Original subtitles

Waar zit je, Günter?

Ik woon in Spanje. Maar ik kom uit Oostenrijk. Salzburg.

Salzburg, Oostenrijk.

Ooit geweest?

Ja, ik vond het een prachtige stad.

Echt heel bijzonder.

Waar denk je dan aan?

Geluk en pijn.

Ik ben aangereden en mishandeld en met een mes bewerkt...

door iemand die 23 jaar mijn partner was.

Hij takelde me zwaar toe.

Maar...

mensen denken dat als zoiets gebeurt, en je overleeft het...

dat het dan voorbij is.

Ze realiseren zich niet dat het dan pas begint.

M'n familie vertrok toen ik uit het ziekenhuis was.

En toen...

lieten ze me alleen thuis, met m'n dochters van 12 en 15...

in een rolstoel, met een arm en een been...

in het gips.

Geloof me, het was een enorm traumatische situatie...

zowel voor mij als de meisjes.

Ik had voor een schandaal gezorgd.

Dat was het eerste dat m'n moeder zei toen ze me opzocht op de IC.

Of m'n operatie was geslaagd, deed er niet toe.

Gek genoeg steunde m'n familie mij niet, maar steunde zijn familie hem wel...

een moordenaar.

Mensen maken zich altijd druk om wat anderen denken.

Ik was de slechterik, niet hij. Boven op alles wat je hebt meegemaakt...

krijg je het stempel dat jij de slechterik bent.

De maatschappij wil niet zien dat dit probleem al heel lang bestaat.

Zolang er geen media-aandacht voor is, zal het blijven bestaan.

Het gebeurt, maar niemand wil het zien.

Toen het allemaal begon, in 2007, ben ik benaderd door de politie...

en de Guardia Civil en het instituut voor vrouwen.

Ze zeiden: 'Ga daar weg, want die man komt op een dag vrij...

en hij weet waar u woont en kan u vinden.

U bent in gevaar, ga daar weg.'

Ik zei: 'Ik? Waarom?'

Ik ben bang. Ik kan er niks aan doen.

Op andere dingen heb ik wel vat, maar niet op m'n angst.

Zal hij het weer doen? Natuurlijk.

Daar ben ik van overtuigd.

Ik zei het de eerste keer al en ik zeg het nu weer.

Hij zal het weer doen.

Dit is geen leven.

Echt niet.

Dit is voor de rest van je leven.

Door hem uit de gevangenis te laten...

hebben ze hem vrijheid gegeven en mij m'n vrijheid ontnomen.

Het houdt maar niet op.

Het duurt al 12 jaar en het houdt niet op.

Waar wachten ze op? Tot ik doodga?

Nee, niks daarvan.

Ik weiger het. Zolang ik leef, zal ik me blijven uitspreken.

We hebben het over het jaar 2000.

We waren al anderhalf jaar uit elkaar...

en het was Halloween.

We waren met z'n vijven.

M'n dochter en vier vriendinnen.

Ik was thuis, iedereen bleef logeren, we hadden een feestje.

De volgende dag...

Ik ging nooit churros halen maar ik dacht er ineens aan.

'Meiden, hebben jullie zin in churros?'

'Ja, lekker man.' Dus ik ging naar buiten om wat te halen.

Ik woon aan een pleintje.

Je steekt gewoon rechtdoor, je loopt niet om.

Hij wist dat ik zo liep.

Hij zag me, wat ik op dat moment niet wist.

Hij hield me in de gaten.

Maar ik stak de straat over...

en ineens werd ik aangereden.

Ik bleef vrij rustig en helder...

en zag de auto wegrijden. Ik keek...

Ik was aangereden en had tijd om naar het nummerbord te kijken.

Toen ik dat nummerbord zag, kon ik wel in de grond zakken.

Ik zag hem uitstappen, met een mes.

Hij zei: 'Vuil kutwijf...

je hebt mijn leven kapotgemaakt, nu maak ik jou kapot.'

Op dat moment denk je...

Je ziet hem uitstappen met dat mes en je zegt...

Eerst kun je het niet geloven.

Je eerste reactie is: 'Dit is niet waar, dit is niet waar'

Je denkt dat je eraan gaat, want je kunt niks.

Je kunt niks, je ligt daar op straat...

met twee gebroken ledematen, en je kunt jezelf niet verdedigen.

Hij kwam recht op me af.

Ik beschermde mezelf met m'n haar en m'n handen.

Ik greep dat mes vast, hoe bang ik ook was.

Liever m'n handen...

dan m'n keel.

Hij was apotheker, dus wist waar m'n vitale organen zaten.

Toen hij zag dat ik mezelf verdedigde...

kwam hij achter me staan. Toen was ik weerloos, want ik kon me niet omdraaien.

Toen haalde hij m'n hals open van hier tot hier.

Hij stak me hier, en hier.

Dus ik had van hier tot hier steekwonden...

en in m'n nek en m'n rug.

De adrenaline die door je heen giert, is ongelooflijk.

Hij is erg sterk, maar ik was sterker.

Ik was sterker. En ik...

Ik weet niet hoe ik het deed, maar het lukte me.

Ik denk dat je overlevingsinstinct...

op zo'n moment sterker is dan wat dan ook.

Bovendien had ik twee dochters.

Ik dacht: Als hij me vermoordt en de cel in gaat, hoe moet het dan met hen?

Hoe moet het met m'n dochters?

M'n dochters hebben mij nodig en ik hen.

Uiteindelijk schoten mensen me te hulp en hielden hem in bedwang.

Het was een zware tijd.

De menselijke geest is in staat om dingen weer te vergeten.

Maar ik had het erg zwaar.

Dit is Mirabellgarten, met Schloss Mirabell.

Het is in 1606 gebouwd door een van onze prins-bisschoppen.

Zijn naam was Wolf Dietrich von Raitenau.

U moet zich voorstellen...

dat hij dit paleis liet bouwen voor z'n gezin.

Voor zijn minnares Salome Alt...

en hun 15 kinderen.

U vraagt zich wellicht af...

hoe een rooms-katholieke bisschop zo'n groot gezin kon hebben.

In dit paleis bevindt zich ook de gelukkigste afdeling van heel Salzburg:

de burgerlijke stand.

Stellen uit de hele wereld komen hier om te trouwen...

mede vanwege de huwelijksgarantie van tien jaar die stellen krijgen.

THERAPIE, GEWELDSPREVENTIE

Hoe gaat het?

In het begin ging het niet zo goed.

Kort daarvoor stond onze relatie weer op springen.

Een heftige tijd. Het was begin april.

Heftig. Veel ruzies.

Een keer escaleerde een ruzie, in de tuin.

Ik zei aanvankelijk niks.

Toen ontplofte ik en sloeg haar in het gezicht.

Sindsdien... Wat zal ik zeggen.

Er is een verzoeningspoging geweest.

IK ZOU NOOIT EEN VROUW SLAAN

Wat voor soort mannen komen hier?

Mannen uit alle sociale lagen.

Het zijn mannen...

Mannen zoals jij en ik.

Ze hebben een baan, een gezin.

Het zijn jongeren, tien-tot twaalfjarigen.

Soms krijgen we mannen van boven de 70 die hulp zoeken.

Mannen die hebben gestudeerd, mannen die hun school niet hebben afgemaakt.

Zodra je je hand heft, is het geweld. Punt.

Het is met name fysiek geweld...

dat grote schade toebrengt aan de interactie tussen mensen.

Daarnaast de boodschap die kinderen krijgen:

Iedere keer krijgen ze mee:

'Dit is dus ook een oplossing.'

Twee of drie dagen later...

het is alweer even geleden...

hebben we erover gepraat.

Ze zei toen...

dat ze het fijn zou vinden...

als ik kan aangeven...

wanneer ik op het punt sta om te ontploffen.

Dat ik moet aangeven:

'Het punt is bijna bereikt dat ik je zou kunnen slaan.'

Ik heb toen gezegd...

dat ik van haar wilde...

dat zij op emotioneel niveau ervoor zorgt...

dat het niet zo hoog oploopt.

Want dan weet ik niet...

Dan ben ik hulpeloos.

Ik kan me voorstellen dat een vrouw die slachtoffer is geweest van geweld...

zich afvraagt:

Hoe kun je nou solidariteit tonen aan een gewelddadige man?

Hoe kun je zo'n man nou begrijpen?

Als persoon hoef ik het geweld niet te begrijpen.

Ik begrijp die ander in zijn gevoeligheden.

Ik begrijp zijn behoeftes.

Ik probeer zijn zelfinzicht te bevorderen...

en de innerlijke dialoog in deze man te activeren.

Hoe sterker het patroon van geweld in iemand is verankerd...

hoe sterker z'n focus is op de buitenwereld.

Z'n waarneming is naar buiten gericht...

en veel minder naar binnen toe.

Elke dader heeft een slachtofferverhaal.

Soms is dat verhaal vrij banaal...

en belicht het zijn achtergrond.

Z'n vader sloeg hem altijd en zat altijd thuis.

Daders leggen al snel een verband...

met hun eigen slachtofferschap.

Ja, velen doen dat. - Precies.

Maar dan maak ik wel meteen duidelijk:

'Legitimeert dat dan dat jij je vrouw slaat?'

Waarom is het goed om jezelf de vraag te stellen:

Waartoe dient dit?

Dat hij nu dit verhaal vertelt.

Vaak willen ze de focus verleggen van hun rol als dader.

We vragen mannen: 'Vind je het oké om je vrouw te slaan?'

Zelden is daarop het antwoord: 'Ja, zeker.'

Maar ze proberen wel min of meer goed te praten...

waarom ze het toch doen.

Het is belangrijk om die verklaringen en excuses...

te laten zien.

Het is een poging om de verantwoordelijkheid te verleggen...

naar de drank of de echtgenote of de stress op het werk.

Of z'n eigen jeugd, dit is wat hij zelf heeft geleerd.

Uiteindelijk zijn het manieren om de eigen gedrag goed te praten...

de eigen identiteit intact te houden door te zeggen:

'Zo ben ik niet echt. Zo wil ik helemaal niet zijn.'

Ik kom uit een klein stadje in Andalusië...

in Zuid-Spanje. Jaén heet het.

M'n vader was landeigenaar en m'n moeder...

was een vrouw met veel mogelijkheden.

Ik was een gelukkig kind, tot vrij late leeftijd.

Ik was naïef, snap je?

Dan besef je nog heel veel dingen niet.

Later, als je groter wordt...

ga je veel meer dingen zien.

Voor mij was Jaén een nachtmerrie.

Ik voelde me vastgeketend.

Alsof m'n vrijheid was afgenomen.

Je mocht niet uitgaan met mensen uit een andere sociale klasse.

Je moest alleen omgaan met je eigen groep.

Je werd binnenboord gehouden.

M'n vader was erg streng naar z'n dochters.

Hij hield ons altijd in de gaten.

Hoe behandelde hij je moeder?

Nou, m'n vader had twee gezichten.

Een voor buiten en een voor binnen.

Dus...

Hij behandelde haar niet zo goed.

Totaal niet.

Op een dag zag ik in dat hoe het bij ons thuis ging, niet normaal was.

Ik begon me onveilig te voelen...

want toen ik thuiskwam...

wist ik nooit hoe de sfeer zou zijn.

Geen affectie.

Noch van m'n vader, noch van m'n moeder.

Ik moest trouwen met een tandarts of een notaris of een administrateur.

Dat was wat m'n moeder het liefst wilde, maar niet wat ik wilde.

We verlieten een voor een het huis, om te gaan studeren.

In Jaén was geen universiteit.

We gingen naar Granada of Sevilla.

En toen...

Ik viel in de handen van, laat ik zeggen, een tiran...

maar op een heel ander niveau dan wat ik kende van thuis.

Ik dacht dus iets totaal anders uit te kiezen...

maar wat ik niet inzag, was dat hij nog erger was.

Herinner je je de eerste keer dat hij je respectloos behandelde?

Maakte hij je belachelijk tegenover je vrienden?

Hij...

Het ging heel geleidelijk, stapje voor stapje.

Ik kan niet eens zeggen wanneer het precies begon.

Dat kan ik je niet zeggen.

Het was zo verhuld en pervers dat je geest het niet...

Ik bedoel, je probeert altijd excuses te verzinnen, waarom diegene...

dit of dat deed.

Dat is wat je doet.

Het was geen liefde op het eerste gezicht.

Maar er was wel een bepaalde chemie tussen ons.

Na verloop van tijd veranderde die chemie.

Het was een soort...

spinnenweb waarin je steeds verder verstrikt raakt.

Op het laatst...

zat ik helemaal vast.

Toen ik echt besefte dat ik werd mishandeld...

had ik twee opties: voor mezelf kiezen of ellendig blijven.

Ik vond werk en pakte m'n eigen leven op.

Ik hoefde helemaal niks van hem.

Dus wat deed hij?

Hij probeerde me in elkaar te slaan.

Toen we nog samen waren, hadden we altijd ruzie.

Ik wilde niet dat m'n dochters dat zagen.

Zij werden ook mishandeld, net als ik.

Drie jaar heb ik hem niet gesproken.

Op een gegeven moment zei een vriend tegen me:

'Ga van hem af, voordat hij je een keer doodslaat.'

We gingen uit elkaar en ik leerde een hele fijne man kennen...

die me liet zien hoe het ook kon. Dat kende ik niet.

Hij waardeerde me echt.

Ik kwam in een soort paradijs terecht.

Ik vroeg de scheiding aan.

Toen besefte dat hij me echt kwijt was...

en op 1 november reed hij me aan voor m'n huis.

GEWELD

SCHOK

SPIJT

ANGST

SCHAAMTE

VERANTWOORDELIJKHEID AFSCHUIVEN

STILTE

CONFLICT

WOEDE

ONMACHT

BESLUIT

Mannen zijn niet gewend over hun emoties te praten.

Sommigen hebben zelfs een beperkt...

inzicht in hun eigen emotionaliteit.

Als je dat inzicht bevordert...

bevorder je uiteindelijk hun sociale competentie.

Slachtofferorganisaties vragen al jaren...

om meer empathie voor de slachtoffers in het werk met daders.

Maar empathie of inlevingsvermogen...

is alleen mogelijk...

als er iets van een emotioneel zelfbewustzijn is.

Dan kan empathie voor een ander...

worden versterkt.

Ik moet toegeven dat bij het eerste telefoontje...

het erg snel ging allemaal.

Maar ik was bang.

Ik was echt heel bang...

om te bellen en toe te geven...

dat ik een man ben die z'n vrouw slaat.

Die angst werd bij dat eerste telefoontje weggenomen.

Het was niet:

'Je valt in deze categorie...

en dit is wat we eraan kunnen doen.'

Het was meer:

'Je bent heel normaal.

Er is alleen iets gebeurd dat niet oké is.

Laten we samen proberen een oplossing te vinden...

en een nieuw pad in te slaan.'

Ik heb me bij jou af en toe wel een dader gevoeld...

maar geen crimineel.

Het was meteen heel duidelijk voor mij...

dat ik hier hulp kon krijgen om te zorgen...

dat ik niet meer in zo'n situatie terechtkom.

Hoe kijk je naar je geschiedenis van psychisch geweld...

met de blik van nu?

Het is eigenlijk begonnen...

dat ik een jongeman was in een tijd...

dat hij zich totaal niet bewust was van z'n eigen innerlijke rust en kracht.

Ik straalde zelfvertrouwen uit...

door macht uit te oefenen.

Ik gebruikte woorden, m'n intelligentie, m'n scherpte, en alles daaromheen.

Voor mij betekende mannelijkheid...

dat ik altijd hard moest zijn en sterk en onverbiddelijk.

Zeg maar een kruising tussen Bruce Willis en Rambo.

Ik wilde controle hebben over alles en iedereen.

Ik was ziekelijk jaloers.

Ik verbood m'n toenmalige vriendin contact te hebben...

met welke man dan ook.

Ik zag alle mannen als concurrenten...

als jagers in andermans territorium.

Ik wilde macht hebben over m'n vriendin.

Ik beschouwde haar als m'n bezit.

Ze was m'n lichamelijke en geestelijke eigendom.

Hoe heb je destijds die situatie beleefd...

waarin je voor het eerst gewelddadig werd naar je vriendin?

Om de situatie nog iets te verduidelijken:

Ik werd geconfronteerd met het idee...

dat m'n jaloezie, vanuit mij gezien, terecht was...

omdat ik dacht dat ze weer met iemand flirtte.

Nu, terugkijkend, weet ik dat ze gewoon aan het kletsen was.

Maar ik was me er niet van bewust...

dat ze alleen maar onschuldig praatte met mannen.

Ik verbond er meteen allemaal cliché-gedachtes aan:

Ze wil mij niet, ze is aan het flirten...

ze zet me voor gek, ze wil andere mannen.

Er speelden zich pornografische films af in m'n hoofd...

met alle mogelijke scenario's.

Dat rad ging maar door...

en eindigde in een ware lawine.

Het laatste zetje, waardoor ik haar sloeg...

was eigenlijk de alcohol.

Er was een explosie van woede, haat en hulpeloosheid.

Op dat moment ben je er niet van bewust...

dat je eigenlijk verdriet hebt om jezelf.

Maar je explodeert naar buiten toe met de kracht...

van een atoombom, als het ware.

Je bent je er niet eens van bewust...

dat dat mogelijk is.

De hoeveelheid woede, energie en kracht die dan vrijkomt.

Ineens begin je...

te schreeuwen en de ander verbaal te kwetsen...

de ander verbaal te onderdrukken...

en te zeggen: 'Mijn toestand is jouw schuld.'

Je maakt de ander verantwoordelijk...

voor het gevoel dat je zelf hebt.

Als de ander dan het lef heeft, zogezegd...

om te denken dat hij of zij niet verantwoordelijk is...

Dat was het moment dat het voor het eerst klapte.

Maar daarna is het verder gegaan...

omdat het compleet escaleerde.

Ik was toen dronken...

en heb haar voor het eerst een klap gegeven.

Toen ze iets wilde zeggen...

begon ik haar met m'n vuist te slaan.

Het duurde misschien vijf minuten...

voordat die gewelduitbarsting voorbij was.

Toen kwam de spijt.

'Wat heb ik gedaan?'

'Waarom heb ik dat gedaan?'

'Heb ik hier schuld?'

Ik had meteen de behoefte...

om me te isoleren en haar om vergiffenis te vragen.

Ik dacht aan zelfmoord.

Ik vond mezelf de slechtste mens ter wereld.

Door de confronterende aanblik...

van haar bont en blauwe gezicht...

werd ik bang van mezelf.

Ik dacht bij mezelf:

Als ik geen hulp zoek...

als ik hier niks mee doe...

dan gaat het echt mis. Dan is het mogelijk...

dat tijdens een volgende woedeaanval of een dergelijke situatie...

het punt komt...

waarop je iemand misschien doodslaat.

Hallo, Günter.

Ik bel je omdat er iets is gebeurd waardoor ik me enorm ongerust maak.

Gisteren had ik m'n dochter aan de lijn.

De jongste, die in het huis woont waar ik eerst ook woonde.

Al drie weken belt er zaterdags iemand aan. Hij meldt zich niet bij de portier...

maar komt aan de deur. Altijd als het nog donker is.

Om kwart voor zeven 's morgens, en een keer nog vroeger...

voor het licht werd.

De eerste keer dacht ze dat het niks was.

De tweede keer vond ze het toch verdacht.

En gisteren is ze gaan kijken wie het was.

Ze keek door het gaatje in de deur, maar zag niks.

Ze is er toch wel van geschrokken en heeft het me toen verteld.

Ik schrok ook meteen. Ik weet hoe die idioot te werk gaat...

dus ik vertrouwde het totaal niet.

Maar tijdens het weekend...

is er niemand om aangiftes op te nemen.

Noch bij de politie, noch bij de Guardia Civil.

Dus ik moet tot morgen wachten.

Ik heb vannacht geen oog dichtgedaan, m'n dochter ook niet.

Ik weet dat hij het is.

Heb ik hem gezien? Nee.

Heeft m'n dochter hem gezien? Nee.

Maar de eerste keer dat hij toesloeg, zag ik hem ook niet.

Ik weet hoe hij is en hoe hij doet. Ik weet dat hij slim is en intelligent.

Hij is nu voorwaardelijk vrij.

Hij heeft niet z'n volledige straf uitgezeten...

en hij heeft ook geen berouw getoond of therapie gevolgd.

Ja, hij heeft een contactverbod, maar daar houdt hij zich toch niet aan.

Hij wordt toch niet in de gaten gehouden of gevolgd.

Wat hij wil, is mij angst aanjagen...

en als hij meer kan doen, zal hij dat doen.

Ik heb vaker gezegd en ik blijf het zeggen.

Hij zal nu waarschijnlijk van tactiek veranderen, net zo lang...

tot hij echt weer iets flikt.

Waarom ben je niet bij je dochter?

Ik ben ondergedoken.

Ze zeiden dat ik daar weg moest.

Omdat ik gevaar loop en de meiden me niet kunnen beschermen.

'Als je ergens anders gaat wonen, en hij wil je vermoorden...

maak je het hem in elk geval iets moeilijker.'

Dat is wat ze zeiden.

Met pijn in m'n hart heb ik toen met m'n dochter gepraat.

Ze begreep dat ik niet thuis kon blijven.

Ik moest ze alleen laten.

Ik ga nu proberen aangifte te doen en hen te beschermen.

En ik ga praten met die vrouw bij Amnesty International die mijn zaak doet.

María Naredo heet ze. Ik ga kijken wat zij me adviseert.

En je familie?

M'n familie schopt me zo eruit, uit m'n schuilplaats.

Het boeit ze niet wat er met me gebeurt.

Ze schamen zich zelfs voor wat mij is overkomen.

In plaats van me te steunen, laten ze me al die tijd gewoon links liggen.

Ze gunnen me helemaal niks. Ze willen m'n laatste beetje geluk nog stukmaken.

Ik ben de enige in de familie die is gescheiden.

Ik ben degene die de dynamiek heeft verbroken.

Ze willen niks meer van me horen.

Als ik m'n moeder bel om haar te spreken...

hangt ze gewoon op.

Ze wil helemaal niks weten.

Ik heb hun regels overtreden.

EEUWIGE LIEFDE

Ik had nooit gedacht dat ik een vrouw zou slaan of zo.

Ik had altijd gezegd:

'Dat zal mij nooit gebeuren.'

Maar toen gebeurde het toch.

Toen kwam ik tot het besef:

Ik ben net zo in staat om iemand te slaan...

als iemand die ik altijd had gezien...

als een waardeloos figuur.

Een asociaal sujet dat de hele tijd zuipt en z'n vrouw slaat.

Intussen heeft vrouwelijkheid voor mij...

en ook de ervaring van een relatie...

een hele andere betekenis gekregen.

Je hebt een verbinding met een vrouw.

Je respecteert haar op een heel ander niveau...

omdat ze een mens is, net als jij.

Uit verschillende studies blijkt...

dat een vijfde tot een tiende van de mannen...

in de loop van zijn leven een keer of vaker fysiek geweld gebruikt.

Of het nu tegen z'n eigen partner is, of iemand anders.

Bij de meeste mannen die neigen tot gewelddadig gedrag...

is agressie in hun dagelijks leven geremd.

Het zijn mannen die zijn aangepast...

die altijd ja zeggen en zich inspannen voor anderen...

en proberen om het anderen naar de zin te maken.

Ze zijn aan de buitenkant vriendelijk, klantgericht...

en altijd voorkomend.

Ze zeggen overal 'ja' op.

Ze slikken hun frustratie in...

en als ze in de privésfeer zijn en niemand kijkt...

dan worden ze gewelddadig.

Wat niemand ooit verwacht.

We horen steeds weer dezelfde reactie:

'Van hem had ik het nooit verwacht.'

Günter maakt een documentaire...

over geweld binnen relaties.

Een deel vindt plaats in Spanje...

waar hij het verhaal van een vrouw vastlegt.

Ze heeft een poging tot moord op een haar na overleefd.

Ze moest een 12 uur durende operatie...

en de volgende dag nog eens drie uur.

Ze is door een hel gegaan.

Hij heeft elf jaar gezeten en weigerde iedere vorm van therapie.

Hij heeft geen enkel inzicht in het gebeuren gekregen.

Zij leeft met de wetenschap dat hij haar zal vermoorden als hij dat wil.

Deze categorie daders bestaat.

In deze situatie helpt therapie niet.

Het belangrijkst is dan het slachtoffer maximaal te beschermen.

Elke volgende daad van geweld moet worden bestraft...

van stalken tot bedreigingen.

Is hij voorwaardelijk vrij? Meteen weer de cel in.

Wat een dikke knuffel. Wat fijn.

Hoe is het? - Altijd fijn, een knuffel.

Ik wil je wat dingen laten zien. Daarna praten we.

Virginia wilde jou ook zien.

Herinner je je Virginia? - Ja.

Ik weet nog dat ik je ontmoette.

En dat jouw zaak een schoolvoorbeeld was...

wat betreft de strafmaat.

De frustratie van een lichte straf.

Deze man werd veroordeeld...

hij werd aansprakelijk gesteld...

voor het leed dat hij had berokkend. Maar uiteindelijk:

Wat doet de staat aan Marta's zaak?

Op dat moment had de kwestie van het berokkende leed...

en de kans op volledig herstel, laten we zeggen...

de hoogste prioriteit.

Maar nu ligt de prioriteit bij het beschermen tegen een toekomstige aanval.

Het mag niet weer gebeuren.

Twee of drie dagen eerder kreeg ik te horen...

dat hij vrijkwam op de 15de.

Maar ik weet niet wat z'n voorwaardelijke vrijlating inhoudt.

Hij heeft een omgevingsverbod, van 500 meter...

en ze doen niks om te verifiëren of hij zich daaraan houdt.

Ik heb contact gehad...

met María. Ik heb haar opgebeld en gevraagd hoe het zat.

Ze gaf me een e-mailadres en toen heb ik een mail gestuurd...

aan de reclassering.

De mail die ze terugstuurden, is om te huilen.

Hij wordt niet gemonitord.

We gaan hier ook mee naar de centrale overheid...

zodat ze maatregelen kunnen treffen...

die zij gepast of noodzakelijk achten.

Als het nog via de raad voor de rechtspraak moet...

dan doen we dat ook.

Het belangrijkst is dat we doorgaan met het opwerpen van hordes en obstakels.

Het is niet van: 'We hebben zeven jaar terug een wet gecreëerd...

en nu gaan we achterover leunen.'

Het is zo oneerlijk.

Waarom krijgt een politicus wel beveiliging, en ik niet?

Waarom kan ik niet in m'n eigen huis zijn, bij m'n dochters, en hij wel?

Waarom kan hij rustig over straat lopen, en moet ik over m'n schouder kijken...

om te zien wie er achter me loopt of rijdt...

en constant alert zijn?

Waarom moet ik blijven lijden?

Precies.

Ik ben het eens met María, dat mensen moeten worden opgevoed.

Soms kijken ze naar je alsof je van een andere planeet komt.

En ook naar ons.

Als we erheen gaan en ze vertellen...

dat de Spaanse overheid de plicht heeft om mensenrechten te beschermen...

en dat ze daarnaar moeten handelen...

kijken ze ons echt aan alsof we van Mars komen.

De huidige wet zou beter kunnen, maar het is beter dan hoe het was.

Maar wordt die wet goed toegepast?

Lossen ze de bestaande problemen op? - Nee.

We komen veel zaken tegen waarbij vrouwen...

uiteindelijk besluiten om onder te duiken...

omdat ze geen wettelijke bescherming krijgen.

Ik doe het niet.

Ik laat me niet slachtofferen.

Ze hebben me genoeg geslachtofferd. En helaas...

wordt de woning waar ik nu zit verkocht en zal ik terug moeten naar Sevilla.

En dan kan ik nergens anders meer heen.

Sorry, maar ik pas wel op mezelf. Hij is degene op wie ze moeten passen.

Ik ben mezelf niet meer. En m'n dochters zijn daar ook.

Zij zijn ook in gevaar.

Hoe is het met ze? - Redelijk, naar omstandigheden.

Maar toen ik ze vertelde, ik moest ze wel inlichten...

dat hun vader op 15 februari vrijkwam...

kwam dat wel hard aan. Ze hadden het er moeilijk mee.

Wat er gebeurt, op een gegeven moment...

accepteer je het en stel je je erop in. Maar ze waren bang.

Ze waren bang, net als ik.

En weet je wie mij beschermt? M'n portier.

M'n portier beschermt me, want hij houdt in de gaten...

wie er binnenkomt, of hij diegene kent...

of diegene naar boven gaat of naar beneden.

M'n portier is op dit moment degene die zich over mij ontfermt.

Je vertelde dat de workshops die ze je aanboden...

Ja.

Het vrouweninstituut van de regionale overheid van Andalusië.

Ja.

Voor zover ik weet is het enige dat ze dit jaar hadden...

vakkenvuller in de supermarkt...

of schoonmaakster.

Dat is een heel tekenend voorbeeld van hoe ze met beleid komen...

en maatregelen voor vrouwelijke slachtoffers van geweld.

Aan de andere kant is het gericht op een profiel...

dat erg karig is, met weinig professionele kwalificaties.

Je kunt zeggen: 'Oké, het zijn cursussen.'

Maar om toe te treden tot de arbeidsmarkt...

is wat anders. - Precies.

En het komt voort uit en is gebaseerd op...

het profiel van een slachtoffer, en de onwetendheid op dit gebied.

Daar hebben we het vaak over gehad.

Er is niet één profiel. - Nee.

Het betreft verschillende vrouwen en achtergronden...

En er is nog iets wat we niet moeten vergeten.

Vandaag is het mij overkomen, morgen kan het jou overkomen...

of een familielid, want in elke familie zit wel een slachtoffer.

Ik denk dat Marta's zaak ook een zaak is die ons veel leert...

over gendergerelateerd geweld. Want bij haar was het zo...

dat vóór die poging tot moord de dader haar nog nooit had geslagen.

Hij gebruikte zeker wel psychologisch geweld...

maar het was niet fysiek.

Er zijn meer zaken als deze. Wat er normaal gesproken gebeurt...

en wat veel mensen volgens mij geloven...

maar ook functionarissen en mensen van de rechtbank...

ze geloven dat als er geen sprake is van fysiek geweld...

psychologisch geweld niet genoeg reden is voor een omgangsverbod.

Dat er dus geen probleem is en dat deze vrouwen geen gevaar lopen.

Maar er zijn ook mensen...

zoals Marta's ex...

die een plan had en het ook uitvoerde.

Hij dacht dat hij alle kans had om haar te vermoorden...

en daarin te slagen, en deze man loopt nu vrij rond.

Ik geloof niet, en Marta ook niet...

dat hij enige vorm van therapie heeft gehad, of berouw heeft...

of op een enig opzicht veranderd is.

Daarom is er natuurlijk nog steeds een risico.

Een heel groot risico.

Hij is nog dezelfde persoon die haar op een hele berekenende manier...

van het leven wilde beroven.

Heeft hij een paar jaar in de gevangenis gezeten? Ja.

Ik weet niet hoe erg hij het vindt om opnieuw de bak in te moeten...

of in hoeverre hij nog wordt gedreven door z'n wens...

om haar te vermoorden.

Ik denk dat we als meisje leren...

om bang te zijn voor vage, onzichtbare gevaren.

Zoals monsters, een stil bos, een verlaten terrein, verkrachters zonder gezicht.

Maar we leren niet hoe we ons moeten weren tegen ongezonde relaties...

tegen hele zichtbare mannen...

die in de ogen van een moeder de ideale man voor haar dochter is.

De maatschappij dringt ons ook een beeld op van de ideale liefde of partner...

dat totaal niet realistisch is.

Het leidt tot meer afhankelijkheid en jaloezie...

en tot heel wat zaken die te maken hebben met gendergerelateerd geweld...

en die soms micro-agressies betreffen...

die de maatschappij tolereert.

Er is geen gerechtigheid.

Het rechtssysteem is gebrekkig.

Veel slachtoffers van gendergerelateerd geweld kloppen aan...

bij de poort van de rechtspraak met het stigma dat ze er iets uit willen halen...

dat ze een vals motief hebben...

dat ze een aangifte eigenlijk gebruiken om er een voordeel uit te halen...

en voordeel willen halen uit een scheiding.

Bij andere slachtoffers van een misdrijf...

of het nu om beroving gaat of oplichting...

gebeurt dat normaal gesproken nooit.

Daar speelt dat vooroordeel niet in onze rechtspraak.

Voor slachtoffers van gendergerelateerd geweld is het een extra horde...

die het extra moeilijk maakt hun recht te halen.

CENTRUM VOOR BESCHERMING TEGEN GEWELD

Het centrum voor bescherming tegen geweld in Salzburg...

houdt regelmatig netwerkmeetings.

Iedereen die beroepsmatig...

met huiselijk geweld te maken krijgt, is welkom.

Het gaat om het uitwisselen van dingen.

Niet alleen thema's die ons als centrum betreffen...

maar die ons ook aangaan.

We willen ook dat mensen wensen en suggesties aandragen...

voor een betere samenwerking.

Bij de vrouwenopvang in Salzburg...

hebben we afgelopen jaar 83 vrouwen en 81 kinderen opgevangen.

Dat is zo'n beetje wat we gemiddeld zien per jaar.

We hebben 92 vrouwen moeten weigeren, wegens ruimtegebrek.

Voor elke vrouw die we opvingen moesten we een vrouw weigeren.

Sommigen konden we later alsnog onderdak bieden...

maar het is moeilijk om iemand die om bescherming vraagt...

weg te moeten sturen.

De vrouwenopvang is geweldig en het functioneert goed.

Maar het helpt mij als politieman niet op zaterdagavond om half zeven...

als de opvang vol is.

Politici zijn verplicht...

de hoeveelheid plekken te creëren die ik nodig heb.

De vraag is: Investeren we daarin of niet?

Voor veiligheid zorgen bij een voetbalwedstrijd, is geen enkel probleem.

In het ergste geval zijn er honderd man nodig.

In grotere landen zelfs duizend man.

Dan is het dus geen probleem.

Als de dader celstraf heeft gehad, is een contactverbod op z'n plaats.

Na een zitting met de dader, krijgt het slachtoffer te horen...

dat hij vrijkomt en dat als hij contact zoekt, ze de politie moeten bellen.

Helaas belt het slachtoffer niet altijd de politie.

Sterker nog, soms neemt ze hem weer terug.

Dan moeten wij daar 's nachts heen omdat hij haar in brand heeft gestoken.

Het is niet genoeg.

Er was een contactverbod, iedereen wist het.

Het slachtoffer had kunnen melden dat de dader contact zocht.

Hier moeten we het ook over hebben. Het helpt niet.

Er is een reden dat bij dit soort delicten psychiaters worden ingezet.

We kunnen verwachten bij dit soort cliënten...

dat ze een gevaar vormen voor anderen.

Er is vaak sprake van een persoonlijkheidsstoornis.

In dit soort gevallen is opname ook een mogelijkheid...

die nooit wordt genoemd.

Ik wil het best hebben over criminalisering.

Het gaat tenslotte om een crimineel delict...

dat vroeger legaal was...

en met dank aan vrouwenorganisaties met succes is gecriminaliseerd.

En de mannen die ons steunen.

We willen niet dat daders, mannen maar soms ook vrouwen...

de komende 100 jaar in de cel zitten.

Wij willen slachtoffers bescherming en veiligheid bieden. Dat is jullie taak.

Het heeft geen enkele zin om de twee partijen te scheiden...

als hij niet verandert.

Niemand aan deze tafel wil dat.

Precies. Daarom zeg ik het.

Wat dat betreft zijn we het eens.

Ik denk dat we allemaal hetzelfde doel voor ogen hebben.

Ik krijg soms de indruk...

dat iedereen meteen begint over hogere straffen...

en nieuwe categorieën voor strafbare feiten.

Dat is momenteel echt een trend.

Als het gaat over zogenaamde terrorismebestrijding...

worden nieuwe misdaden geïntroduceerd.

Je moet heel erg oppassen...

om niet van je koers af te wijken.

We hebben een maatschappelijk probleem.

We moeten onszelf afvragen: Wat hebben Sevilla en Salzburg gemeen?

Aan de buitenkant lijkt het alsof bij beide steden...

dit probleem niet bestaat.

En iedereen, mannen meer dan vrouwen...

zorgt ervoor dat dat zo blijft.

Dit thema moet onderdeel zijn van lerarenopleidingen en het curriculum.

Leraren moeten worden geïnformeerd over ondersteuningsmogelijkheden.

'Hoe herken ik het?'

Maatschappelijke veranderingen kosten tijd.

Veranderingen in de houding van mensen.

Het is interessant dat in de jaren tussen 2001 en 2011...

de politie in Oostenrijk...

63.470 keer een contactverbod afgegeven.

De centra tegen geweld, waaronder het centrum in Wenen...

hebben in dezelfde periode in Oostenrijk 120.000 mensen ondersteund.

Is dat veel of weinig?

Neemt dat aantal toe of af?

Het neemt elk jaar toe. 120.000 is...

Hoeveel inwoners heeft Oostenrijk?

Zeven miljoen? - Acht miljoen.

Acht miljoen inmiddels?

We vermenigvuldigen ons kennelijk.

In relatie tot het inwonersaantal is 120.000 toch erg veel.

Uit de statistieken over contactverboden blijkt...

dat het sinds de wet werd in gevoerd in 1997...

in zo'n vijf procent van de gevallen om vrouwen gaat.

Iedere vorm geweld moet worden afgewezen.

We moeten daar heel goed naar kijken.

Het gebeurt keer op keer...

dat vrouwen ook agressie hebben...

en dat ze die inslikken.

Je ziet dat het leidt tot depressie en zelfmoord...

of tot het uiten van agressie.

Als ze zelf geweld hebben ervaren, is de kans groot...

dat ze later ook gewelddadig worden.

Dat is misschien twee procent.

Een gering aantal.

Maar het gebeurt vaak als een situatie escaleert...

en niet gepland of gedoseerd is.

Als deze vrouwen een mes in hun hand hebben...

kan het heel erg misgaan.

Als een dader zegt: 'Je hebt me geprovoceerd...

daarom moest ik je slaan'...

gaat het om een ingebeelde krenking.

Het is niet reëel, maar ingebeeld.

Zo maakt hij zichzelf tot slachtoffer...

en de vrouw in feite tot dader.

'Als jij dat niet had gedaan, had ik je niet hoeven slaan.'

Door deze truc...

die overigens in 100 procent van de gevallen wordt toegepast...

nemen getroffenen veel schuld op zich...

omdat zij de relatie ook willen. Dus passen ze zich aan.

Maar het helpt niks.

Het gaat hier namelijk om het uitoefenen van macht...

en het handhaven van de machtspositie door middel van geweld.

Dat werkt natuurlijk, omdat de getroffene...

zich aan de dader aanpast.

Ze probeert om het hem in alles naar de zin te maken.

Er kan namelijk altijd iets zijn dat ze niet goed doet.

Het servet is verkeerd gevouwen...

of hij wil warm eten in plaats van koud eten...

vlees of groente, noem maar op.

In extreme gevallen gebeurt dit de hele dag door.

Slachtoffers verplaatsen zich continu in het brein van de dader...

om gewelddadige uitbarstingen te voorkomen.

Het gevolg is dat ze hun eigen capaciteiten en behoeftes...

verwaarlozen en verliezen.

Als de dader hen al niet isoleert, doen ze het dus zelf...

en geven zichzelf de schuld van het mislukken van de relatie...

en van het feit dat ze niks meer goed doen.

Zo worden ze alsmaar zwakker.

En de ander wordt alsmaar sterker.

Dit is een korte uitleg van de dynamiek van geweld...

die draait om geweld en alle gevolgen daarvan.

Heb ik erom gevraagd? - Nee, dat moet je niet zeggen.

Ja, maar op een bepaalde manier was het een opstapeling van dingen.

Vergelijk het met... Je leert iets...

Precies.

Volgens een bepaald model...

over relaties.

Het zijn geen relaties die ons gelukkig maken.

En als ze ons niet gelukkig maken, willen we eruit.

We zoeken naar...

Dan zet je een kettingreactie in werking.

Als je kinderen hebt, realiseer je je vooral...

dat je dit niet wilt voor hen.

Je kunt zelf veel aan...

maar je wilt het niet voor je kinderen.

Maar besef je nu...

Met wat je nu zegt, suggereer je iets.

In de kern ligt nog iets anders wat het patriarchaat ons leert:

Als de vrouw vlucht, is het voor haar kinderen.

Als we besluiten een relatie te beëindigen is het voor de kinderen.

En wij zelf dan?

Hoe zit het met...

onze vrijheid, ons leven?

Dat hadden wij niet. Ik had dat niet.

Wat deed hij dan? Schelden? Dreigen?

Hij schold en dreigde altijd.

Dat was normaal.

Hij kleineerde me in bijzijn van m'n dochter.

Hij manipuleerde me...

op een vreselijke manier.

Ook in het bijzijn van andere mensen? Andere stellen?

Zeker. Ik bedoel, hij maakte me belachelijk...

Ik weet nog dat ik een keer naar een feest in de stad ging.

Hij had dienst, dus ik ging met vrienden ons de stad in.

Allemaal getrouwde stellen. Omdat hij niet mee kon, ging ik dus alleen.

We gingen naar dat feest, en we deden wat je normaal doet op een feest.

Dansen...

Hij ging later tekeer over m'n gedrag die avond. Hij had dienst...

en ik was feesten.

Ik denk dat als we uiteindelijk niet naar die hele ijsberg kijken...

naar het subtiele geweld en het seksisme...

en alles wat aan de basis staat van fysiek geweld...

dat we dan alleen maar het topje van de ijsberg blijven zien...

en genoegen nemen met de aanpak de allerergste gevallen.

De allerergste gevallen in de ogen van de media en de maatschappij.

Want wat voor slachtoffers van geweld het allerergst is...

betreft vaak psychische, sociale, en seksuele vormen van geweld...

die totaal onzichtbaar zijn, vergeleken met fysiek geweld.

Gisteren zag ik m'n psychiater. Toen ik erheen ging, had ik een besluit genomen...

namelijk erkennen wat hij me steeds duidelijk probeerde te maken:

Dat ik rondliep als slachtoffer, wat ik nog nooit echt had erkend.

En daarnaast de psychische schade die ik had opgelopen...

wat ik ook nooit echt wilde zien.

Ik bedoel, niet de fysieke schade maar de schade aan m'n ziel...

die ik heb opgelopen. De littekens op m'n ziel.

Dat heb ik gisteren voor het eerst erkend.

Toen zei hij dat ik een grote stap had gezet.

Wat bedoel je met 'ik liep rond als slachtoffer'?

Ik was niet langer iemands slachtoffer, ik was mezelf.

Ik was ik, niet het slachtoffer van een moordenaar...

of van de vader van m'n kinderen.

Ik was ik.

Ik, als persoon.

En hoe voelde je je daarna? - Geweldig.

Maar hoewel ik me aan de ene kant sterk voelde en vrij...

voelde ik aan de andere kant de pijn die loskwam.

Ik kotste het letterlijk uit.

Alles wat ik die dag had gegeten, kwam eruit.

Alles kotste ik uit.

Daarna was ik als nieuw.

M'n ouders waren al weg toen ik uit het ziekenhuis werd ontslagen.

M'n zus bracht me naar huis.

We waren met z'n tweeën.

M'n dochters wachtten thuis..

M'n zus liet me thuis achter, bij twee meiden van 12 en 15...

in een rolstoel, met een arm en een been in het gips.

Op dat moment voelde ik me echt...

Toen stortte ik in.

Ik begon te drinken...

als vlucht.

Ik denk dat veel mensen zich kunnen identificeren met mij...

in die omstandigheden.

En...

Het belangrijkste is dat je het onder ogen komt. Daar heb ik lang over gedaan.

Hoe eerder je dat kunt, hoe beter.

Ik bedoel...

Ik kwam hele dagen slapend door. Ik wilde nergens over nadenken.

Met die cocktail van medicatie en alcohol...

was het alsof ik half verdoofd was.

Dus ik bracht m'n dagen slapend door.

Ik lag de hele dag, ik deed niets.

Daarmee gaf ik hem als het ware z'n zin.

Ik bedoel, ik trapte in zijn val...

en gaf hem wat hij wilde.

Hij had me fysiek niet vermoord, maar wel bijna psychisch.

M'n dochters lieten me inzien dat ik verslaafd was.

De fles was mijn beste vriend.

Niets interesseerde me nog.

Zij zeiden tegen me: 'Mama, alsjeblieft. Nee.'

'Nee.'

Toen heb ik gezegd: 'Ik stop.

Het is klaar.

Het is klaar, want ik ga eraan kapot.

Het is klaar.'

M'n dochters hebben ook geleden en veel doorstaan door mij.

Het was een zware tijd.

Ik ben ze veel verschuldigd.

En dat doet pijn.

Heel veel pijn.

Maar kom het onder ogen.

Als je dat doet, bevrijd je jezelf.

Maar tot die tijd doet het veel pijn.

Je realiseert je niet hoeveel pijn er in je zit.

M'n dochters zeggen altijd: 'Mam, wij waren de moeder en jij het kind.

Wij moesten voor jou zorgen.'

Dat klopt.

Een tijd lang was ik het kind en waren zij de moeder.

Terwijl ze 12 en 15 jaar waren.

Waarom wilden zij niet in deze documentaire?

Omdat het mijn verhaal is.

Ze zijn onderdeel van m'n verhaal en ze hebben me toestemming gegeven...

maar het is mijn verhaal, niet dat van hen.

Ze hebben hun levens.

Ze hebben hun vrienden.

En ze hebben hun terughoudendheid.

Hun angsten, denk ik.

Daar ben ik nu overheen.

Die grens ben ik gepasseerd.

Jullie twee zijn m'n grootste geschenken.

Jullie zijn m'n rots.

M'n alles.

Ik hou veel van jullie.

Misschien meer dan jullie denken of geloven.

Deze film is opgenomen in Andalusië, Madrid en Salzburg.

Het onderzoek naar de dood van vrouwen door huiselijk geweld in Oostenrijk...

is uitgevoerd door dr. Renate Hojas.

Het is gebaseerd op artikelen over dodelijke geweldsdelicten...

jegens vrouwen in Oostenrijk in 2012. www.mosolovp.com

VOOR ARMIN EN SEBASTIAN

Ondertiteld door: Barbara Born