1 00:00:04,280 --> 00:00:08,640 Het verhaal van het moderne China begint hier in Kanton in het zuiden. 2 00:00:11,560 --> 00:00:15,640 In de jaren dertig van de negentiende eeuw was China nog steeds de grootste staat op aarde. 3 00:00:15,640 --> 00:00:18,360 maar de Europeanen kregen steeds meer invloed. 4 00:00:23,160 --> 00:00:26,480 In Canton vermengden de nieuwe ideeën van het Westen zich 5 00:00:26,480 --> 00:00:30,480 met de cultuur van het oude China - 6 00:00:30,480 --> 00:00:34,560 handelaren die opium verkopen, missionarissen die Christus prediken. 7 00:00:37,600 --> 00:00:40,240 Op dat moment vond er een toevallige ontmoeting plaats tussen 8 00:00:40,240 --> 00:00:44,600 een Amerikaanse missionaris en een Chinese student, wiens naam Hong was. 9 00:00:47,480 --> 00:00:50,400 Dit was in de jaren dertig van de negentiende eeuw de scheidslijn tussen 10 00:00:50,400 --> 00:00:54,640 de Europese wijk en de oude Chinese stad Canton. 11 00:00:54,640 --> 00:00:57,680 En hier ontmoet Hong de Amerikaanse missionaris, 12 00:00:57,680 --> 00:01:01,320 dominee Edwin Stevens - Yale opgeleid, 13 00:01:01,320 --> 00:01:04,120 Chinese kleding dragen - jas met lange mouwen, 14 00:01:04,120 --> 00:01:08,160 zijn haar in een knotje – en hij deelt op illegale wijze christelijke pamfletten uit. 15 00:01:10,480 --> 00:01:13,080 En hij houdt Hong tegen en zegt tegen hem: 16 00:01:13,080 --> 00:01:18,360 "Volg de christelijke God en je zult de hoogste glorie bereiken." 17 00:01:18,360 --> 00:01:20,840 En hij geeft hem een van de pamfletten 18 00:01:20,840 --> 00:01:26,000 en daarin ziet Hong het verhaal van Noach en de zondvloed. 19 00:01:26,000 --> 00:01:28,360 En hij leest zijn eigen naam - 20 00:01:28,360 --> 00:01:34,400 "Hong", letterlijk: de vloed - Gods instrument om de mensheid te straffen 21 00:01:34,400 --> 00:01:37,800 voor het niet volgen van het pad van gerechtigheid. 22 00:01:41,600 --> 00:01:44,240 Omdat hij geloofde dat hij Gods Chinese zoon was, 23 00:01:44,240 --> 00:01:47,240 Hong wilde het Qing-rijk omverwerpen... 24 00:01:48,960 --> 00:01:52,040 ..het ontketenen van de eerste van drie enorme omwentelingen 25 00:01:52,040 --> 00:01:54,560 waaruit het moderne China zou ontstaan. 26 00:01:54,560 --> 00:01:57,280 Aargh! 27 00:01:57,280 --> 00:01:58,600 DIEP GErommel 28 00:02:29,320 --> 00:02:34,560 'In 1841, hier in de Parelrivier, hebben de Britten de Chinezen beschoten 29 00:02:34,560 --> 00:02:37,400 'te verslaan in de Eerste Opiumoorlog.' 30 00:02:43,400 --> 00:02:48,000 De Chinese kustforten waren nutteloos - 31 00:02:48,000 --> 00:02:51,520 hun jonken zijn geen partij voor ironclads en raketwerpers. 32 00:02:59,360 --> 00:03:03,000 De Britten dwongen de Chinezen hen handelsconcessies te geven - 33 00:03:03,000 --> 00:03:06,240 verdragshavens, zoals Kanton en Shanghai. 34 00:03:09,960 --> 00:03:13,280 En hier begonnen ze villa's in Europese stijl te bouwen, 35 00:03:13,280 --> 00:03:15,400 pakhuizen en kerken. 36 00:03:17,560 --> 00:03:22,360 Dus maakte de Qing-regering plaats voor het Britse merk 37 00:03:22,360 --> 00:03:24,760 van de internationale politiek. 38 00:03:24,760 --> 00:03:28,680 En zoals je kunt zien, begonnen de Britten zich thuis te voelen. 39 00:03:38,440 --> 00:03:42,120 'In de vreemde, verontrustende nasleep van de Opiumoorlog, 40 00:03:42,120 --> 00:03:44,440 'De student Hong ging naar de heuvels.' 41 00:03:45,680 --> 00:03:49,760 Hij werd dorpsleraar op het ruige platteland van het zuiden. 42 00:03:53,200 --> 00:03:55,280 En hier de Bijbelteksten 43 00:03:55,280 --> 00:03:57,320 begon aan zijn geest te werken... 44 00:03:58,640 --> 00:04:01,360 ..vooral de profeet Jesaja. 45 00:04:01,360 --> 00:04:03,400 ‘Uw land is verlaten. 46 00:04:03,400 --> 00:04:08,160 ‘Vreemdelingen verslinden uw land voor uw ogen. 47 00:04:08,160 --> 00:04:11,160 ‘Waarom nog meer onderdrukt worden? 48 00:04:11,160 --> 00:04:13,120 "Sta op en kom in opstand." 49 00:04:15,280 --> 00:04:20,560 De Taiping-opstand begon diep in de bergen, 50 00:04:20,560 --> 00:04:25,480 voorbij Guiping. Zeer geïsoleerde plaatsen die in de 19e eeuw 51 00:04:25,480 --> 00:04:27,600 waren alleen verbonden door wandelpaden. 52 00:04:29,280 --> 00:04:30,680 Echt uit de weg. 53 00:04:34,800 --> 00:04:37,400 Hier was vruchtbare grond voor revolutie. 54 00:04:38,920 --> 00:04:43,240 Sinds de 17e eeuw was de Chinese bevolking bijna verdrievoudigd. 55 00:04:43,240 --> 00:04:47,520 Een stagnerende economie bracht massale armoede en werkloosheid met zich mee, 56 00:04:47,520 --> 00:04:49,160 de heersers waren onderdrukkend. 57 00:04:51,400 --> 00:04:54,560 En Hong preekt over sociale rechtvaardigheid 58 00:04:54,560 --> 00:04:56,080 een gewillig publiek gevonden. 59 00:04:58,600 --> 00:05:02,320 Mogen we een kijkje gaan nemen naar de plek waar Hong verbleef? 60 00:05:02,320 --> 00:05:03,840 - Vóór de opstand. - Ja. 61 00:05:03,840 --> 00:05:06,680 - Ja. - Ja. - Kijk hier eens naar. 62 00:05:06,680 --> 00:05:07,920 Fantastisch. 63 00:05:09,520 --> 00:05:12,120 Is dat niet geweldig? 64 00:05:12,120 --> 00:05:14,920 Dus dit was ooit een familiehuis? 65 00:05:14,920 --> 00:05:20,440 ZE SPREKEN EIGEN TAAL 66 00:05:20,440 --> 00:05:25,960 - Ja, het was gewend dat mensen hier logeerden. - Ach. 67 00:05:25,960 --> 00:05:28,920 VERTALING: 68 00:05:44,080 --> 00:05:47,640 Hong en zijn discipelen begonnen dorpsbijeenkomsten te organiseren. 69 00:05:49,720 --> 00:05:53,520 Hier in Old Wood Village hebben ze de lokale bevolking doordrenkt 70 00:05:53,520 --> 00:05:55,680 met hun revolutionaire ideeën. 71 00:05:55,680 --> 00:05:57,040 Hallo! 72 00:05:58,400 --> 00:05:59,480 Hoi! 73 00:06:00,520 --> 00:06:04,760 'Hong en zijn goede vriend Feng waren ontwikkelde mannen 74 00:06:04,760 --> 00:06:07,160 'en met hun traditionele respect voor leren, 75 00:06:07,160 --> 00:06:09,120 'de ongeletterde dorpelingen luisterden.' 76 00:06:11,320 --> 00:06:12,440 Hallo. 77 00:06:14,840 --> 00:06:17,120 Dus we zijn op zoek naar de Taiping. 78 00:06:50,880 --> 00:06:53,360 'Hong had de christelijke God geïdentificeerd 79 00:06:53,360 --> 00:06:56,760 'met de Hoge God van het oude China en hij wilde creëren 80 00:06:56,760 --> 00:06:59,880 'hemels koninkrijk op aarde door omver te werpen 81 00:06:59,880 --> 00:07:03,400 'Het corrupte Qing-rijk zal een gouden eeuw beleven 82 00:07:03,400 --> 00:07:08,120 'toen de samenleving in harmonie leefde, toen gerechtigheid ook voor de armen was.' 83 00:07:09,280 --> 00:07:13,320 'Voor gezinnen als de Zengs was het een krachtige boodschap.' 84 00:07:13,320 --> 00:07:17,480 We raken een beetje gebiologeerd door de religieuze achtergrond 85 00:07:17,480 --> 00:07:19,720 naar de Taiping en het is ongelooflijk, nietwaar? 86 00:07:19,720 --> 00:07:21,520 Gods Chinese zoon! 87 00:07:21,520 --> 00:07:26,320 Maar je moet niet vergeten dat het een grote boerenopstand is. 88 00:07:26,320 --> 00:07:31,680 Dit zijn de arme, landelijke, agrarische arbeidskrachten die in opstand komen 89 00:07:31,680 --> 00:07:35,400 tegen hun traditionele vijanden: de landheren en de rijken. 90 00:07:39,120 --> 00:07:41,680 Gedurende de jaren 1840 groeide de beweging 91 00:07:41,680 --> 00:07:44,680 en ze verzamelden duizenden volgers. 92 00:07:44,680 --> 00:07:47,360 De Qing-regering beval troepen om ze neer te slaan, 93 00:07:47,360 --> 00:07:51,240 maar op zulke afgelegen plaatsen was het te laat. 94 00:07:53,960 --> 00:07:57,400 Ze creëerden revolutionaire cellen in honderden dorpen. 95 00:07:59,200 --> 00:08:01,520 Dit is het Rushing Water Village. 96 00:08:01,520 --> 00:08:05,480 Hong's rechterhand, Feng, bleef hier tot de vooravond van de opstand. 97 00:08:12,240 --> 00:08:14,160 Dit is de site van de school waar Feng 98 00:08:14,160 --> 00:08:16,520 onderwees en verspreidde de Taiping-ideologie. 99 00:08:17,680 --> 00:08:21,120 Je zou kunnen zeggen: DIT is waar de grote opstand begon. 100 00:08:21,120 --> 00:08:22,160 Ah! 101 00:08:27,040 --> 00:08:29,400 De school stond dus op deze plek? Klopt dat? 102 00:08:29,400 --> 00:08:32,360 - De school begon hier... - Ja. - ..en ergens daartussen 103 00:08:32,360 --> 00:08:34,640 - en dan zijn ze er nog niet helemaal zeker van. - Ach. 104 00:08:35,960 --> 00:08:38,720 'Destijds weet de huidige familie Zeng het nog 105 00:08:38,720 --> 00:08:40,560 'Hun voorouders waren analfabeet. 106 00:08:40,560 --> 00:08:43,640 'Daarom hebben ze eerst Feng erbij gehaald om ze les te geven.' 107 00:09:08,960 --> 00:09:10,720 Het is moeilijk voor te stellen, nietwaar? 108 00:09:10,720 --> 00:09:14,440 Dergelijke wereldschokkende historische gebeurtenissen beginnen 109 00:09:14,440 --> 00:09:16,800 op zulke afgelegen plaatsen. 110 00:09:19,680 --> 00:09:24,160 Maar in 1849 lagen deze kleine dorpjes onder de Thistle Mountain 111 00:09:24,160 --> 00:09:28,320 ze neurieden alleen maar van voortekenen, visioenen en profetieën. 112 00:09:29,520 --> 00:09:34,360 Jezus daalde regelmatig af naar de aarde om Hong te brengen 113 00:09:34,360 --> 00:09:37,040 boodschappen uit de hemel in zijn dromen. 114 00:09:40,720 --> 00:09:45,680 Engelen in gouden gewaden boden hulp aan de Taiping-leraren 115 00:09:45,680 --> 00:09:51,040 en God zelf, in zijn grote zwarte drakengewaad met zijn gouden baard, 116 00:09:51,040 --> 00:09:57,200 toonde Hong in zijn trance, de demonenlegers die hij moet overwinnen. 117 00:09:59,440 --> 00:10:05,600 Vervolgens trok Hong in het voorjaar van 1850 de gele mantel van het rijk aan 118 00:10:05,600 --> 00:10:11,160 en gaf het bevel aan alle Taiping-aanbidders van God 119 00:10:11,160 --> 00:10:14,440 om samen te komen en af te dalen naar de vlakte. 120 00:10:14,440 --> 00:10:16,600 De revolutie stond op het punt te beginnen. 121 00:10:20,520 --> 00:10:23,520 Al snel beschikte Hong over een leger van 100.000 man 122 00:10:23,520 --> 00:10:27,160 en ze versloegen de Qing-troepen in het zuiden. 123 00:10:27,160 --> 00:10:30,320 Het verhaal wordt lang verteld door de traditionele verhalenvertellers. 124 00:11:05,040 --> 00:11:10,280 Op 19 maart 1853 viel Nanjing en werd Hong op de troon gezet 125 00:11:10,280 --> 00:11:14,880 als heerser van Gods hemelse koninkrijk in zijn nieuwe Jeruzalem. 126 00:11:18,360 --> 00:11:22,760 'De Taiping hadden dus macht verworven, maar wat zouden ze ermee doen? 127 00:11:22,760 --> 00:11:26,320 'Het is een vraag waarmee alle Chinese revolutionairen worden geconfronteerd.' 128 00:11:29,000 --> 00:11:31,240 Daar is de troon van de Hemelse Koning. 129 00:11:31,240 --> 00:11:36,480 Toen Gods koninkrijk hier op aarde eenmaal in Nanjing was gevestigd, 130 00:11:36,480 --> 00:11:39,480 er kwam een sneeuwstorm van ideologische uitspraken 131 00:11:39,480 --> 00:11:41,720 die van deze troon stroomt. 132 00:11:43,000 --> 00:11:46,560 Ze hadden hier drukpersen, ze hadden een hele werkplaats 133 00:11:46,560 --> 00:11:49,480 voor het snijden van houtblokken voor hun publicaties - 134 00:11:49,480 --> 00:11:52,560 hun vertalingen van het Oude en Nieuwe Testament. 135 00:11:52,560 --> 00:11:55,600 Ze verboden opium, tabak, alcohol, 136 00:11:55,600 --> 00:11:59,160 voetbinding, prostitutie, gokken, 137 00:11:59,160 --> 00:12:01,000 ze scheidden de geslachten, 138 00:12:01,000 --> 00:12:04,320 er was de doodstraf voor seks tussen mannen. 139 00:12:04,320 --> 00:12:06,440 Het belangrijkste van alles, 140 00:12:06,440 --> 00:12:09,000 China zou klassenloos zijn. 141 00:12:09,000 --> 00:12:12,160 Particulier eigendom van onroerend goed, particulier eigendom van grond 142 00:12:12,160 --> 00:12:13,560 werden afgeschaft. 143 00:12:13,560 --> 00:12:17,320 Alle grond zou eigendom zijn van de staat en door de staat worden verdeeld. 144 00:12:18,480 --> 00:12:21,800 En dit zou gepaard gaan met een zuivering van de taal 145 00:12:21,800 --> 00:12:24,680 van de vreemde elementen die waren binnengebracht 146 00:12:24,680 --> 00:12:28,240 door de buitenaardse Manchu-veroveraars. 147 00:12:28,240 --> 00:12:31,600 Een nieuwe wereld van woorden voor een nieuwe tijd. 148 00:12:38,040 --> 00:12:40,400 De Taiping-staat verspreidde zijn macht over het land 149 00:12:40,400 --> 00:12:42,520 het rijke hart van het zuiden. 150 00:12:42,520 --> 00:12:44,880 En hier in Nanjing raakten de mensen eraan gewend 151 00:12:44,880 --> 00:12:47,680 een nieuw soort fundamentalistische heerschappij, 152 00:12:47,680 --> 00:12:50,640 met nieuwe wetten die oude genoegens veroordelen. 153 00:12:59,280 --> 00:13:02,000 In de achterafstraatjes zijn nog steeds sporen te vinden 154 00:13:02,000 --> 00:13:05,120 van het 16-jarige bewind van de Taiping. 155 00:13:05,120 --> 00:13:07,600 Dit was het huis van een van hun leiders. 156 00:13:15,040 --> 00:13:17,400 'Dit huis was eigendom van de familie Li 157 00:13:17,400 --> 00:13:20,960 'Voordat de Taiping-rebellen de stad overnamen. 158 00:13:20,960 --> 00:13:22,800 'Ze vluchtten naar het platteland 159 00:13:22,800 --> 00:13:26,840 'en een vooraanstaande Taiping-prins nam dit over als zijn eigen woonplaats.' 160 00:13:28,360 --> 00:13:33,680 En hij laat het huis beschilderen met muurschilderingen met Taiping-thema. 161 00:13:35,560 --> 00:13:38,320 Geen representatie van de menselijke vorm. 162 00:13:38,320 --> 00:13:39,520 Het waren beeldenstormers. 163 00:13:39,520 --> 00:13:44,640 Ze vernietigden afbeeldingen en menselijke representaties van taoïstische tempels, 164 00:13:44,640 --> 00:13:47,840 Boeddhistische en confucianistische heiligdommen, waar ze ook waren gebleven. 165 00:13:47,840 --> 00:13:51,960 Dus de natuurbeelden van vogels, paarden, landschappen, 166 00:13:51,960 --> 00:13:56,200 daar de houten uitkijktoren van vijf verdiepingen, 167 00:13:56,200 --> 00:13:59,160 waren van het soort dat de Taiping-legers bouwden. 168 00:14:00,560 --> 00:14:04,840 In een van de binnenhallen had de Taiping-prins een feestje gehad 169 00:14:04,840 --> 00:14:09,640 het Chinese symbool voor een lang leven geschilderd op de muur. 170 00:14:11,200 --> 00:14:14,800 Maar een lang leven zouden de Taiping-leiders niet bereiken. 171 00:14:20,960 --> 00:14:23,680 Dus China had nu rivaliserende dynastieën - 172 00:14:23,680 --> 00:14:28,040 de Qing in het noorden in Peking, en de Taiping in het zuiden. 173 00:14:28,040 --> 00:14:30,000 Maar voor de Britten en de andere buitenlanders: 174 00:14:30,000 --> 00:14:33,440 hun belang in China was te groot om op het spel te zetten, 175 00:14:33,440 --> 00:14:36,200 dus leenden ze adviseurs van de Chinese regering 176 00:14:36,200 --> 00:14:39,000 en de nieuwste wapens om de rebellen te verpletteren. 177 00:14:40,920 --> 00:14:44,040 Uiteindelijk verzamelden de Qing een miljoen mannen tegen hen 178 00:14:44,040 --> 00:14:49,240 en in 1864, bijna 16 jaar nadat ze Thistle Mountain verlieten, 179 00:14:49,240 --> 00:14:52,760 de Taiping werden teruggedrongen achter de muren van Nanjing. 180 00:15:01,040 --> 00:15:06,080 Al snel werden de rebellen in de stad gedecimeerd door ziekte en honger. 181 00:15:06,080 --> 00:15:08,720 En toen werd Hong zelf ziek en stierf. 182 00:15:44,440 --> 00:15:48,720 Tegen het einde waren ruim 20 miljoen mensen omgekomen door hongersnood, 183 00:15:48,720 --> 00:15:50,360 ziekte en vechten. 184 00:15:53,360 --> 00:15:56,680 De Qing dachten dat ze de storm hadden doorstaan. 185 00:15:56,680 --> 00:16:00,160 De door oorlog verwoeste stad Nanjing werd herbouwd 186 00:16:00,160 --> 00:16:02,920 en op dat moment konden de Qing zichzelf nog steeds zien 187 00:16:02,920 --> 00:16:04,440 als het centrum van de wereld. 188 00:16:06,960 --> 00:16:09,800 Maar de Taiping-opstand was een ernstige waarschuwing. 189 00:16:13,560 --> 00:16:15,160 Vlak voordat hij werd geëxecuteerd, 190 00:16:15,160 --> 00:16:19,320 een van de Taiping-leiders gaf dit advies aan de Chinese regering: 191 00:16:20,760 --> 00:16:25,080 ‘Koop van de buitenlanders hun allerbeste kanon 192 00:16:25,080 --> 00:16:30,240 "en laat de allerbeste Chinese vakmensen ze exact nabootsen 193 00:16:31,320 --> 00:16:34,360 "en laat ze andere ambachtslieden lesgeven, 194 00:16:34,360 --> 00:16:38,320 "Dus de één zal er tien leren en de tien zal er honderd onderwijzen 195 00:16:38,320 --> 00:16:42,160 "Totdat heel China weet hoe het ze moet maken, 196 00:16:42,160 --> 00:16:45,760 "want als je tegen de buitenlandse duivels vecht, 197 00:16:45,760 --> 00:16:50,680 ‘Je hebt het beste kanon nodig en je moet goed voorbereid zijn. 198 00:16:50,680 --> 00:16:54,400 'Want er zal zeker een oorlog met de buitenlanders plaatsvinden.' 199 00:17:01,560 --> 00:17:05,320 Tegen het einde van de Taiping, tijdens een Tweede Opiumoorlog, 200 00:17:05,320 --> 00:17:08,200 de Britten en de Fransen hadden meer concessies afgedwongen 201 00:17:08,200 --> 00:17:10,160 van de Chinezen - 202 00:17:10,160 --> 00:17:11,640 meer verdragspoorten, 203 00:17:11,640 --> 00:17:13,800 uiteindelijk meer dan 80 van hen. 204 00:17:21,400 --> 00:17:24,440 Met hun banken en villa's begonnen delen van Chinese steden te kijken 205 00:17:24,440 --> 00:17:28,000 zoals hoeken van Europa nu en de infrastructuur kwam 206 00:17:28,000 --> 00:17:32,360 met hen: de telegraaf en het bankwezen, de spoorwegen en trams. 207 00:17:33,880 --> 00:17:37,400 Shanghai werd opgezwollen door kooplieden die de Taiping ontvluchtten 208 00:17:37,400 --> 00:17:40,840 gelanceerd op weg om de grootste stad ter wereld te worden. 209 00:17:43,680 --> 00:17:47,800 Achter mij het oude hoofdkwartier van de HSBC - 210 00:17:47,800 --> 00:17:51,400 de Hong Kong en Shanghai Banking Corporation. 211 00:17:51,400 --> 00:17:53,640 Tegenwoordig is een van de rijkste banken ter wereld 212 00:17:53,640 --> 00:17:57,920 maar hier in China opgericht door een Britse handelaar in 1865. 213 00:18:01,080 --> 00:18:04,000 China begon zich dus open te stellen. 214 00:18:04,000 --> 00:18:07,280 Maar daarin schuilde een diepgaande bedreiging voor de manier waarop China dat had gedaan 215 00:18:07,280 --> 00:18:08,880 zo lang de wereld gezien. 216 00:18:12,240 --> 00:18:15,920 Onthoud dat dit heel opvallend is in Azië, toch? De architectuur. 217 00:18:15,920 --> 00:18:19,280 Het is bijna alsof je een compleet buitenaards wezen inbrengt 218 00:18:19,280 --> 00:18:23,160 structurele beschaving op Aziatisch grondgebied. 219 00:18:23,160 --> 00:18:25,280 Het heeft dus een opmerkelijke impact, 220 00:18:25,280 --> 00:18:27,680 in zekere zin op de psyche van mensen. 221 00:18:32,160 --> 00:18:35,240 Maar op het platteland was het een heel ander verhaal. 222 00:18:38,440 --> 00:18:40,720 Het is belangrijk om te benadrukken, 223 00:18:40,720 --> 00:18:44,360 eigenlijk zijn grote delen van China niet Shanghai. 224 00:18:44,360 --> 00:18:47,440 Dit is het deel van China dat het dominante deel van China is. 225 00:18:47,440 --> 00:18:52,280 Dat is van groot belang bij het verklaren van de opkomst van politieke krachten. 226 00:18:52,280 --> 00:18:54,640 Aangewakkerd door droogte en hongersnood, 227 00:18:54,640 --> 00:18:57,600 Er laaiden steeds meer boerenopstanden over het land op. 228 00:18:58,720 --> 00:19:01,520 En dan in 1895... 229 00:19:01,520 --> 00:19:03,160 BANG 230 00:19:03,160 --> 00:19:06,480 ..China werd vernederd in een rampzalige oorlog met Japan. 231 00:19:09,080 --> 00:19:12,120 En nu verzamelden de koloniale machten zich als aasgieren. 232 00:19:13,520 --> 00:19:16,960 De Russen, Japanners en Duitsers in het noorden, 233 00:19:16,960 --> 00:19:18,920 de Fransen en Britten in het zuiden. 234 00:19:20,960 --> 00:19:24,400 En in 1899 vond de tweede grote explosie plaats - 235 00:19:24,400 --> 00:19:25,720 de Bokser die opstaat. 236 00:19:29,560 --> 00:19:33,240 De Boxers vielen Peking binnen met een vreemde mix van vechtsporten 237 00:19:33,240 --> 00:19:36,080 en mystiek, waarin wordt opgeroepen tot het doden van buitenlanders 238 00:19:36,080 --> 00:19:38,400 en het wegvagen van buitenlandse invloed. 239 00:19:40,600 --> 00:19:42,760 Het hof ontvluchtte de hoofdstad 240 00:19:42,760 --> 00:19:44,920 en in de Europese wijk in Peking, 241 00:19:44,920 --> 00:19:48,800 de kolonialen zaten vast in een 55 dagen durende belegering. 242 00:19:50,920 --> 00:19:55,080 Een hulpleger van 20.000 man, afkomstig uit de acht buitenlandse mogendheden 243 00:19:55,080 --> 00:19:56,680 marcheerde vanaf de kust. 244 00:19:58,560 --> 00:20:01,280 HIJ SCHREEUWT IN ZIJN EIGEN TAAL 245 00:20:05,200 --> 00:20:08,280 En ze namen wraak in een uitbarsting van plunderingen en moorden. 246 00:20:18,520 --> 00:20:20,680 De Boxers werden genadeloos verpletterd 247 00:20:20,680 --> 00:20:24,160 en enorme financiële herstelbetalingen die aan China worden opgelegd. 248 00:20:25,800 --> 00:20:29,200 De Bokseropstand was een verschrikkelijke ramp voor China 249 00:20:29,200 --> 00:20:31,120 en voor de bevolking van Peking 250 00:20:31,120 --> 00:20:34,200 die nog nooit plunderingen, bloedbaden en moorden had gezien 251 00:20:34,200 --> 00:20:35,960 zo al eeuwenlang. 252 00:20:37,440 --> 00:20:39,080 Om de zaken nog erger te maken 253 00:20:39,080 --> 00:20:42,280 de buitenlanders eisten ook dat dit gebied van Peking, 254 00:20:42,280 --> 00:20:45,240 de Legatiekwartieren, zouden aan hen moeten worden overgedragen. 255 00:20:45,240 --> 00:20:49,560 Ze zouden het ommuren en zelf beheren. 256 00:20:49,560 --> 00:20:53,280 Dit was hier het Franse postkantoor, gebouwd in 1901. 257 00:21:00,440 --> 00:21:02,560 In centraal Peking 258 00:21:02,560 --> 00:21:06,360 je kunt de Europese wijk nog steeds op de grond volgen. 259 00:21:09,320 --> 00:21:11,160 Als je naar de kaart van Peking kijkt 260 00:21:11,160 --> 00:21:13,800 wat dat in de praktijk betekende, kun je zien. 261 00:21:13,800 --> 00:21:16,240 Dit is het Legatiekwartier hier. 262 00:21:16,240 --> 00:21:20,400 Het is ongeveer een mijl lang en bijna een halve mijl breed. 263 00:21:20,400 --> 00:21:23,440 Zo groot als de Verboden Stad, het is ongelooflijk, nietwaar? 264 00:21:23,440 --> 00:21:25,080 En vlak ernaast. 265 00:21:27,480 --> 00:21:31,280 Het is weer een Verboden Stad, de Chinezen mogen er niet in. 266 00:21:33,280 --> 00:21:37,840 Geen wonder dat het Chinese volk verontwaardigd was. 267 00:21:39,080 --> 00:21:41,840 De schadevergoeding die aan de Qing-regering werd opgelegd 268 00:21:41,840 --> 00:21:45,680 was vandaag het equivalent van 60 miljard. 269 00:21:59,200 --> 00:22:01,000 Wat het Chinese volk ervan vond 270 00:22:01,000 --> 00:22:03,480 kan worden gezien door een ongelooflijke bron - 271 00:22:03,480 --> 00:22:08,920 het 200-delige dagboek van een gewone man in een kleine stad. 272 00:22:08,920 --> 00:22:11,800 Zijn naam...Liu Dapeng. 273 00:22:13,200 --> 00:22:15,320 Vandaag, terug in zijn oude huis, 274 00:22:15,320 --> 00:22:17,560 zijn familie, vrienden en buren zijn bijeengekomen 275 00:22:17,560 --> 00:22:20,280 om een onwaarschijnlijke lokale held te vieren. 276 00:22:24,400 --> 00:22:28,960 Een Chinese man die stem gaf aan de gevoelens van het volk. 277 00:22:47,520 --> 00:22:50,880 Een houder van een provinciaal diploma die nooit een functie bekleedde, 278 00:22:50,880 --> 00:22:54,000 een leraar, boer en mijnmanager, 279 00:22:54,000 --> 00:22:55,560 Liu was loyaal aan de keizer 280 00:22:55,560 --> 00:22:58,600 en een pijler van de traditionele confucianistische moraal. 281 00:23:01,680 --> 00:23:04,880 Niet het soort dat fanatici steunt, 282 00:23:04,880 --> 00:23:06,680 maar zoals zijn geschriften laten zien 283 00:23:06,680 --> 00:23:09,320 hij begreep de grondoorzaken van de opkomst van de Boxer. 284 00:23:25,600 --> 00:23:28,040 En voor Liu en zijn buren, 285 00:23:28,040 --> 00:23:31,200 het voortbestaan van het rijk stond nu op het spel. 286 00:23:34,040 --> 00:23:37,120 Hij schreef in zijn dagboek: ‘Ik vrees dat er opstanden zullen uitbreken 287 00:23:37,120 --> 00:23:39,720 "Overal in de provincies van het rijk. 288 00:23:39,720 --> 00:23:43,320 ‘Als de mensen geen zekerheid hebben, zullen ze in opstand komen – 289 00:23:43,320 --> 00:23:47,880 "Het is natuurlijk en onvermijdelijk, maar waar zal het eindigen?" 290 00:23:51,360 --> 00:23:53,600 Er hing een revolutie in de lucht. 291 00:23:56,080 --> 00:23:58,000 En ook onder vrouwen. 292 00:24:02,400 --> 00:24:05,200 Nu herschikt als een kungfu-heldin, 293 00:24:05,200 --> 00:24:09,240 de feministische dichter Qiu Jin sloot zich in ballingschap aan bij de republikeinse beweging 294 00:24:09,240 --> 00:24:12,120 en richtte een radicaal tijdschrift voor vrouwenstemmen op. 295 00:24:14,000 --> 00:24:15,800 Briljant en moedig, 296 00:24:15,800 --> 00:24:20,240 zij was de tragische ster van de mislukte revolutie van 1907. 297 00:24:20,240 --> 00:24:22,320 15 juli 1907, 298 00:24:22,320 --> 00:24:25,520 vier dagen vóór de geplande gewapende opstand 299 00:24:25,520 --> 00:24:27,440 dat de dynastie omver zou werpen, 300 00:24:27,440 --> 00:24:30,600 Qui Jin werd geëxecuteerd door onthoofding 301 00:24:30,600 --> 00:24:33,800 hier midden in haar geboorteplaats Shaoxing. 302 00:24:33,800 --> 00:24:35,520 Dat monument markeert de plek. 303 00:24:58,240 --> 00:25:00,280 Ze was 31. 304 00:25:00,280 --> 00:25:04,920 En op dat moment belandde het rijk zelf in zijn doodsstrijd. 305 00:25:13,160 --> 00:25:14,960 Het jaar daarop, 1908, 306 00:25:14,960 --> 00:25:18,640 een tweejarig jongetje kwam naar de drakentroon. 307 00:25:18,640 --> 00:25:21,960 En hij was de laatste keizer. 308 00:25:26,160 --> 00:25:29,840 Gevangen tussen zijn confucianistische verleden en een westerse toekomst, 309 00:25:29,840 --> 00:25:31,680 het rijk was gedoemd. 310 00:25:34,720 --> 00:25:37,920 MAN SCHREEUWT BESTELLINGEN 311 00:25:41,400 --> 00:25:43,720 Op 10 oktober 1911 werd 312 00:25:43,720 --> 00:25:47,000 een coalitie van het leger, bankiers en de stedelijke bourgeoisie 313 00:25:47,000 --> 00:25:49,000 verklaarde China tot een republiek. 314 00:25:49,000 --> 00:25:53,680 Begin 1912 werd de jonge keizer gedwongen af ​​te treden. 315 00:25:53,680 --> 00:25:56,840 MAN SCHREEUWT BESTELLINGEN 316 00:26:02,520 --> 00:26:05,440 Het was 2000 jaar geleden dat de eerste keizer, 317 00:26:05,440 --> 00:26:09,120 3.000 sinds de Zhou het Mandaat van de Hemel uitriep 318 00:26:09,120 --> 00:26:13,640 en nu was dat enorme universum van rituelen en symbolen verdwenen. 319 00:26:26,200 --> 00:26:30,440 Maar wat zou het Chinese volk daarvoor in de plaats zetten? 320 00:26:35,040 --> 00:26:37,520 China's eerste gekozen president 321 00:26:37,520 --> 00:26:40,560 was de Hawaiiaans opgeleide Sun Yat-sen, 322 00:26:40,560 --> 00:26:42,960 die de republikeinse beweging in ballingschap had geleid 323 00:26:42,960 --> 00:26:46,280 en droomde lang van een vrij, democratisch China. 324 00:27:14,640 --> 00:27:17,920 Maar vanaf het begin had Sun te maken met de oude machten... 325 00:27:17,920 --> 00:27:21,440 het leger, de krijgsheren en de buitenlanders. 326 00:27:21,440 --> 00:27:26,000 En in haar korte bestaan ​​heeft de republiek nooit vrede gekend. 327 00:27:30,560 --> 00:27:34,240 In de Eerste Wereldoorlog sloot China zich aan bij de geallieerden 328 00:27:34,240 --> 00:27:39,080 en leverde bijna 150.000 arbeiders aan het westelijk front. 329 00:27:46,080 --> 00:27:48,760 Maar aan het einde van de oorlog stonden ze een schok te wachten... 330 00:27:50,640 --> 00:27:53,680 Toen het Verdrag van Versailles werd ondertekend, 331 00:27:53,680 --> 00:27:56,600 De Chinese jeugd was geschokt toen ze ontdekten dat het gebied 332 00:27:56,600 --> 00:27:59,200 dat oorspronkelijk als kolonie aan Duitsland was gegeven 333 00:27:59,200 --> 00:28:01,600 aan het einde van de 19e eeuw in de provincie Shandong 334 00:28:01,600 --> 00:28:03,880 zou niet worden teruggegeven aan China. 335 00:28:03,880 --> 00:28:07,280 In plaats daarvan zou het onderdeel worden van een Japans grondgebied 336 00:28:07,280 --> 00:28:09,480 en dit werd als schandalig beschouwd. 337 00:28:13,880 --> 00:28:16,320 Op 4 mei 1919, 338 00:28:16,320 --> 00:28:19,360 gebruikmakend van hun pas ontdekte rechten op vrijheid van meningsuiting, 339 00:28:19,360 --> 00:28:23,480 in de hoofdstad werd een grote studentendemonstratie georganiseerd. 340 00:28:23,480 --> 00:28:27,480 Studentenprotest die hete zondag hier in Beijing 341 00:28:27,480 --> 00:28:29,800 wordt gezien als een krachtig symbool 342 00:28:29,800 --> 00:28:33,920 van de bevrijdingsstrijd van het Chinese volk in de 20e eeuw. 343 00:28:37,040 --> 00:28:40,720 Er waren 3.000 studenten en ze kwamen hier bijeen 344 00:28:40,720 --> 00:28:43,720 voor de poorten van de Universiteit van Peking, 345 00:28:43,720 --> 00:28:46,360 de oude bibliotheek, het rode gebouw zoals ze het noemden. 346 00:28:46,360 --> 00:28:50,160 Ze hadden spandoeken gemaakt van bamboe en stof 347 00:28:50,160 --> 00:28:52,120 en ze wilden dat de wereld het wist. 348 00:28:52,120 --> 00:28:54,480 Ze hadden zelfs Engelstalige verklaringen opgesteld, 349 00:28:54,480 --> 00:28:57,520 die ze hoopten in te leveren bij de ambassades 350 00:28:57,520 --> 00:29:00,960 van de koloniale bezettingsmachten. 351 00:29:00,960 --> 00:29:05,600 De strijd van het Chinese volk stond op het punt zich voor de wereld open te stellen. 352 00:29:12,680 --> 00:29:16,400 De demonstratie van 4 mei hier op het Tiananmen-plein 353 00:29:16,400 --> 00:29:18,880 was een sleutelmoment voor het moderne China. 354 00:29:22,360 --> 00:29:24,920 In een cultuur die zoveel respect toonde voor het oude, 355 00:29:24,920 --> 00:29:27,280 de jongeren hadden gesproken. 356 00:29:29,000 --> 00:29:32,000 En hun ideeën verspreidden zich als een lopend vuurtje. 357 00:29:38,120 --> 00:29:42,040 Schrijvers en journalisten riepen nu op tot een algehele vernieuwing 358 00:29:42,040 --> 00:29:45,360 van de Chinese samenleving en politiek. 359 00:29:46,400 --> 00:29:48,720 Ze wilden het oude wegvagen 360 00:29:48,720 --> 00:29:50,600 en een nieuwe cultuur creëren 361 00:29:50,600 --> 00:29:53,360 gebaseerd op de westerse democratie en wetenschap. 362 00:29:53,360 --> 00:29:57,160 Een belangrijke stem was de grootste schrijver van het moderne China: Lu Xun. 363 00:29:58,640 --> 00:30:01,400 Lu Xun werd geboren in 1881. 364 00:30:01,400 --> 00:30:05,280 Dus tegen de tijd dat de Beweging op 4 mei tot stand kwam, was hij al op de 40, 365 00:30:05,280 --> 00:30:07,800 het idealisme van de jeugd is lang voorbij. 366 00:30:10,920 --> 00:30:12,600 Hij volgde een opleiding tot arts. 367 00:30:12,600 --> 00:30:14,920 En hoewel hij schrijver werd, 368 00:30:14,920 --> 00:30:18,720 zijn hele leven bleef hij aan dat bedmanier vasthouden 369 00:30:18,720 --> 00:30:23,400 van een wereldvermoeide, ironische maar humane arts. 370 00:30:23,400 --> 00:30:26,800 Maar een pessimist - niet iemand die de hoop met zich mee laat lopen 371 00:30:26,800 --> 00:30:28,840 met alle nederlagen van die tijd. 372 00:30:30,000 --> 00:30:32,600 En in het China van de jaren twintig 373 00:30:32,600 --> 00:30:35,840 na de vernedering van het Verdrag van Versailles, 374 00:30:35,840 --> 00:30:37,920 dat was de stem. 375 00:30:58,560 --> 00:31:01,160 ‘De republiek heeft ons in de steek gelaten’, schreef hij. 376 00:31:01,160 --> 00:31:02,680 ‘We zijn bedrogen. 377 00:31:02,680 --> 00:31:05,720 ‘Vroeger waren we slaven en nu worden we geregeerd door slaven. 378 00:31:05,720 --> 00:31:08,280 "We moeten de geest van China vernieuwen." 379 00:31:41,160 --> 00:31:44,360 ‘Hoop is als een pad op het platteland’, schreef hij. 380 00:31:44,360 --> 00:31:46,280 "Eerst is er geen pad, 381 00:31:46,280 --> 00:31:50,720 "maar als er genoeg mensen in dezelfde richting lopen, verschijnt het pad." 382 00:31:57,760 --> 00:32:00,600 Maar welke weg zou China inslaan? 383 00:32:02,680 --> 00:32:06,000 De 4 mei-beweging was geëlektrificeerd 384 00:32:06,000 --> 00:32:08,760 het politieke en culturele debat in China, 385 00:32:08,760 --> 00:32:11,840 een vloed aan ideeën waarvan er geen weg meer terug is. 386 00:32:11,840 --> 00:32:15,480 En onder die ideeën bevond zich een westerse politieke filosofie, 387 00:32:15,480 --> 00:32:18,560 een communistische filosofie: het marxisme. 388 00:32:21,800 --> 00:32:25,880 En de eerste bijeenkomst van een Chinese communistische partij 389 00:32:25,880 --> 00:32:30,680 werd hier in deze zaal, rond deze tafel, gehouden in juli 1921. 390 00:32:30,680 --> 00:32:33,680 Er waren 12 mensen aanwezig. 391 00:32:33,680 --> 00:32:36,960 Onder hen Mao Zedong, de zoon van de Hunan-boer. 392 00:32:38,920 --> 00:32:41,760 Ze werden aangetrokken door de anti-feodale, 393 00:32:41,760 --> 00:32:44,520 anti-imperialistische boodschap 394 00:32:44,520 --> 00:32:47,720 en ook door de bewering dat het wetenschappelijk is. 395 00:32:47,720 --> 00:32:51,800 Dat het niet alleen de sleutel was tot de geschiedenis, maar ook tot de toekomst. 396 00:32:53,280 --> 00:32:59,720 De twaalf mensen die hier zaten waren vertegenwoordigers van slechts 57 leden. 397 00:32:59,720 --> 00:33:04,040 Op dat moment had de partij helemaal geen betekenis. 398 00:33:06,600 --> 00:33:10,600 399 00:33:10,600 --> 00:33:13,920 400 00:33:13,920 --> 00:33:18,040 Net om de hoek was het jazztijdperk in volle gang. 401 00:33:18,040 --> 00:33:20,920 De Chinese politiek was in chaos, 402 00:33:20,920 --> 00:33:24,040 maar de jaren twintig waren voor sommigen een dynamische tijd. 403 00:33:24,040 --> 00:33:26,960 De economie groeide in steden als Shanghai. 404 00:33:28,280 --> 00:33:31,320 Een jonge Brit die hier in 1919 vanuit Lancashire naartoe kwam 405 00:33:31,320 --> 00:33:33,160 na de Eerste Wereldoorlog, 406 00:33:33,160 --> 00:33:36,040 Omdat hij thuis geen baan had, sloot hij zich aan bij de politie en zei: 407 00:33:36,040 --> 00:33:38,560 'Het is de beste stad die ik ooit heb gezien. 408 00:33:38,560 --> 00:33:41,240 ‘De meest kosmopolitische plek ter wereld 409 00:33:41,240 --> 00:33:46,800 "en na verloop van tijd zal het elke Engelse stad 100 jaar achter zich laten." 410 00:33:46,800 --> 00:33:49,320 411 00:33:49,320 --> 00:33:51,360 412 00:33:51,360 --> 00:33:54,960 Maar de verwestersing ging niet alleen over het materiële leven, 413 00:33:54,960 --> 00:33:59,040 het ging over China dat modern leerde zijn. 414 00:34:01,000 --> 00:34:05,800 Deze verdrags- en concessiehavens zoals Shanghai en Hong Kong, 415 00:34:05,800 --> 00:34:10,160 met hun westerse hotels, westerse banken 416 00:34:10,160 --> 00:34:11,880 en warenhuizen, 417 00:34:11,880 --> 00:34:16,560 het waren verwijzingen naar de toekomst van de nieuwe Republiek China. 418 00:34:16,560 --> 00:34:18,920 En advertenties uit die tijd 419 00:34:18,920 --> 00:34:21,520 laat ons zien dat mensen sterk werden aangemoedigd 420 00:34:21,520 --> 00:34:24,040 om te doen wat de radicalen in de 4 mei-beweging doen 421 00:34:24,040 --> 00:34:26,600 en de Nieuwe Cultuurbeweging had gezegd: 422 00:34:26,600 --> 00:34:28,800 ‘Weg met het oude. 423 00:34:28,800 --> 00:34:31,840 ‘Laten we vanaf nu westerse pakken dragen 424 00:34:31,840 --> 00:34:35,320 "met een kraag en stropdas en een gleufhoed." 425 00:34:35,320 --> 00:34:41,040 Dit alles lag dus een miljoen kilometer verwijderd van het uitgestrekte landelijke achterland 426 00:34:41,040 --> 00:34:46,920 waarin het grootste deel van de bijna 500 miljoen Chinese inwoners in de jaren twintig leefden. 427 00:34:48,160 --> 00:34:51,440 Maar zelfs daar... was de geschiedenis in beweging. 428 00:34:54,040 --> 00:34:58,840 Eind jaren twintig, geteisterd door overstromingen, hongersnoden en gewapende conflicten, 429 00:34:58,840 --> 00:35:01,160 boeren verkochten hun kinderen, 430 00:35:01,160 --> 00:35:04,480 stervend door duizenden ziekten en hongersnood. 431 00:35:08,400 --> 00:35:12,440 En in deze wanhopige tijden stond een man met een lot op - 432 00:35:12,440 --> 00:35:15,120 Mao Zedong. 433 00:35:16,240 --> 00:35:21,160 Mao werd in 1893 geboren als zoon van een welgestelde boer in Hunan. 434 00:35:21,160 --> 00:35:25,200 Hij verliet de middelbare school op 25-jarige leeftijd, nadat hij een opleiding tot leraar in het basisonderwijs had gevolgd. 435 00:35:26,600 --> 00:35:29,160 Hij werd achtervolgd door jeugdherinneringen 436 00:35:29,160 --> 00:35:32,680 van de moord op door hongersnood geteisterde demonstranten in zijn geboortestad. 437 00:35:32,680 --> 00:35:35,360 En toen ontdekte hij het communisme. 438 00:35:35,360 --> 00:35:36,880 En kijk dan eens naar dit... 439 00:35:36,880 --> 00:35:38,720 Dit zijn de vroege strijd, 440 00:35:38,720 --> 00:35:41,840 de vroege mobilisatie van de boeren. 441 00:35:42,840 --> 00:35:47,120 Zijn vraatzuchtige lectuur had hem eerst naar het Europese socialisme geleid 442 00:35:47,120 --> 00:35:49,360 en dan tot een gewelddadige revolutie. 443 00:35:49,360 --> 00:35:53,240 Hij begon als guerrillaleider in een mislukte communistische opstand 444 00:35:53,240 --> 00:35:54,880 in zijn geboorteland Hunan 445 00:35:54,880 --> 00:35:59,200 en vervolgens bij het opzetten van onafhankelijke communistische enclaves – Sovjets – 446 00:35:59,200 --> 00:36:01,880 diep op het platteland. 447 00:36:04,520 --> 00:36:07,320 Daarmee heeft de nationalistische regering, 448 00:36:07,320 --> 00:36:09,800 nu onder premier Chiang Kai-shek, 449 00:36:09,800 --> 00:36:12,360 besloten de communisten uit te roeien. 450 00:36:12,360 --> 00:36:16,240 Duizenden werden gedood, onder wie Mao's vrouw en zus. 451 00:36:18,720 --> 00:36:23,920 In 1934 begonnen de overlevenden aan wat bekend werd als de Lange Mars. 452 00:36:23,920 --> 00:36:27,400 een tocht van 9.000 kilometer naar het noordwesten van China. 453 00:36:27,400 --> 00:36:31,480 Slechts 8.000, ongeveer een tiende van hen, overleefden. 454 00:36:31,480 --> 00:36:34,480 En ze maakten hun basis in Yan'an 455 00:36:37,360 --> 00:36:40,000 Een nergens plek in een somber landschap, 456 00:36:40,000 --> 00:36:43,000 het moet op dat moment hebben geleken op de communistische beweging in China 457 00:36:43,000 --> 00:36:44,720 was op een dood spoor beland. 458 00:36:46,040 --> 00:36:50,040 Maar toen, in 1937, 459 00:36:50,040 --> 00:36:52,760 de Japanners lanceerden een grootschalige invasie van China. 460 00:36:54,880 --> 00:36:57,280 - MAN OP NIEUWSREEL: - De Japanners - streven nu naar totale verovering, 461 00:36:57,280 --> 00:36:59,200 niet zomaar een stukje territorium. 462 00:37:05,320 --> 00:37:08,720 Een eeuw sinds Groot-Brittannië China voor het eerst openbarstte, 463 00:37:08,720 --> 00:37:12,000 een generatie sinds het bloedvergieten van de Boxers, 464 00:37:12,000 --> 00:37:15,520 baby's zijn volwassen geworden zonder een jaar van vrede. 465 00:37:15,520 --> 00:37:20,680 Al 25 jaar leeft China met krijgsheren, wapens en terreur. 466 00:37:20,680 --> 00:37:23,920 Maar nu moet het dieper drinken uit de beker van bitterheid. 467 00:37:26,840 --> 00:37:29,800 In december, tijdens een zes weken durend schrikbewind, 468 00:37:29,800 --> 00:37:34,680 het Japanse leger heeft in Nanjing ruim 250.000 mensen afgeslacht. 469 00:37:37,040 --> 00:37:40,680 Hoe oud was jij toen de Japanners China binnenvielen? 470 00:37:40,680 --> 00:37:43,560 ZE ANTWOORDT IN HAAR EIGEN TAAL 471 00:37:43,560 --> 00:37:46,280 14? 14 jaar oud, ja. 472 00:37:48,120 --> 00:37:54,040 En toen de Japanners de stad in december 1937 daadwerkelijk aanvielen, 473 00:37:54,040 --> 00:37:55,760 wat heb je gezien? 474 00:37:55,760 --> 00:37:58,480 Heb je verhalen gehoord van mensen die ontsnapten? 475 00:38:55,800 --> 00:38:59,720 Uit zulke verschrikkingen ontstond een nationaal verzet. 476 00:39:02,040 --> 00:39:05,160 Ver weg in Yan'an, van een verslagen guerrillaleger, 477 00:39:05,160 --> 00:39:07,000 de communisten bevonden zich nu 478 00:39:07,000 --> 00:39:09,320 onderdeel van een bevrijdingsstrijd. 479 00:39:10,680 --> 00:39:14,200 Mao zelf had nu de macht over de partij verworven 480 00:39:14,200 --> 00:39:17,400 en ontpopte zich als een formidabele en meedogenloze revolutionair. 481 00:39:21,200 --> 00:39:23,840 Er werd een eenheidsfront gevormd 482 00:39:23,840 --> 00:39:26,840 met de nationalisten onder Tsjang Kai-shek 483 00:39:26,840 --> 00:39:29,200 en de communisten onder Mao, 484 00:39:29,200 --> 00:39:32,240 vechten tegen de gemeenschappelijke vijand: de Japanners. 485 00:39:57,000 --> 00:40:01,760 In die tijd woonde Mao hier in de grotten buiten Yan'an. 486 00:40:01,760 --> 00:40:05,080 Hij kreeg zelfs bezoek van westerse journalisten. 487 00:40:09,280 --> 00:40:11,440 Onder degenen die hem toen kwamen opzoeken 488 00:40:11,440 --> 00:40:15,520 was de filosoof en sociaal hervormer Liang Shuming. 489 00:40:15,520 --> 00:40:19,080 Geen enkele liefhebber van het marxisme of het westerse kapitalisme, 490 00:40:19,080 --> 00:40:21,040 maar een Chinese patriot. 491 00:40:21,040 --> 00:40:22,960 Heel verschillende mannen. 492 00:40:22,960 --> 00:40:26,000 Liang, de traditionele geleerde in zijn lange jurk, thee nippend 493 00:40:26,000 --> 00:40:28,720 en Mao, de zoon van een Hunan-boer, 494 00:40:28,720 --> 00:40:31,960 lachend, zichzelf krabbend, 495 00:40:31,960 --> 00:40:35,200 kettingrokende handgerolde sigaretten 496 00:40:35,200 --> 00:40:39,280 en glas na glas van de lokale witte whisky achterover slaan. 497 00:40:39,280 --> 00:40:43,760 Marx en Confucius debatteren over de toekomst van China. 498 00:40:43,760 --> 00:40:47,520 En Liangs portret van Mao is erg aantrekkelijk. 499 00:40:47,520 --> 00:40:51,800 Hij zegt: "Hij was ontspannen, warm en natuurlijk. 500 00:40:51,800 --> 00:40:56,200 ‘Extreem vulgair, maar volkomen onaangetast 501 00:40:56,200 --> 00:40:58,240 "En een zeer scherpe geest. 502 00:40:58,240 --> 00:41:01,720 "Met kop en schouders boven alle anderen." 503 00:41:01,720 --> 00:41:03,240 Maar ondanks al hun verschillen, 504 00:41:03,240 --> 00:41:07,480 ze waren het eens over de twee belangrijkste problemen waarmee China wordt geconfronteerd. 505 00:41:07,480 --> 00:41:10,160 Nummer één: de plattelandskwestie. 506 00:41:10,160 --> 00:41:13,640 De verschrikkelijke armoede van de massa van de bevolking van het land. 507 00:41:13,640 --> 00:41:18,760 En nummer twee: de nationale bevrijding van de Japanse invasie. 508 00:41:18,760 --> 00:41:20,920 Zoals Mao tegen Liang zei: 509 00:41:20,920 --> 00:41:23,080 "De oorlog heeft alles veranderd." 510 00:41:27,000 --> 00:41:31,280 Dit is een conflict dat 14 miljoen mensen het leven heeft gekost, mogelijk meer. 511 00:41:31,280 --> 00:41:34,880 burgers en militairen in China tijdens de oorlog zelf. 512 00:41:34,880 --> 00:41:36,720 - 14 miljoen? - 14 miljoen. 513 00:41:38,560 --> 00:41:41,800 80-100 miljoen Chinezen 514 00:41:41,800 --> 00:41:45,120 Het zou heel goed kunnen dat ze vluchtelingen zijn geworden in hun eigen land. 515 00:41:45,120 --> 00:41:47,760 Dus in termen van het veranderen van de richting 516 00:41:47,760 --> 00:41:49,800 van de Chinese politiek en samenleving, 517 00:41:49,800 --> 00:41:52,120 De oorlogsperiode is enorm belangrijk. 518 00:41:54,080 --> 00:41:57,040 Toen de Japanners zich in 1945 overgaven, 519 00:41:57,040 --> 00:41:59,480 het Front National viel uiteen. 520 00:41:59,480 --> 00:42:01,680 En de nationalisten en de communisten 521 00:42:01,680 --> 00:42:03,680 vocht nu een bittere burgeroorlog. 522 00:42:07,120 --> 00:42:09,760 Gesteund door het Westen, en vooral de VS, 523 00:42:09,760 --> 00:42:12,800 de nationalisten hadden de mankracht en uitrusting. 524 00:42:12,800 --> 00:42:14,840 De communisten waren buiten schot. 525 00:42:14,840 --> 00:42:16,600 Maar na twaalf jaar in Yan'an, 526 00:42:16,600 --> 00:42:20,440 hun landhervormingen hadden op het hele platteland massale steun gekregen, 527 00:42:20,440 --> 00:42:25,400 aangewakkerd door propaganda die een gouden eeuw van sociale rechtvaardigheid belooft. 528 00:42:28,000 --> 00:42:31,320 In één jaar tijd trok het Rode Leger door heel China 529 00:42:31,320 --> 00:42:35,240 en na zware gevechten vluchtten de nationalisten naar Taiwan. 530 00:42:35,240 --> 00:42:38,240 De Volksrepubliek werd gesticht. 531 00:42:47,160 --> 00:42:51,320 Op 1 oktober 1949 werd in Peking 532 00:42:51,320 --> 00:42:54,760 Mao kondigde de geboorte aan van een nieuw China. 533 00:42:56,360 --> 00:42:58,840 MAO SPREEKT IN ZIJN EIGEN TAAL 534 00:43:05,240 --> 00:43:09,440 Er is de Tiananmen-poort, waar Mao Zedong die beroemde toespraak hield. 535 00:43:09,440 --> 00:43:12,680 Het was slechts 38 jaar na de val van het rijk. 536 00:43:12,680 --> 00:43:15,000 En na al het lijden van het Chinese volk 537 00:43:15,000 --> 00:43:18,760 door de Japanse oorlog, de Tweede Wereldoorlog en de burgeroorlog, 538 00:43:18,760 --> 00:43:21,120 er heerste een wijdverbreid optimisme 539 00:43:21,120 --> 00:43:23,400 dat er een compleet nieuwe, nieuwe start kan komen. 540 00:43:23,400 --> 00:43:27,480 Revolutie was immers een feit in het Chinese verhaal, 541 00:43:27,480 --> 00:43:32,200 bijna een natuurlijk onderdeel van de terugkerende cycli van de Chinese geschiedenis. 542 00:43:33,200 --> 00:43:37,480 Maar de verrassende plotselingheid waarmee uiteindelijk 543 00:43:37,480 --> 00:43:40,200 De communisten slaagden erin de macht over te nemen 544 00:43:40,200 --> 00:43:44,240 maakte de enorme last die ze hadden geërfd alleen maar groter. 545 00:43:50,560 --> 00:43:53,520 Mao was bovenal een revolutionair. 546 00:43:54,720 --> 00:43:58,240 Hij geloofde dat de nieuwe wereld door vernietiging geboren kon worden 547 00:43:58,240 --> 00:44:00,360 en dat verlies van mensenlevens was geen probleem 548 00:44:00,360 --> 00:44:03,520 bij het bereiken van het doel van China's socialistische utopie. 549 00:44:08,240 --> 00:44:10,960 Hij smeedde een repressieve staat. 550 00:44:10,960 --> 00:44:14,360 Woorden en gedachten werden strikt gecontroleerd, 551 00:44:14,360 --> 00:44:16,440 Er werd een klassenoorlog gevoerd. 552 00:44:17,600 --> 00:44:21,080 Begin jaren vijftig was Stalin in China een god. 553 00:44:32,360 --> 00:44:34,440 De letters boven de boog zeggen: 554 00:44:34,440 --> 00:44:37,400 "De gedachten van voorzitter Mao zullen voor altijd stralen." 555 00:44:37,400 --> 00:44:39,880 Dit is het dorp Nanjie in Hunan, 556 00:44:39,880 --> 00:44:42,920 een klein zakje van het socialisme van voorzitter Mao 557 00:44:42,920 --> 00:44:46,440 in de grote oceaan van het moderne Chinese kapitalisme. 558 00:44:50,360 --> 00:44:54,480 Tegenwoordig is Nanjie het laatste communistische collectief in China. 559 00:44:54,480 --> 00:44:57,360 Het wordt nog steeds gerund als een arbeiderscoöperatie 560 00:44:57,360 --> 00:45:02,120 en hier kun je een verre indruk krijgen van Mao's dappere nieuwe wereld. 561 00:45:03,800 --> 00:45:06,080 Het moest gebaseerd zijn op nieuwe waarden, 562 00:45:06,080 --> 00:45:10,200 een einde maken aan eeuwen van verstikkende confucianistische traditie. 563 00:45:10,200 --> 00:45:14,680 China zou worden georganiseerd in collectieve boerderijen en werkbrigades. 564 00:45:14,680 --> 00:45:18,640 ‘Onze economie zal Groot-Brittannië binnen een paar jaar inhalen’, zei Mao. 565 00:45:21,000 --> 00:45:22,800 Het was allemaal geregisseerd 566 00:45:22,800 --> 00:45:26,160 door de rigide en geheimzinnige Chinese Communistische Partij, 567 00:45:26,160 --> 00:45:29,760 waarbij de adviseurs van Stalin de levens van de mensen beheersten 568 00:45:29,760 --> 00:45:31,680 van wieg tot graf. 569 00:45:33,320 --> 00:45:36,920 Maar er zijn echte successen geboekt, vooral op het gebied van de volksgezondheid. 570 00:45:36,920 --> 00:45:39,520 op het gebied van onderwijs en alfabetisering. 571 00:45:39,520 --> 00:45:43,840 Er was ook een grote verbetering in de rol en status van vrouwen. 572 00:45:43,840 --> 00:45:46,640 Dit alles heeft bijgedragen aan de vorming van het huidige China. 573 00:46:02,600 --> 00:46:06,280 DE MAN ZINGT IN ZIJN EIGEN TAAL 574 00:46:07,280 --> 00:46:10,320 ZE ZINGEN IN HUN EIGEN TAAL 575 00:46:14,320 --> 00:46:16,760 Hoewel het vandaag de dag niet in de pas loopt met de rest van China, 576 00:46:16,760 --> 00:46:19,680 de burgemeester gelooft nog steeds in Mao's visie. 577 00:46:35,680 --> 00:46:40,480 Maar het maoïsme ging tegen de kern van de Chinese beschaving in. 578 00:46:40,480 --> 00:46:42,520 Zijn economische ideeën waren rampzalig. 579 00:46:42,520 --> 00:46:46,960 De collectivisering van de landbouw heeft de samenleving enorm ontwricht. 580 00:46:49,840 --> 00:46:53,080 Mao reageerde op de mislukkingen met de Grote Sprong Voorwaarts. 581 00:46:53,080 --> 00:46:56,280 een rampzalige drang om het platteland te industrialiseren. 582 00:46:57,240 --> 00:47:00,120 Dat leidde tot de Grote Hongersnood. 583 00:47:00,120 --> 00:47:02,120 Tussen 1959 en 1961 584 00:47:02,120 --> 00:47:05,520 Er wordt nu aangenomen dat ruim 30 miljoen mensen zijn omgekomen. 585 00:47:10,120 --> 00:47:11,880 Tegen het einde van de jaren vijftig was 586 00:47:11,880 --> 00:47:15,200 het opleggen van het maoïsme aan het Chinese volk was duidelijk mislukt. 587 00:47:16,400 --> 00:47:19,680 En Mao werd buitenspel gezet als leider van de partij. 588 00:47:19,680 --> 00:47:22,200 Maar hij wilde niet loslaten. 589 00:47:23,360 --> 00:47:27,520 In 1964, op 70-jarige leeftijd, herwon hij de controle 590 00:47:27,520 --> 00:47:30,360 en lanceerde de Culturele Revolutie. 591 00:47:32,680 --> 00:47:36,400 Gefrustreerd door de loyaliteit van het Chinese volk aan zijn cultuur, 592 00:47:36,400 --> 00:47:39,880 Mao drong er bij miljoenen jonge mensen, de Rode Garde, op aan 593 00:47:39,880 --> 00:47:44,680 om oude gebruiken, oude ideeën en confucianistische waarden te vernietigen. 594 00:47:50,680 --> 00:47:52,320 Jouw naam is? 595 00:47:52,320 --> 00:47:54,200 ANTWOORDEN IN EIGEN TAAL 596 00:47:54,200 --> 00:47:55,720 Oké, mijn naam is Michael. 597 00:47:55,720 --> 00:47:58,360 Elke Chinese familie leed. 598 00:47:58,360 --> 00:48:01,120 De Baos, oorspronkelijk afkomstig uit Tangyue in Anhui, 599 00:48:01,120 --> 00:48:03,200 wie we hebben gevolgd in dit verhaal, 600 00:48:03,200 --> 00:48:04,960 waren er maar één. 601 00:48:08,000 --> 00:48:10,600 Loyale dorpsofficieren in de Ming-dynastie, 602 00:48:10,600 --> 00:48:13,320 filantropische zouthandelaren in de Qing, 603 00:48:13,320 --> 00:48:16,200 ze werden nu geconfronteerd met terreur en misbruik. 604 00:48:16,200 --> 00:48:19,640 Maar ook de vernietiging van hun dierbare verleden. 605 00:48:21,360 --> 00:48:23,040 Hoeveel generaties hier? 606 00:48:23,040 --> 00:48:25,000 - VROUW: - Zes generaties. 607 00:48:25,000 --> 00:48:26,640 Zes generaties Ming. 608 00:48:26,640 --> 00:48:29,280 Zeven generaties Qing. 609 00:48:29,280 --> 00:48:30,960 Dus meneer Bao is de 30e 610 00:48:30,960 --> 00:48:33,800 en de kleine jongen is de 32e generatie. 611 00:48:35,280 --> 00:48:37,400 Tijdens de Taiping-opstand, 612 00:48:37,400 --> 00:48:39,720 het gezin had hun leven op het spel gezet 613 00:48:39,720 --> 00:48:43,400 om dit 18e-eeuwse schilderij van hun voorouders te redden. 614 00:48:43,400 --> 00:48:46,240 En nu hebben ze het allemaal opnieuw meegemaakt. 615 00:49:12,840 --> 00:49:15,000 En zoals meneer Bao het verhaal vertelde: 616 00:49:15,000 --> 00:49:17,040 het was alsof, nogmaals, 617 00:49:17,040 --> 00:49:19,600 de stem van het Chinese volk sprak. 618 00:49:20,600 --> 00:49:24,440 Hun liefde voor hun geschiedenis en gehechtheid aan hun oude cultuur. 619 00:50:11,280 --> 00:50:15,040 Mao overleed in 1976 op 83-jarige leeftijd. 620 00:50:15,040 --> 00:50:19,400 gecorrumpeerd door macht en zijn messiaanse persoonlijkheidscultus. 621 00:50:24,080 --> 00:50:26,880 Tegenwoordig is hij voor velen nog steeds een held. 622 00:50:26,880 --> 00:50:29,840 Mao-memorabilia zijn overal... 623 00:50:29,840 --> 00:50:32,800 foto's, tijdschriften en posters 624 00:50:32,800 --> 00:50:34,920 en natuurlijk Het Rode Boekje. 625 00:50:36,960 --> 00:50:40,960 De man, waarvan velen hier nog steeds denken, ondanks al zijn fouten, 626 00:50:40,960 --> 00:50:43,240 maakte China weer groot. 627 00:50:43,240 --> 00:50:45,720 Er wordt gezegd dat hij in zijn laatste dagen 628 00:50:45,720 --> 00:50:48,400 hij las obsessief Sima Guang. 629 00:50:48,400 --> 00:50:52,240 Veel lessen voor heersers voor alle tijden in de Chinese geschiedenis 630 00:50:52,240 --> 00:50:56,800 in het werk van die beroemde historicus met zijn boodschap aan de keizer 631 00:50:56,800 --> 00:50:59,880 dat "hier de geschiedenis van China zich voor je ontvouwt 632 00:50:59,880 --> 00:51:02,360 "en je zult zien dat, door de tijd heen, 633 00:51:02,360 --> 00:51:04,960 ‘Er is chaos en vernietiging geweest 634 00:51:04,960 --> 00:51:08,040 "en geweld en wanorde gedurende het grootste deel van die periode. 635 00:51:08,040 --> 00:51:11,320 ‘En dat zijn de periodes van goede orde en harmonie 636 00:51:11,320 --> 00:51:13,800 "zijn kort geweest in de geschiedenis van China. 637 00:51:13,800 --> 00:51:17,800 ‘En dit vertelt je over het bereiken van harmonie in de regering 638 00:51:17,800 --> 00:51:19,560 "is een heel moeilijke zaak 639 00:51:19,560 --> 00:51:22,880 'Dat moet heel zorgvuldig worden aangeboden als je er eenmaal bent.' 640 00:51:25,440 --> 00:51:27,280 Er waren natuurlijk mensen die zeiden: 641 00:51:27,280 --> 00:51:28,960 als hij in 1956 was gestorven, 642 00:51:28,960 --> 00:51:30,920 zijn prestaties zouden herinnerd zijn 643 00:51:30,920 --> 00:51:33,120 als een van de grote heersers van China. 644 00:51:34,280 --> 00:51:38,040 Maar over wat er daarna gebeurde, gaf zelfs de Partij toe: 645 00:51:38,040 --> 00:51:43,920 ‘Kameraad Mao zag goed voor kwaad aan en het volk voor vijand. 646 00:51:43,920 --> 00:51:46,520 "En daarin ligt zijn tragedie." 647 00:51:53,800 --> 00:51:56,680 Mao dacht dat zijn revolutie nog niet voltooid was. 648 00:51:56,680 --> 00:52:00,400 Maar na zijn dood keerde de partij het marxisme de rug toe. 649 00:52:00,400 --> 00:52:03,840 Voor hulp bij de wederopbouw van China heeft zijn opvolger, Deng Xiaoping, 650 00:52:03,840 --> 00:52:05,720 ging naar Amerika. 651 00:52:05,720 --> 00:52:10,080 - REPORTER: - De ogen van Texas waren vandaag op Deng Xiaoping gericht. 652 00:52:10,080 --> 00:52:11,920 We hebben een aantal nieuwe dingen over Deng geleerd. 653 00:52:11,920 --> 00:52:14,640 Hij houdt van astronauten, cowboys en basketbal 654 00:52:14,640 --> 00:52:18,400 en hij is misschien een nieuw imago voor de leidende man van het communistische China. 655 00:52:18,400 --> 00:52:22,760 Want Deng Xiaoping ging niet alleen naar het Westen, maar ook naar het Westen. 656 00:52:24,000 --> 00:52:28,480 Dengs grote ‘openstelling’ zou China in een kapitalistische samenleving veranderen 657 00:52:28,480 --> 00:52:31,880 en bracht de grootste verlichting van de armoede in de menselijke geschiedenis. 658 00:52:33,400 --> 00:52:36,840 En net als bij de 4 mei-beweging in 1919, 659 00:52:36,840 --> 00:52:38,960 nieuwe vrijheden lonken snel. 660 00:52:40,120 --> 00:52:42,200 - REPORTER: - Voor het eerst, - in grote aantallen, 661 00:52:42,200 --> 00:52:45,640 de gewone mannen en vrouwen van Peking, oud en jong, 662 00:52:45,640 --> 00:52:49,120 professoren en taxichauffeurs hebben zich aangesloten bij het studentenprotest. 663 00:52:50,600 --> 00:52:54,520 In 1989 vond er weer een grote demonstratie plaats op het Tiananmen-plein 664 00:52:54,520 --> 00:52:56,600 riep ook op tot verandering. 665 00:52:56,600 --> 00:53:00,000 Maar de partij vreesde het verlies van haar eigen machtsmonopolie. 666 00:53:00,000 --> 00:53:02,840 De demonstranten werden brutaal verpletterd, 667 00:53:02,840 --> 00:53:05,280 hun protest verdween uit de geschiedenis. 668 00:53:08,840 --> 00:53:14,600 In de daaropvolgende 25 jaar werd China alleen maar rijker en rijker. 669 00:53:15,920 --> 00:53:19,160 Als een historicus had geprobeerd te voorspellen hoe China eruit zou zien 670 00:53:19,160 --> 00:53:21,760 in het begin van de 21e eeuw, 671 00:53:21,760 --> 00:53:24,480 hij zou het vrijwel zeker helemaal verkeerd hebben gehad. 672 00:53:24,480 --> 00:53:26,760 Dat China dat zou zijn, hadden ze nooit verwacht 673 00:53:26,760 --> 00:53:28,880 een van de meest bloeiende kapitalistische samenlevingen 674 00:53:28,880 --> 00:53:30,200 in de geschiedenis van de wereld. 675 00:53:30,200 --> 00:53:32,520 Hoewel een land dat nog steeds onder autoritair bewind staat. 676 00:53:36,680 --> 00:53:41,800 Ik denk dat China is begonnen aan wat ik ‘de lange mars naar de moderniteit’ noem 677 00:53:41,800 --> 00:53:43,720 sinds de Opiumoorlogen. 678 00:53:43,720 --> 00:53:45,920 Omdat het zijn elite is 679 00:53:45,920 --> 00:53:48,520 besefte dat het moest veranderen. 680 00:53:48,520 --> 00:53:52,400 Het moest het Westen inhalen, het moet moderniseren. 681 00:53:54,920 --> 00:53:57,880 Die ‘mars’ is dus nog steeds aan de gang. 682 00:53:59,400 --> 00:54:03,160 En dat betekent ook dat we de geschiedenis moeten omarmen. 683 00:54:03,160 --> 00:54:05,320 Goed en slecht. 684 00:54:05,320 --> 00:54:07,600 Want om tenslotte open te zijn over de geschiedenis, 685 00:54:07,600 --> 00:54:12,280 is de basis voor een beter heden en een betere toekomst. 686 00:54:15,760 --> 00:54:17,760 Hier in de stad Wuxi, 687 00:54:17,760 --> 00:54:21,040 de familie Qin is bijeengekomen voor hun jaarlijkse reünie, 688 00:54:21,040 --> 00:54:23,320 om hun geschiedenis te vieren, 689 00:54:23,320 --> 00:54:26,400 de ongelooflijke duurzaamheid van de Chinese familie 690 00:54:26,400 --> 00:54:29,640 en zijn plaats in het verhaal van de natie. 691 00:54:29,640 --> 00:54:32,880 Ik vind het opmerkelijk dat wij hier vandaag allemaal zijn 692 00:54:32,880 --> 00:54:38,600 traceer onze voorouders via deze opmerkelijke dichter uit de Sung-dynastie, 693 00:54:38,600 --> 00:54:42,000 die bijna 1000 jaar geleden werd geboren. 694 00:54:42,000 --> 00:54:46,400 En vandaag de dag zijn de nakomelingen overal in China te vinden. 695 00:54:46,400 --> 00:54:48,240 Ik ben erg blij om hier te zijn... 696 00:54:48,240 --> 00:54:50,400 Zoals alle Chinese gezinnen 697 00:54:50,400 --> 00:54:53,680 de Qins hebben de stormen van de 20e eeuw doorstaan. 698 00:54:53,680 --> 00:54:57,360 Ze hadden rechtsen en linksen, journalisten en kalligrafen 699 00:54:57,360 --> 00:54:59,480 en zelfs een held van de Lange Mars, 700 00:54:59,480 --> 00:55:01,720 wiens dochters hier vandaag zijn om hem te herdenken. 701 00:55:20,240 --> 00:55:24,280 De wonden van de vorige eeuw vervagen nu. 702 00:55:24,280 --> 00:55:28,440 Het Chinese volk, de echte helden en heldinnen van ons verhaal, 703 00:55:28,440 --> 00:55:31,520 genieten weer volop van het leven. 704 00:55:35,240 --> 00:55:40,240 Het is het feest van het Chinese Nieuwjaar, ieders favoriete feestdag, 705 00:55:40,240 --> 00:55:43,840 wanneer alle families proberen weer bij elkaar te komen 706 00:55:43,840 --> 00:55:46,960 en het hele land ligt twee weken lang stil. 707 00:55:50,360 --> 00:55:53,880 Het is een tijd van voorspoed en plezier. 708 00:55:53,880 --> 00:55:55,840 Een tijd om los te laten. 709 00:55:58,120 --> 00:55:59,920 En in het hart van dit alles 710 00:55:59,920 --> 00:56:03,640 zijn de oude Chinese overtuigingen over geluk en voorspoed... 711 00:56:06,520 --> 00:56:10,120 ..de oude rituelen van samen koken en eten. 712 00:56:15,560 --> 00:56:21,120 In iedere woning, zoals het gezegde luidt, de vier generaties onder één dak. 713 00:56:25,320 --> 00:56:27,120 Net als de rest van ons, 714 00:56:27,120 --> 00:56:30,120 de bevolking van China maakt zich zorgen over de toekomst, 715 00:56:30,120 --> 00:56:33,000 over het milieu, de gevolgen van het materialisme, 716 00:56:33,000 --> 00:56:34,880 over de vrijheid zelf. 717 00:56:36,120 --> 00:56:40,360 Maar ze zijn, zoals altijd, verenigd door hun gemeenschappelijke cultuur en geschiedenis. 718 00:56:40,360 --> 00:56:43,800 door de dingen waar ze al zo lang waarde aan hechten. 719 00:57:01,720 --> 00:57:04,320 Het verhaal van China maakt deel uit van de geschiedenis 720 00:57:04,320 --> 00:57:07,560 van alle volkeren van onze kleine planeet. 721 00:57:07,560 --> 00:57:09,960 En het volgende hoofdstuk, in veel opzichten, 722 00:57:09,960 --> 00:57:13,480 zal belangrijker zijn dan alle voorgaande. 723 00:57:15,280 --> 00:57:17,800 Hier bij het Altaar van de Hemel in Peking, 724 00:57:17,800 --> 00:57:19,680 iets meer dan 100 jaar geleden, 725 00:57:19,680 --> 00:57:24,360 de laatste keizers van China voerden de oude rituelen uit 726 00:57:24,360 --> 00:57:27,120 om de harmonie tussen de mensheid te behouden, 727 00:57:27,120 --> 00:57:29,960 de aarde en de kosmos. 728 00:57:29,960 --> 00:57:32,200 Passend op deze plek, nietwaar? 729 00:57:32,200 --> 00:57:36,880 Je hebt bijna het gevoel alsof je tussen hemel en aarde zweeft. 730 00:57:40,240 --> 00:57:45,360 En nu is dat eeuwenoude idee des te betekenisvoller en urgenter 731 00:57:45,360 --> 00:57:48,280 voor China en voor de wereld. 732 00:57:55,760 --> 00:57:59,800 De Chinese regering heeft haar doel voor de komende dertig jaar bepaald 733 00:57:59,800 --> 00:58:04,560 om een welvarende en democratische socialistische samenleving te worden. 734 00:58:05,760 --> 00:58:09,800 Wat dat betreft kan de rest van de wereld hen alleen maar het beste wensen. 735 00:58:09,800 --> 00:58:14,080 Want na het 4000-jarige epos van de Chinese beschaving, 736 00:58:14,080 --> 00:58:16,920 met al zijn triomfen en tragedies 737 00:58:16,920 --> 00:58:21,240 en zijn bijna grenzeloze uitvinding en creativiteit, 738 00:58:21,240 --> 00:58:25,000 de wereld heeft een welvarend en vreedzaam China nodig 739 00:58:25,000 --> 00:58:26,920 als nooit tevoren.