1 00:06:56,416 --> 00:07:02,750 In het jaar onzes Heren was Judea bijna 'n eeuw in Romeinse handen. 2 00:07:03,422 --> 00:07:08,463 In z'n zevende regeringsjaar beval keizer Augustus alle inwoners... 3 00:07:08,677 --> 00:07:11,843 terug te keren naar hun geboorteplaats... 4 00:07:12,055 --> 00:07:13,763 voor een volkstelling. 5 00:07:14,599 --> 00:07:18,976 Velen reisden via Jeruzalem... 6 00:07:19,186 --> 00:07:22,056 de hoofdstad van hun gekwelde land. 7 00:07:22,397 --> 00:07:27,428 De stad werd beheerst door Fort Antonia... 't Romeinse machtscentrum. 8 00:07:27,686 --> 00:07:29,701 En door de Gouden Tempel... 9 00:07:29,869 --> 00:07:33,990 symbool van een onverwoestbaar geloof. 10 00:07:35,617 --> 00:07:41,655 Ze gehoorzaamden de keizer, maar hielden trots hun erfgoed in ere. 11 00:07:41,873 --> 00:07:44,826 Hun profeten hadden immers beloofd... 12 00:07:45,042 --> 00:07:48,411 dat er een Messias geboren zou worden... 13 00:07:48,629 --> 00:07:52,875 die redding en vrijheid zou brengen. 14 00:08:03,934 --> 00:08:06,379 Naam? Stad? 15 00:08:06,508 --> 00:08:09,807 Familie? Doorlopen. 16 00:08:10,363 --> 00:08:12,004 Naam? -Jozef. 17 00:08:12,172 --> 00:08:13,793 Stad? -Nazareth. 18 00:08:14,426 --> 00:08:16,441 Familie? -David van Bethlehem. 19 00:08:16,609 --> 00:08:19,062 En zij? -Mijn vrouw. 20 00:08:19,230 --> 00:08:21,738 Doorlopen. Zoek onderdak in Bethlehem. 21 00:11:59,434 --> 00:12:04,059 een Christusverhaal door generaal Lew Wallace 22 00:13:49,218 --> 00:13:53,007 in het jaar des Heren 26 23 00:14:45,497 --> 00:14:48,616 Hoe heet dit dorp? -Nazareth. 24 00:14:49,208 --> 00:14:52,244 Morgenavond zijn we in Jeruzalem. 25 00:15:11,228 --> 00:15:13,635 Kom je niet kijken, Jozef? 26 00:15:13,980 --> 00:15:17,230 We hebben wel eerder Romeinen gezien. 27 00:15:18,151 --> 00:15:21,021 't Zal niet de laatste keer zijn. 28 00:15:24,406 --> 00:15:28,450 Mijn tafel is niet klaar. Waar is je zoon? 29 00:15:28,660 --> 00:15:31,744 Aan het wandelen in de heuvels. 30 00:15:33,414 --> 00:15:36,083 Hij verwaarloost z'n werk. 31 00:15:38,252 --> 00:15:42,166 Toen ik hem een keer berispte, zei hij: 32 00:15:42,422 --> 00:15:48,175 Ik moet mijn Vaders werk doen. -Waarom werkt ie hier dan niet? 33 00:15:50,012 --> 00:15:51,554 Hij werkt wel. 34 00:16:38,722 --> 00:16:40,928 Trompetters. 35 00:17:01,784 --> 00:17:06,279 Welkom, Messala. Jij hebt nu het bevel. 36 00:17:06,997 --> 00:17:10,531 Bedankt dat je mij komt aflossen. 37 00:17:19,716 --> 00:17:21,424 Drusus. 38 00:17:23,178 --> 00:17:27,389 Als jongen droomde ik ervan dit garnizoen te leiden. 39 00:17:30,100 --> 00:17:35,225 Nu is het dan zover. Ik ben commandant. 40 00:17:44,029 --> 00:17:46,022 Geef acht. 41 00:18:01,211 --> 00:18:05,161 Ik was die hitte vergeten. -Als dat het enige was... 42 00:18:06,007 --> 00:18:10,135 Tot m'n veertiende woonde ik in Jeruzalem. M'n vader... 43 00:18:10,344 --> 00:18:12,088 Ik weet het. 44 00:18:12,555 --> 00:18:15,970 Je vader was een prima gouverneur. 45 00:18:16,433 --> 00:18:19,636 Voor zover dat kan in deze uithoek. 46 00:18:21,521 --> 00:18:25,684 Je moet met het moeilijkste beginnen, Sextus. 47 00:18:25,852 --> 00:18:28,536 Ik kom hier op eigen verzoek. 48 00:18:28,858 --> 00:18:32,061 Je zult merken dat de mensen zijn veranderd. 49 00:18:32,312 --> 00:18:33,889 In welk opzicht? 50 00:18:34,156 --> 00:18:39,197 Ze betalen geen belasting. 'n Absurde wrok tegen Rome. 51 00:18:39,792 --> 00:18:41,831 Dat is niets nieuws. 52 00:18:42,345 --> 00:18:46,211 En godsdienst. Er heerst hier godsdienstwaanzin. 53 00:18:46,453 --> 00:18:50,320 Ze vernielen beelden van onze goden, van de keizer. 54 00:18:51,297 --> 00:18:52,921 Straf ze. 55 00:18:55,256 --> 00:18:56,916 Dat gebeurt ook. 56 00:18:57,620 --> 00:18:59,494 Als we ze vinden. 57 00:19:01,248 --> 00:19:05,709 Pak de leiders. -Ze zijn zo ongrijpbaar. 58 00:19:06,027 --> 00:19:10,439 Er zijn vreemde krachten aan het werk. Die Messias... 59 00:19:10,647 --> 00:19:13,054 Die werd voorspeld toen ik jong was. 60 00:19:13,298 --> 00:19:18,292 De Koning der Joden die hen het anti-Romeinse paradijs in leidt. 61 00:19:18,460 --> 00:19:20,002 Belachelijk. 62 00:19:20,170 --> 00:19:25,246 Zoals die woesteling Johannes, die mensen verdrinkt. 63 00:19:25,707 --> 00:19:29,458 En die timmermanszoon, die 'wonderen' verricht. 64 00:19:29,626 --> 00:19:32,199 Weer zo'n oproeikraaier. 65 00:19:32,367 --> 00:19:34,275 Deze man is anders. 66 00:19:34,557 --> 00:19:38,471 Hij predikt dat God in ieder mens zit. 67 00:19:40,350 --> 00:19:43,304 Het is zeer diepzinnig. 68 00:19:45,064 --> 00:19:48,598 Jij moet nodig naar Rome. Ga terug. 69 00:19:49,098 --> 00:19:55,136 Zwemmen en zonnen op Capri. Vergeet die God in ieder mens. 70 00:19:55,304 --> 00:19:59,088 Slechts ��n man is goddelijk. -Weet ik. 71 00:19:59,641 --> 00:20:01,717 De keizer is boos. 72 00:20:02,831 --> 00:20:08,169 Hij wil orde in Judea. De gouverneur en ik moeten die herstellen. 73 00:20:08,337 --> 00:20:11,088 Dat doe ik. -Maar hoe? 74 00:20:11,256 --> 00:20:14,458 Je kunt iemand oppakken en opsluiten. 75 00:20:14,626 --> 00:20:19,751 Maar hoe bestrijd je hun idee�n? Vooral zo'n nieuw idee. 76 00:20:23,655 --> 00:20:27,438 Er staat een Jood buiten, voor tribuun Messala. 77 00:20:28,638 --> 00:20:29,966 Heeft ie geen naam? 78 00:20:30,134 --> 00:20:34,297 Hij zegt dat hij prins Juda Ben-Hur is. -Behandel 'm dan als een prins. 79 00:20:37,156 --> 00:20:39,314 Zeg dat ik eraankom. 80 00:20:42,278 --> 00:20:44,069 Centurio. 81 00:20:49,701 --> 00:20:52,571 Dit was vroeger zijn land. 82 00:20:53,559 --> 00:20:55,551 Vergeet dat niet. 83 00:21:01,240 --> 00:21:06,873 Zeer wijs. Ben Hur is de rijkste man in Jerusalem. 84 00:21:07,041 --> 00:21:11,999 En het hoofd van een invloedrijke familie. 'n Jeugdvriend van me. 85 00:21:12,612 --> 00:21:14,320 'n Soort broer. 86 00:21:18,883 --> 00:21:24,043 Weet je hoe je een idee moet bestrijden? 87 00:21:25,394 --> 00:21:27,373 Met een ander idee. 88 00:22:06,294 --> 00:22:08,416 Ik zou terugkomen. 89 00:22:09,622 --> 00:22:12,113 Dat had ik niet verwacht. 90 00:22:13,434 --> 00:22:15,391 Wat ben ik blij... 91 00:22:23,422 --> 00:22:25,497 Kijk 's aan. 92 00:22:26,821 --> 00:22:28,781 Je bent nu tribuun. 93 00:22:29,541 --> 00:22:32,727 Toen ik dat hoorde, heb ik op je gedronken. 94 00:22:34,029 --> 00:22:35,938 We nemen er nog een. 95 00:22:37,038 --> 00:22:41,969 Je zus en je moeder in orde? -Ja, ze praten steeds over jou. 96 00:22:42,137 --> 00:22:46,485 Is Tirza al getrouwd? -Vrijers zat, maar ze droomt... 97 00:22:46,653 --> 00:22:51,030 Ze aanbidt je al vanaf haar vijfde. -Ik wil ze zien. 98 00:22:51,738 --> 00:22:57,076 Jaag je nog op jakhalzen en leeuwen? Of ben je nu te deftig? 99 00:23:14,308 --> 00:23:18,471 Weg met Eros. Leve Mars. 100 00:23:27,676 --> 00:23:29,504 Waar die balken kruisen? 101 00:24:03,351 --> 00:24:05,178 Na al die jaren. 102 00:24:06,583 --> 00:24:10,414 Nog steeds vlakbij elkaar. -En dikke vrienden. 103 00:24:12,787 --> 00:24:14,660 Dat hoop ik maar. 104 00:24:19,889 --> 00:24:22,640 Jij bent Romein, ik Jood. 105 00:24:23,788 --> 00:24:26,161 Je hebt me ooit het leven gered. 106 00:24:27,245 --> 00:24:29,735 De beste daad van mijn leven. 107 00:24:37,357 --> 00:24:41,853 Deze provincie is moeilijk te regeren. Ik heb hulp nodig. 108 00:24:42,516 --> 00:24:45,303 Jouw hulp, jouw advies. 109 00:24:49,829 --> 00:24:52,402 Wil je mijn advies horen? 110 00:24:53,945 --> 00:24:56,353 Trek je legioenen terug. 111 00:24:58,228 --> 00:25:00,386 Geef ons de vrijheid. 112 00:25:03,785 --> 00:25:09,241 Helaas is onze keizer dol op zijn rijk, vooral op Judea. 113 00:25:09,529 --> 00:25:12,234 Dat is niet wederzijds. 114 00:25:12,402 --> 00:25:16,351 Wat is er treuriger dan een onbeantwoorde liefde? 115 00:25:21,769 --> 00:25:23,512 Mijn onderkomen. 116 00:25:24,662 --> 00:25:27,235 Nogal luguber. -Nee, hoor. 117 00:25:27,403 --> 00:25:29,894 Sober, rechtschapen. 118 00:25:30,391 --> 00:25:31,968 Romeins. 119 00:25:36,014 --> 00:25:40,841 Ik word de tweede man na de gouverneur, Valerius Gratus. 120 00:25:41,009 --> 00:25:44,045 Hij is onderweg met een paar legioenen. 121 00:25:45,608 --> 00:25:48,181 Dus de geruchten kloppen. 122 00:25:51,008 --> 00:25:53,813 De keizer ergert zich aan jouw landgenoten. 123 00:25:54,113 --> 00:25:58,360 Er hangt een opstand in de lucht. Die zal neergeslagen worden. 124 00:26:03,012 --> 00:26:08,293 Jij en de jouwen hebben niets te vrezen. Je bent mijn vriend. 125 00:26:08,461 --> 00:26:11,590 Ik ben Jood. -Je bent net een Romein. 126 00:26:11,758 --> 00:26:15,008 Wat heb jij gemeen met dat gepeupel? 127 00:26:15,410 --> 00:26:18,944 Het is mijn volk. -Mijn wijze Juda. 128 00:26:19,112 --> 00:26:22,944 Je moet je aanpassen om te overleven. 129 00:26:24,032 --> 00:26:26,737 Je bent veranderd. -Volwassen geworden. 130 00:26:26,905 --> 00:26:29,906 Ik heb de wereld gezien. En Rome. 131 00:26:30,074 --> 00:26:34,699 Het is geen toeval dat die stad nu de wereld beheerst. 132 00:26:34,867 --> 00:26:36,824 Jullie legioenen. 133 00:26:38,460 --> 00:26:40,748 Niet alleen daardoor. 134 00:26:41,540 --> 00:26:44,991 Andere landen hebben ook goede legers. 135 00:26:45,617 --> 00:26:50,195 Het lot wees ons aan om de wereld te beschaven. 136 00:26:50,475 --> 00:26:52,052 Dat is gelukt. 137 00:26:52,289 --> 00:26:55,290 Met onze wegen en schepen. 138 00:26:55,528 --> 00:26:59,092 Ons recht, onze architectuur en literatuur. 139 00:26:59,260 --> 00:27:01,585 Ik geloof in mijn volk. 140 00:27:02,235 --> 00:27:05,651 Natuurlijk. En jij kunt ze helpen. 141 00:27:06,953 --> 00:27:08,495 Hoe dan? 142 00:27:09,112 --> 00:27:12,694 Je bent 'n aristocraat, je krijgt alom respect. 143 00:27:12,862 --> 00:27:16,942 Je bent rijk en machtig, je hebt een goede naam. 144 00:27:17,186 --> 00:27:23,189 De mensen luisteren naar jou. Zeg ze dat hun verzet dom is. 145 00:27:23,357 --> 00:27:25,729 Het is zelfs zinloos. 146 00:27:25,946 --> 00:27:29,777 Het betekent de vernietiging van jouw volk. 147 00:27:35,186 --> 00:27:38,685 Ik ben tegen geweld. Dat weet iedereen. 148 00:27:38,853 --> 00:27:42,980 En dat zal ik zeggen ook. -Dan zijn we het eens. 149 00:27:44,216 --> 00:27:46,920 Wanneer mag ik langskomen? 150 00:27:48,514 --> 00:27:51,598 Wij hoopten op morgen. -Prima. 151 00:27:53,784 --> 00:27:55,741 En nu onze dronk. 152 00:27:58,309 --> 00:28:00,846 Vreselijke wijn, trouwens. 153 00:28:01,274 --> 00:28:04,440 Speciaal gegist voor de Romeinen. 154 00:28:05,020 --> 00:28:08,186 Wat wreed tegenover jullie veroveraars. 155 00:28:12,223 --> 00:28:14,678 De wereld is waanzinnig. 156 00:28:15,836 --> 00:28:18,244 E�n ding is dat niet: 157 00:28:19,066 --> 00:28:21,522 De trouw tussen vrienden. 158 00:28:23,554 --> 00:28:26,306 We moeten in elkaar geloven. 159 00:28:26,944 --> 00:28:28,901 Drink je daarop? 160 00:28:32,756 --> 00:28:34,665 Met hart en ziel. 161 00:28:54,369 --> 00:28:57,286 Hier is het. Precies zoals vroeger. 162 00:28:57,600 --> 00:29:03,934 't Plein waar we speelden. 't Dak waar we steentjes vanaf gooiden. 163 00:29:04,753 --> 00:29:08,168 We waren boeven, h�? -Nee, lieverds. 164 00:29:08,336 --> 00:29:13,128 Ik verlang wel 's naar die tijd. -Er is niets veranderd. 165 00:29:13,296 --> 00:29:17,079 Behalve de fontein. De put viel altijd droog. 166 00:29:17,247 --> 00:29:19,038 Elke zomer weer. 167 00:29:19,789 --> 00:29:23,939 Een nieuwe fontein, een nieuwe Tirza. Je bent groot geworden. 168 00:29:25,527 --> 00:29:27,934 Hij is niets veranderd. 169 00:29:28,102 --> 00:29:32,395 Zeker wel. Hij was een jongen. Nu is hij een man. 170 00:29:32,947 --> 00:29:35,901 Met vele verantwoordelijkheden. 171 00:29:36,273 --> 00:29:37,648 Kom. 172 00:29:38,443 --> 00:29:41,894 De keizer bouwt veel, met veel marmer. 173 00:29:42,124 --> 00:29:44,661 O ja, dit is voor jou. 174 00:29:50,134 --> 00:29:53,548 Zoiets moois heb ik nog nooit gezien. 175 00:29:53,716 --> 00:29:56,619 Uit Rome? -Libi�. Daar was ik vorig jaar. 176 00:29:56,787 --> 00:30:01,984 'n Grootse veldtocht. Hun legers sloegen na twee dagen op de vlucht. 177 00:30:02,152 --> 00:30:07,774 We trokken op naar hun hoofdstad. Een mooie stad, tot wij kwamen. 178 00:30:09,657 --> 00:30:12,029 Helemaal in de as gelegd. 179 00:30:13,910 --> 00:30:16,032 Ik verveel jullie. 180 00:30:16,935 --> 00:30:20,055 Kom mee. Ik wil je iets laten zien. 181 00:30:21,257 --> 00:30:24,591 Bedankt. -Een toepasselijk cadeau. 182 00:30:24,759 --> 00:30:27,131 Een broche voor een vrouw. 183 00:30:42,300 --> 00:30:44,091 Hoe vind je 'm? 184 00:30:45,303 --> 00:30:46,927 Schitterend. 185 00:30:50,758 --> 00:30:54,547 Een Arabier. -Hij ziet er rasecht uit. 186 00:30:54,715 --> 00:30:58,000 Ik heb 'm gefokt. -Mag ik 'm proberen? 187 00:30:58,168 --> 00:31:01,204 Wanneer je maar wilt. Hij is van jou. 188 00:31:03,849 --> 00:31:05,888 Geef je 'm aan mij? 189 00:31:09,884 --> 00:31:14,173 Bedankt. Het wordt weer net als vroeger tussen ons. 190 00:31:21,208 --> 00:31:25,294 Heb je nagedacht over wat ik gisteren zei? 191 00:31:26,177 --> 00:31:30,927 Ik heb met mensen gepraat, gezegd dat ik tegen geweld was. 192 00:31:31,095 --> 00:31:35,092 De meesten waren 't met me eens. -Niet iedereen? 193 00:31:36,136 --> 00:31:39,137 Niet iedereen. -Wie dan niet? 194 00:31:39,960 --> 00:31:44,752 De gebelgden en ongeduldigen. -Wie waren dat? 195 00:31:47,363 --> 00:31:50,280 Ja, Juda. Wie zijn het? 196 00:31:57,395 --> 00:32:03,162 Moet ik mensen gaan verklikken? -Het zijn misdadigers. 197 00:32:03,330 --> 00:32:07,153 Niet waar, het zijn patriotten. 198 00:32:14,978 --> 00:32:17,314 Juda, laat mij je iets uitleggen. 199 00:32:17,482 --> 00:32:19,807 Misschien weet je het niet... 200 00:32:20,169 --> 00:32:24,546 maar de keizer houdt het oosten in de gaten. 201 00:32:24,916 --> 00:32:27,917 Dit is mijn kans. En de jouwe. 202 00:32:28,085 --> 00:32:32,379 Als ik slaag, kan ik elke post krijgen. Jij ook. 203 00:32:32,547 --> 00:32:35,121 En uiteindelijk: Rome. 204 00:32:35,289 --> 00:32:38,538 Misschien aan de zijde van de keizer zelf. 205 00:32:38,706 --> 00:32:41,623 Dit is het juiste moment. 206 00:32:42,038 --> 00:32:46,189 De keizer kijkt. Ik hoef 'm alleen maar te dienen. 207 00:32:46,357 --> 00:32:50,105 Jij hoeft me daar alleen maar bij te helpen. 208 00:32:51,791 --> 00:32:55,705 Je praat alsof hij God is. -De enige. 209 00:32:55,873 --> 00:33:00,036 Hij is de werkelijke macht op aarde. Niet... 210 00:33:01,485 --> 00:33:03,193 Niet die... 211 00:33:05,210 --> 00:33:07,167 Help me, Juda. 212 00:33:08,921 --> 00:33:12,005 Ik zou alles voor je doen... 213 00:33:12,764 --> 00:33:15,800 behalve mijn volk verraden. 214 00:33:16,094 --> 00:33:20,922 Wat betekenen de levens van een paar Joden voor jou? 215 00:33:23,577 --> 00:33:28,819 Al kan ik ze niet overtuigen, ik laat ze niet door jou vermoorden. 216 00:33:29,992 --> 00:33:33,757 Je moet ��n ding goed begrijpen. 217 00:33:33,925 --> 00:33:37,542 Mijn volk heeft een verleden en een toekomst. 218 00:33:37,710 --> 00:33:39,786 Jullie zijn veroverd. 219 00:33:41,573 --> 00:33:45,356 Al verover je ons land en slacht je ons af... 220 00:33:45,670 --> 00:33:48,125 wij zullen herrijzen. 221 00:33:48,339 --> 00:33:52,266 Jullie teren op dode dromen, op mythen. 222 00:33:52,434 --> 00:33:57,772 De tijd van Salomo is voorbij. Jozua en David komen niet terug. 223 00:33:58,113 --> 00:34:03,969 Er is maar ��n realiteit. Doe niet zo dom en kijk naar Rome. 224 00:34:04,137 --> 00:34:07,235 Liever dom dan 'n moordenaar. -lk ben 'n soldaat. 225 00:34:07,403 --> 00:34:12,111 Je doodt voor Rome, voor het kwaad. Ik waarschuw jou. 226 00:34:12,279 --> 00:34:17,652 Dat godgeklaagde Rome houdt mijn volk en de wereld in 'n wurggreep. 227 00:34:18,102 --> 00:34:19,561 Maar niet eeuwig. 228 00:34:19,729 --> 00:34:26,230 Als Rome valt, zal er over de hele wereld een vrijheidskreet klinken. 229 00:34:35,245 --> 00:34:38,863 Of je helpt me, of je bestrijdt me. 230 00:34:39,949 --> 00:34:42,736 Je bent voor mij of tegen mij. 231 00:34:47,954 --> 00:34:50,279 Als dat de keus is... 232 00:34:51,507 --> 00:34:53,665 dan ben ik tegen je. 233 00:35:21,361 --> 00:35:22,938 Daar zijn ze. 234 00:35:24,429 --> 00:35:26,256 Waar is Messala? 235 00:35:27,708 --> 00:35:29,866 Waar is... -Hij is weg. 236 00:35:32,541 --> 00:35:34,693 Waarom? -Hij kon niet blijven. 237 00:35:34,861 --> 00:35:38,488 Wat is er gebeurd? -Hij heeft het vast druk. 238 00:35:39,512 --> 00:35:41,348 We gaan eten. 239 00:35:55,535 --> 00:36:01,407 Gezegend zij U, onze Heer, die ons brood schenkt van het land. 240 00:36:07,535 --> 00:36:10,322 We zullen hem nooit meer zien. 241 00:36:13,574 --> 00:36:16,989 Hij wilde dat ik ons volk zou verraden. 242 00:37:06,037 --> 00:37:09,571 De karavaan uit Antiochi� is er. 243 00:37:10,872 --> 00:37:12,781 Simonides. 244 00:37:16,023 --> 00:37:18,893 Welkom thuis. -Meester. 245 00:37:19,116 --> 00:37:24,755 Hij heeft veel cadeaus. Amber en jade voor mij, zijde voor Tirza. 246 00:37:24,923 --> 00:37:30,047 En voor de meester heb ik wijn. -'t Mooiste is dat jij er bent. 247 00:37:30,215 --> 00:37:33,872 Dank u. Ik heb goed nieuws uit Antiochi�. 248 00:37:34,040 --> 00:37:38,749 De karavanen uit Petra. -ln orde. Hier is de boekhouding. 249 00:37:38,961 --> 00:37:43,836 En Numidi�? -Die handelsroute is van ons. 250 00:37:44,800 --> 00:37:49,710 Eens per jaar kom jij langs en ben ik weer wat rijker. 251 00:37:50,446 --> 00:37:55,949 Mijn rentmeester is mijn schat. -Ik behoor aan het huis van Hur. 252 00:37:56,117 --> 00:37:59,450 Verder heb ik alleen mijn dochter. 253 00:37:59,863 --> 00:38:03,645 Een jongedame zeker? -En uw eigendom. 254 00:38:03,813 --> 00:38:09,469 Als dochter van uw slaaf. -Jij bent een vriend, geen slaaf. 255 00:38:09,679 --> 00:38:13,511 Esther is hier om u te vragen of ze mag trouwen. 256 00:38:13,871 --> 00:38:17,505 Natuurlijk. Ik wens je vele kleinkinderen toe. 257 00:38:17,673 --> 00:38:20,163 Als God het wil. 258 00:38:55,300 --> 00:38:58,419 Esther wil haar meester spreken. 259 00:39:16,423 --> 00:39:18,712 Wil je graag trouwen? 260 00:39:21,091 --> 00:39:23,463 Het is mijn vaders wens. 261 00:39:26,179 --> 00:39:28,218 Je man heeft geluk. 262 00:39:30,016 --> 00:39:31,558 Hoe heet hij? 263 00:39:32,268 --> 00:39:36,099 David, zoon van Matthias. -Van welk huis? 264 00:39:37,309 --> 00:39:40,183 Z'n eigen. -Hij is een vrij man. 265 00:39:41,405 --> 00:39:43,445 Wat weet je van hem? 266 00:39:44,606 --> 00:39:49,020 Ik heb hem ��n keer gezien. -'n Koopman uit Antiochi�. 267 00:39:49,188 --> 00:39:51,761 Hij betaalt voor haar vrijheid. 268 00:39:51,940 --> 00:39:56,353 Ik geef Esther haar vrijheid als huwelijksgeschenk. 269 00:39:59,500 --> 00:40:01,576 U bent vrijgevig. 270 00:40:07,799 --> 00:40:09,626 Hou je van hem? 271 00:40:14,622 --> 00:40:17,160 Ik zal van hem leren houden. 272 00:40:34,823 --> 00:40:36,732 Je hebt mijn toestemming. 273 00:40:37,608 --> 00:40:39,766 We drinken op jouw geluk. 274 00:40:40,995 --> 00:40:43,616 En op een veilige terugkeer naar Antioch. 275 00:41:08,561 --> 00:41:10,185 Stoor ik? 276 00:41:12,533 --> 00:41:14,442 Waar dacht je aan? 277 00:41:15,202 --> 00:41:17,194 Ik nam afscheid. 278 00:41:18,249 --> 00:41:22,032 Van deze stad en van dit huis. 279 00:41:26,786 --> 00:41:31,198 Je was hier niet vaak. Wat herinner je je er nog van? 280 00:41:32,040 --> 00:41:36,452 M'n vader nam me soms mee toen ik nog klein was. 281 00:41:38,293 --> 00:41:41,911 In dit huis was ik altijd gelukkig. 282 00:41:44,394 --> 00:41:46,470 Behalve die ene keer. 283 00:41:47,486 --> 00:41:50,855 Toen jij met dat Romeinse vriendje... 284 00:41:53,601 --> 00:41:56,174 Jullie waren op jacht geweest. 285 00:41:56,859 --> 00:41:59,729 Ze brachten jou gewond thuis. 286 00:42:01,446 --> 00:42:04,115 Ik raakte je gezicht aan... 287 00:42:08,531 --> 00:42:12,528 en bad tot God: Laat 'm niet sterven. 288 00:42:15,966 --> 00:42:20,544 Ik hoor nog hoe je dat zei. Teder, net als nu. 289 00:42:22,563 --> 00:42:27,189 Ja, meester. -Meester? Je bent nu vrij. 290 00:42:29,314 --> 00:42:33,394 Vreemd. Ik heb me nooit een slavin gevoeld. 291 00:42:38,847 --> 00:42:40,471 En nu... 292 00:42:41,727 --> 00:42:44,015 voel ik me nauwelijks vrij. 293 00:42:45,792 --> 00:42:49,644 In de tijd van de wijze Salomo... 294 00:42:49,812 --> 00:42:55,604 als er toen een slavin was waar hij een oogje op had... 295 00:42:55,822 --> 00:42:58,444 dan kon hij haar uitkiezen... 296 00:42:59,451 --> 00:43:04,326 en tot zich nemen. In de tijd van die wijze Salomo. 297 00:43:05,706 --> 00:43:07,414 'n Andere tijd. 298 00:43:10,377 --> 00:43:12,085 Lang geleden. 299 00:43:21,095 --> 00:43:27,132 Als je geen bruid was, zou ik je een afscheidszoen geven. 300 00:43:29,602 --> 00:43:35,058 Als ik geen bruid was, hoefden we geen afscheid te nemen. 301 00:43:47,975 --> 00:43:49,967 Je slavenring. 302 00:43:53,402 --> 00:43:55,145 'n Goede ruil. 303 00:43:56,835 --> 00:43:59,919 Jij je vrijheid, ik de ring. 304 00:44:00,463 --> 00:44:02,171 Doe je 'm om? 305 00:44:09,679 --> 00:44:12,550 Tot je de juiste vrouw vindt? 306 00:44:19,897 --> 00:44:21,640 Tot dan. 307 00:45:55,650 --> 00:46:00,940 De goden zijn met u, heer Gratus. Uw ambtskrans, gouverneur. 308 00:46:01,522 --> 00:46:03,146 Dank u, tribuun. 309 00:46:05,573 --> 00:46:10,057 Ik zie geen stadsdelegatie. -Die komt niet. 310 00:46:10,225 --> 00:46:15,385 De stad zal u niet warm onthalen, maar wel rustig. Dat zweer ik u. 311 00:46:16,249 --> 00:46:17,909 Laten we doorrijden. 312 00:47:20,640 --> 00:47:22,466 Daar is Messala. 313 00:47:33,484 --> 00:47:35,524 Hij heeft je gezien. 314 00:48:04,845 --> 00:48:06,548 De nieuwe gouverneur. 315 00:48:22,402 --> 00:48:23,731 Ga opzij. 316 00:48:25,822 --> 00:48:28,365 Ga opzij. -Jij, kom. 317 00:48:28,533 --> 00:48:30,359 Natuurlijk de Joden weer. 318 00:48:36,748 --> 00:48:39,535 Doe open in naam van de Keizer. 319 00:48:50,094 --> 00:48:53,794 Juda. Tirza. Wat is er gebeurd? 320 00:48:54,014 --> 00:48:55,887 Doe open in naam der wet. 321 00:48:56,099 --> 00:48:59,218 Ik keek alleen. -'n Dakpan raakte de gouverneur. 322 00:48:59,435 --> 00:49:01,870 Het was mijn schuld niet. -Ze geloven haar niet. 323 00:49:02,038 --> 00:49:05,656 Ze hoeft niets te zeggen. Hoor je? Niets zeggen, Tirza. 324 00:49:05,941 --> 00:49:07,732 Open de poort. 325 00:49:14,002 --> 00:49:15,793 Ik praat wel met ze. 326 00:49:15,961 --> 00:49:18,696 Arresteer ze. -Wacht... 327 00:49:18,911 --> 00:49:20,570 De vrouwen ook. 328 00:49:21,079 --> 00:49:23,072 Het ging per ongeluk. 329 00:49:25,458 --> 00:49:29,076 Luister nou. Ik stond op het dak... 330 00:49:29,295 --> 00:49:32,212 Dit is 'm. -Het ging per ongeluk. 331 00:49:34,091 --> 00:49:38,458 Per ongeluk? -Er zat een dakpan los. 332 00:49:39,012 --> 00:49:41,482 Meenemen. ledereen. 333 00:49:42,181 --> 00:49:44,933 Ik was het. Laat ze gaan. 334 00:50:02,574 --> 00:50:05,195 Zeg dat ze zich vergissen. 335 00:50:05,363 --> 00:50:08,576 Ik leunde op een dakpan en die viel. 336 00:50:11,951 --> 00:50:14,240 Het was een ongeluk. 337 00:50:23,384 --> 00:50:26,587 Laat ze gaan. Ze zijn onschuldig. 338 00:50:32,309 --> 00:50:36,638 Laat de bedienden gaan. -Laat ze gaan. ln het gelid. 339 00:52:06,183 --> 00:52:08,589 Mee. -Waarheen? 340 00:52:09,826 --> 00:52:11,486 Tyrus. 341 00:52:16,090 --> 00:52:18,180 Ik ben niet berecht. 342 00:52:18,348 --> 00:52:21,321 Moet ik dan sterven in de galeien? 343 00:52:21,489 --> 00:52:24,691 De aanklacht is ongegrond. 344 00:52:24,908 --> 00:52:27,826 Waar zijn m'n moeder en m'n zus? 345 00:52:27,994 --> 00:52:29,572 Bind 'm vast. 346 00:52:31,914 --> 00:52:35,912 Zijn ze in veiligheid? -Ik kan niets zeggen. 347 00:53:06,320 --> 00:53:08,046 Doorlopen. 348 00:53:37,055 --> 00:53:38,680 Naar rechts. 349 00:54:33,814 --> 00:54:35,548 Stuur ze weg. 350 00:54:44,406 --> 00:54:45,952 Ga weg. 351 00:54:50,453 --> 00:54:52,113 De deur. 352 00:55:00,344 --> 00:55:03,131 Waar zijn m'n moeder en m'n zus? 353 00:55:14,542 --> 00:55:16,202 Waar zijn ze? 354 00:55:18,633 --> 00:55:21,040 Binnen deze muren. 355 00:55:22,080 --> 00:55:24,972 De gouverneur herstelt. Ze gaan niet dood. 356 00:55:26,907 --> 00:55:29,066 Ze worden berecht. 357 00:55:32,594 --> 00:55:35,678 Hoe is het mogelijk? 358 00:55:37,634 --> 00:55:40,717 Dat jij ons dit aandoet. 359 00:55:41,016 --> 00:55:43,588 Je kent ons. Je hield van ons. 360 00:55:44,543 --> 00:55:49,961 Je laat ze toch vrij? Dat doe je toch met genoegen? 361 00:55:53,640 --> 00:55:57,091 Het was geen opzet. Ik ben geen moordenaar. 362 00:55:57,259 --> 00:55:58,836 Dat weet ik. 363 00:56:00,512 --> 00:56:02,172 Dat weet je? 364 00:56:05,986 --> 00:56:09,853 Jij bent slecht. -Niet waar, Juda. 365 00:56:10,815 --> 00:56:15,192 Ik had je hulp nodig. Die heb je me nu gegeven. 366 00:56:16,046 --> 00:56:19,415 Ik gebruik je om verraders te ontmoedigen. 367 00:56:19,662 --> 00:56:24,205 Door een vriend te veroordelen, boezem ik angst in. 368 00:56:26,178 --> 00:56:28,550 Maar niet mijn familie. 369 00:56:29,791 --> 00:56:31,333 Laat ze gaan. 370 00:56:35,627 --> 00:56:37,703 Ik smeek je... 371 00:56:41,227 --> 00:56:43,765 Ik heb jou ook gesmeekt. 372 00:56:48,655 --> 00:56:51,655 Het is je eigen schuld en daarmee uit. 373 00:56:51,823 --> 00:56:57,065 Wil je dat je familie vandaag nog aan het kruis wordt genageld? 374 00:56:59,180 --> 00:57:01,007 Toe maar. 375 00:57:01,996 --> 00:57:03,905 Dood me maar. 376 00:57:16,175 --> 00:57:18,583 God zal me wreken. 377 00:57:18,751 --> 00:57:22,451 Hopelijk leef je nog als ik terugkom. 378 00:57:23,554 --> 00:57:25,225 Terugkom? 379 00:57:30,182 --> 00:57:31,759 Afvoeren. 380 00:58:07,958 --> 00:58:09,795 Schildwachten, salueer. 381 00:58:11,333 --> 00:58:13,574 De tribuun verwacht u. 382 00:58:46,070 --> 00:58:48,739 Ik ben de rentmeester van Hur. 383 00:58:49,456 --> 00:58:51,080 Ik ken u. 384 00:58:51,291 --> 00:58:55,123 M'n dochter Esther en ik hoorden wat er gebeurd was. 385 00:58:55,336 --> 00:58:59,168 Ben Hur is onschuldig. U kent hem toch? 386 00:58:59,443 --> 00:59:00,938 Beter dan u. 387 00:59:01,247 --> 00:59:05,375 Dan weet u toch dat de aanklacht ongegrond is? 388 00:59:05,989 --> 00:59:08,278 Ze zijn al veroordeeld. 389 00:59:09,263 --> 00:59:14,221 Maar Juda heeft de gouverneur nooit willen bedreigen. 390 00:59:14,389 --> 00:59:19,810 U weet toch dat hij zoiets nooit zou doen? ln uw hart weet u dat. 391 00:59:31,352 --> 00:59:35,017 Deze man blijft hier voor ondervraging. 392 01:00:30,295 --> 01:00:32,038 Halt. 393 01:01:27,609 --> 01:01:31,440 Water voor de soldaten. De soldaten eerst. 394 01:01:33,739 --> 01:01:36,360 Weg bij die put. 395 01:01:41,499 --> 01:01:43,740 Water voor de paarden. 396 01:01:47,211 --> 01:01:49,085 Water... 397 01:01:58,761 --> 01:02:00,339 Geef hier. 398 01:02:22,884 --> 01:02:24,378 Wacht. 399 01:02:25,063 --> 01:02:26,936 Hij krijgt niets. 400 01:02:48,737 --> 01:02:50,397 God... 401 01:02:51,021 --> 01:02:52,764 Help me... 402 01:03:46,810 --> 01:03:49,929 Jij daar. Hij mag geen water. 403 01:04:24,079 --> 01:04:27,744 ledereen opstaan. Laat ze opstaan. 404 01:04:43,907 --> 01:04:45,615 Sta op. 405 01:04:45,826 --> 01:04:47,450 Lopen. 406 01:04:50,496 --> 01:04:53,580 Jij daar. Naar je plaats. 407 01:06:04,134 --> 01:06:08,603 De sloep van de consul komt zo langszij. Riemen omhoog. 408 01:06:14,981 --> 01:06:17,270 Riemen op. 409 01:06:20,307 --> 01:06:23,177 Riemen neer. 410 01:06:40,921 --> 01:06:44,123 De nieuwe commandant, Quintus Arrius. 411 01:07:03,233 --> 01:07:05,724 Hoeveel roeiers? -200. 412 01:07:06,154 --> 01:07:08,941 En aflossingen? -30 per uur. 413 01:07:43,954 --> 01:07:46,741 Deze is ziek. Vervangen. 414 01:07:47,160 --> 01:07:48,951 Vervang hem. 415 01:07:55,326 --> 01:07:58,991 Geeft hij problemen? -Hij is opstandig. 416 01:07:59,355 --> 01:08:01,348 Dat houdt wel op. 417 01:08:25,409 --> 01:08:27,567 Hoe lang dien jij al? 418 01:08:29,470 --> 01:08:31,130 Eenenveertig. 419 01:08:31,681 --> 01:08:35,014 Een maand min een dag. Op dit schip. 420 01:08:35,734 --> 01:08:39,482 Je houdt het precies bij. En daarvoor? 421 01:08:39,745 --> 01:08:43,244 Drie jaar op andere schepen. 422 01:08:44,692 --> 01:08:46,649 Drie jaar. 423 01:09:07,785 --> 01:09:13,621 Je hebt de moed terug te vechten en de wijsheid om het te laten. 424 01:09:16,624 --> 01:09:20,117 Je ogen zitten vol haat, 41. 425 01:09:20,752 --> 01:09:24,796 Dat is goed. Haat houdt een mens in leven. 426 01:09:25,225 --> 01:09:27,383 Het geeft 'm kracht. 427 01:09:29,038 --> 01:09:30,745 Luister allemaal goed. 428 01:09:31,098 --> 01:09:37,992 Jullie zijn veroordeeld. We houden je in leven om op dit schip te dienen. 429 01:09:40,585 --> 01:09:42,624 Als je goed roeit... 430 01:09:43,325 --> 01:09:45,234 blijf je leven. 431 01:09:53,537 --> 01:09:56,573 Het schip is gereed. -Roeien. 432 01:10:20,552 --> 01:10:25,676 'n Vloot Macedonische galeien valt onze koopvaardijschepen aan. 433 01:10:26,252 --> 01:10:32,087 De keizer gunt ons de eer hen op te sporen en te vernietigen. 434 01:11:03,939 --> 01:11:06,346 Slagsnelheid. 435 01:11:41,180 --> 01:11:44,264 Aanvalssnelheid. 436 01:12:25,039 --> 01:12:27,411 Ramsnelheid. 437 01:13:43,208 --> 01:13:45,034 Rust. 438 01:14:52,076 --> 01:14:56,784 Wat doe jij hier? -Ik moest me bij u melden. 439 01:14:58,921 --> 01:15:02,585 O ja. Dat was ik vergeten. 440 01:15:09,307 --> 01:15:13,557 Je had me kunnen doden. Wat lette je? 441 01:15:14,421 --> 01:15:18,584 Ik wil nog niet dood. -Wie zal je redden? 442 01:15:19,180 --> 01:15:21,849 De God van mijn voorvaderen. 443 01:15:23,190 --> 01:15:28,610 Je god heeft je verlaten. Hij is even machteloos als mijn goden. 444 01:15:28,778 --> 01:15:32,526 Mijn goden helpen mij niet. Jouw god helpt jou niet. 445 01:15:32,903 --> 01:15:34,527 Ik misschien wel. 446 01:15:34,809 --> 01:15:37,762 Nieuwsgierig, 41? 447 01:15:39,860 --> 01:15:42,018 Zo te zien wel. 448 01:15:43,151 --> 01:15:49,381 Ik ben beroepsvechter. In m'n vrije tijd train ik graag vechters. 449 01:15:49,549 --> 01:15:55,202 Ik bezit de beste gladiatoren en menners in Rome. Belangstelling? 450 01:15:55,370 --> 01:16:00,558 Om te sterven als uw slaaf? -Dat is beter dan hier te leven. 451 01:16:00,726 --> 01:16:03,133 Ik blijf hier niet eeuwig. 452 01:16:09,707 --> 01:16:12,280 Wat zou je doen als je ontsnapte? 453 01:16:13,745 --> 01:16:19,397 Mijn moeder en zuster zijn met mij veroordeeld. Onschuldig. 454 01:16:19,565 --> 01:16:22,276 Ik rust niet... -Ben je zelf soms onschuldig? 455 01:16:22,444 --> 01:16:25,065 Zou dat uitmaken? 456 01:16:26,120 --> 01:16:28,611 Denk na over mijn aanbod. 457 01:16:28,807 --> 01:16:35,059 Je ontsnapt niet zolang we winnen. Zo niet, dan zink je met het schip. 458 01:16:35,955 --> 01:16:40,627 God laat me niet drie jaar leven om me dan zo te laten sterven. 459 01:16:40,795 --> 01:16:44,247 Wat een vreemd, koppig geloof... 460 01:16:44,415 --> 01:16:47,416 om te denken dat het bestaan zin heeft. 461 01:16:47,587 --> 01:16:51,855 'n Zinnig mens zou dat allang zijn kwijtgeraakt. 462 01:16:52,023 --> 01:16:53,730 Zoals u. 463 01:16:54,210 --> 01:16:55,953 Hoe komt dat? 464 01:16:57,784 --> 01:17:00,453 Terug naar je riem, 41. 465 01:17:17,019 --> 01:17:19,142 De vijand is in zicht. 466 01:17:20,054 --> 01:17:22,627 Klaarmaken voor de strijd. 467 01:17:38,128 --> 01:17:40,339 Klaar om te vuren. 468 01:17:43,366 --> 01:17:45,857 Meer munitie. 469 01:17:51,847 --> 01:17:54,135 Riemen op. 470 01:17:55,168 --> 01:17:57,706 Riemen neer. 471 01:17:58,032 --> 01:17:59,941 Keten de roeiers. 472 01:18:25,778 --> 01:18:27,438 41 niet. 473 01:18:28,406 --> 01:18:32,237 Ik wil niet sterven. 474 01:19:02,519 --> 01:19:05,520 41, waarom deed ie dat? 475 01:19:06,451 --> 01:19:08,195 Weet ik niet. 476 01:19:10,651 --> 01:19:13,652 Ik ben ��n keer eerder geholpen. 477 01:19:14,561 --> 01:19:17,182 Toen wist ik ook niet waarom. 478 01:19:18,056 --> 01:19:21,056 Normale snelheid. 479 01:19:57,443 --> 01:19:59,768 Nummer ��n, ontsteken. 480 01:20:00,833 --> 01:20:02,375 Vuur. 481 01:20:22,965 --> 01:20:25,738 Riemen intrekken op commando. 482 01:20:26,405 --> 01:20:28,730 Linkerriemen op. 483 01:20:29,642 --> 01:20:31,385 Intrekken. 484 01:20:34,183 --> 01:20:36,223 Rechterriemen ook. 485 01:20:42,524 --> 01:20:44,682 Intrekken. 486 01:21:27,272 --> 01:21:32,977 Stuurman, ramkoers. Beveel de roeiers: ramsnelheid. 487 01:21:44,125 --> 01:21:47,074 Consul, piraten op ramkoers. 488 01:21:54,381 --> 01:21:57,540 We worden geramd. 489 01:26:53,045 --> 01:26:55,334 Waarom heb je me gered? 490 01:26:57,336 --> 01:27:00,008 Waarom liet u mijn ketting losmaken? 491 01:27:20,479 --> 01:27:23,396 Hoe heet je, 41? 492 01:27:25,370 --> 01:27:27,252 Juda Ben-Hur. 493 01:27:31,343 --> 01:27:33,501 Laat me sterven. 494 01:27:35,972 --> 01:27:38,890 U leeft om dit schip te dienen. 495 01:27:39,684 --> 01:27:42,601 Als u goed roeit, blijft u leven. 496 01:27:57,283 --> 01:27:59,738 Is het een vierkant zeil? 497 01:28:00,942 --> 01:28:02,733 Niet te zien. 498 01:28:03,882 --> 01:28:06,372 Laat het de vijand zijn. 499 01:28:07,750 --> 01:28:11,281 Dan sterf ik, en jij bent vrij. 500 01:28:15,903 --> 01:28:18,228 Het is een Romeins zeil. 501 01:28:49,412 --> 01:28:53,540 Welkom, consul. We hadden alle hoop al opgegeven. 502 01:28:56,835 --> 01:28:58,377 Water. 503 01:29:02,517 --> 01:29:06,514 Is de vloot verloren gegaan? -Vijf galeien. 504 01:29:07,045 --> 01:29:10,045 En de slag? -De slag is gewonnen. 505 01:29:10,826 --> 01:29:12,788 U heeft gezegevierd. 506 01:29:13,089 --> 01:29:15,710 Gezegevierd? -Volledig. 507 01:29:34,369 --> 01:29:40,371 Omdat jouw god jou wilde redden, heeft ie ook de vloot gered. 508 01:30:14,988 --> 01:30:17,443 Heil Arrius. 509 01:30:20,221 --> 01:30:22,925 Roeien maar. 510 01:33:15,769 --> 01:33:20,264 U hebt een groot gevaar afgewend, Quintus Arrius. 511 01:33:21,190 --> 01:33:24,855 Deze triomfstaf is welverdiend. 512 01:33:32,516 --> 01:33:35,386 Wie is die man in jouw wagen? 513 01:33:35,914 --> 01:33:39,078 De man die me heeft gered. 514 01:33:39,246 --> 01:33:41,404 Weet je nog meer van hem? 515 01:33:43,730 --> 01:33:48,475 Hij zou de gouverneur van Judea hebben aangevallen. 516 01:33:48,643 --> 01:33:50,719 Hij was onschuldig. 517 01:33:50,887 --> 01:33:55,382 Is dat niet inconsequent? M'n gouverneur aanvallen... 518 01:33:55,599 --> 01:33:58,172 en m'n consul redden? 519 01:33:59,190 --> 01:34:02,144 Morgen zullen we over hem spreken. 520 01:34:32,055 --> 01:34:37,633 We weten nu alles over hem. 'n Invloedrijk man in zijn land. 521 01:34:37,845 --> 01:34:42,848 Z'n aanval is een aanval op de Senaat en de burgers van Rome. 522 01:34:43,016 --> 01:34:45,680 Ik weet zeker dat de aanval onbedoeld was. 523 01:34:45,848 --> 01:34:48,484 Laat ons uitspreken. 524 01:34:50,136 --> 01:34:52,841 Laat ons grootmoedig zijn. 525 01:34:53,768 --> 01:34:57,108 Als dank voor uw triomf... 526 01:34:57,276 --> 01:35:00,976 sturen wij 'm niet terug naar de galeien. U krijgt 'm als slaaf. 527 01:35:05,517 --> 01:35:10,428 Dat is de wil van de Senaat en de burgers van Rome. 528 01:36:31,275 --> 01:36:36,185 Onlangs kwam ik naar Rome terug met mijn redder. 529 01:36:36,654 --> 01:36:40,105 U kent 'm als de beste strijdwagenmenner van Rome. 530 01:36:40,273 --> 01:36:43,606 Reeds vijf keer heeft hij gezegevierd. 531 01:36:49,976 --> 01:36:55,017 Voor mij neemt hij de plaats in van de zoon die ik verloren heb. 532 01:36:55,762 --> 01:37:01,218 Ik ben zo trots als een vader. Dat ik dat nog mag meemaken. 533 01:37:06,481 --> 01:37:11,558 Niets kan onze band sterken, maar ik wil dit met u delen. 534 01:37:12,551 --> 01:37:16,546 De adoptieformaliteiten zijn rond. 535 01:37:16,714 --> 01:37:22,134 Arrius junior draagt nu mijn naam en erft mijn bezittingen. 536 01:37:26,942 --> 01:37:32,148 Deze ring van mijn voorvaderen zou naar mijn zoon zijn gegaan. 537 01:37:33,379 --> 01:37:35,917 Nu krijg jij hem. 538 01:37:57,559 --> 01:38:01,805 Een vreemd lot voerde mij naar een nieuw leven... 539 01:38:02,530 --> 01:38:04,606 een nieuw thuis... 540 01:38:05,285 --> 01:38:07,361 een nieuwe vader. 541 01:38:08,544 --> 01:38:12,794 Het lot bracht me hierheen, en kan me komen halen. 542 01:38:13,931 --> 01:38:15,678 Waar ik ook ben... 543 01:38:15,846 --> 01:38:20,424 ik zal deze ring dragen zoals het een zoon van Arrius betaamt. 544 01:38:20,646 --> 01:38:23,494 Met dankbaarheid en genegenheid. 545 01:38:24,847 --> 01:38:26,639 En met eer. 546 01:38:44,933 --> 01:38:48,432 Ik stel je mijn zoon voor. M'n oude vriend Pontius Pilatus. 547 01:38:48,675 --> 01:38:51,617 Voor jij kwam, wonnen mijn paarden. 548 01:38:51,785 --> 01:38:56,530 Uw paarden zijn zeer snel. -Niet snel genoeg voor jou. 549 01:38:56,698 --> 01:38:59,070 Je komt uit Judea, h�? 550 01:38:59,284 --> 01:39:04,360 'n Moeilijk klimaat, hoor ik. -Niet voor het volk van Judea. 551 01:39:08,081 --> 01:39:11,293 Vreselijk. Ik word gouverneur. 552 01:39:11,461 --> 01:39:13,220 Van Judea? 553 01:39:13,388 --> 01:39:17,966 Ik vroeg om Alexandri�, maar de wildernis roept mij. 554 01:39:18,134 --> 01:39:21,288 Al die schorpioenen en profeten... 555 01:39:21,456 --> 01:39:24,880 Laat Judea rusten. Vanavond tenminste. 556 01:39:25,098 --> 01:39:27,969 Geiten en Jehova. 557 01:39:45,950 --> 01:39:47,658 Je gaat weg. 558 01:39:50,718 --> 01:39:52,342 Ik moet. 559 01:39:53,633 --> 01:39:56,206 Ik kan je niet tegenhouden. 560 01:39:57,419 --> 01:40:01,961 Ik zag al die maanden de pijn in jouw ogen. 561 01:40:02,173 --> 01:40:05,339 Toch raad ik je aan te wachten. 562 01:40:06,221 --> 01:40:08,546 Gratus wordt vervangen. 563 01:40:08,882 --> 01:40:12,630 De nieuwe gouverneur wordt Pontius Pilatus. 564 01:40:16,000 --> 01:40:18,870 Wanneer? -Binnenkort. 565 01:40:19,547 --> 01:40:21,954 Het is in ons voordeel. 566 01:40:23,076 --> 01:40:27,571 Niet als ik te laat in Judea terugkeer. 567 01:40:30,875 --> 01:40:35,003 Die gedachte pijnigt mij, dag in dag uit. 568 01:40:42,033 --> 01:40:44,489 Zal Rome jou weerzien? 569 01:40:51,276 --> 01:40:54,893 U heeft een deel van m'n leven geschapen. 570 01:40:56,538 --> 01:40:58,827 Dat vergeet ik nooit. 571 01:41:01,652 --> 01:41:05,483 De goden laten mij in de steek. 572 01:41:07,019 --> 01:41:09,088 Hun wegen zijn ondoorgrondelijk. 573 01:42:49,263 --> 01:42:50,852 Pardon. 574 01:42:51,020 --> 01:42:53,095 U bent niet van hier. 575 01:42:54,449 --> 01:42:56,690 Komt u uit Nazareth? 576 01:42:59,122 --> 01:43:00,829 Hoezo? 577 01:43:01,075 --> 01:43:02,735 Ik dacht... 578 01:43:03,767 --> 01:43:05,973 dat u degene was... 579 01:43:07,994 --> 01:43:11,695 naar wie ik op zoek ben. 580 01:43:15,510 --> 01:43:17,965 Hij is van uw leeftijd. 581 01:43:19,514 --> 01:43:21,138 Wie? 582 01:43:23,835 --> 01:43:25,744 Als ik 'm vind... 583 01:43:26,738 --> 01:43:28,980 zal ik 'm herkennen. 584 01:43:33,804 --> 01:43:37,303 Pardon. Ik ben Balthazar uit Alexandri�. 585 01:43:37,471 --> 01:43:40,009 Ik logeer bij Sjeik Ilderim. 586 01:43:42,685 --> 01:43:45,092 Niet met de zweep. 587 01:43:46,955 --> 01:43:48,864 Mijn gastheer. 588 01:43:50,177 --> 01:43:53,821 Dwaas, jij weet niets van paarden. 589 01:43:53,989 --> 01:43:57,388 Waag het eens ze nog eens te slaan. 590 01:43:57,556 --> 01:44:01,212 Rustig de bocht om en rennen. 591 01:44:06,806 --> 01:44:10,091 Onthoud mijn woorden en toon 's wat wijsheid. 592 01:44:10,684 --> 01:44:12,760 Prachtige paarden. 593 01:44:23,946 --> 01:44:27,148 Ze zijn zover. Laat ze rennen. 594 01:44:33,204 --> 01:44:35,930 Die bocht halen ze nooit. 595 01:44:42,254 --> 01:44:44,162 Hou 'm tegen. 596 01:44:47,967 --> 01:44:49,710 Ik maak 'm af. 597 01:44:55,765 --> 01:44:58,470 Hier die leidsels, gek. 598 01:45:01,687 --> 01:45:05,056 Behandel mijn paarden niet als beesten. 599 01:45:06,062 --> 01:45:08,974 Ga terug naar je geiten en je koeien. 600 01:45:09,142 --> 01:45:10,801 Eraf, idioot. 601 01:45:16,075 --> 01:45:20,321 Het zijn geen geiten. Zag je wat er gebeurde? 602 01:45:20,537 --> 01:45:23,408 Deze reiziger zag het aankomen. 603 01:45:25,559 --> 01:45:30,043 Het zijn goede paarden, maar geen span. 604 01:45:30,536 --> 01:45:33,469 Het buitenste paard kon de bocht wel aan. 605 01:45:33,637 --> 01:45:35,879 Antares? -De langzaamste. 606 01:45:36,047 --> 01:45:41,254 Die moet aan de binnenkant lopen om de anderen op koers te houden. 607 01:45:46,069 --> 01:45:49,236 Waar heeft u dat geleerd? 608 01:45:49,572 --> 01:45:51,778 In het Circus in Rome. 609 01:45:53,433 --> 01:45:55,888 Heeft u daar gereden? 610 01:45:57,760 --> 01:46:01,923 Kunt u mijn vierspan als ��n paard laten rennen? 611 01:46:02,116 --> 01:46:06,388 Ik moet naar Jeruzalem. -Gaat uw karavaan morgen pas? 612 01:46:06,556 --> 01:46:11,005 Tijd zat om te eten, te drinken en te praten. Kom naar mijn tent. 613 01:46:11,173 --> 01:46:14,457 Vertel me over uw rennen in Rome. 614 01:46:16,400 --> 01:46:20,372 Kon ik zingen, dan zong ik over paarden. 615 01:46:20,540 --> 01:46:25,886 Geen dier is zo ongeschonden uit de schepping gekomen. 616 01:46:26,846 --> 01:46:30,760 Morgen loopt Antares aan de binnenkant. 617 01:46:30,974 --> 01:46:33,975 Maak dan ook het juk korter. 618 01:46:35,099 --> 01:46:40,341 Juda Ben-Hur, een Jood. Toch heb je in het Circus gereden. 619 01:46:42,946 --> 01:46:46,990 Niet mijn keuze, maar wel mijn geluk. 620 01:46:47,913 --> 01:46:53,251 Je kwam als geroepen. We hadden wonderen kunnen verrichten. 621 01:46:53,567 --> 01:46:55,440 Helaas moet je weg. 622 01:46:59,947 --> 01:47:04,379 Mijn reis kan niet wachten. -Misschien kom je terug. 623 01:47:04,547 --> 01:47:08,758 Met je vrienden, je vrouwen. -Ik heb geen vrouwen. 624 01:47:09,133 --> 01:47:10,876 Geen een? 625 01:47:11,445 --> 01:47:13,869 Ik heb er zes, nee, zeven. 626 01:47:14,179 --> 01:47:19,146 Ik tel er acht. Thuis heeft hij er meer. 627 01:47:19,314 --> 01:47:22,833 Veel vrouwen is een groot voordeel. 628 01:47:23,001 --> 01:47:25,344 Ik hoop er een te vinden. 629 01:47:25,512 --> 01:47:29,704 E�n god, prima. Maar ��n vrouw is niet beschaafd. 630 01:47:30,528 --> 01:47:32,320 En niet gul. 631 01:47:37,705 --> 01:47:41,288 Was het eten niet lekker? -Zeker wel. 632 01:47:55,510 --> 01:47:59,673 En vriend, koop wat vrouwen voor jezelf. 633 01:48:01,418 --> 01:48:05,119 Ik moet mijn schoonheden goedenacht wensen. 634 01:48:05,764 --> 01:48:11,350 Ze worden ongeduldig en jaloers. Wie zal ik als eerste omhelzen? 635 01:48:12,205 --> 01:48:16,633 Dan neem ik afscheid... -Nee, blijf toch kijken. 636 01:48:30,498 --> 01:48:33,225 Kom, kinderen. 637 01:48:39,478 --> 01:48:41,803 Ze zijn bang voor vreemden. 638 01:48:42,504 --> 01:48:45,814 Kom maar. Niet bang zijn. 639 01:48:52,523 --> 01:48:54,539 Brave kinderen. 640 01:48:54,867 --> 01:48:57,848 Ze stammen af van de vroegste Arabieren. 641 01:48:58,016 --> 01:49:00,350 Ze zijn genoemd naar sterren. 642 01:49:01,936 --> 01:49:07,439 Antares. Je bent de langzaamste, maar je wordt nooit moe. 643 01:49:10,358 --> 01:49:12,434 Ik hou ook van jou. 644 01:49:14,412 --> 01:49:19,157 Rigel. Het leven is goed voor ons. 645 01:49:19,902 --> 01:49:21,693 Braaf, Rigel. 646 01:49:23,085 --> 01:49:24,994 Jij hebt slaap. 647 01:49:26,957 --> 01:49:29,412 Hard gewerkt vandaag. 648 01:49:30,425 --> 01:49:32,880 Je mag zo slapen. 649 01:49:33,385 --> 01:49:36,302 Welterusten, schat van me. 650 01:49:38,202 --> 01:49:41,554 Rustig, Aldebaran. Ik was je niet vergeten. 651 01:49:42,195 --> 01:49:45,510 Je bent de snelste, maar je houdt geen koers. 652 01:49:47,656 --> 01:49:50,238 Ik ken geen mooiere paarden. 653 01:49:50,406 --> 01:49:55,731 Je zou hun moeder Myra moeten zien, maar die mag niet mee. 654 01:50:01,983 --> 01:50:05,980 Ze mogen je. Dat gebeurt niet vaak. 655 01:50:06,571 --> 01:50:09,904 Antares, Rigel. Het is al laat. 656 01:50:10,955 --> 01:50:14,869 Altair, Aldebaran. Ga slapen. 657 01:50:15,938 --> 01:50:20,928 Jullie moeten sterk en snel worden. Vort. 658 01:50:25,412 --> 01:50:30,549 In Jeruzalem rennen ze tegen de kampioen van het oosten. 659 01:50:30,717 --> 01:50:34,474 Tribuun Messala met z'n zwarte duivels. De schoft. 660 01:50:34,642 --> 01:50:37,444 Messala? In het Circus? 661 01:50:37,727 --> 01:50:39,435 Ken je hem? 662 01:50:40,453 --> 01:50:44,070 Ik ken hem. -U mag 'm wellicht niet? 663 01:50:47,748 --> 01:50:52,479 Mijn volk bidt om een man die Messala kan verslaan. 664 01:50:52,647 --> 01:50:57,104 Jij kan die arrogante Romein de grond in stampen. 665 01:50:57,442 --> 01:51:02,379 Mijn paarden rennen voor een man als die ze met liefde behandelt. 666 01:51:02,547 --> 01:51:05,797 Dan vliegen ze. -Onmogelijk. 667 01:51:07,529 --> 01:51:10,939 Jammer. Maar denk je 's in. 668 01:51:11,107 --> 01:51:15,633 De tribuun te vernederen voor het volk dat hij vernederd heeft. 669 01:51:16,085 --> 01:51:19,933 Verslagen door een Jood. 670 01:51:20,101 --> 01:51:23,538 Ik moet... -Ik weet dat het niet kan. 671 01:51:23,717 --> 01:51:26,172 Alleen het idee al. 672 01:51:27,957 --> 01:51:30,578 Heeft u niet hetzelfde doel? 673 01:51:31,426 --> 01:51:34,068 Ik doe het op mijn manier. 674 01:51:34,236 --> 01:51:36,358 Door hem te doden. 675 01:51:40,286 --> 01:51:43,370 Ik zie de pijn in je ogen. 676 01:51:43,538 --> 01:51:47,998 Wat hij ook gedaan heeft, je mag hem niet doden. 677 01:51:48,166 --> 01:51:50,656 Hij krijgt z'n straf wel. 678 01:51:51,606 --> 01:51:54,000 Ik geloof niet in wonderen. 679 01:51:54,168 --> 01:51:59,328 Het hele leven is een wonder. Accepteer Gods oordeel toch. 680 01:52:01,575 --> 01:52:07,438 Je gelooft niet in wonderen, maar God heeft tegen mij gesproken. 681 01:52:07,606 --> 01:52:13,662 'n Ster leidde me naar Bethlehem, naar een kind in een kribbe. 682 01:52:13,830 --> 01:52:16,320 Het kind Gods. 683 01:52:16,786 --> 01:52:20,759 Hij is nu volwassen, klaar voor z'n werk. 684 01:52:20,927 --> 01:52:25,616 Ik ben teruggekeerd om erbij te zijn als hij komt. 685 01:52:27,833 --> 01:52:29,540 Hij is nabij. 686 01:52:30,403 --> 01:52:33,902 Hij zag dezelfde zonsondergang als wij. 687 01:52:34,594 --> 01:52:38,425 Misschien stond hij op een heuvel. 688 01:52:39,218 --> 01:52:44,342 Misschien is hij een herder, koopman of visser. 689 01:52:44,880 --> 01:52:46,609 Maar hij leeft. 690 01:52:46,849 --> 01:52:51,023 Hij zal zijn stempel drukken op al wat leeft. 691 01:52:53,308 --> 01:52:55,881 Vele wegen leiden naar God. 692 01:52:57,208 --> 01:53:00,244 Hopelijk is jouw weg niet te zwaar. 693 01:53:08,905 --> 01:53:11,822 Ik ga maar 's slapen. 694 01:53:26,562 --> 01:53:28,803 Het is 'n beste man. 695 01:53:29,259 --> 01:53:33,208 Maar voorlopig houden we ons zwaard gereed. 696 01:53:33,729 --> 01:53:36,398 En onze intentie zuiver. 697 01:53:37,017 --> 01:53:38,974 Dus moet ik gaan. 698 01:53:41,008 --> 01:53:42,903 Alleen dit nog: 699 01:53:43,071 --> 01:53:45,822 De arena kent geen recht. 700 01:53:46,640 --> 01:53:48,965 Velen vinden er de dood. 701 01:53:51,902 --> 01:53:54,078 Ik hoop je terug te zien. 702 01:56:20,537 --> 01:56:22,363 Esther. 703 01:56:34,029 --> 01:56:35,856 Ik ben het, Juda. 704 01:56:46,515 --> 01:56:48,190 Je leeft nog. 705 01:56:48,358 --> 01:56:49,772 Jij hier? 706 01:56:50,480 --> 01:56:54,913 Wat doe je hier? Wat is er gebeurd? 707 01:57:03,825 --> 01:57:05,533 Ik ben er. 708 01:57:07,161 --> 01:57:08,869 Ik ben bij je. 709 01:57:14,751 --> 01:57:16,827 Waar is je vader? 710 01:57:21,507 --> 01:57:25,718 Op de dag dat jij werd meegenomen, is hij opgepakt. 711 01:57:25,928 --> 01:57:27,505 Gemarteld. 712 01:57:28,096 --> 01:57:32,888 Toen ze wisten dat hij niets verborg, lieten ze 'm gaan. 713 01:57:34,102 --> 01:57:39,012 Sinds die tijd zitten we hier ondergedoken. 714 01:57:39,481 --> 01:57:41,806 En Antiochi� dan? 715 01:57:43,530 --> 01:57:47,944 De Romeinen namen alles in. Er was daar niets meer voor ons. 716 01:57:54,328 --> 01:57:56,632 Waar zijn m'n moeder en zus? 717 01:58:06,005 --> 01:58:08,330 Laat mij het hem vertellen. 718 01:58:29,043 --> 01:58:31,616 Goed nieuws, vader. 719 01:58:33,044 --> 01:58:35,617 Juda Ben-Hur leeft nog. 720 01:58:36,573 --> 01:58:40,024 Hij is thuisgekomen. Hij is hier. 721 01:59:05,914 --> 01:59:07,740 Mijn oude vriend. 722 01:59:09,988 --> 01:59:13,570 Laat me 's naar je kijken. 723 01:59:15,492 --> 01:59:18,398 Ja, het is waar. 724 01:59:19,194 --> 01:59:22,777 God zij geprezen om zijn barmhartigheid. 725 01:59:44,348 --> 01:59:46,175 Waar zijn ze? 726 01:59:46,948 --> 01:59:50,233 Sinds die verschrikkelijke dag... 727 01:59:51,021 --> 01:59:54,057 is er niets meer van ze vernomen. 728 02:00:09,364 --> 02:00:13,866 Je bent veel te loyaal geweest. -Heb geen meelij. 729 02:00:14,034 --> 02:00:16,656 Ik ben een stuk meer mans. 730 02:00:18,330 --> 02:00:20,557 Malek, mijn wederhelft. 731 02:00:20,725 --> 02:00:25,001 We werden op dezelfde dag vrijgelaten. 732 02:00:25,169 --> 02:00:29,842 Malek zonder tong en ik met verlamde benen. 733 02:00:30,010 --> 02:00:34,475 Nu ben ik zijn tong en hij is mijn benen. 734 02:00:34,643 --> 02:00:37,879 Samen zijn we zeer respectabel. 735 02:00:39,689 --> 02:00:41,516 Oude vriend... 736 02:00:42,908 --> 02:00:48,150 Zij wist dat je terug zou komen. Ze gaf de hoop nooit op. 737 02:00:50,274 --> 02:00:53,191 Ik dacht dat het ijdele hoop was. 738 02:00:54,182 --> 02:00:58,345 Je enige gedachte is je familie te redden. 739 02:00:59,242 --> 02:01:05,078 Mocht dat niet lukken, dan moet je een ander doel hebben. 740 02:01:05,246 --> 02:01:10,604 Je fortuin is grotendeels in veiligheid. Ik heb niets gezegd. 741 02:01:10,772 --> 02:01:16,214 Het ligt er nog, om de macht te grijpen en de Romeinen te doden. 742 02:01:18,758 --> 02:01:22,117 Daarom ben ik niet teruggekomen. 743 02:01:22,681 --> 02:01:24,341 Ze zijn dood. 744 02:01:24,764 --> 02:01:29,721 Vier jaar. Zo lang houdt niemand het uit in de kerkers. 745 02:01:34,147 --> 02:01:37,432 Welke galeislaaf houdt het meer dan een jaar uit? 746 02:01:37,692 --> 02:01:39,814 Dat is waar. 747 02:01:47,831 --> 02:01:51,828 Jouw terugkeer geeft ons vertrouwen. 748 02:01:51,996 --> 02:01:56,622 Ik zou weer willen lachen. Laten we lachen. 749 02:01:56,790 --> 02:02:02,459 De vreugde zal in dit huis terugkeren. We zullen vieren... 750 02:02:14,753 --> 02:02:16,460 Laat mij maar. 751 02:02:47,832 --> 02:02:50,666 We hebben hier eerder gestaan. 752 02:02:53,066 --> 02:02:54,902 Lang geleden. 753 02:02:56,177 --> 02:02:57,836 Vier jaar. 754 02:03:01,335 --> 02:03:03,127 Het lijkt net... 755 02:03:03,871 --> 02:03:06,362 alsof het gisteren was. 756 02:03:07,768 --> 02:03:09,506 Ik zei toen: 757 02:03:11,461 --> 02:03:15,672 Als je geen bruid was, zou ik je een afscheidszoen geven. 758 02:03:17,358 --> 02:03:22,149 Als ik geen bruid was, zou ik geen afscheid nemen. 759 02:03:33,127 --> 02:03:35,244 Ik ben geen bruid. 760 02:04:06,962 --> 02:04:09,749 Waarom ben je nooit getrouwd? 761 02:04:11,364 --> 02:04:13,486 M'n vader had me nodig. 762 02:04:17,953 --> 02:04:19,495 En ook... 763 02:04:28,360 --> 02:04:30,732 Ik heb 'm nog steeds om. 764 02:04:32,622 --> 02:04:37,497 Ik zou 'm dragen tot ik de juiste vrouw had gevonden. 765 02:04:44,398 --> 02:04:47,601 Het is een deel van m'n hand geworden. 766 02:04:55,780 --> 02:04:58,531 Als Messala wist dat je hier was... 767 02:04:59,187 --> 02:05:00,930 Hij moet het weten. 768 02:05:01,277 --> 02:05:04,112 Hij weet tenminste waar ze zijn. 769 02:05:11,207 --> 02:05:13,828 En als je zou horen... 770 02:05:15,770 --> 02:05:20,147 dat ze dood waren? -Dan zal Messala het bezuren. 771 02:05:24,970 --> 02:05:28,137 Ik weet wat haat kan aanrichten. 772 02:05:28,896 --> 02:05:31,731 Het heeft m'n vader opgebrand. 773 02:05:33,116 --> 02:05:37,612 Een jonge rabbi zegt dat vergiffenis groter is... 774 02:05:37,903 --> 02:05:41,022 en liefde sterker is dan haat. 775 02:05:41,883 --> 02:05:43,674 Ik geloof hem. 776 02:05:46,416 --> 02:05:48,276 Blijf leven. 777 02:05:48,643 --> 02:05:50,791 Laat Messala met rust. 778 02:05:50,959 --> 02:05:53,532 Pas als ik niet meer denk en voel. 779 02:05:55,968 --> 02:05:58,257 Zover is het nog niet. 780 02:05:58,425 --> 02:06:02,588 De pan die van dit dak viel, valt nog steeds. 781 02:06:03,124 --> 02:06:05,994 Deze keer ga je niet de galeien in. 782 02:06:06,162 --> 02:06:09,910 Deze keer wordt het je dood. 783 02:06:53,827 --> 02:06:57,575 Van Quintus Arrius. Hij maakt zijn opwachting. 784 02:06:57,743 --> 02:07:00,316 De consul? -Zijn zoon. 785 02:07:00,490 --> 02:07:02,815 Laat hem verder komen. 786 02:07:05,429 --> 02:07:09,143 Heeft de consul een zoon? -Een kampioen van het Circus. 787 02:07:09,311 --> 02:07:11,307 Vanwaar deze geschenken? 788 02:07:11,475 --> 02:07:14,779 Misschien doet ie mee aan de spelen. -Kijk. 789 02:07:17,034 --> 02:07:18,742 Schitterend. 790 02:07:18,910 --> 02:07:20,819 Ik ken 'm helemaal niet. 791 02:07:20,987 --> 02:07:23,110 Dat dacht je maar. 792 02:07:47,560 --> 02:07:51,474 Door welke magie draag jij die naam? 793 02:07:51,941 --> 02:07:56,769 Door jouw magie. Jij stuurde me naar de galeien. 794 02:07:57,488 --> 02:08:01,106 Toen m'n schip zonk, redde ik de consul. 795 02:08:12,480 --> 02:08:14,472 Ken je z'n zegel? 796 02:08:26,106 --> 02:08:30,434 Ik ben teruggekomen, zoals ik heb gezworen. 797 02:08:36,317 --> 02:08:40,528 Je geschenk is uitermate toepasselijk. 798 02:08:41,435 --> 02:08:44,555 Moet ik het op mezelf gebruiken? 799 02:08:45,733 --> 02:08:49,944 Wat is er van mijn moeder en mijn zus geworden? 800 02:08:53,363 --> 02:08:56,529 Ik let niet op gevangenen. 801 02:08:57,038 --> 02:08:59,196 Zorg dat je ze vindt. 802 02:08:59,902 --> 02:09:06,403 Laat ze vrij. Dan vergeet ik wat ik gezworen heb in die galei. 803 02:09:09,841 --> 02:09:13,126 Dat kan niet zonder toestemming van Gratus. 804 02:09:13,294 --> 02:09:15,420 Zorg dat je die krijgt. 805 02:09:19,145 --> 02:09:21,600 Morgen kom ik terug. 806 02:09:22,164 --> 02:09:25,200 Stel me niet teleur. 807 02:09:39,909 --> 02:09:41,700 Waar zijn ze? 808 02:09:41,911 --> 02:09:45,611 Het is vijf jaar geleden. Zouden ze nog leven? 809 02:09:45,779 --> 02:09:48,106 Ga naar de Citadel. 810 02:09:48,419 --> 02:09:51,170 En als ze dood zijn? -Het zij zo. 811 02:10:05,645 --> 02:10:07,599 Miriam, vrouw. 812 02:10:07,767 --> 02:10:11,301 Tirza, dochter... -Klopt. Leven ze nog? 813 02:10:11,854 --> 02:10:13,597 Oostkant. 814 02:10:14,565 --> 02:10:16,806 Onderste verdieping. 815 02:10:17,197 --> 02:10:20,530 Cel 2. De cipier zal het wel weten. 816 02:10:38,085 --> 02:10:40,042 Water... 817 02:11:18,468 --> 02:11:23,623 Wanneer zag je ze voor het laatst? -Nooit, ik werk hier al drie jaar. 818 02:11:23,941 --> 02:11:26,266 Maar ze leven nog wel. 819 02:11:28,964 --> 02:11:30,790 Het eten verdwijnt. 820 02:12:05,079 --> 02:12:07,071 Melaatsen. 821 02:12:35,718 --> 02:12:41,015 We laten ze vrij buiten de stad en branden de cel schoon. 822 02:13:27,106 --> 02:13:29,063 Is daar iemand? 823 02:13:34,465 --> 02:13:36,504 Ik hoor iemand. 824 02:13:49,963 --> 02:13:51,754 Wie zijn jullie? 825 02:13:54,331 --> 02:13:56,739 Kom niet dichterbij. 826 02:13:59,575 --> 02:14:01,568 Wie zijn jullie? 827 02:14:06,561 --> 02:14:08,518 Ik ben het, Miriam. 828 02:14:16,431 --> 02:14:18,638 Blijf waar je bent. 829 02:14:20,644 --> 02:14:22,600 Jullie zijn terug. 830 02:14:24,305 --> 02:14:26,677 Achteruit, Esther. 831 02:14:34,878 --> 02:14:37,333 Wij zijn melaatsen. 832 02:15:06,823 --> 02:15:09,148 Is Juda in leven? 833 02:15:11,729 --> 02:15:15,195 Juda leeft nog. Hij is hier. 834 02:15:18,208 --> 02:15:19,868 Waar? 835 02:15:21,170 --> 02:15:24,444 Hij is naar jullie op zoek. 836 02:15:24,819 --> 02:15:27,922 Ik moet het 'm vertellen... 837 02:15:28,090 --> 02:15:30,366 en mijn vader. 838 02:15:31,547 --> 02:15:33,836 Zeg het tegen niemand. 839 02:15:36,018 --> 02:15:39,517 Wij gaan naar het Dal der Melaatsen. 840 02:15:39,747 --> 02:15:41,621 Voorgoed. 841 02:15:42,805 --> 02:15:46,444 Maar Juda moet het weten. 842 02:15:51,147 --> 02:15:53,104 Alsjeblieft. 843 02:16:11,755 --> 02:16:14,709 Ik zag z'n gezicht niet. 844 02:16:15,827 --> 02:16:17,986 Is hij veranderd? 845 02:16:20,460 --> 02:16:23,444 Nee, hij is niet veranderd. 846 02:16:29,062 --> 02:16:31,387 Hij is niet veranderd. 847 02:16:33,333 --> 02:16:35,763 Je houdt van hem, Esther. 848 02:16:46,532 --> 02:16:48,406 Zweer me... 849 02:16:48,892 --> 02:16:51,267 op je liefde voor hem... 850 02:16:52,220 --> 02:16:55,165 dat je het hem nooit zult vertellen. 851 02:17:04,055 --> 02:17:06,250 Mag hij het nooit weten? 852 02:17:09,765 --> 02:17:13,299 Zo herinnert hij zich ons zoals we waren. 853 02:17:14,194 --> 02:17:15,636 Beloof het. 854 02:17:27,010 --> 02:17:29,916 Ik heb geen enkele andere hoop. 855 02:17:30,452 --> 02:17:32,325 Alleen dit. 856 02:17:39,266 --> 02:17:41,306 Ik beloof het. 857 02:17:45,149 --> 02:17:47,355 Dat doet me deugd. 858 02:18:06,066 --> 02:18:07,699 Wacht. 859 02:18:53,454 --> 02:18:55,778 Messala komt er wel achter. 860 02:18:55,946 --> 02:19:00,011 Hopelijk leven ze nog en laat hij ze vrij. 861 02:19:00,179 --> 02:19:01,922 Hij laat ze vrij. 862 02:19:02,163 --> 02:19:04,701 Hij wil blijven leven. 863 02:19:05,704 --> 02:19:08,160 Hij kan ze niet vrijlaten. 864 02:19:11,499 --> 02:19:13,326 Wat bedoel je? 865 02:19:21,680 --> 02:19:24,132 Ik heb ze gezien. 866 02:19:24,946 --> 02:19:27,982 Waar? Wanneer heb je ze gezien? 867 02:19:33,667 --> 02:19:35,659 Ze waren dood. 868 02:19:41,335 --> 02:19:42,905 Wanneer? 869 02:19:48,808 --> 02:19:50,503 In de gevangenis. 870 02:19:52,423 --> 02:19:55,441 Toen ik informeerde naar mijn vader. 871 02:19:59,865 --> 02:20:01,904 Waarom heb je niets gezegd? 872 02:20:07,347 --> 02:20:09,423 Ik kon het niet. 873 02:20:10,121 --> 02:20:12,457 Zelfs niet tegen u, vader. 874 02:20:13,496 --> 02:20:16,497 Ik was bang dat je Messala zou... 875 02:20:16,763 --> 02:20:19,949 Je zoektocht is nu ten einde. 876 02:20:20,177 --> 02:20:21,968 Voorbij. 877 02:20:26,065 --> 02:20:28,899 Zet Messala uit je hoofd. 878 02:20:29,067 --> 02:20:31,184 Ga terug naar Rome. 879 02:21:34,999 --> 02:21:49,329 5 MINUTEN PAUZE (tot 2:26:11) 880 02:26:11,120 --> 02:26:14,057 Heren, officieren. 881 02:26:15,224 --> 02:26:18,308 Verdedigers van het Romeinse Rijk. 882 02:26:19,079 --> 02:26:21,036 Mag ik binnenkomen? 883 02:26:21,561 --> 02:26:25,428 Natuurlijk, sjeik. Wat een onverwacht genoegen. 884 02:26:26,467 --> 02:26:29,302 Welk een hoffelijkheid. 885 02:26:38,517 --> 02:26:43,344 U zult zich wel afvragen wat ik hier kom doen. 886 02:26:43,605 --> 02:26:47,360 Ik ben een gokker en de spelen naderen. 887 02:26:47,528 --> 02:26:52,142 Mijn witte span rijdt tegen het ongeslagen zwarte span van de tribuun. 888 02:26:52,735 --> 02:26:54,905 Ik steun mijn eigen paarden. 889 02:26:55,073 --> 02:26:56,837 Zonder limiet? 890 02:27:13,671 --> 02:27:15,912 Noteer mij. -Welke koers? 891 02:27:16,080 --> 02:27:20,291 Geduld, beschermers van afgelegen moerassen. 892 02:27:20,459 --> 02:27:24,366 Kan ik ergens zitten? -Ga zitten. Wat is uw inzet? 893 02:27:24,694 --> 02:27:29,057 Wat heeft hij te bieden? -'n Zetel voor de Arabier. 894 02:27:34,938 --> 02:27:37,266 Welnu... -1000 dinar. 895 02:27:39,859 --> 02:27:44,520 Uw geestdrift siert u. Er is tijd en geld genoeg. 896 02:27:45,113 --> 02:27:48,067 Allereerst de koers. 897 02:27:48,658 --> 02:27:52,109 De tribuun heeft al vaak gewonnen. 898 02:27:53,307 --> 02:27:55,181 Wat zal het zijn, heren? 899 02:27:56,581 --> 02:27:58,372 Twee tegen ��n. 900 02:27:59,783 --> 02:28:04,041 Nobele Romeinen, heersers over de wereld. 901 02:28:04,209 --> 02:28:07,629 Waar is uw moed gebleven? 902 02:28:07,991 --> 02:28:11,027 Zelfs de straatkoers is hoger. 903 02:28:11,498 --> 02:28:13,325 Drie tegen ��n. 904 02:28:13,493 --> 02:28:15,781 Laten we eerlijk zijn. 905 02:28:15,949 --> 02:28:19,862 In vier jaar heeft de tribuun vier keer gewonnen. 906 02:28:20,188 --> 02:28:21,765 Wacht 's even. 907 02:28:22,774 --> 02:28:27,186 U heeft goede paarden, maar wie is de menner? 908 02:28:28,521 --> 02:28:31,979 Heb ik dat niet gezegd? Wat slordig. 909 02:28:32,313 --> 02:28:34,305 De prins van Hur. 910 02:28:41,349 --> 02:28:45,245 Die is de galeien ingestuurd. -Hij is terug. 911 02:28:45,413 --> 02:28:46,871 Onmogelijk. 912 02:28:47,081 --> 02:28:50,130 De goddelijke Tiberius was hem genadig. 913 02:28:53,170 --> 02:28:58,790 Wedt er niemand op de tribuun tegen een Jood? Een galeislaaf? 914 02:29:02,176 --> 02:29:04,927 Dan heb ik me zeker vergist. 915 02:29:08,515 --> 02:29:12,512 En u, tribuun? Geeft u me vier tegen ��n? 916 02:29:19,816 --> 02:29:24,690 Het verschil tussen een Romein en een Jood. 917 02:29:24,945 --> 02:29:26,736 Of een Arabier. 918 02:29:32,382 --> 02:29:34,540 Zeer moedig. 919 02:29:36,152 --> 02:29:40,140 En nu de inzet. Ik stel voor... 920 02:29:51,442 --> 02:29:53,518 1000 talenten? 921 02:30:04,802 --> 02:30:07,043 Als het te veel is... 922 02:30:08,313 --> 02:30:12,097 1000 talenten is goed. -Afgesproken. 923 02:30:59,313 --> 02:31:01,953 Geef ze goed te eten. 924 02:31:15,243 --> 02:31:18,172 Waren de mensen maar zo goed. 925 02:31:19,789 --> 02:31:23,620 Goed onthouden: negen ronden. 926 02:31:32,530 --> 02:31:36,029 Begrepen? Negen levens. 927 02:31:37,540 --> 02:31:39,579 Snelle jongen. 928 02:31:40,211 --> 02:31:43,793 Je wint niet in de eerste ronde. 929 02:31:44,371 --> 02:31:46,943 Je wint de laatste ronde. 930 02:31:48,202 --> 02:31:52,578 En niet in je eentje. Wacht op de anderen. 931 02:31:55,654 --> 02:31:59,900 Kalme Antares. Onze rots in de branding. 932 02:32:00,959 --> 02:32:03,082 Jij bent ons anker. 933 02:32:10,115 --> 02:32:13,151 Ik dacht dat ze alleen van mij hielden. 934 02:32:13,361 --> 02:32:15,898 Ik ben in de familie opgenomen. 935 02:32:16,668 --> 02:32:20,665 Rust goed uit. Morgen gaan we naar de stad. 936 02:32:21,803 --> 02:32:25,925 Jouw zege op Messala, voor de ogen van de nieuwe gouverneur... 937 02:32:26,093 --> 02:32:29,190 zal door het hele rijk weerklinken. 938 02:32:29,358 --> 02:32:32,592 Pontius Pilatus? -Klaar om ons te vermorzelen. 939 02:32:32,760 --> 02:32:35,760 Jij zult 'm eens wat laten zien. 940 02:32:36,653 --> 02:32:40,353 Ik ren alleen tegen Messala. 941 02:33:42,613 --> 02:33:47,417 Vergeef me mijn wraakzucht, maar mijn besluit staat vast. 942 02:33:47,615 --> 02:33:51,694 Mijn leven ligt in Uw handen. Doe met me wat U wilt. 943 02:34:07,498 --> 02:34:12,637 De Davidster zal stralen voor jouw volk en het mijne... 944 02:34:12,805 --> 02:34:15,805 en de Romeinen verblinden. 945 02:34:17,918 --> 02:34:19,381 Ze zijn zover. 946 02:35:28,953 --> 02:35:30,744 Nummer vijf. 947 02:35:31,551 --> 02:35:33,875 Waar is nummer vijf? 948 02:36:04,638 --> 02:36:08,567 Dit is de dag, Juda. Het gaat tussen ons twee�n. 949 02:36:08,836 --> 02:36:12,002 Ja, dit is de dag. 950 02:36:15,401 --> 02:36:18,604 Hij heeft een grote strijdwagen. 951 02:36:34,889 --> 02:36:38,721 Wees voorzichtig. Blijf uit z'n buurt. 952 02:36:50,159 --> 02:36:54,203 Heil Jupiter. Geef mij de overwinning. 953 02:41:25,183 --> 02:41:27,009 Burgers. 954 02:41:27,273 --> 02:41:32,100 Namens de goddelijke Tiberius heet ik u welkom op deze spelen. 955 02:41:32,587 --> 02:41:35,339 Ter meerdere glorie van hem... 956 02:41:35,507 --> 02:41:37,630 en van Rome... 957 02:41:38,227 --> 02:41:41,263 waar u allen deel van uitmaakt. 958 02:41:44,172 --> 02:41:47,208 Wij eren de deelnemers. 959 02:41:47,852 --> 02:41:50,205 Ze komen uit Alexandri�... 960 02:41:50,373 --> 02:41:53,165 Messina, Carthago... 961 02:41:53,492 --> 02:41:55,615 Cyprus, Rome... 962 02:41:56,344 --> 02:41:59,008 Korinthe, Athene... 963 02:41:59,368 --> 02:42:02,290 Phrygi� en Judea. 964 02:42:10,913 --> 02:42:14,644 De beste krijgt de overwinnaarskroon. 965 02:42:14,952 --> 02:42:17,240 De wedstrijd begint. 966 02:42:17,688 --> 02:42:19,811 Leve de keizer. 967 02:46:23,348 --> 02:46:25,471 Vort, kinderen. 968 02:46:42,923 --> 02:46:44,666 Romeins zwijn. 969 02:53:16,552 --> 02:53:18,094 Gegroet. 970 02:53:32,630 --> 02:53:34,326 Een grote zege. 971 02:53:34,494 --> 02:53:39,138 U bent de enige god voor dit volk. Voor dit moment. 972 02:53:39,568 --> 02:53:41,359 Wij eren u. 973 02:53:49,193 --> 02:53:51,233 Ik kroon hun god. 974 02:54:11,649 --> 02:54:15,231 Ik zal je laten halen. Ik heb een boodschap uit Rome. 975 02:54:16,070 --> 02:54:20,446 Een lang leven, Arrius. En gezond verstand. 976 02:54:45,530 --> 02:54:47,818 We kunnen niet wachten. 977 02:54:47,986 --> 02:54:49,812 Hij komt. 978 02:54:58,352 --> 02:55:02,250 We kunnen niet langer wachten. -Hij komt. 979 02:55:05,660 --> 02:55:07,154 Hij komt. 980 02:55:08,182 --> 02:55:11,842 Ik heb 'm laten halen. 981 02:55:12,056 --> 02:55:16,557 Als u wilt blijven leven, moeten we u nu behandelen. 982 02:55:17,025 --> 02:55:18,451 Begrepen? 983 02:55:18,619 --> 02:55:22,126 Zet m'n benen nog niet af. Nog niet. 984 02:55:22,346 --> 02:55:24,525 Niet voor hij komt. 985 02:55:25,252 --> 02:55:28,175 Ik ontvang 'm niet met een half lichaam. 986 02:55:50,686 --> 02:55:53,381 Zei ik het niet, Drusus? 987 02:55:53,902 --> 02:55:55,729 Daar is hij. 988 02:56:29,133 --> 02:56:33,379 Jouw triomf is compleet. 989 02:56:34,461 --> 02:56:38,079 De ren gewonnen, de vijand vernietigd. 990 02:56:42,655 --> 02:56:44,943 Ik zie geen vijand. 991 02:56:46,320 --> 02:56:48,077 Wat zie je dan? 992 02:56:48,433 --> 02:56:51,884 Het verminkte lijf van een waardeloos beest? 993 02:56:54,028 --> 02:56:58,405 Er is nog genoeg van mij over dat je kunt haten. 994 02:57:02,901 --> 02:57:05,049 Ik zal je helpen. 995 02:57:19,256 --> 02:57:22,990 Jij denkt dat je moeder en je zus dood zijn... 996 02:57:23,373 --> 02:57:26,182 en dat de wedren voorbij is. 997 02:57:28,455 --> 02:57:31,141 Het is nog niet voorbij. 998 02:57:31,696 --> 02:57:33,735 Ze zijn niet dood. 999 02:57:38,503 --> 02:57:40,412 Waar zijn ze? 1000 02:57:51,991 --> 02:57:53,948 Waar zijn ze? 1001 02:57:57,268 --> 02:57:59,011 Waar zijn ze? 1002 02:58:02,597 --> 02:58:04,388 Je zult ze vinden... 1003 02:58:04,556 --> 02:58:08,616 in het Dal der Melaatsen. 1004 02:58:10,307 --> 02:58:13,417 Als je ze kunt herkennen. 1005 02:58:28,241 --> 02:58:30,114 Hij gaat door. 1006 02:58:31,291 --> 02:58:33,662 Hij gaat door, Juda. 1007 02:58:35,565 --> 02:58:37,273 De wedren... 1008 02:58:39,402 --> 02:58:44,277 De wedren is nog niet voorbij. 1009 03:00:34,837 --> 03:00:37,036 Waar kan ik naar beneden? 1010 03:00:37,204 --> 03:00:39,977 Ben je gek? Blijf hier vandaan. 1011 03:01:35,528 --> 03:01:39,192 Ik zoek twee vrouwen, moeder en dochter. 1012 03:01:42,927 --> 03:01:45,543 Er zijn hier veel vrouwen. 1013 03:01:47,190 --> 03:01:49,559 Van de familie Hur. 1014 03:01:50,952 --> 03:01:53,363 We hebben hier geen namen. 1015 03:02:52,853 --> 03:02:54,561 Voor hen? 1016 03:02:58,796 --> 03:03:02,081 Waarom zei je dat ze dood waren? -Dat wilden ze. 1017 03:03:02,249 --> 03:03:06,212 Laat ze in die waan. Doe het voor hen. 1018 03:03:06,595 --> 03:03:09,635 Ze niet zien? -Daar komen ze. 1019 03:03:09,972 --> 03:03:14,847 Hou van ze zoals ze dat willen. Door niet naar ze te kijken. 1020 03:03:15,059 --> 03:03:18,666 Doe alsof je hier nooit geweest bent. 1021 03:04:31,999 --> 03:04:34,121 Gaat het goed met Juda? 1022 03:04:34,746 --> 03:04:36,738 Is hij gelukkig? 1023 03:04:38,200 --> 03:04:41,366 Ja, het gaat hem goed. 1024 03:04:44,296 --> 03:04:47,213 Maak je maar geen zorgen. 1025 03:04:47,456 --> 03:04:49,614 Het gaat hem goed. 1026 03:04:59,103 --> 03:05:00,894 God zij met je. 1027 03:05:37,055 --> 03:05:38,964 Ze zijn weg. 1028 03:05:45,346 --> 03:05:47,303 We gaan terug. 1029 03:05:51,299 --> 03:05:54,418 Terug waar naartoe? 1030 03:05:56,358 --> 03:05:59,228 Ze hebben maar ��n hoop. 1031 03:05:59,443 --> 03:06:02,763 Dat jij je ze herinnert zoals ze waren... 1032 03:06:03,864 --> 03:06:06,650 en je eigen leven leidt. 1033 03:06:08,743 --> 03:06:11,696 Vergeet dit alles. 1034 03:06:14,831 --> 03:06:17,950 Ze leven in een graf. -Wat doe je eraan? 1035 03:06:18,167 --> 03:06:22,116 Alles. Hoe kon je ze hierheen laten gaan? 1036 03:06:22,284 --> 03:06:25,919 Ik moet ze... -Alsjeblieft, Juda. 1037 03:06:30,236 --> 03:06:34,758 Denk 's na. Het zou ze verscheuren. 1038 03:07:43,181 --> 03:07:47,173 Hij is hier. Het kind is een man geworden. 1039 03:07:47,341 --> 03:07:52,049 En die man is waarlijk de Zoon van God. 1040 03:07:55,733 --> 03:07:58,140 De belofte is uitgekomen. 1041 03:07:58,733 --> 03:08:02,366 Blije Balthazar, jouw leven is vervuld. 1042 03:08:02,763 --> 03:08:06,827 Mijn leven is vervuld. Door God. 1043 03:08:22,018 --> 03:08:24,176 Ga met me mee. 1044 03:08:27,398 --> 03:08:32,272 Toen ik naar de galeien liep, stierf ik bijna van de dorst. 1045 03:08:32,485 --> 03:08:37,111 'n Man gaf me water, waardoor ik bleef leven. 1046 03:08:37,406 --> 03:08:41,403 Ik had het beter weg kunnen gooien. 1047 03:08:42,861 --> 03:08:44,943 Ik heb nog steeds dorst. 1048 03:08:45,162 --> 03:08:47,285 Kom toch luisteren. 1049 03:08:49,000 --> 03:08:51,206 Ik heb zaken af te handelen met Rome. 1050 03:08:52,822 --> 03:08:55,359 Je kiest voor de dood. 1051 03:09:00,232 --> 03:09:02,189 Vaarwel, Juda. 1052 03:10:54,890 --> 03:10:58,936 U wilde me spreken? -Uw triomf heeft gevolgen. 1053 03:10:59,319 --> 03:11:02,108 Ik heb een boodschap van de consul. 1054 03:11:04,561 --> 03:11:07,722 Ik eer hem. -Eer uzelf. 1055 03:11:07,890 --> 03:11:10,511 U bent nu een burger van Rome. 1056 03:11:14,098 --> 03:11:16,174 Geen commentaar? 1057 03:11:19,051 --> 03:11:22,192 Ik kom uit een rotsachtig dal... 1058 03:11:22,559 --> 03:11:26,129 waar m'n moeder en zus hun leven slijten... 1059 03:11:26,582 --> 03:11:31,207 omdat Rome dat wil. Als melaatsen, paria's. 1060 03:11:31,715 --> 03:11:36,090 Dat weet ik. Zeer kwalijk en betreurenswaardig. 1061 03:11:36,285 --> 03:11:41,141 Hun vlees is het mijne, gebrandmerkt door Rome. 1062 03:11:41,309 --> 03:11:45,766 Messala is dood, gestraft. -Hem treft geen blaam. 1063 03:11:45,934 --> 03:11:50,680 Ik kende hem voor hij van de Romeinse wreedheid werd bevangen. 1064 03:11:50,848 --> 03:11:55,239 Rome heeft hem geruineerd �n mijn familie. 1065 03:11:55,481 --> 03:11:59,379 Daar waar veel macht is... 1066 03:11:59,903 --> 03:12:04,629 of veel mededogen, worden ook veel fouten gemaakt. 1067 03:12:05,114 --> 03:12:11,051 We leren van onze fouten. Rome wil haar leven met jou delen. 1068 03:12:11,332 --> 03:12:15,907 Er gaan andere stemmen op. -Zoals die van Arrius. 1069 03:12:16,801 --> 03:12:19,519 Hij zou je waarschuwen... 1070 03:12:19,754 --> 03:12:25,028 niet vast te houden aan wrok en onmogelijke loyaliteit. 1071 03:12:25,496 --> 03:12:27,606 Ware vrijheid bestaat niet. 1072 03:12:27,989 --> 03:12:30,707 Een volwassen man kent de wereld... 1073 03:12:31,075 --> 03:12:34,746 en nu heet die wereld Rome. 1074 03:12:35,654 --> 03:12:38,405 Ook voor jou, Arrius. 1075 03:12:40,140 --> 03:12:42,761 Ik heet Juda Ben-Hur. 1076 03:12:54,150 --> 03:12:58,811 Ik kwam hier als vriend van Arrius. 1077 03:12:59,571 --> 03:13:03,367 Ik ga als de harde hand van de keizer. 1078 03:13:03,552 --> 03:13:06,422 Klaar om het verzet neer te slaan. 1079 03:13:06,904 --> 03:13:11,447 Het volk wil het gezag van Rome ondermijnen. 1080 03:13:11,686 --> 03:13:14,057 Jij bent hun held. 1081 03:13:14,759 --> 03:13:18,901 Ze zien jou als hun enige ware God. 1082 03:13:19,351 --> 03:13:23,823 Als je hier blijft, wordt je leven een drama. 1083 03:13:24,355 --> 03:13:27,474 Mijn leven is een drama. 1084 03:13:33,933 --> 03:13:36,012 Geef deze aan Arrius. 1085 03:13:37,384 --> 03:13:40,402 Ik heb te veel eerbied voor hem. 1086 03:13:49,714 --> 03:13:54,873 Zelfs omwille van Arrius kan ik je niet voor rampen behoeden. 1087 03:13:55,605 --> 03:13:57,956 Je bent te gevaarlijk. 1088 03:14:13,424 --> 03:14:15,381 Verlaat Judea. 1089 03:14:17,128 --> 03:14:19,535 Ik heb je gewaarschuwd. 1090 03:14:53,313 --> 03:14:58,105 Ik was zo bang dat je iets zou overkomen. 1091 03:14:59,881 --> 03:15:02,170 Maar hier ben je. 1092 03:15:04,453 --> 03:15:07,074 Je vader wacht op me. 1093 03:15:11,289 --> 03:15:13,115 Waar is hij? 1094 03:15:15,329 --> 03:15:17,321 Wat ben je van plan? 1095 03:15:27,900 --> 03:15:30,106 Slaap toch even. 1096 03:15:30,407 --> 03:15:33,740 Gun jezelf een paar vredige uurtjes. 1097 03:15:35,383 --> 03:15:37,439 Liefde en vrede. 1098 03:15:37,607 --> 03:15:40,691 Daar verlang ik net zo vurig naar als jij. 1099 03:15:40,859 --> 03:15:42,650 Waar vind je ze? 1100 03:15:43,559 --> 03:15:45,681 Die man uit Nazareth... 1101 03:15:45,849 --> 03:15:48,256 't Woord van Balthazar. 1102 03:15:49,110 --> 03:15:51,517 Meer dan dat. 1103 03:15:52,164 --> 03:15:56,078 Zijn stem droeg zo ver. 1104 03:15:56,505 --> 03:15:59,042 Het was meer dan een stem. 1105 03:15:59,535 --> 03:16:02,072 Hij was meer dan een mens. 1106 03:16:05,392 --> 03:16:09,435 Hij zei: Zalig zijn de barmhartigen. 1107 03:16:09,681 --> 03:16:12,493 Hen zal barmhartigheid ten deel vallen. 1108 03:16:12,747 --> 03:16:15,035 Zalig zijn de vredestichters. 1109 03:16:15,368 --> 03:16:20,743 Zij zullen de kinderen Gods genoemd worden. 1110 03:16:21,243 --> 03:16:23,833 In die dodenvallei? 1111 03:16:24,329 --> 03:16:28,200 Het volk van Judea zal onrein blijven... 1112 03:16:28,368 --> 03:16:33,798 totdat we het vuil van de tirannie van ons afslaan. 1113 03:16:34,454 --> 03:16:37,853 We moeten dit land schoonwassen. 1114 03:16:38,145 --> 03:16:40,932 Met bloed? -Precies. 1115 03:16:42,107 --> 03:16:48,236 Er is een wet die zegt dat bloed meer bloed tot gevolg heeft. 1116 03:16:48,510 --> 03:16:53,669 De dood plant zich voort, net als de gier zich voortplant. 1117 03:16:54,115 --> 03:16:58,575 Maar die stem zei: Hebt uw vijanden lief. 1118 03:16:58,938 --> 03:17:02,057 Hoe boosaardig ze ook zijn. 1119 03:17:02,875 --> 03:17:06,552 En onze kinderen net zo laten lijden als wij? 1120 03:17:06,720 --> 03:17:08,907 Jij laat ons lijden. 1121 03:17:12,589 --> 03:17:15,258 Kunnen we dan niets samen? 1122 03:17:16,678 --> 03:17:18,658 Ook niet liefhebben? 1123 03:17:21,837 --> 03:17:26,962 Ik kan nauwelijks ademen zonder jou in m'n hart te voelen. 1124 03:17:28,353 --> 03:17:30,016 Maar ik weet... 1125 03:17:31,525 --> 03:17:37,313 dat alles wat ik doe, jou ontzettend veel pijn zal doen. 1126 03:17:38,692 --> 03:17:41,099 Hou liever niet van mij. 1127 03:17:42,501 --> 03:17:47,073 Ik hield van Juda Ben-Hur. Waar is hij gebleven? 1128 03:17:47,400 --> 03:17:52,579 Je bent geworden wat je bestreed. Je vergeldt kwaad met kwaad. 1129 03:17:52,810 --> 03:17:57,518 De haat heeft je verhard. Je lijkt Messala wel. 1130 03:18:05,794 --> 03:18:08,119 Ik ben je kwijt. 1131 03:19:10,579 --> 03:19:12,453 Niet dichterbij. 1132 03:19:13,256 --> 03:19:15,149 Wat doe je hier? 1133 03:19:15,360 --> 03:19:19,767 Ik heb gisteravond op je gewacht. De hele avond. 1134 03:19:19,972 --> 03:19:22,843 Wat is er? Waar is Tirza? 1135 03:19:26,178 --> 03:19:28,135 Zet het eten neer. 1136 03:19:29,134 --> 03:19:31,919 Ik kom naar je toe. Niet bang zijn. 1137 03:19:32,087 --> 03:19:34,494 Wat doe je? -Niet bang zijn. 1138 03:19:34,662 --> 03:19:37,448 De Nazarener heeft weer gesproken. 1139 03:19:37,664 --> 03:19:41,875 Gods woord zit in alles wat Hij zegt. 1140 03:19:42,085 --> 03:19:45,364 Ik kan het niet verdragen dat jij dat niet kent. 1141 03:19:45,532 --> 03:19:49,316 Die vredige hand die zich naar ons uitstrekt. 1142 03:19:49,674 --> 03:19:52,899 Hij gaat naar Jeruzalem. Ga mee. 1143 03:19:53,151 --> 03:19:56,436 Neem Tirza mee, dan gaan we naar Hem toe. 1144 03:19:58,528 --> 03:20:01,065 Tirza ligt op sterven. 1145 03:20:07,154 --> 03:20:09,988 Geef het eten en ga weg. 1146 03:20:11,851 --> 03:20:13,760 Daar is Juda. 1147 03:20:17,705 --> 03:20:20,242 Je hebt het 'm verteld. 1148 03:20:23,167 --> 03:20:26,611 Kom niet dichterbij. 1149 03:20:30,587 --> 03:20:32,495 Wacht, moeder. 1150 03:20:33,769 --> 03:20:36,058 Ik wil met je praten. 1151 03:20:36,730 --> 03:20:39,137 Niet dichterbij. 1152 03:20:39,608 --> 03:20:42,099 Nee, Juda, m'n zoon. 1153 03:20:43,991 --> 03:20:46,861 Moeder, waar is Tirza? 1154 03:20:47,142 --> 03:20:49,264 Ze ligt op sterven. 1155 03:20:58,915 --> 03:21:04,314 Jezus van Nazareth zal ze leren dat ze het eeuwige leven hebben... 1156 03:21:04,482 --> 03:21:08,266 en niet bang hoeven te zijn voor de dood. 1157 03:21:10,774 --> 03:21:13,015 Ik breng ze naar Hem toe. 1158 03:21:39,654 --> 03:21:41,563 Waar is Tirza? 1159 03:21:57,718 --> 03:22:00,796 Ga alsjeblieft niet naar haar toe. 1160 03:22:56,535 --> 03:22:58,408 Ik ben bang. 1161 03:22:59,192 --> 03:23:01,065 Niet nodig. 1162 03:23:02,365 --> 03:23:05,484 De wereld is groter dan we denken. 1163 03:23:40,888 --> 03:23:43,889 Tirza. Ik ben het. Juda. 1164 03:24:32,193 --> 03:24:34,898 'n Aalmoes voor een blinde. 1165 03:24:46,186 --> 03:24:50,124 Waar is iedereen? -Naar het proces. 1166 03:24:52,311 --> 03:24:57,026 Wie staat er terecht? - Die Nazarener. Ze eisen de doodstraf. 1167 03:24:57,194 --> 03:24:59,975 Dat kan niet waar zijn. -Aalmoes. 1168 03:25:00,404 --> 03:25:03,593 Wat heeft hij misdaan? -Niets. 1169 03:25:08,009 --> 03:25:10,684 Kijk. Melaatsen. 1170 03:25:10,852 --> 03:25:12,867 Ga weg. 1171 03:27:37,151 --> 03:27:39,042 Melaatsen. 1172 03:28:00,034 --> 03:28:02,196 Dit kan niet waar zijn. 1173 03:28:11,284 --> 03:28:13,359 Die man ken ik. 1174 03:28:27,703 --> 03:28:29,494 Help Hem toch. 1175 03:28:37,503 --> 03:28:39,162 Heb mededogen. 1176 03:28:46,023 --> 03:28:47,896 Spaar Hem. 1177 03:29:09,857 --> 03:29:11,933 Ondanks de pijn... 1178 03:29:12,534 --> 03:29:14,989 zo'n vredige blik. 1179 03:29:16,927 --> 03:29:19,085 Pas op hen, Esther. 1180 03:29:56,909 --> 03:30:00,692 We moeten terug. -Ik bracht jullie hierheen... 1181 03:30:01,501 --> 03:30:03,374 in de hoop... 1182 03:30:06,070 --> 03:30:08,775 Je hebt niet gefaald. 1183 03:30:27,107 --> 03:30:29,811 Gegroet, Koning der Joden. 1184 03:33:07,668 --> 03:33:11,368 Hier eindigt jouw zoektocht, Balthazar. 1185 03:33:18,096 --> 03:33:20,088 Hij gaf me water... 1186 03:33:20,564 --> 03:33:22,971 en de moed om door te gaan. 1187 03:33:25,563 --> 03:33:28,480 Waaraan heeft Hij dit verdiend? 1188 03:33:29,587 --> 03:33:33,536 Hij heeft onze zonden op zich genomen. 1189 03:33:34,675 --> 03:33:37,509 Daarvoor is Hij geboren... 1190 03:33:38,626 --> 03:33:40,869 in die stal... 1191 03:33:41,456 --> 03:33:44,540 waar ik Hem voor het eerst zag. 1192 03:33:47,148 --> 03:33:50,646 Daarvoor is Hij op aarde gekomen. 1193 03:33:57,313 --> 03:33:59,389 Om zo te sterven? 1194 03:34:01,841 --> 03:34:03,880 Een nieuw begin. 1195 03:34:35,837 --> 03:34:38,327 Ik heb te lang geleefd. 1196 03:35:09,061 --> 03:35:14,647 Alsof Hij met dat kruis al het leed van de wereld meetorste. 1197 03:35:16,119 --> 03:35:18,325 Zo beangstigend. 1198 03:35:18,666 --> 03:35:23,078 Maar hoe zou het komen dat ik niet bang meer ben? 1199 03:35:32,485 --> 03:35:34,726 Er dreigt noodweer. 1200 03:36:00,349 --> 03:36:05,010 'n Vreemde duisternis. -Op klaarlichte dag. 1201 03:36:13,679 --> 03:36:16,134 Zijn leven is voorbij. 1202 03:36:37,029 --> 03:36:38,606 Wat is dit? 1203 03:36:47,543 --> 03:36:49,424 Hij is dood. 1204 03:36:50,003 --> 03:36:51,996 Ik heb pijn. 1205 03:36:52,986 --> 03:36:54,943 Ik voel het ook. 1206 03:37:31,500 --> 03:37:33,492 Ik dacht dat ik... 1207 03:37:34,633 --> 03:37:36,341 Je hand. 1208 03:37:39,770 --> 03:37:42,095 Zie je je hand? 1209 03:40:19,992 --> 03:40:22,613 Vlak voor Zijn dood... 1210 03:40:24,029 --> 03:40:30,066 zei hij: Vader, vergeef het hen. Ze weten niet wat ze doen. 1211 03:40:32,244 --> 03:40:35,328 Zelfs op dat moment. 1212 03:40:41,280 --> 03:40:45,757 En ik voelde hoe Zijn stem mij het zwaard uit handen nam. 1213 03:42:04,622 --> 03:42:18,324 DeMotJo