

Theo, wacht.

Aanmeldingsformulieren. Voor de academie, je kan je inschrijven.

Ik doe volgend jaar pas eindexamen. Ja, maar er is veel belangstelling, je moet je vroeg melden.

Pa. Wat is er? Ben je niet blij?

Die Ebert die zal nu snel over de brug komen. Nee pa...

Ik wil in zaken. Wat?

Ik heb geen belangstelling voor bouwkunde.

Nee... Wacht even, ik begrijp je niet.

Van kinds af aan praten we over de uitbreidingsplannen...

de grachtengordel, de rampzalige demping van... Nee, papa.

U praat en ik luister.

Dat zijn onze gesprekken.

Ik wil niet studeren.

GELUID VAN HUILENDE BABY

Misschien verder naar het noorden.

Misschien is daar nog wat te verdienen.

Maar het meeste is al afgestoken.

Wat is er?

Sieger wil het niet erkennen.

Waarom niet? Dat is zijn plicht.

Zevenboom?

Vruchtafdrijving? Alstublieft.

Nee. Boven het leven is geen mens gesteld, lieve kind.

Maar met Zevenboom...

Hoe is het met mijn kleine petje? Goed. Fijn.

Hier.

Hier word je rustig van.

Doe je mond maar open.

Toe maar.

Het helpt echt.

Wat kwam Bennemin doen?

Eh... hij kwam voor Theriac.

O.

Christiaan?

Ja?

De dokter spelen op dat veld...

Ik smeek je om dat niet meer te doen.

Je bent mijn lief.

Ik wil niet dat je problemen krijgt.

Zeg me dat je het niet meer doet.

Als ik Amshoff zie, zal ik hem zeggen dat hij af en toe de veldelingen visiteert.

Goed?

Christiaan?

Beloof je het me?

Goed dan.

HARDE KLAP

LAWAAI, STEMMEN AAN ANDERE KANT VAN DE MUUR

WEER EEN HARDE KLAP

GELUID VAN SLOOPHAMER

HARDE KLAP

SLOOPGELUIDEN

GESCHREEUW VAN DE SLOPERS

LAWAAI

Buurman!

Buurman!

Buurman, hoe kan dat nou? Ik eh... zij, zij hebben verkocht...

Gaan ze ons huis dan ook slopen? En waarom weten wij dan van niks?

En waar blijft die Ebert? Ebert komt vandaag of morgen. O ja?

Jij wordt een rijk man, geloof me nou. Echt waar? Echt?

Echt. Echt, Carstens. Het is dat u het zegt.

Ik ga het snel mijn vrouw vertellen, hopelijk knapt ze ervan op.

Hi!

Wat zijn ze aan het doen? Building a skyscraper?

Alexander.

Wil je iets drinken?

Nee, ik ben teruggeroepen. Mijn boot ligt klaar.

SLOOPGELUIDEN

Wat doe jij eigenlijk voor werk?

Ik zit in de immigratie-business. Of emigratie-business.

Het is maar van welke kant je het bekijkt.

Ik ben factor. Ik help mensen naar de overkant. America.

Wij lenen mensen het geld voor de overtocht en dan betalen ze het terug als ze daar zijn. Met rente.

Hier. Makelaar.

De mensen, dat ben ik.

Het is mooi om mensen te kunnen helpen. SLOOPGELUIDEN

Maar hier eh...

Zal ik niet toch iets inschenken? Of wil je iets eten? Stukje makreel?

Nee, ik kwam voor die viool. Heb je er nog naar kunnen kijken?

Het spijt me, ik heb het zo druk gehad. No problem, ik neem hem.

Hier. 100 dollar, is dat genoeg?

SLOOPGELUIDEN

Ja.

Oke.

Farewell, neef.

SLOOPGELUIDEN

LAWAAI VAN SLOOPWERKZAAMHEDEN

GEHEIMZINNIGE MUZIEK

ONWEER

BELLETJE

Pet!

Wat is er? De dokter moet komen!

De dokter? De dokter.

De dokter woont hier niet. Je moet even warm worden, lieve jongen.

Kom. Kom maar, jongen.

Lieve pet, voor eens en voor altijd: Mijn man is geen...

U moet komen!

Wat is er, Pet? Er is iets met m'n zus.

Christiaan...

Je hebt het beloofd.

Alstublieft.

Amshoff!

Laat Amshoff halen dan! Ik ga alleen maar kijken.

Nee, dat doe je niet!

Ik verbied het je! Gaan.

Vort, gaan!

Christiaan!

Blijf hier!

Ik ben hier nu 5 maal op bezoek geweest, en elke keer heeft u niet willen onderhandelen.

Omdat u denkt dat u kunt bepalen... 25 wil ik u bieden.

5 meer dan het bedrag dat uw buren hebben gekregen.

Meneer Vedder, accepteert u het? Ook voor uw oude buurman.

En neem vandaag nog uw intrek elders, ik smeek het u.

Eerst waterleidingen en gaspijpen, dan volgt de feitelijke afbraak.

En binnen twee weken begint de bouw.

De bouw?

Over een paar dagen staat alles hier achter een schutting.

En wemelt het hier van de werklui, kranen, hijsstellingen.

En 's nachts zal het werk doorgaan.

Het hotel bestaat al.

Verspreid over tientallen fabriekshallen en loodsen in binnen- en buitenland.

Het is de nieuwe tijd, meneer Vedder.

Het hoeft hier alleen maar naartoe gebracht.

Per schip, per trein, en dan geassembleerd.

Hoort u wat ik zeg?

Ik heb u een verbeterd aanbod gedaan.

Wijs het niet af.

Meneer Vedder.

Theo! Kom naar binnen je wordt drijfnat!

Waar zit je toch de hele tijd?

ONWEER

Mijn zoon. Ik weet niet wat er is met die jongen.

Uw zoon is een prachtig jong mens, heeft u dat wel in de gaten?

Hoe bedoelt u?

Meneer Vedder, mijn aanbod?

Vijftig.

Ik heb hier een wissel. Een paar duizend gulden groot en betaalbaar bij elke bank.

Zie het als een voorschot en neem uw intrek elders.

Alstublieft, er is geen tijd meer.

Wie zegt dat ik wil verkopen?

Stuur die Henkenhaff maar hier naartoe, onderhandel ik met hem.

De heer Henkenhaff heeft geen tijd voor u. Het spijt me.

En? Ik zie nog niets. PIJNKRETEN

ZE PREVELT EEN GEBED

PIJNKRETEN

Dokter...

Dit is niet normaal, zo gezwollen.

Het kind MOET eruit.

Dokter, alstublieft, doe wat. Alstublieft.

Dokter, alstublieft, doe wat.

VERVREEMDENDE MUZIEK

LUIDE PIJNKRETEN Een mes. Een goed scherp mes.

KREET

Het komt!

Het komt.

KRETEN VAN PIJN

BABY KRIJGT KLAPJES OP DE BILLEN

AANHOUDEND GELUID VAN KLAPJES

Dank u.

Het was maar een punctie.

Om de spanning van de buik te halen.

GEKRAAI VAN HAAN

SOMBERE PIANOMUZIEK

GEBED IN HET HEBREEUWS

Die avond...

toen jij viool moest spelen.

Sieger was niet de enige, he?

Pet?

Ik heb m'n ogen gesloten.

Al die tijd.

GEBEIER VAN KERKKLOKKEN

HEBREEUWS

GEBEIER VAN KERKKLOKKEN

GEFLUISTER: Dat Anijs er vandaag niet is.

Is hij ziek? Ik denk dat zij ook niet constant aangekeken wil worden.

BELLETJE

Dokter Amshoff.

Waar is de baby?

De baby?

Van dat meisje van Bennemin.

Ze is bij mij geweest om Zevenboom, vast ook bij u.

Natuurlijk heeft ze dat niet gekregen, maar wat is er met die zwangerschap gebeurd?

En eh... miskraam wellicht?

De hemel geve dat u gelijk heeft.

Ik ga hier achteraan.

En als blijkt dat er toen een voldragen vrucht ter wereld is gebracht...

waarop u zich de constatering van de dood hebt aangematigd...

dan zweer ik bij deze dat ik er een tuchtzaak van laat maken.

Martha.

Martha.

Martha.

Mijn vader was hier 44 jaar apotheker.

Hij heeft nog nooit de neiging gehad om een aardappelmesje in een zwangere vrouw te steken! Hou op.

En het was geen aardappelmesje maar een besnijdenismesje.

En Amshoff gaat natuurlijk net zo lang op die stumpers inpraten tot eentje vertelt wat jij hebt gedaan.

Wat gebeurt er dan met ons?

TOETER VAN TREIN

Walter!

Chris. Ja.

Ja, het spijt me, ik ben te laat. Ik had je op willen halen.

Walter. Chris.

Moet je nou eens kijken hoe ver iedereen hier moet omlopen.

In het hele stuk geen brug te zien.

En daar? Vier bruggen dicht bij elkaar.

Ja, maar ja... Voordat we hier... Publieke werken.

Ik hoor het al. Het is overal hetzelfde.

Hier. Hij heeft ik weet niet hoelang in Hotel American gezeten...

dus hij kan het lijen, als je begrijpt wat ik bedoel.

Hmm.

Mijn vader had er pas verstand van. O ja? Ja.

De beste wijnen werden er geschonken op onze avondjes.

Tout Hoogeveen was er dan.

De burgemeester, de dominee, dokter Amshoff. Zelfs mensen uit Groningen.

Mijn vader was een autoriteit op gezondheidsgebied.

En een hele goede vader voor zijn kinderen.

Kwam neef Al alleen naar Nederland om jou een bezoek te brengen? Nee.

Hij is factoor. Hij helpt mensen naar Amerika.

Hij leent ze het geld en zij betalen hem terug met rente door daar te gaan werken.

En hij laat zich vertegenwoordigen door een of ander chique notaris.

Hier. Het heeft even geduurd maar nu kun je die mensen hun 100 dollar brengen.

Zij kunnen het goed gebruiken en...

nee, ik hoef er niets aan te verdienen.

Wonen ze nog steeds daar op het veen?

Ja. Verschrikkelijk.

Die ellende.

En waarom doet de overheid daar niks aan?

Waar is het sociale gevoel voor die mensen?

Hoe gaat het met de verkoop van je huis? Dat is al rond zeker?

Ja. Ja, vrijwel.

Geweldig. Ja.

En welke academie gaat het worden?

Hoe bedoel je?

Theo. De bouwkunde.

Daar zijn we nog mee bezig.

Voorlopig ga ik toch eerst het hele bedrag investeren. Ja.

O. Waarin?

Daar ben ik nog niet helemaal over uit.

Olie. Misschien koop ik ook wel aandelen Victoriahotel.

Nee, alle opties staan nog open.

Die hoge heren zijn gewend dat wij kleine lieden alles maar slikken. De verschillen in de wereld, he...

De armoe enerzijds en de geprivilegieerden die zich wentelen in hun rijkdom.

Vroeger deed ik in kasten. Nou, er is geen droog brood in te verdienen.

Nu ben ik vioolbouwer, maar zo vaak dat ik me niet au serieux genomen voel.

Zeg, zo'n factoor... Die investeert eigenlijk in mensen. Toch?

Hij schiet het geld voor, ze komen aan in Amerika...

en ze betalen hem terug met rente.

Ja...?

Kijk, wij zouden ook... Vanuit ons sociaal gevoel.

Je bedoelt...

En het rendement? Ja, dat bepaal je zelf.

Je maakt een contract en je bepaalt zelf de rente. Jaja...

Wat je daarnet zei, over de mensonterende verschillen tussen arm en rijk...

Tussen de zogenaamd boven ons gestelden die denken dat ze...

aan een titel alles kunnen ontlenen en de gewone hardwerkende burger.

Ja. Het is een soort sociale belegging. Maar ook lucratief.

Ja.

Neef...

Een soort publieke werken, maar dan de jouwe.

Je bent niet alleen een geldschieter maar ook een weldoener.

Je verlost al die mensen uit hun ellende en je krijgt wat je toekomt.

Je volkomen verdiende rendement.

Een sociale belegging. De nieuwe tijd!

De nieuwe tijd.

Komen...

Iedereen moet komen.

Kom, de dokter is er.

Allemaal naar het kamp.

Frisse lucht.

Dat is belangrijk.

Bennemin. Zou jij even naar voren willen komen?

Beste Bennemin, is het waar dat jij enige tijd geleden je viool...

aan mij hebt afgegeven opdat mijn neef hier die zou verkopen?

Ja.

En toen mijn neef besloot jouw viool in consignatie te nemen...

heeft hij jou toen geen recu doen toekomen?

Ja. Haal dat recu.

Dank je wel, Bennemin.

Dan is nu dit recu voor u retour, geachte neef.

En dan is dit, beste Bennemin, voor jou.

100 dollar!

Je viool is verkocht voor zeker drie maal de vraagprijs.

Aan een Amerikaan.

Vrienden veldelingen, u vraagt zich natuurlijk af: waarom moeten wij hierbij aanwezig zijn?

Wat hebben wij hiermee te maken?

Welnu, ook u wordt in de gelegenheid gesteld om een overeenkomst aan te gaan.

Om een papier te ondertekenen dat in zekere zin 'n schuldbekentenis inhoudt...

maar bij voldoening van de betaling geen waarde meer heeft. Toch, neef.

Wie wil er hier naar Amerika?

Ik ben volkomen serieus.

Wie wil er naar Amerika?

Weg uit deze onmenselijke omstandigheden...

en een nieuwe leven opbouwen...

in het land van de onbegrensde mogelijkheden.

Wie wil er naar Amerika?

Ja...

MUZIEK

MUZIEK

Ongeveer 100 gezinnen.

Iets minder. Gemiddeld vader, moeder, drie kinderen.

Er is veel sterfte. Vijf per gezin, 100 per persoon.

Dat wordt dus een investering van rond de 45.000 gulden. Plus kosten

Kijk eens, ik heb hier een specimen van de gebruikte contracten.

Waarin comparant 1, u dus, zich verplicht om voor elk huisgezin...

een inleg van 500 gulden te storten op bankrekening van de factoor.

En dan deze. waarin de factoor, comparant 2, zich verplicht tot...

huisvesting en tewerkstelling van het betreffende gezin...

alsmede tot incasso en terugbetaling van de inleg aan comparant 1...

in termijnen en met rente-opslag als door deze bepaald.

Goed, ik maak alles voor u in orde.

Wat voor u misschien nieuw is is voor ons routine.

Ik heb al vele honderden contracten verleden, onder andere voor relaties van uw neef in Amerika.

Natuurlijk. Ik begrijp het.

GEHOEST

Toe nou liefje, je moet eten. Dat is goed voor je

Toe nou. Carstens.

Dag mevrouw Carstens.

Het slopen, de stof, de aanhoudende herrie heeft de zaak verergerd.

De dokters hier zullen u nu gauw beter maken.

Het kan nu elk moment rondkomen met het huis.

U moet me vertrouwen. We hebben ze helemaal klem.

Ik vermoed dat die Ebert ontslagen is.

En dat nu Henkenhaf eindelijk zelf gaat verschijnen.

Haha. Ze hebben geen keus. Ze hebben gewoonweg geen keus.

Eh...

GEHOEST

Ik trek in bij familie in de IJbuurt.

O. En de zaak?

Ts... Welke zaak...?

De klandizie is tot nul teruggelopen.

Ik zal het geld hard nodig hebben straks.

GEHOEST

Alstublieft, meneer Vedder. Dank u wel.

MUZIEK

MUZIEK

Alstublieft dokter. Reispas aangevraagd?

Zeker. Gefeliciteerd. Dank u wel.

Reispas aangevraagd?

MUZIEK

Het is me nogal wat he, hier. Tsjonge-jonge.

Hebt u er geen last van? Nee, nou, valt wel mee.

Het is me wat.

MUZIEK

KINDERSTEM: I... am...

going... to... Amerika.

MUZIEK

...dagelijks hun emplooi kunnen vinden.

Namens alle Amsterdammers dank ik uit de grond van mijn hart dokter Cuypers.

Voor deze onvergetelijke creatie.

Dit prachtige gebouw zal de toegangspoort zijn naar onze stad.

Hiermede verklaar ik het Centraal Station van Amsterdam voor geopend.

Bravo! Bravo!

MUZIEK

MUZIEK

GEBONK

DE BEL GAAT

Meneer Vedder, post voor u.

Waarom bel je nou aan? Wat? LAWAAI

Waarom bel je aan? Ik wist niet zeker of u hier nog woonde.

'Geachte meneer Vedder, het verheugt mij u mee te kunnen delen...

dat ik een bewaarrekening geopend heb waarop u het bedrag voor de overtocht kunt storten.'

Nu u het zegt. Haha.

Anijs.

Burgemeester.

We hadden het juist over de avondjes van uw voorganger, Martha's vader.

Genoeglijk was dat. Ik denk daar met graagte aan terug.

Ja, misschien kunnen wij wel weer eens...

Maar waar ik eigenlijk voor kwam...

Weet u waarom zoveel veldelingen reispassen komen halen ter secretarie?

En daarbij have en goed verkopen? Stoelen, tafels, alles.

Ik meen werk elders.

De Duitse Peel? Misschien de Belgische mijnen?

Het graven hier loopt af immers.

Dat kan wel zijn maar er is nog genoeg te doen.

Er zijn contracten met afnemers, de fabrieken moeten draaien.

U begrijpt natuurlijk dat ik niet kan toestaan dat de arbeidsbevolking zomaar wegloopt.

Gaat u niet te ver?

Ik waarschuw u, als een goede vriend.

Martha.

MUZIEK

Waarde neef, goede vriend Walter.

Allemachtig, wat hebben die Amerikanen ons laten wachten.

Zodra de bevestiging van neef Al binnen was ben ik spoorslags naar Assen gereisd...

en daar heb ik geregeld dat er op de grote dag...

aan de vroegste trein twee veewagons zullen worden gekoppeld.

Onze landverhuizers zullen op 20 april op Amsterdam Centraal Station arriveren.

En vandaar verderreizen per stoomschip.

Ze kunnen niet wachten en kijken reikhalzend uit naar het moment dat ze de loopplank zullen betreden.

Er wordt hier en daar al flink ingepakt.

Voor hoeveel heb je uiteindelijk je huis verkocht?

Geluksvogel.

Hartelijke groet. Ook namens Martha.

De veldelingen zijn ons dankbaar.

Je neef chris.

BELLETJE

Goedemorgen. Meneer.

Ik vraag belet bij de heer Henkenhaf.

En had u een afspraak?

Eh, dat niet, maar hij verwacht mij wel.

Wat is uw naam?

Vedder. Walter Vedder.

Van de Texelsche Kaai 46. Zegt u dat maar tegen hem, dan weet hij het wel.

Ik weet zeker dat hij mij heel graag ontvangen wil.

Als je de schaduw aanbrengt op de pilaren moet je dan ook op de panelen doen. Alle drie.

Meneer Henkenhaf, ene meneer Vedder voor u.

Vedder? Van de Texelsche Kaai.

Hij wist zeker dat u hem graag zou willen ontvangen. Nummer 46.

46... Dank u wel.

Laat hem maar wachten.

Mevrouw... Duurt het nog lang?

Ik verkeer enigszins in tijdnood. Ik weet het niet, meneer.

Pardon? Ik weet het niet, meneer.

Ja, doe er maar in. Nee. Je moet alles kunnen dragen.

VOETSTAPPEN

Dank je.

Mevrouw, nou wacht ik... Meneer Henkenhaf is een drukbezet man, meneer.

Maar ik weet absoluut zeker dat hij met mij wil spreken. Hij kan niet zonder mij.

Meneer Vedder.

Ik had u bijna niet herkend.

Hoe gaat het met u?

U ziet er niet heel wel uit. Ik kom voor de heer Henkenhaf.

Het is duidelijk dat wij er niet uitkomen, dus nu onderhandel ik alleen nog maar met Henkenhaf.

Het spijt me dat ik het hogerop moet zoeken...

maar u houdt mij al zo verschrikkelijk lang aan het lijntje.

De pers is volledig aan mijn zijde. Ik kan u verzekeren dat de pers...

op een dag zal begrijpen dat wij 't enige juiste... Prima.

Mevrouw, het betreft hier dus de Texelsekaai 46. En numero 47 hoort daar ook bij.

Ik eis dat de heer Henkenhaf nu onmiddellijk... Het is te laat.

Wij bouwen om u heen. Ts...

Ik ben volkomen serieus, meneer Vedder.

Wij hebben reeds maanden rekening gehouden met deze noodoplossing.

Uw huis zal uw eigendom blijven. Zij het geincorporeerd in het hotel.

Uw aangelegenheid met de heer Henkenhaf is voorbij. Omheen?

Omheen?

Denkt u vooral aan uw gezondheid en niet aan de heer Henkenhaf.

Maar dat KAN helemaal niet.

De heer Henkenhaf is een befaamd architect.

Indertijd na de brand in het Kurhaus... Koopt u dan...

in ieder geval het huis van mijn buurman Carstens!

Zijn vrouw is al dood. Maar de medische kosten, begrijpt u?

25, dat was toch uw bod? Akkoord. Hand erop. Ik moet helaas afscheid nemen.

Meneer Ebert, laten we nog even wat praten. Beetje onderhandelen.

Er zijn mensen onderweg namelijk. Zonder dat er betaald is. Mensen?

Ja. Veldelingen. Via m'n neef. Niet DIE neef.

Ik heb nog een andere neef. Het gaat om mensen, veldelingen.

Meneer Vedder.

Ehm...

MUZIEK

Vrienden veldelingen, u heeft een zware tijd achter de rug.

De jaren van turf zijn geteld.

De toekomst ligt elders. Uw toekomst ligt elders.

Om precies te zijn in de Verenigde Staten van Amerika.

Vanaf heden bent u geen turfgravers meer, maar kolonisten.

Ondernemers feitelijk. U heeft immers een hypotheek genomen op uw eigen toekomstige loon...

door in zekere zin uw eigen oversteek te financieren.

Binnenkort bent u allemaal vrije mensen in een vrij land.

Ik wens u een behouden reis en ik dank u voor uw vertrouwen.

Mede namens mijn neef Walter Vedder...

zonder wie dit allemaal niet mogelijk was geweest.

Ubi bene, ibi patria. Ga met God!

GELUID VAN DE STOOMTREIN

Dank u voor alles, dokter. Ik ben blij dat ik kon helpen.

Dag Petje. Zul je aan me blijven denken? Ja.

Kijk eens wat ik voor je heb.

Dit is voor jullie, voor allemaal, voor onderweg.

Is tegen zeeziekte. Dank u.

Dan hebben we voor u ook nog iets.

Voor ons zult u altijd de dokter blijven.

Dank je wel.

Jullie moeten gaan.

Pap, de bijen. O ja.

Aan alles hebben wij gedacht, alleen niet aan de bijenkorf.

Het volk zal ten onder gaan als er niemand... Ik zal meteen gaan kijken.

Toch? Ik moet toch in de buurt zijn, ik ga er meteen heen.

Dank u, dokter.

STOOMFLUIT Dag Petje. Dag.

Goede reis.

MUZIEK

GEKLOP OP DE DEUR

Meneer Vedder?

Bent u daar? GEKLOP

EEN PAARD HINNIKT

Meneer, mag ik u vragen? U bent de zoon van meneer Vedder?

Ja. Is meneer Vedder er ook?

Bent u nog niet verhuisd?

Binnenkort.

Uw vader is een hoogstaand mens, wist u dat?

Een man van weinig woorden.

Wij moeten terug, het inschepen is al begonnen.

Iedereen heeft eraan meebetaald.

Met hele en halve centen hebben wij het bij elkaar gespaard.

Als u het hem zou willen geven, met de boodschap dat hij voor altijd in ons hart gegrift zal staan.

Wat kwamen ze doen?

Wie waren die mensen? Waar zit je toch de hele tijd?

Het is weken geleden dat ik je gezien heb.

Wanneer gaan we weer eens wandelen in de stad? Met zijn tweeen.

En ik beloof jou: dit keer ga ik ook naar jou luisteren.

Theo, wanneer kom je weer thuis?

Noemt u dit thuis? Ik kom wat spullen halen, meer niet.

GEZOEM

KLOKGELUI

Kom.

Schiet op.

MUZIEK

SCHEEPSTOETER

Waar is iedereen gebleven?

Dus toch, een graf. Dat wordt autopsie, de tuchtraad.

God beware, wat doet hij nou weer?

GEZOEM

GESCHREEUW

HIJ HUILT LICHT

KLASSIEKE MUZIEK IN DE VERTE

Dag, mevrouw.

Dames.

Kan ik iets voor u doen, meneer? Eh... Wilt u een kamer?

GELUID VAN PAARD EN WAGEN

Goedemorgen.

Hoe hebben we geslapen? Hmm.

Zo. Even...

Heel goed.

De post.

Eh... Zal ik voorlezen?

Medische tuchtraad.

U bent in staat van beschuldiging gesteld wegens het begraven...

van een kind zonder overlijdensakte of autopsierapport.

Ernstige nalatigheid en onbevoegd medisch handelen.

Christiaan.

Martha?

Ik had je eigenlijk eerder verwacht. Ik wilde je...

Dokter Amshoff is langs gekomen en hij heeft verteld over...

wat hij je heeft zien doen. En over de tuchtraad.

Martha, de veldelingen. De veldelingen.

Dat is waar jouw grootste bekommering ligt.

Onderzoek aan jezelf kun je niet verdragen, zeg je.

En dan ga je zo...

Heb je veel pijn?

Theriac helpt, en morfine.

Ik ben ingetrokken bij Louise in Groningen.

Wat? Voorgoed.

Ik heb hier wat kleren en eh...

Ik wens je beterschap. Martha, ik heb toch alles gedaan...

Opening Victoriahotel. Vanaf het centraal station doemt het...

magnifieke bouwwerk van architecten Henkenhaff en Ebert direct op.

En waant de reiziger zich een ogenblik in Parijs of Wenen.

Ware het niet dat de prachtige gevel lelijk wordt onderbroken...

door een tweetal overgebleven vervallen huisjes.

Een paar huiseigenaren, gedreven door woekerlust, trotseren de NV Hotelmaatschappij...

en roepen een misstand in het leven die zeer te betreuren is...

met name stedenbederver Vedder van nummer 46.

SPANNENDE MUZIEK

FANFAREMUZIEK

SPANNENDE MUZIEK HOUDT AAN

Excuseer, mag ik u wat vragen?

Weet u of de man van dat huisje daar nog woont?

Dat vroeg die meneer juist ook al.

Oh, dank u wel.

Ik kan het gewoon niet geloven. Er is niet betaald, nooit.

Hoe vaak ik de heer Vedder niet gemaand heb, of op bezoek ging.

Ik heb hem ten rechte gedaan. Niet betaald. Maar de emigranten?

Ik weet alleen dat ze aan boord schijnen te zijn gegaan.

Weet mijn neef het niet? Misschien, maar hij houdt zich al lang schuil.

Nee, mijn andere neef. Neef Al.

Failliet. Gevlucht voor Justitie.

Huidige woon- en verblijfplaats onbekend.

Had u nog meer neven?

De Bennemin, de veldelingen? Hebben ze Amerika bereikt? Waar zijn ze?

Zij hadden geen recht om Amerikaans grondgebied te betreden.

Hun overtocht was niet betaald. We moeten met diverse mogelijkheden rekening houden.

We hebben het eerste schip teruggestuurd.

Waarheen kan de Amerikanen niet veel schelen. Rusland misschien, Italie.

Geinterneerd, zou ook kunnen.

Maar ik heb ook meegemaakt met minder fijnbesnaarde kapiteins.

Wat bedoelt u?

Goed en wel waren ze verstekelingen.

Die hebben op zee zeer weinig rechten, zoals u misschien weet.

Wat wilt u suggereren?

Er zijn genoeg kapiteins die verstekelingen overboord zetten.

Elke mond moet tenslotte gevoed.

En als er niet betaald is...

GEKLOP OP EEN RAAM

GEKLOP OP EEN RAAM

Walter!

Walter! Ik ben het, je neef!

Doe open!

Walter!

FANFAREMUZIEK SPEELT LAATSTE TONEN

Koninklijke hoogheid, weledelgestrenge heer commissaris der koning.

Wethouder van Amsterdam.

Walter? Ik ben het. Je neef.

Walter!

Uit de grond mijnes hartes heet ik u welkom bij de feestelijke opening...

van een nieuw juweel in de al zo rijk bezette kroon.

Vedder?

Vedder?

U bent... U... U bent meneer Henkenhaff.

Dag, meneer Vedder.

Bent u nog boos op mij?

In het geheel niet. Niet?

Wilt u niet even binnenkomen?

He, dat is 'm! Stedenbederver!

Daarboven! Het is Vedder!

Waarom wilt u dat ik binnenkom?

We zijn immers buren.

Walter.

Wat is er gebeurd?

Ik kon er niks aan doen. Waarom heb je niet verkocht?

Ik wilde wel. Maar meneer Henkenhaff, de onderhandelingen...

Meneer Vedder. Wat? We hebben beneden receptie. Walter.

Iedereen is er. De koning heeft ook gebeld.

Wilt u niet een glaasje champagne drinken? Walter.

Springen! Springen!

MEER MENSEN: Springen! Springen!

Walter. Komt u toch.

Alles is vergeven en vergeten.

Echt? Vergeven? Walter, met wie praat je?

Werkelijk? Natuurlijk.

Walter. Meneer Henkenhaff... Wat is er met de veldelingen... Ik praat met meneer Henkenhaff.

Kom, we drinken een glas. Beneden. Walter!

Ze zijn in Amerika. Nee, niet waar.

Er is niet betaald. Waarschijnlijk liggen ze op de bodem van de zee.

Ik kon er niks aan doen.

Ik... Ik wilde het beste voor iedereen. Theo, die arme mensen.

Heeft niemand jou iets gemeld, vanaf de boot?

Ik weet het niet. Neef Al?

Ik weet het niet meer, Chris.

Meneer Vedder. Komt u?

SPANNENDE MUZIEK

Ja.

Nee nee nee! Walter!

Aaah! Ah!

Aah! HET PUBLIEK GILT

STEMMIGE MUZIEK

Iets meer naar rechts en een stukje hoger. Klein stukje. Ja.

De nieuwe tijd.

Mag ik u heel veel succes wensen? Dank u zeer.

Ik zal er een eer in stellen te pogen in uw gewaardeerde voetsporen te treden.

Enfin.

Tot ziens.

Christiaan.

Ik was bij de apotheek.

Daar hadden ze begrepen dat je hier was.

Deze is naar mij doorgestuurd.

Die was voor jou bestemd. De tuchtraad. Ik was bezig...

met juridische bijstand. Niet van de tuchtraad.

Hooggeachte dokter Anijs. Mijn oprechte excuses...

dat ik pas nu de gelegenheid heb om u te schrijven.

U, aan wie wij zoveel, zo niet alles te danken hebben.

Tot mijn verontschuldiging kan ik aanvoeren...

dat wij het nodige hebben meegemaakt op onze reis naar het verre land.

Sieger. Ga weg!

Aaah!

Man overboord! Man overboord!

De reis duurde enkele weken.

Wij hadden het geluk bij daglicht aan te komen, 's ochtends in alle vroegte.

Zodat het beloofde land zich al dadelijk aan onze verrukte ogen opdeed.

We werden met de andere gelukszoekers overgebracht...

naar Castle Garden, een oud fort waar de factor ons zou opwachten.

Maar niemand die ons opving, de factor was er niet.

We have you all on the list here, but nobody has paid for the journey.

We have not received any money.

We begrepen er niets van, we moesten er dagenlang wachten.

Sommigen verloren de moed.

Zeker toen we het verbijsterende bericht kregen dat het factorsbedrijf niet meer bestond.

Men vertelde ons dat de factor, die garant had gestaan voor onze reis...

op de vlucht was voor de autoriteiten. Hij was nooit betaald.

Kunt u zich zoiets voorstellen?

Na alle inspanningen van u en uw neef.

In zijn haast had de factor, wiens naam ik...

tot op de dag van vandaag niet ken, iets achtergelaten.

Een viool.

De rederij kwam op het idee de viool te laten taxeren.

En wat bleek: het was een zeldzaam exemplaar, een zogenaamde Syde.

Het instrument was zoveel waard...

dat de maatschappij hem accepteerde als betaling voor onze overtocht.

Maak je eigenlijk ook nog kasten? Ben je bang dat ik er geen verstand van heb?

Namaakmodel Stradivarius. Rode weke lak. Zwakke inclinatie. Signatuur ontbreekt. Winterwerk.

Beat it, you're done here. We kunnen gaan, kom.

Thank you. You're welcome.

Allen zijn we uitgezwermd in verschillende windrichtingen.

We waren nu immers in het land der onbegrensde mogelijkheden.

Er zijn er gegaan naar Michigan, Pennsylvania, Oklahoma.

Wij zijn in New York gebleven...

hebben onze naam hersteld in Benjamin. Zoals mijn grootvader..

wiens mohelkistje nu in uw bezit is, vroeger heette.

Ik heb inmiddels werk gevonden.

En weet u wat ik als eerste gekocht heb?

Nooit zullen wij vergeten aan wie wij dit alles te danken hebben.

Aan u, dokter Anijs en aan uw waarde neef de heer Vedder.

Doet u hem vooral de hartelijke groeten, als u hem ziet.

Met onuitsprekelijke dank teken ik met mijn oude naam...

want voor u zal en wil ik altijd blijven heten, Pet Bennemin.

Ze leven.

Ze hebben het gehaald. Ja.

Weet je wat ik bij de apotheek kwam doen?

Ik ben vaak misselijk 's ochtends.

Is daar iets tegen?

Ehm... Sommige opiaten kunnen...

Nee. Je wordt vader, Christiaan.

Toch nog.

Het spijt me, van alles.

Van alles wat ik heb gezegd en...

Ik kom eigenlijk vragen of jij...

of je me terug wil nemen.

Alsjeblieft.

Ons kind zal een vader hebben.

VIOOLMUZIEK

VIOOLMUZIEK

NPO ONDERTITELING TT888, 2017 informatie: npo.nl/help